Một số biện pháp tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ 5 6 tuổi tại trường mầm non nga hưng

Trong hoạt động vuichơi, có rất nhiều trò chơi học tập và một bộ phận không thể không nhắc đến đó là các trò chơi dân gian - đây là một loại trò chơi được trẻ mẫu giáo yêu thích [1].Trò

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGA SƠN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP TỔ CHỨC TRÒ CHƠI DÂN GIAN CHO TRẺ MẪU GIÁO 5 - 6 TUỔI TẠI TRƯỜNG

MẦM NON NGA HƯNG - HUYỆN NGA SƠN

Người thực hiện: Phạm Thị Quý

MỤC LỤC STT Nội Dung Trang

7 2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm 3

8 2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 4

10 2.3.1.Tích cực sưu tầm và lựa chọn các trò chơi dân gian có nộidung phù hợp với chủ đề và nội dung giáo dục trẻ. 5

11 2.3.2 Khuyến khích trẻ cùng cô làm đồ dùng, đồ chơi, chuẩn bịđịa điểm, trang phục trước khi tổ chức các trò chơi dân gian. 7

12 2.3.3 Thường xuyên dạy trẻ đọc thuộc lời ca các bài đồng daokết hợp với các động tác minh họa 9

13 2.3.4 Thường xuyên lồng ghép trò chơi dân gian vào các hoạtđộng, ở mọi lúc, mọi nơi. 11

14 2.3.5 Lồng ghép các tổ chức các trò chơi dân gian trong cácngày lễ, ngày hội, các hội thi 14

15 2.3 6 Động viên tất cả các trẻ tham gia vào trò chơi 15

16 2.3.7 Thường xuyên phối hợp với phụ huynh trong việc tổchức các trò chơi dân gian 16

1 LỜI MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài

Đất nước ta đang trên con đường hội nhập với thế giới về nhiều mặt kinh

tế, chính trị, văn hóa, xã hội…nên đòi hỏi con người Việt Nam, nhất là thế hệ trẻ

phải tích cực, năng động, ứng dụng sáng tạo những thành tựu khoa học kỹ thuật,tiếp thu những tinh hoa văn hóa của thế giới mà vẫn giữ được bản sắc của dântộc Việt Nam Do đó, một nhiệm vụ mới đặt ra cho giáo dục là phải đào tạo nênnhững con người sáng tạo, năng động, có năng lực giải quyết vấn đề, có khảnăng thích ứng với mọi biến động trong mọi đời sống kinh tế xã hội, có đạo đứctrong sáng, có lối sống lành mạnh, có sức khỏe và tích cực nhận thức để cải tạothế giới và cải tạo chính bản thân mình Chính vì vậy mà việc chăm sóc, giáodục trẻ ngay từ khi còn nhỏ trở thành mục tiêu, nhiệm vụ quan trọng cho ngànhGiáo dục nói chung và bậc học mầm non nói riêng vì trường mầm non chính làmôi trường thuận lợi nhất để giáo dục trẻ ngay từ những năm tháng đầu đời

Ở lứa tuổi mẫu giáo, hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo, bởi vui chơi

đã gây ra những biến đổi về chất, có ảnh hưởng quyết định đến sự hình thànhnhân cách trẻ và là tiền đề cho hoạt động học tập ở lứa tuổi tiếp theo Phươngchâm: “Học mà chơi, chơi mà học” luôn được quán triệt trong công tác chămsóc, giáo dục mầm non trẻ mẫu giáo ở trường mầm non Trong hoạt động vuichơi, có rất nhiều trò chơi học tập và một bộ phận không thể không nhắc đến đó

là các trò chơi dân gian - đây là một loại trò chơi được trẻ mẫu giáo yêu thích

[1].Trò chơi dân gian đã mang lại cho thế giới trẻ thơ nhiều điều thú vị và bổ

ích, làm thỏa mãn nhu cầu vui chơi, giải trí, thông qua trò chơi trẻ được chia sẻniềm vui với bạn bè, cộng đồng và thế giới xung quanh Nó làm cho thế giớixung quanh các em đẹp hơn và rộng mở, tuổi thơ của các em sẽ trở thành những

kỉ niệm quý báu theo suốt cuộc đời, làm giàu nguồn tình cảm và trí tuệ cho các

em Đúng như PGS TS Nguyễn Văn Huy, Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt

