Một số giải pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm nhằm kích thích trẻ tích cực tham gia hoạt động tại trường mầm non nga yên huyện nga sơn tỉnh thanh hóa

Thấm nhuần lời dạy của Bác vì thế trong những năm học gần đây Đảng và Nhà nước tađầu tư kinh phí, xây dựng các phòng học, mua sắm trang thiết bị đồ dùng, đồchơi cho các trường mầm non đ

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH THANH HÓA

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGA SƠN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỈ ĐẠO NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG GIÁO DỤC LẤY TRẺ LÀM TRUNG TÂM NHẰM KÍCH THÍCH TRẺ TÍCH CỰC THAM GIA HOẠT ĐỘNG TẠI TRƯỜNG MẦM NON NGA YÊN - HUYỆN NGA SƠN - TỈNH THANH HÓA

Người thực hiện: Mai Thị Liên Chức vụ : Hiệu trưởng

Đơn vị công tác : Trường Mầm non Nga Yên SKKN thuộc lĩnh vực: Quản lý

THANH HÓA NĂM 2019

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm 2

2.3.1.Giải pháp bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, cũng như kiến

2.3.2 Giải pháp chỉ đạo giáo viên xây dựng MTGD theo chủ đề 62.3.3 Giải pháp phối hợp chỉ đạo trực tiếp giáo viên xây dựng

2.3.4 Chỉ đạo giáo viên cách hướng dẫn trẻ hoạt động ở các góc

2.3.5 Giải pháp xây dựng khu phát triển vận động chung trong

nhà trường từ những nguyên vật liệu phế thải nhằm phát triển thể

TÀI LIỆU THAM KHẢO

DANH MỤC CÁC ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

PHỤ LỤC

dành cho các em nhỏ tình thương yêu và tình cảm đặc biệt, Bác nói “Cái mầm

có xanh thì cây mới vững, cái búp có xanh thì lá mới tươi quả mới tốt, con trẻ được nuôi dưỡng giáo dục hẳn hoi thì dân tộc mới tự cường tự lập” [1] Thấm

nhuần lời dạy của Bác vì thế trong những năm học gần đây Đảng và Nhà nước tađầu tư kinh phí, xây dựng các phòng học, mua sắm trang thiết bị đồ dùng, đồchơi cho các trường mầm non để tạo môi trường cho trẻ mầm non được hoạtđộng tích cực; đổi mới nội dung và phương pháp giảng dạy và phát động cáccuộc vận động, phong trào thi đua nhằm nâng cao chất lượng giáo dục

“Việc xây dựng môi trường giáo dục trong trường mầm non vô cùng cần thiết và đặc biệt quan trọng Nó được ví như người giáo viên thứ hai trong công tác tổ chức, hướng dẫn trẻ nhằm thỏa mãn nhu cầu vui chơi và hoạt động của trẻ, thông qua đó nhân cách của trẻ được hình thành và phát triển toàn diện” [2].

“Mỗi đứa trẻ là một cá thể riêng biệt, chúng khác nhau về thể chất, tình cảm, xã hội, trí tuệ, hoàn cảnh gia đình, văn hóa và tâm lý Do đó, mỗi trẻ em có hứng thú, cách học và tốc độ học tập khác nhau và chúng cần môi trường học tập thực sự tốt làm bước đệm bền vững để phát triển Trẻ học bằng chơi tốt nhất khi có người lớn hỗ trợ và mở rộng những gì chúng đang hứng thú và đang thực hiện” [ 3]

Như vậy xây dựng môi trường hoạt động giáo dục cho trẻ ở trường mầmnon, thực chất là giáo viên tạo cơ hội, tạo điều kiện cho trẻ học tập, thông quahoạt động chơi với môi trường Nếu tạo được môi trường hoạt động giáo dục tốt

sẽ phát huy được tác động của môi trường trong việc thu hút trẻ tích cực thamgia và các hoạt động giáo dục, nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức các hoạt độnggiáo dục Vì vậy đòi hỏi người cán bộ quản lý và giáo viên mầm non đang trựctiếp đứng lớp cần hiểu sâu sắc về tầm quan trọng, ích lợi, yêu cầu, nội dung,phương pháp, hình thức, tính chất của việc xây dựng môi trường hoạt động giáodục trong trường mầm non Để tạo cơ hội cho trẻ được trải nghiệm Đồng thờiphát triển tiềm năng sáng tạo và sự khéo léo của giáo viên và trẻ Từ đó giúp trẻphát triển toàn diện

Nhận thức được vai trò ý nghĩa của việc xây dựng môi trường giáo dục,cũng như nhận thức nhiệm vụ của một quản lý chỉ đạo chung trong nhà trườngvới mục tiêu nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ Cùng với việc tìm tòicác cách làm mới để chỉ đạo nâng cao chất lượng toàn diện đạt hiệu quả cao.Đáp ứng được những yêu cầu của nền giáo dục hiện đại Với cương vị là ngườiđứng đầu, tôi rất băn khoăn trăn trở và tìm ra những giải pháp để phát huy tínhchủ động sáng tạo của giáo viên và học sinh cùng chung tay quan tâm xây dựngmôi trường giáo dục của trẻ trong từng năm học Từ lý do đó, năm học 2018 -

2019, tôi chọn đề tài nghiên cứu sáng kiến kinh nghiệm trong công tác quản lý

đó là: “Một số giải pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm nhằm kích thích trẻ tích cực tham gia hoạt động tại trường mầm non Nga Yên – Huyện Nga Sơn - Tỉnh Thanh Hóa” làm

đề tài nghiên cứu trong năm học qua

1.3 Đối tượng nghiên cứu.

- Phó Hiệu trưởng - Giáo viên - Học sinh, phụ huynh trường Mầm non

Nga Yên – Huyện Nga Sơn - Tỉnh Thanh Hóa

1.4 Phương pháp nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu lí luận

và sinh hoạt trong môi trường giáo dục tích cực trẻ sẽ có một cơ thể khỏe mạnh

và thông minh, nhanh nhẹn, hình thành nhân cách lành mạnh làm nền móng cho

sự phát triển sau này của trẻ Đối với nhà giáo dục việc xây dựng môi trườnggiáo dục phù hợp sẽ là phương tiện, là điều kiện để họ phát triển phù hợp vớitừng trẻ và từng lứa tuổi

Theo tiến sỹ Phan Thị Thu Hiền, chuyên gia về giáo dục đầu đời tại Việt

Nam cho rằng “Cách tiếp cận tốt nhất để giáo dục trẻ 0-11 tuổi là lấy trẻ làm

trung tâm và ứng dụng các phương pháp dạy học tích cực để thúc đẩy tính chủ động, khả năng tư duy phản biện và giải quyết các vấn đề ở trẻ”[4].

Môi trường bao gồm môi trường vật chất và môi trường xã hội Trong đó,môi trường vật chất là tổng hòa các yếu tố tự nhiên và yếu tố vật chất nhân tạo

có quan hệ mật thiết với nhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng tới đời sống,sản xuất, sự tồn tại phát triển của con người và thiên nhiên

Môi trường tự nhiên ở trường mầm non là các yếu tố tự nhiên bao quanhnhư: đất, nước, cát, sỏi, đá, nhiệt độ, không khí, ánh sáng, nắng, mưa, gió, bão,cây, cỏ, hoa

Môi trường nhân tạo ở trường mầm non bao gồm tất cả những gì mà conngười tạo nên, làm thành những tiện nghi trong cuộc sống như: Phòng nhóm lớphọc Các phòng chức năng, bếp ăn, góc chơi, khu vệ sinh, sân chơi, bãi tập,trang thiết bị, đồ dùng đồ chơi, tài liệu học

Năm 2017 Chính phủ ban hành Nghị định 80/2017/NĐCP ngày 17 tháng

7 năm 2017về xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện cho

trẻ trong các cơ sở giáo dục mầm non Trong đó, “ Môi trường giáo dục an toàn

là môi trường giáo dục mà người học được bảo vệ, không bị tổn hại về thể chất

và tinh thần; Môi trường giáo dục lành mạnh là môi trường giáo dục không có

tệ nạn xã hội, không bạo lực, người học, cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên có lối sống lành mạnh, ứng xử văn hóa;Môi trường giáo dục thân thiện là môi trường giáo dục mà người học được tôn trọng, đối xử công bằng, bình đẳng và nhân ái; được phát huy dân chủ và tạo điều kiện để phát triển phẩm chất và năng lực” [5]

Như vậy xây dựng môi trường giáo dục trong trường mầm non ta có thểkhái quát: là tạo nên môi trường trong ngoài lớp học của trường mầm non Môitrường đó có tác động trực tiếp đến hoạt động dạy và học của giáo viên và trẻ

Trong giáo dục mầm non hiện nay, xây dựng môi trường giáo dục cho trẻ

là nhiệm vụ cần thiết mà cán bộ giáo viện mầm non phải thực hiện nghiêm túc.Môi trường có tác động lớn đối với nâng cao hiệu quả tổ chức các hoạt độnggiáo dục trẻ; giúp trẻ được trải nghiệm để nhận thức thế giới xung quanh, rènluyện các kỹ năng cho trẻ, góp phần phát triển toàn diện trẻ mầm non

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.

2.2.1 Thuận lợi

- Là trường đạt chuẩn Quốc gia mức độ I, đạt kiểm định chất lượng giáodục cấp độ 3 năm 2018 nên cơ sở vật chất tương đối đầy đủ phục vụ cho quátrình chăm sóc – nuôi dưỡng - giáo dục trẻ Năm học 2018 – 2019 nhà trườngđược sự quan tâm của cấp ủy đảng, chính quyền địa phương đầu tư kinh phínâng cấp sửa chữa các phòng học, phòng chức năng rộng rãi, khang trang, cùngcác khu vườn cổ tích, vườn rau của bé, khu vui chơi vận động, tạo thành khuônviên xanh - sạch - đẹp theo yêu cầu của trường chuẩn mức độ II.Ban giám hiệunhà trường luôn năng động sáng tạo, có nhiều biện pháp, cách làm để chỉ đạothực hiện có hiệu quả nội dung xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trungtâm

- Đội ngũ giáo viên trẻ, luôn nhiệt tình trong công việc, hết lòng yêuthương trẻ, có tinh thần trách nhiệm cao trong công tác và xây dựng môi trường,làm đồ dùng đồ chơi sáng tạo; 100% cán bộ, giáo viên, nhân viên trong nhàtrường đều đạt trình độ trên chuẩn 79% có năng lực chuyên môn tốt, khá, không

có cán bộ giáo viên xếp yếu kém theo tiêu chí đánh giá chuẩn nghề nghiệp giáoviên mầm non

- Đa số các bậc phụ huynh luôn nhiệt tình ủng hộ mọi hoạt động của nhàtrường và quan tâm đến các cháu

- Đối với trẻ: Tỷ lệ trẻ ra lớp đông, trẻ ngoan, thông minh, nhanh nhẹn

2.2.1 Khó khăn:

Tuy nhiên bên cạnh những thuận lợi và kết quả đạt được, thì công tác chỉđạo xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm vẫn còn nhiều hạn chếcần phải quan tâm khắc phục đó là:

- Đa số môi trường giáo dục trong nhóm lớp chưa thật sự phản ánh đượcmôi trường mang tính mở để kích thích trẻ tích cực hoạt động Các góc chưa xâydựng đồng bộ, còn một vài góc của một số lớp nội dung của góc phụ chưa bámvào nội dung của góc chính và chưa phù hợp với chủ đề Môi trường giáo dụccủa một vài lớp còn mang tính chất trang trí là chủ yếu, đồ dùng, đồ chơi phục

vụ cho chủ đề còn hạn chế

- Một số giáo viên chưa khai thác hết được nguồn nguyên liệu sẵn có củađịa phương để làm đồ dùng, đồ chơi, việc hướng dẫn trẻ cùng cô làm đồ dùng đồchơi phục vụ cho hoạt động còn ít Giáo viên xây dựng môi trường mang nặnghình thức, rập khuôn, máy móc, chưa tạo điều kiện cho trẻ bộc lộ khả năng cánhân, tích cực tham gia thực hành trải nghiệm

- Trẻ chưa mạnh dạn, tích cực tham gia hoạt động trải nghiệm, hưởng ứngcùng cô làm đồ dùng, đồ chơi tự tạo, trẻ hoạt động một cách thụ động

- Một số phụ huynh chưa thực sự quan tâm đến các cháu còn ỷ lại vàkhoán trắng cho nhà trường

Từ việc đánh giá mặt đạt được và những hạn chế của công tác xây dựngmôi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm của nhà trường Là một quản lý tôinhận định đây là những hạn chế ảnh hưởng đến chất lượng tổ chức các hoạtđộng chăm sóc giáo dục trẻ Vì vậy tôi đã tiến hành khảo sát một số nội dungcần thiết để áp dụng các giải pháp tổ chức thực hiện phù hợp Kết quả khảo sátban đầu thể hiện qua bảng khảo sát giáo viên và học sinh đầu năm học:

Bảng khảo sát Giáo viên và học sinh

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.

2.3.1 Thường xuyên bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, cũng như kiến thức

kỹ năng xây dựng môi trường giáo dục cho đội ngũ giáo viên

* Bồi dưỡng lý thuyết nâng cao kiến thức cho đội ngũ giáo viên

Phải nói rằng việc tự học hỏi, nâng cao trình độ chuyên môn ngiệp vụ chobản thân là điều đặt lên hàng đầu đối với mỗi giáo viên Muốn thực hiện đượcđiều đó mỗi giáo viên phải tự tìm tòi sách báo và các phương tiện thông tin đạichúng để trau dồi bản thân Luôn nắm vững tâm sinh lý của trẻ để có phươngpháp tổ chức các hoạt động cho trẻ, không để trẻ nhàm chán im lặng, phải giúptrẻ hoạt động tích cực vào các hoạt động, gây hứng thú và sự chú ý cho trẻ

Là hiệu trưởng nhà trường tôi chỉ đạo giáo viên tự học tập bồi dưỡng vềnhận thức vai trò, về kiến thức kỹ năng thực hành xây dựng môi trường hoạtđộng giáo dục

Trước hết tôi tổ chức cho giáo viên học tập lại chuyên đề giáo xây dựngmôi trường giáo dục, đặc biệt là thảo luận sâu về chuyên đề để khai thác hết yêucầu của chuyên đề, áp dụng vào hoạt động thực hành xây dựng môi trường.

Bằng cách phát động giáo viên tranh thủ nghiên cứu sách báo, sưu tầmcác loaị tranh ảnh, xem các kênh truyền hình, truy cập mạng để có vốn kiến thứcđược đầy đủ và phong phú hơn

Luôn có ý thức học hỏi những người đi trước, dự giờ, tham quan cáctrường bạn nhằm trau dồi kiến thức, học tập những điều hay, điều mới lạ để chỉđạo giáo viên thực hiện dạy trẻ có hiệu quả nhất

Chính vì vậy ngay từ đầu năm tôi đã lên kế hoạch bồi dưỡng cán bộ, giáoviên theo từng tuần, từng tháng, từng năm học

Cán bộ, giáo viên trong trường phải nắm chắc và hiểu được vai trò vàtầm quan trọng của việc xây dựng môi trường hoạt động giáo dục đối với sựphát triển toàn diện của trẻ

Đây được coi là biện pháp then chốt, bởi vì đội ngũ cán bộ giáo viên mớichính là những người trực tiếp xây dựng môi trường - chăm sóc giáo dục trẻ.Nếu giáo viên có nhận thức đúng sẽ giúp cho hành động đúng

Để chỉ đạo thực hiện tốt biện giải pháp này bản thân tôi luôn tích cực chủđộng trao đổi với hai đồng chí phó hiệu trưởng hướng dẫn giáo viên tự học bằngcách:

+ Sưu tầm, tìm tòi tài liệu, tập san… viết về nội dung xây dựng môitrường hoạt động giáo dục cho toàn trường học tập nghiên cứu

+ Truy cập những tranh ảnh, đồ dùng trên mạng Internet, băng đĩa, chiếucho chị em xem về quy trình, nguyên tắc, thiết kế (cách sắp xếp, bố trí và cáchlàm từ những nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương, để cho sự sắp xếp góc phùhợp với từng góc từng chủ đề)

+ Mở hội thảo chuyên đề cho cán bộ giáo viên cùng tham gia hưởng ứngthảo luận về nội dung thực hiện

+ Tổ chức đi thăm quan các trường trọng điểm trong huyện như trườngMầm non Nga Điền, Nga Giáp, Nga Thái để giáo viên được học hỏi về kinhnghiệm xây dựng, sắp xếp và trang trí môi trường giáo dục cho trẻ có thể đượchọc tập và vui chơi trong một môi giáo dục tốt nhất

* Bồi dưỡng thông qua thực hành nâng cao kỹ năng xây dựng môi trường giáo dục cho đội ngũ giáo viên

Song song với công tác bồi dưỡng lý thuyết để đội ngũ giáo viên có kiếnthức chuyên sâu về nội dung xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trungtâm Tôi xây dựng kế hoạch lựa chọn các nội dung tổ chức hoạt động thực hành

đó là mỗi nhóm lớp xây dựng một góc hoạt động trong lớp mà mình tâm đắcnhất, Sau đó tổ chức buổi thăm quan trực tiếp ở tất cả các lớp, tổ chức hội thảođóng góp ý kiến để các giáo viên có nhiều cơ hội trải nghiệm, học tập kinhnghiệm trừ những giáo viên có nhiều kinh nghiệm và sáng tạo trong công tácxây dựng môi trường trong lớp, từ buổi thăm quan thực tế tôi đánh giá đượcnăng lực sát thực từng giáo viên, nhận ra được điểm mạnh để các giáo viên kháchọc tập, còn điểm yếu để có biện pháp bồi dưỡng giáo viên phù hợp Trên cơ sở

đó lựa chọn các lớp điểm về xây dựng môi trường giáo dục Khi Xây dựng thànhcông các lớp điểm mới nhân ra diện rộng.

Hình ảnh giáo viên thực hành xây dựng môi trường trong lớp

Mặt khác, tôi lên kế hoạch chỉ đạo giáo viên cốt cán xây dựng tổ chức cáchoạt động dạy mẫu cũng như cách sắp xếp bố trí của các lớp để toàn thể cán bộgiáo viên trong trường đều được tham gia thực hành

Ngoài ra, còn tổ chức thực hành mẫu việc thay đổi đồ dùng, đồ chơi phùhợp với chủ đề, giúp trẻ dễ lấy và hoạt động thoải mái, nhằm phát triển tư duycủa trẻ

Hình ảnh tổ chức dạy mẫu trẻ hoạt động trong môi trường vừa xây dựng

Để quá trình xây dựng môi trường giáo dục đạt hiệu quả cao tôi cùng với

Ban giám hiệu tổ chức hội thi “làm đồ dùng đồ chơi” bổ sung nguồn đồ chơi tự

tạo phong phú kích thích trẻ tích cực tham gia hoạt động thực hành, trải nghiệm.Phát động toàn thể giáo viên trong trường tham gia làm đồ dùng đồ từ nhữngphế thải, nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương để xây dựng môi trường giáo dụcphục vụ cho việc dạy của giáo viên và học của trẻ

Hội thi “Đồ dùng, đồ chơi” tại trường MN Nga Yên

Kết quả: Nhận thức của đội ngũ giáo viên về xây dựng môi trường được

nâng lên Giáo viên hiểu thêm về vai trò tác động của môi trường đối với chấtlượng các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ Từ đó đã có tư duy và cách làm mớitrong xây dựng môi trường tại nhóm lớp để kích thích trẻ tích cực tham giahoạt động với môi trường

2.3.2 Chỉ đạo giáo viên xây dựng môi trường giáo dục thay đổi mới lạ theo chủ đề trong trường mầm non để lôi cuốn, hấp dẫn trẻ tích cực tham gia hoạt động

* Chỉ đạo giáo viên lưu ý xây dựng môi trường toát lên hình ảnh và nội dung phản ánh chủ đề phù hợp với mỗi độ tuổi với nội dung mới lạ.

Trong chương trình giáo dục mầm non hiện hành, chương trình giáo dụcđược xây dựng theo chủ đề giáo dục Vì vậy việc xây dựng môi trường hoạtđộng giáo dục cần thiết phải được xây dựng theo chủ để để phục vụ cho các hoạtđộng học tập vui chơi của trẻ trong chủ đề

Xây dựng môi trường theo chủ đề là giáo viên trang trí môi trường bằng hìnhảnh, đồ dùng đồ chơi ở tất cả không gian lớp đề toát lên được đặc điểm, nộidung của chủ đề Như vậy giáo viên cần phải bám vào nội dung, mục tiêu củatừng chủ đề để có biện pháp xây dựng môi trường phù hợp Môi trường xâydựng phải đảm bảo giúp cho trẻ thích tham gia và được hoạt động trải nghiệmtrong môi trường đó , để tiếp thu kiến thức kỹ năng trong chủ đề cụ thể

Chỉ đạo giáo viên cần phải xác định môi trường trong ngoài nhóm lớp đềuđược phản ánh đặc trưng của chủ đề Từ mảng chủ đề chính, đến các mảng góc

đều phải được trang trí, bố trí sắp xếp đồ dùng đồ chơi, chuẩn bị các nguyên vậtliệu để phục vụ cho các nội dung hoạt động học tập, vui chơi trong chủ đề cụ thểlàm cho các bé có cảm giác khi bước chân vào cổng trường mầm non như đượcbước vào một thể giới khác, thế giới của trẻ thơ với những bức tranh đầy màusắc, từ những nhân vật cổ tích, cỏ cây, hoa lá đến những nhân vật hoạt hình ngộnghĩnh… được trang trí trên khắp tường rào, hành lang lớp học Còn bên tronglớp học các hình ảnh được trang trí phong phú hơn gắn với nội dung giáo dụctheo chủ đề Việc trang trí lớp học theo chủ đề vừa tạo sự chú ý và hứng thúkhám phá ở trẻ vừa cho mọi người biết lớp học đang học chủ đề nào Việc làmnày nhà trường đã thực hiện từ rất nhiều năm trước đây, nhưng giáo viên chỉ làmrầm rộ vào lúc chuẩn bị khai giảng năm học mới, sau đó chỉ bổ sung vài hìnhảnh cho có gọi là trang trí theo chủ đề Để khắc phục tình trạng này, ngay từ đầunăm học nhà trường đã cung cấp đầy đủ các đồ dùng, nguyên liệu như: kéo,sung bắn keo, giấy màu, xốp màu,…yêu cầu giáo viên vận động trẻ sưu tầmthêm nguyên liệu đến làm đồ dùng dạy học cùng cô Một chủ đề không khôngnhất thiết phải trang trí hoàn chỉnh ngay từ khi bắt đầu, mà có thể bổ sung dầnqua từng nhánh nhỏ của chủ đề cho đến khi kết thúc chủ đề

Ví dụ: Với chủ đề “Thế giới thực vật – tết và mùa xuân” có các nhánh:

Nhánh 1: Một số loại hoa quả - Tết nguyên đán; Nhánh 2: Các loại rau; Nhánh3: Cây xanh và môi trường sống Cô và trẻ lần lượt trang trí những hình ảnh củatừng nhánh nhỏ theo thời gian thực hiện của mỗi chủ đề ( mỗi tuần một nhánh).Yêu cầu trẻ cùng cô làm đồ dùng trang trí các góc hoạt động:

Trong góc học tập: góc toán giáo viên cho trẻ vẽ, cắt các loại hoa, quả,cây và dán theo số lượng vào các tranh theo yêu cầu của cô và ghi rõ số tươngứng; Góc khám phá thì giáo viên yêu cầu trẻ vẽ, cắt, sưu tầm các loại hoa, quả

có cùng đặc điểm dán vào các bộ phận sưu tập, các mảng tường cô để trống cócác yêu cầu cụ thể Đối với trẻ mẫu giáo bé tôi gợi ý để giáo viên trang trí cáchình ảnh hoa, quả có số lượng sao cho có thể sử dụng làm trò chơi học tập khihọc Toán: “ Hãy tìm xung quanh lớp nhóm hoa có số lượng ít hơn 3”; Với Nhàtrẻ cô yêu cầu: “tìm cho cô chùm quả có màu đỏ, Tìm cho Cô Bông hoa có màuvàng,…” Ngoài ra tôi còn yêu cầu giáo viên sưu tầm các bài tập nhằm phát kíchthích tư duy của trẻ phát triển Ở chủ đề này giáo viên cần chuẩn bị đồ dùng,nguyên vật liệu, phế thải để trẻ có thể tạo ra được những bức tranh đẹp về cỏcây, hoa lá được tạo ra từ những vỏ ngao, hột hạt…giáo dục cho trẻ biết yêuthiên nhiên, yêu cỏ cây hoa lá, biết chăm sóc và bảo vệ cỏ cây hoa lá xungquanh mình, biết tạo ra những bức tranh đẹp, biết yêu quý những sản phẩm mình

đã tạo ra… Biết tết truyền thống của quê hương, biết những hương vị ngày tết

Hoạt động tạo hình của cháu 5 tuổi trường Mầm non Nga Yên

Chỉ đạo giáo viên xây dựng môi trường giáo dục trong và ngoài lớp họcphải thật sự sinh động, hấp dẫn trẻ, lôi cuốn trẻ vào nội dung các hoạt động cótrong chủ đề Điều này đòi hỏi giáo viên phải có tư duy để có lựa chọn ý tưởnghình ảnh, bố cụ trang trí trong tất cả các mảng góc, các vị trí không gian trong vàngoài lớp, để làm sao đạt được mục tiêu thu hút trẻ tích cực tham gia

Thực hiện nội dung này, tôi đã chỉ đạo giáo viên khai thác tìm hiểu trênmạng để có được vốn ý tưởng về hình ảnh, cách bố trí sắp xếp Từ đó lựa chon

và sáng tạo để áp dụng vào xây dựng tại nhóm lớp Chỉ đạo giáo viên lựa chọncác đồ dùng đồ chơi , các nguyên liệu cho trẻ trải nghiệm có giá trị phục vụ chocác hoạt động trong các chủ đề

*Chỉ đạo giáo viên xây dựng môi trường giáo dục đảm bảo có sự thay

đổ thường xuyên theo chủ đề và có tính liên kết các chủ đề và trẻ được trải nghiệm tối đa với môi trường.

Là hiệu trưởng nhà trường tôi thường xuyên đến các nhóm lớp để kiểm tra,đôn đốc việc thực hiện xây dựng môi trường giáo dục của giáo viên, kịp thời khắcphục hạn chế, đồng thời hướng dẫn giáo viên bố trí góc chơi đảm bảo yếu tố tĩnh -động, có “ranh giới” rõ ràng, lối di chuyển thuận tiện Chỉ đạo giáo viên cùng trẻtrang trí tranh ảnh, biểu bảng vừa với tầm mắt của trẻ; sử dụng túi bóng kính,những loại móc, kẹp, nhám dính gắn vào tường để thuận tiện cho việc thay đổitranh ảnh, đồ dùng trong quá trình trẻ hoạt động; tích cực bổ sung nguyên vật liệumang tính mở (hột, hạt, lá cây, sỏi ) và sản phẩm hoàn thiện, sản phẩm chưahoàn thiện vào các góc chơi để tạo cơ hội cho trẻ sáng tạo; sắp xếp đồ dùng, đồchơi gọn gàng, vừa tầm với của trẻ để trẻ dễ thấy, dễ lấy, dễ cất

Chỉ đạo, hướng dẫn giáo viên tạo bầu không khí thân thiện, vui tươi giữa

cô và trẻ; tôn trọng, đảm bảo nhu cầu hứng thú của trẻ, hiểu và đánh giá đúngthế mạnh của trẻ để mỗi trẻ đều có cơ hội thành công trong việc tự tạo môitrường học tập trong nhóm lớp

Hình ảnh cô và trẻ Trường MN Nga Yên cùng nhau xây MT học tập

Kết quả: Khi tổ chức thực hiện biện pháp này tôi nhận thấy đa số giáo

viên đã nhận thức được tầm quan trọng của của việc lập kế hoạch trang trí lớptheo chủ đề và thực hện tốt các kế hoạch đã đề ra Các mảng tường của lớp đượctrang trí các hình ảnh vừa đảm bảo tính thẩm mỹ (đẹp, hấp dẫn trẻ), vừa đảmbảo các yêu cầu giáo dục (có thể sử dụng các mảng trang trí làm phương tiệndạy học), trẻ rất thích được tham gia các hoạt động cùng cô trang trí môi trườnglớp học

2.3.3 Tích cực phối hợp chỉ đạo trực tiếp giáo viên thực hiện xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm

* Xây dựng môi trường vật chất:

** Phối hợp chỉ đạo xây dựng môi trường bên trong lớp học

Trong lớp học không thể thiếu những góc chơi của trẻ, do đó để lớp họcthêm lôi cuốn trẻ các cô giáo cần tạo nên một môi trường lớp học với nhữngmàu sắc sinh động, những nhân vật ngộ nghĩnh… Môi trường có không gian,cách sắp xếp phù hợp, gần gũi, quen thuộc với cuộc sống thực hàng ngày củatrẻ; phản ánh kinh nghiệm, văn hóa của địa phương; luôn thay đổi để tạo ra sựhấp dẫn mới lạ đối với trẻ Các góc hoạt động chính được duy trì thường xuyên,chúng không cần phải di chuyển đi hoặc đóng lại Vì vậy chúng ta cần suy nghĩcẩn trọng về việc bố trí các góc này Việc sắp xếp phải rất linh hoạt để có thể sắpxếp lại chính vì vậy tôi đã chỉ đạo giáo viên:

- Bố trí góc chơi phù hợp với lớp học : Để hoạt động vui chơi của trẻ đạt

kết quả tốt thì trước hết phải tạo được góc chơi phù hợp Vì thế tôi đã chỉ đạogiáo viên lựa chọn bố trí góc chơi có diện tích đảm bảo cho số trẻ tham gia vàohoạt động, bố trí phù hợp với thực tế không gian của nhóm lớp

Mặt khác tuỳ theo nội dung của từng chủ đề mà lớp đang thực hiện để bốtrí các góc chơi cho phù hợp Tránh tình trạng giáo viên dạy trẻ lạc chủ đề nhưvậy sẽ cung cấp kiến thức sai cho trẻ không đúng với chủ đề bé đang học

Và giữa các góc chơi cần có ranh giới rõ ràng có lối đi lại giữa các góc đủrộng cho trẻ di chuyển và thuận tiện cho sự bao quát của cô Chính vì vậy màtôi luôn chỉ đạo giáo viên nên sử dụng các mảng tường và các giá tủ đều ngăncách giữa các góc chơi Khi thực hiện hoạt động chơi trẻ chỉ cần xoay giá là tạothành góc chơi riêng biệt không bị ảnh hưởng đến các nhóm chơi khác

Sau khi chỉ đạo các nhóm lớp thực hiện việc lựa chọn sắp xếp bố trí gócchơi cho trẻ phù hợp như trên tôi thấy có hiệu quả rõ ràng, tôi quan sát thấy trẻchơi tự tin hơn, trật tự hơn không xô đẩy va chạm nhau Các góc yên tĩnh không

bị ảnh hưởng bởi các góc chơi ồn ào,các góc chơi có không gian rộng riêng biệttrẻ chơi thoải mái, chơi hứng thú Và đặc biệt là giáo viên có thể bao quát trẻchơi tốt hơn Và một điều cũng đặc biệt cần lưu ý khi xây dựng môi trường họctập chúng ta phải xây dựng các góc theo đúng nguyên tắc: Góc ồn ào xa góc yêntĩnh (Góc học tập phải xa góc xây dựng…)

VD: + Góc ghệ thuật: Một số lớp giáo viên đã bố trí phía bên phải của lớp học,

để tận dụng các mảng tường và các mặt sau của các giá để dán tranh ảnh có nộidung hướng dẫn trẻ hoạt động

+ Góc phân vai: Một số giáo viên đã biết tận dụng diện tích rộng và tách

biệt có thể kê được giường tủ và giá nội trợ giáo viên đã bố trí ngay cửa ra vàocủa lớp vì đó là khoảng rộng nhất của lớp học

+ Góc hoc tập: Còn đối với góc học tập cần yên tĩnh hơn nên ở một số

lớp giáo viên đã bố trí nơi có không gian rộng rãi ánh sáng phù hợp, cách xa gócxây dựng… cho trẻ được ngồi yên tĩnh để đọc thơ, đọc chuyện…

+ Góc xây dựng: Một số lớp đã bố trí phía bên trái của lớp học có mảng

tường rộng dành cho trẻ treo tranh gợi ý và có khoảng rộng dành cho nhiều trẻchơi Bởi vì góc xây dựng là một góc chơi chiếm rất nhiều diện tích,chính vì vậychúng ta cần phải đảo bảo đủ diện tích để trẻ có thể xây dựng và hoàn thànhcông trình của mình như mong muốn

Hình ảnh xây dựngvà tạo môi trường hoạt động trong lớp học

có thể tham gia thể hiện ý tưởng của mình

Các mảng tường trống cũng được tận dụng để trang trí phù hợp với chủ đề

bé học, từ đó trẻ có thể nhận biết các hoạt động của bé ở trường qua các mảngtrang trí của cô

Các sản phẩm của bé được trưng bày đó là một sự khích lệ với trẻ độngviên để trẻ phấn đấu cố gắng trong các hoạt động.Cửa sổ cũng là nơi cô có thểtrang trí đưa thiên nhiên vào trong lớp học với các lọ cây xanh cô tận dụng từnguyên vật liệu phế thải.

Tạo cho trẻ cảm nhận được “Đi học là hạnh phúc và mỗi ngày đến trường là một ngày vui”, làm cho trẻ thêm yêu trường,yêu lớp, gắn bó với ngôi

nhà chung, đó chính là trách nhiệm của mỗi thầy cô giáo và giáo viên mầm nonnói riêng

Việc trang trí lớp học sao cho tự nhiên, biến không gian lớp học trở nêngần gũi, thân thiện có ý nghĩa giáo dục cho trẻ là việc làm không phải dễ Bởivậy tôi đã “Trang trí kết hợp giữa làm đẹp cảnh quan lớp học với yêu cầu phục

- Chọn tiêu đề tranh ảnh thu hút sự chú ý của trẻ

Xuất phát từ đặc điểm trên của trẻ để có góc chơi hấp dẫn tạo cảm giác mới lạ kích thích hứng thú cho trẻ tôi luôn chỉ đạo và nhắc nhở giáo viên phải đặc biệt chú ý tới việc lựa chọn tranh ảnh tiêu đề đơn giản, ngắn gọn, các hình ảnh ngộ nghĩnh, các sản phẩm quen thuộc của địa phương phù hợp với chủ đề đang thực hiện

VD: Góc chơi bác sĩ thuộc chủ đề thế giới động vật ở lớp 5 tuổi thì giáo

viên lại trang trí hình ảnh bạn gấu mặc áo bác sĩ màu trắng đầu đội mũ có chũthập, đeo ống nghe đang khám bệnh cho bệnh nhân thỏ và bên trên có ghi''Phòng khám đa khoa của bé''

VD: Ở góc chơi bán hàng thuộc chủ đề bản thân lớp MG nhỡ giáo viên

đã sử dụng hoạ tiết trang trí là hình ảnh chợ quê với những đồ dùng đồ chơingộ nghĩnh, đẹp mắt được làm từ những nguyên vật liệu sẵn có gần gũi với cuộcsống thường ngày của trẻ, những vai chơi sẽ tái hiện lại cuộc sống hiện thựcđang diễn ra hằng ngày, như vậy có thể thu hút được sự chú ý của trẻ, và sẽ làmcho trẻ cảm thấy thích chơi và được chơi ở góc mình lựa chọn nhằm giúp trẻphát triển cả về thể chất lẫn trí tuệ

Hình ảnh trẻ chơi ở góc bán hàng

Tương tự tất cả các góc đều được quan tâm lựa chọn tiêu đề một cách hợp lýnhất Ngoài ra việc lựa chọn tiêu đề hoạ tiết trang trí ở các góc chơi cũng cầnphải linh hoạt có sự kết hợp giữa các sản phẩm của trẻ và của cô để trang trígiúp cho trẻ cảm thấy yêu thích góc chơi đó hơn và tự tin, tự hào hơn khi thấycác sản phẩm từ chính tay mình làm được dùng để trang trí Đó cũng chính làmột trong những yếu tố giúp trẻ chơi sáng tạo hơn

** Phối hợp chỉ đạo xây dựng môi trường ngoài lớp

Việc xây dựng và tạo cảnh quan môi trường bên ngoài lớp học là đã tạođược sân chơi cho trẻ được hoạt động, học tập và vui chơi, vì vậy tôi đã cùngvới ban giám hiệu nhà trường chọn ra giáo viên điển hình, thực hiện tốt việc xâydựng và sử dụng môi trường giáo dục để làm mô hình điểm, tổ chức cho giáoviên toàn trường học tập, nhân rộng Ngoài ra giao cho Phó HT phụ tráchchuyên môn giáo dục, CNTT tìm kiếm, lựa chọn những giáo án, video xây dựng

và khai thác môi trường giáo dục hiệu quả cho giáo viên xem, đồng thời cungcấp tài liệu, đường link trên website của nhà trường để giáo viên tham khảo, họctập và tự bồi dưỡng Sau khi thực hiện các giải pháp trên việc xây dựng môi

trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm đã đạt được như sau:

Xây dựng khu chơi với cát nước ngoài trời là nơi đặc biệt thu hút sự thamgia của trẻ Vui chơi ở đây không những giúp trẻ thư giãn mà đồng thời trẻ còn

có những trải nghiệm tuyệt vời và phát triển các giác quan cho trẻ Ở đây trẻ cóthể chơi câu cá, làm các thí nghiệm vui với nước như: "Vật chìm - nổi", "Đongnước" Sân chơi giao thông được các cô thiết kế một cách phù hợp và đượcnhà trường đầu tư những chiếc xe Nơi đây trẻ được vui chơi, học và thực hànhluật giao thông một cách lý thú., chợ quê, vườn cổ tích…; mua mô hình 4 câuchuyện, 200m2 cỏ nhân tạo, vẽ trên 1000m2 tranh tường; làm được 60 bộ đồ chơingoài trời, hàng nghìn đồ dùng, đồ chơi ở các góc; sơn, sửa các loại đồ dùng, đồchơi Tổng kinh phí trên 250 triệu đồng (trong đó phụ huynh ủng hộ 18 triệu và

56 ngày công) 100% GV xây dựng và khai thác hiệu quả môi trường giáo dục,trong đó xếp loại khá, tốt 89,7% tăng 16,7% so với đầu năm 100% trẻ hàohứng, thích thú tham gia vào hoạt động; chất lượng giáo dục trẻ được nâng lên

có 96,8% trẻ đạt các mục tiêu giáo dục tăng 16,8% so với đầu năm

Đặc biệt trong Hội thi “Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” tổ chức năm 2017 – 2018 nhà trường đạt giải Nhất cấp huyện, giải Ba cấp

tỉnh, đó phần nào cũng minh chứng cho hiệu quả của các giải pháp trên và hơn thếnữa là tạo được sự tin tưởng của phụ huynh với nhà trường, tạo sự hứng khởi cho

trẻ để với trẻ “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui”.

Xây dựng môi trường bên ngoài cho trẻ hoạt động

Đối“Vườn rau của bé” là nơi trẻ được cùng cô trải nghiệm trồng rau, tìmhiểu và chăm sóc các loại rau Trẻ được tự tay xới đất gieo hạt, trồng rau, nhổcỏ, chăm bón và tự tay thu hoạch chính những sản phẩm của mình làm ra…Quacác trải nghiệm đó, giáo viên giáo dục ý thức lao động, ý thức bảo vệ cây xanh,bảo vệ môi trường cho trẻ.tôi yêu cầu giáo viên sưu tầm trồng các loại rau phùhợp theo mùa như mùa đông trồng Bắp cải, xu hào, xà lách; mùa hè gieo rauđay, mùng tơi; Mùa thu gieo rau cải,…Mỗi một loại rau phải có biển chữ đầy đủ

để khi trẻ được quan sát khám phá cây xanh cùng một lúc có thể giúp trẻ làmquen với các chữ cái trong biển

Ngoài các loại rau tôi yêu cầu giáo viên bố trí không gian trồng thêm một

số cây hoa làm cho môi trường thêm rực rỡ sắc màu Giáo viên đã sưu tầm đượcmột số cây hoa đẹp và còn vận động phụ huynh ủng hộ thêm cây cảnh giúp tạomôi trường cho trẻ hoạt động Nhờ đó mà môi trường xung quanh lớp học của

trường tôi có rất nhiều cây xanh, cây cảnh, không khí trường học trong lành, mát

mẻ

Để xây dựng được môi trường giáo dục một cách hoàn chỉnh, đáp ứngyêu cầu giáo dục lấy trẻ làm trung tâm đòi hỏi Ban giám hiệu và tập thể giáoviên mầm non phải đầu tư một cách toàn diện từ vật chất đến công sức, sự sángtạo và tâm huyết của mình

Vườn rau, vườn thiên nhiên của bé

* Xây dựng môi trường xã hội:

Trường mầm non là môi trường thuận lợi để hình thành các kỹ năng xã hộicho trẻ: Đảm bảo môi trường giao tiếp thân thiện, hòa đồng, ấm cúng, cởi mởgiữa cô và trẻ, giữa trẻ với trẻ, giữa trẻ với môi trường xung quanh Quan hệgiữa cô và trẻ, người lớn với trẻ phải thể hiện tình cảm yêu thương, thái độ tôntrọng, tin tưởng trẻ, tạo cơ hội cho trẻ bộc lộ những suy nghĩ, tâm tư nguyệnvọng của mình Tạo điều kiện cho trẻ giao tiếp và thể hiện sự quan tâm của mìnhđối với mọi người, đối với sự vật hiện tượng gần gũi xung quanh Mọi cử chỉ,lời nói, việc làm của cô giáo và người lớn phải luôn mẫu mực để trẻ noi theo.Mối quan hệ giữa trẻ với trẻ là quan hệ bạn bè cùng học cùng chơi, đoàn kết,hợp tác, chia sẻ, đồng cảm, học hỏi lẫn nhau Giáo viên cần nhạy cảm để tậndụng các mối quan hệ giữa trẻ với trẻ để giáo dục trẻ và có sự thống nhất giữatrường mầm non, gia đình và cộng đồng xã hội trong việc chăm sóc, giáo dụctrẻ

Kết quả: Có thể nói việc xây dựng môi trường giáo dục “ Lấy trẻ làm

trung tâm”trong trường mầm non thực sự cần thiết và rất quan trọng đã đáp ứngđược yêu cầu chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” vàthỏa mãn nhu cầu vui chơi và hoạt động của trẻ, thông qua đó, nhân cách của trẻđược hình thành và phát triển toàn diện Một môi trường sạch sẽ, an toàn, có sự

bố trí khu vực chơi và học trong lớp và ngoài trời phù hợp, thuận tiện có ý nghĩa

to lớn không chỉ đối với sự phát triển thể chất của trẻ, mà còn thỏa mãn nhu cầunhận thức, mở rộng hiểu biết của trẻ, kích thích trẻ hoạt động tích cực, sáng tạo,

là phương tiện, điều kiện để trẻ phát triển toàn diện về thể chất, ngôn ngữ, trítuệ, khả năng thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội, tạo tiền đề vững chắc sựphát triển nhân cách của trẻ. Nó được ví như người giáo viên thứ hai trong côngtác tổ chức, hướng dẫn cho trẻ nhằm thỏa mãn nhu cầu vui chơi và hoạt độngcủa trẻ, thông qua đó, nhân cách của trẻ được hình thành và phát triển toàn diện.Một môi trường sạch sẽ, an toàn, có sự bố trí khu vực chơi và học trong lớp vàngoài trời phù hợp, thuận tiện có ý nghĩa to lớn không chỉ đối với sự phát triểnthể chất của trẻ, mà còn thỏa mãn nhu cầu nhận thức, mở rộng hiểu biết của trẻ,kích thích trẻ hoạt động tích cực, sáng tạo Môi trường giao tiếp cởi mở, thânthiện giữa cô với trẻ, giữa trẻ với trẻ và giữa trẻ với môi trường xung quanh sẽtạo cơ hội cho trẻ được chia sẻ, giãi bày tâm sự, nguyện vọng, mong ước của trẻvới cô, với bạn bè, nhờ vậy mà cô hiểu trẻ hơn, trẻ hiểu nhau hơn, hoạt độngphối hợp nhịp nhàng hơn nên hiệu quả hoạt động cũng cao hơn, trẻ yêu trường,yêu lớp, yêu cô giáo và bạn bè hơn

Khi thực hiện biện pháp này tôi thấy giáo viên đã vững vàng lên rất nhiều,

đã linh hoạt, sáng tạo trong trang trí lớp, đồ dùng đồ chơi phong phú đa dạng.Hình thức trang trí lớp, xây dựng môi trường học tập của các lớp rất phong phú,

đa dạng, phù hợp với độ tuổi, với từng chủ đề Cảnh quan môi trường trong vàngoài lớp học sinh động, xanh – sạch – đẹp thu hút phụ huynh đến gửi con vàotrường

2.3.4 Chỉ đạo giáo viên thường xuyên tạo cơ hội cho trẻ thực hành trải nghiệm thông qua hoạt động ở các góc cũng như mọi lúc mọi nơi

Xây dựng môi trường giáo dục cho trẻ hoạt động là nhiệm vụ cần thiết màmỗi cán bộ giáo viên mầm non phải thực hiện nghiêm túc, nói như vậy không cónghĩa là xây dựng môi trường chỉ có giáo viên làm mà trẻ phải được làm đượchoạt động bằng chính sản phẩm của trẻ tạo ra như vậy sẽ làm cho trẻ thấy thíchthú hơn Chính vì vậy tôi đã chỉ đạo giáo viên cách hướng dẫn trẻ hoạt động

* Ở hoạt động góc.

Hoạt động góc là hình thức tổ chức cho trẻ học hoặc chơi theo sở thích và

cá nhân hoặc nhóm nhỏ để trẻ thực hiện mục tiêu và nội dung giáo dục Tại cácgóc hoạt động trẻ được trải nghiệm, củng cố, rèn luyện những kiến thức, kỹnăng đã được học trong hoạt động học; được khám phá tìm tòi phát hiện nhữngcái mới ở xung quanh

Vậy muốn trẻ chơi hiệu quả, tích cực, sáng tạo, nghĩ ra nhiều cách chơi thìngay từ đầu giáo viên phải biết cách giới thiệu cho trẻ làm quen các góc chơi;quản lý tốt trẻ chơi trong các góc và hoạt động mọi lúc mọi nơi Biện pháp nàygiúp trẻ tự tin khi lựa chọn hoạt động, chủ động tìm kiếm đồ chơi khi cần, triểnkhai trò chơi, thu dọn và cất đồ chơi đúng nơi qui định

Việc giới thiệu cho trẻ làm quen với các góc chơi tiến hành chủ yếu vàođầu năm học, khi trẻ còn bỡ ngỡ, chưa quen với đồ dùng đồ chơi trong lớp, chưabiết tên, vị trí đồ chơi và các khu vự để chơi Vì vậy, tôi phải giúp trẻ biết nơi đểcác để đồ chơi, các góc chơi bắt đầu từ đâu, kết thúc ở đâu

Khi trẻ quen dần với các góc chơi và vị trí các đồ chơi thì đầu giờ chơi côgiới thiệu nội dung chơi của chủ đề nhánh

Khi chơi, cô chú ý bao quát, động viên, hướng dẫn trẻ triển khai nội dungchơi, chú ý những trẻ rụt rè nhút nhát Cô phải luôn động viên, khuyến khích trẻgợi ý nội dung chơi khi trẻ lúng túng hay gợi ý trẻ sáng tạo nên các nội dungchơi mới dựa trên ý tưởng của trẻ

Ví dụ: Chủ đề: “Thế giới thực vật”

Góc phân vai: Với các nguyên vật liệu đã chuẩn bị sẵn như rau, củ quả, lácây, cỏ, vỏ thạch dừa, keo dán, keo hai mặt, bìa đã phun màu nền Khi chơi, trẻđến góc đã chọn nhưng còn lúng túng chưa biết làm gì với những nguyên vậtliệu cô đã chuẩn bị sẵn Cô giáo đến hỏi và động viên trẻ giúp trẻ biết cách chơi

và chơi tự nhiên

GV theo dõi quá trình tiến triển của trò chơi, theo dõi xem trẻ chơi có tíchcực không và gợi ý giúp trẻ tham gia vào các quan hệ phức tạp, trong quá trìnhchơi trẻ biết phối hợp, chia sẻ, hợp tác với nhau từ đó nội dung trò chơi sẽ phong

phú và đa dạng hơn , GV cần chú ý liên kết giữa các nhóm chơi thông qua chủ

đề chơi

Dùng các câu hỏi gợi ý để giúp trẻ khi trẻ gặp khó khăn trong khi chơi Giúp trẻ phát triển trò chơi theo hướng tích cực và mở rộng các chủ đề chơithông qua việc cho trẻ quan sát, tham quan các hoạt động của con người trong

xã hội

Hướng trẻ vào chủ đề, tạo điều kiện cho trẻ vận dụng những kinh nghiệm

và hiểu biết đã có trong cuộc sống hằng ngày vào trò chơi

Hoạt động góc của cháu lớp 4 – 5 tuổi

Trong giờ chơi, cô luôn giáo dục trẻ chơi cùng bạn, không giành đồ chơicủa bạn, cất dọn đồ chơi gọn gàng vào chỗ cũ sau khi chơi xong Muốn quản lýtrẻ tốt, cô giáo phải làm kí hiệu ở các góc hoạt động để theo dõi trẻ nhằm giúptrẻ chơi ở tất cả các góc trong năm học Ký hiệu của trẻ ở các góc trùng với các

ký hiệu của trẻ ở đồ dùng cá nhân trẻ

* Ở hoạt động mọi lúc mọi nơi.

Song song với việc tổ chức hoạt động học, hoạt động ở các góc chơi giáoviên luôn chú ý để rèn luyện kỹ năng sống cho trẻ ở mọi lúc mọi nơi

Trong các ngày lễ, ngày hội tôi tổ chức các hoạt động chiều, hoạt động theo

ý thích cho trẻ tham gia, qua đó giáo dục trẻ biết chia sẽ quan tâm và chăm sócngười thân (Ví dụ: Ngày 8/3 tổ chức cho trẻ làm thiệp tặng mẹ, tặng bà, tặng côgiáo khơi gợi ở trẻ lòng biết ơn và kính trọng mẹ, bà, cô giáo qua những sảnphẩm trẻ tự làm)

Các cháu lớp 5 tuổi làm thiệp 8/3

Tổ chức các lễ hội có nội dung phong phú, gẫn gũi đời sống trẻ: “Giai điệumùa xuân”, “Ngày hè”, “Mừng sinh nhật” Các buổi đó trẻ không chỉ múa hát,đọc thơ, kể chuyện mà còn được chơi các trò chơi dân gian: ném còn, đuathuyền, đua vịt, đi chợ quê với quang gánh, rau, củ, quả, những đặc sản quêhương như bánh đúc, bánh tráng Tất cả được trang trí trong một khung cảnhquê hương có cây tre, bụi chuối, trẻ được mặc áo quần bà ba, tứ thân, váy yếm,khăn đóng áo dài Qua đó, trẻ được tăng cường mối quan hệ giao tiếp giữa trẻvới trẻ, trẻ và cô, trẻ với người lớn Điều này giúp trẻ tự tin khẳng định mình,biết cùng nhau hoạt động trong nhóm, biết chia sẽ ý tưởng để hoàn thành sảnphẩm Ở các ngày lễ hội tổ chức trong lớp, trẻ không còn “chơi” chỉ để chơi nữa

mà chơi thật trong cuộc sống

Kết quả: Khi đưa giải pháp này vào thực hiện ở các lớp tôi thấy trẻ biết cách

chơi và tham gia chơi một cách hứng thú, bết tự mình làm được nhiều nhữngmón quà ý nghĩa để tặng người thân trong những ngày lễ

2.3.5 Huy động các nguồn lực xây dựng khu phát triển vận động chung trong nhà trường từ những nguyên liệu, phế thải nhằm phát triển thể chất cho trẻ

Xây dựng môi trường GDPTVĐ cho trẻ mầm non gắn với việc lựa chọntrang thiết bị, đồ dùng, dụng cụ luyện tập.Việc sử dụng các thiết bị, dụng cụluyện tập có thể tạo ra các tình huống, phương án, phức tạp hóa điều kiện thựchiện các bài tập thể dục khác nhau, giúp trẻ có sự nhận thức rõ ràng về vậnđộng, về phương pháp thực hiện với các đồ dùng, dụng cụ luyện tập Các dụng

cụ luyện tập thể dục giúp nâng cao hứng thú thực hiện các nhiệm vụ vận độngtrong những điều kiện khác nhau, giúp thỏa mãn nhu cầu vận động, ảnh hưởngtốt đến sức khỏe, thể chất và tâm thần của trẻ, hình thành cho trẻ thói quen rènluyện thân thể thường xuyên Các dụng cụ luyện tập thể dục kích thích sự lĩnhhội kĩ năng vận động nhanh, chính xác Việc trẻ tích cực tham gia chuẩn bị đồdùng, dụng cụ luyện tập giúp hình thành cho trẻ các thói quen cẩn thận, chu đáotrong hoạt động

Nhận định được vị trí quan trọng của môi trường giáo dụcphát triển vận động cho trẻ trong trường mầm non, tôi đã cùngvới BGH nhà trưởng lên kế hoạch chi tiết, đồng thời phác thảo

mô hình các khu hoạt hoạt động ngoài trời và các thiết bị, đồdùng phục vụ cho hoạt động của trẻ.Với điều kiện thực tế của

nhà trường đó là sân chơi rộng, có nhiều đồ chơi ngoài trời tuy

nhiên đó đều là đồ chơi sẵn có Tôi đã chỉ đạo quy hoạch lại sân

chơi, sắp xếp lại các đồ chơi có sẵn và để riêng một khu để làm khu vui chơi liên hoàn cho trẻ Tôi xác định, khu vui chơi liên hoàn sẽ giúp trẻ phát triển các cơ một cách toàn diện, bao gồm

các trò chơi phát triển cơ tay, cơ chân và cơ toàn thân Ngoài ra

tôi cũng xác định để thu hút trẻ chơi ở khu vui chơi này thì đồ

chơi phải có sự khác biệt rõ ràng Tuy nhiên vấn đề khó khăn

trong việc thực hiện đó là nhà trường không có nguồn kinh phí

lớn để đầu tư mua sắm các trang thiết bị mới Do đó tôi đã

nghiên cứu và chỉ giáo viên lên kế hoạch làm các đồ chơi từ phế liệu và các nguyên vật liệu rẻ tiền Tôi đã làm thông báo tới các bậc phụ huynh về việc thực hiện chuyên đề, ý nghĩa và tầm

quan trọng của việc thực hiện chuyên đề phát triển vận động

cho trẻ trong trường mầm non Bên cạnh đó tôi cũng liệt kê các nguyên vật liệu cần thiết cho việc làm các đồ chơi phục vụ

chuyên đề và kêu gọi sự ủng hộ của các bậc phụ huynh Sau khithông báo tại góc tuyên truyền của các lớp và góc tuyên truyền

chung của nhà trường đã được các bậc phụ huynh nhiệt tình ủng hộ các nguyên vật liệu như: lốp xe cũ, ống nước cũ, dây thừng, thùng phi cũ… Và từ các vật liệu tưởng chừng chỉ để bỏ

đi đó tôi đã chỉ đạo giáo tận dụng làm thành các đồ chơi có ý

nghĩa cho trẻ để trẻ được vui chơi hoạt động

Ví dụ: + Làm hệ thống ống chui: Đây là đồ chơi nhằm phát

triển cơ tay và cơ chân cho trẻ Khi trẻ tham gia trò chơi này sẽ phải phối hợp nhịp nhàng cả tay và chân để thực hiện vận động

bò hoặc trườn Tôi đã sử dụng thùng phi hỏng để làm hệ thống

ống chui bằng cách cắt bỏ đi phần đáy để thông hai đầu và mài

nhẵn hai đầu để đảm bảo an toàn cho trẻ khi chơi rồi sử dụng

giấy đề can để cắt dán lên các thùng phi cho đẹp để đảm bảo

tính thẩm mỹ và thu hút trẻ Sau đó nhờ thợ hàn để hàn hai

chân nhỏ phía dưới để khi sử dụng tránh cho việc thùng phi bị

lăn khi trẻ chơi, làm như vậy chúng tao có thể di chuyển đếnbất kỳ vị trí nào khi muốn chơi, với cách làm này đã thu hútđược sự thích thú của trẻ khi tham gia trò chơi

+ Làm cầu dao động: Là trò chơi nhằm phát triển cơ chân

và rèn luyện sự khéo léo của trẻ, trẻ biết giữ thăng bằng khitham gia vào vận động này Vật liệu để làm ra cầu giao độngchính là những bánh xe máy cũ, hỏng và khung gỗ để làm.Chúng tôi đã vận động phụ huynh làm nghề mộc làm ủng hộcác cháu khung cầu từ những thanh gỗ thừa, và vận động một

số phụ huynh làm nghề sửa chữa xe máy thu gom bánh xe hỏngđến để ủng hộ nhà trường, bánh xe sau khi vệ sinh sạch sẽ đượcđem dùi lỗ sau đó dùng dây xích và ốc vít để gắn các bánh xelại với nhau và treo lên khung như vậy là chúng tôi đã hoànthành xong hệ thống cầu giao động chỉ với một số phế thải dễkiếm và vài bước đơn giản Khi trẻ tham gia vào trò chơi này, trẻphải tập giữ được thăng bằng, lần lượt bước lên các bánh xe và

đi từ đầu đến cuối cầu

+ Làm thang leo hình chữ nhật : Đây là thiết bị vui chơi

vận động dành cho trẻ em, giúp bé phát triển khả năng vậnđộng, rèn sự khéo léo, nhanh nhẹn và bền bỉ khi luyện tập Tôi

đã tham khảo kiểu mẫu của các công ty đồ chơi sau đó tôi đãvận động phụ hunh làm nghề cơ khí làm ủng hộ làm giúp phầnkhung với kích thước theo yêu cầu của tôi Khi phần khung đượclàm xong, tôi đã chỉ đạo giáo viên cùng sử dụng dây thừng đantheo hình các ô vuông nhỏ cho trẻ bám vào để leo, khi thangleo đã hoàn thành xong tôi thấy các cháu thích thú tham giahoạt động, phụ huynh phấn khởi khi thấy được thành quả củamình được nhà trường và các cháu ghi nhận

Sau khi đã hoàn thành xong các đồ chơi cần thiết, tôi đãchỉ đạo giáo viên trong trường sắp xếp tạo thành khu vui chơiliên hoàn trong đó tôi cũng đã kết hợp tận dụng cả đồ chơi liênhoàn sẵn có của nhà trường Các đồ chơi tự tạo được bố trí sắpxếp hợp lý và được đánh số thứ tự chỉ dẫn gợi ý trẻ biết nênchơi thiết bị nào trước, thiết bị nào sau Để khu vui chơi nổi bậthơn nhằm thu hút trẻ, tôi đã làm một số đồ để trang trí nhưdùng lốp xe và vỏ ống rửa bát tạo thành hình ông mặt trời vàcon ếch; sử dụng thùng đựng sơn để làm các chậu trồng câycảnh, trên thùng sơn vẽ nội dung trong các truyện cổ tích gầngũi với trẻ

Hình ảnh xây dựng khu giáo dục phát triển thể chất

trong trường Mầm non

Kết quả: Nâng cao nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên, mạnh dạn

trong việc lựa chọn nội dung PTVĐ; tích cực, sáng tạo trong làm đồ dùng, đồchơi cho trẻ Tham gia hoạt động PTVĐ giúp trẻ phát triển các giác quan, ngônngữ giao tiếp, hoàn thiện các tố chất tâm lý: Mạnh dạn, tự tin, can đảm, độc lập,

tự chủ, biết kiềm chế, có tính kỷ luật, biết lắng nghe, chú ý quan sát góp phầnnâng cao chất lượng GD toàn diện của nhà trường Phụ huynh phấn khởikhi thấy con em mình được vui chơi trong môi trường an toàn,thân thiện…

2.3.6 Chỉ đạo giáo viên tích cực tuyên truyền phối hợp với phụ huynh tạo sự lan tỏa mạnh mẽ về nội dung xây dựng môi trường giáo dục trong nhà trường.

Đối với nhà giáo dục, việc xây dựng môi trường giáo dục phù hợp sẽ làphương tiện, là điều kiện để họ phát triển phù hợp với từng trẻ và từng lứa tuổi.Đối với phụ huynh và xã hội, quá trình xây dựng môi trường giáo dục sẽ thu hútđược sự tham gia của các bậc phụ huynh và sự đóng góp của cộng đồng xã hội

để thỏa mãn mong đợi của họ đối với sự phát triển của con mình trong từng giaiđoạn Chính vì vậy mà sự phối kết hợp với phụ huynh đóng vai trò rất quantrọng trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ tại trường, nên tôi chúng tôi rất quantâm làm tốt công tác tuyên truyền và phối kết hợp với phụ huynh thông quanhiều hình thức Trong các buổi họp ban chấp hành phụ huynh cũng như họpphụ huynh toàn trường tôi đã trực tiếp trao đổi phổ biến để phụ huynnh hiểu rõtầm quan trọng của việc đổi mới nội dung, hình thức tổ chức, phương pháp giáodục trẻ, những định hướng, mục tiêu chươnng trình giáo dục mầm non

Ví dụ: Trao đổi với phụ huynh điều kiện đầu tiên để có thể giúp giáo viênđổi mới hình thức tổ chức giáo dục trẻ là phải xây dựng được một môi trườngsinh động cho trẻ hoạt động Nên rất cần sự quan tâm, chia sẻ, giúp đỡ từ cha mẹtrẻ, trong mỗi một chủ đề giáo dục các nhóm lớp cần phải có rất nhiều nguyênliệu để tạo môi trường học tập vì vậy cần có sự góp nhặt nguyên vật liệu, sáchbáo,… của phụ huynh giúp trẻ có nhiều đồ dùng, tư liệu để trẻ hoạt động, họctập Đặc biệt trong năm học mới này chúng tôi đã tích cực đưa các kỹ năng tựphục vụ vào chương trình giáo dục trẻ, nhưng đồ dùng để cho trẻ thực hành kỹnăng rất nhiều và kinh phí lớn Nhờ vị phụ huynh lên tiếng vận động các phụhuynh khác trong buổi họp phụ huynh trên lớp

- Trước khi tổ chức họp phụ huynh ở các nhóm lớp tôi cho họp đại diện mỗilớp một giáo viên, hướng dẫn cách vận động phụ huynh ủng hộ

Ví dụ: Giáo viên phải trình bày cụ thể những nội dung, mục tiêu cần đạtđược trong một năm học của trẻ ở lớp mình, nhấn mạnh môi trường học tập cốtầm quan trọng rất lớn đến kết quả chăm sóc giáo dục trẻ Nêu một vài ví vụ vềtạo môi trường trong từng chủ đề giáo dục Đặc biệt là môi trường đồ dùng dụng

cụ để giáo dục trẻ kỹ năng tự phục vụ cần rất nhiều kinh phí Gợi ý một số đồ