Nam đã nói về trò chơi dân gian với trẻ em: “Cuộc sống đối với trẻ em không thể thiếu những trò chơi Trò chơi dân gian không đơn thuần là một trò chơi của trẻ con mà nó chứa đựng cả một nền văn hóa dân tộc Việt Nam độc đáo và giàu bản sắc Trò chơi dân gian không chỉ nâng cánh cho tâm hồn trẻ, giúp trẻ phát triển khả năng tư duy, sáng tạo, sự khéo léo mà còn giúp các em hiểu thêm về tình, tình yêu gia đình, quê hương, đất nước Trẻ em ở một xã hội công nghiệp, chỉ quen với máy móc và không có khoảng trống để chơi cũng là một thiệt thòi Thiệt thòi hơn khi các em không được làm quen và chơi những trò chơi dân gian của thiếu nhi thuở trước - đang ngày càng bị mai một và quên lãng, không chỉ ở các thành phố mà còn ở cả các vùng nông thôn, nơi mà đang dần bị đô thị hóa mạnh mẽ Vì thế giúp các em hiểu và tìm về cội nguồn với những trò chơi dân

gian là một việc làm cần thiết” [2]

Ngày nay cùng với sự phát triển của nền công nghiệp hiện đại thì có biếtbao trò chơi của trẻ dần được thay thế bằng những cỗ máy hiện đại, công phu,với đầy đủ các chức năng, màu sắc sặc sỡ… những khoảng đất giờ cũng đượcthay vào đó là những nhà máy, những công trình lớn Trò chơi dân gian cũng vì

thế mà ngày dần bị mai một theo sự phát triển của nền công nghiệp hiện đại, tiêntiến Đó là sự thiệt thòi lớn với trẻ khi không được làm quen và chơi với nhữngtrò chơi dân gian của thiếu nhi ngày trước Cho nên việc lựa chọn các trò chơiphù hợp với lứa tuổi, sở thích, điều kiện của học sinh; thời lượng và phươngpháp tổ chức trò chơi một cách có hệ thống, khoa học tại trường mầm non sẽgiúp trẻ dần dần hình thành và phát triển nhân cách theo hướng tích cực, nhằmdạy cho con trẻ biết những giá trị của nền văn hóa truyền thống của dân tộc ViệtNam

Năm học 2008 - 2009, Bộ giáo dục và đào tạo phát động phong trào:

“Xây dựng trường học thân thiện - Học sinh tích cực” trong đó có nội dung đưatrò chơi dân gian vào trường học Nhưng làm thế nào để tổ chức được các tròchơi dân gian thực sự có hiệu quả, lôi cuốn và hấp dẫn được trẻ là một bài toánkhó với các giáo viên, đặc biệt là các giáo viên mầm non (Vì khả năng chú ý cóchủ định của trẻ mầm non còn kém Trẻ dễ dàng tham gia vào trò chơi nhưngcũng nhanh chán, nhanh bỏ cuộc) Là một giáo viên mầm non, tôi luôn trăn trở

và tìm các biện pháp để tổ chức các trò chơi dân gian một cách có hiệu quả nhấtgiúp các em hiểu về cội nguồn bản sắc dân tộc với những trò chơi dân gian

Chính vì vậy, tôi đã chọn đề tài “Một số biện pháp tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi tại trường mầm non Nga Hưng - Huyện Nga Sơn” làm đề tài sáng kiến kinh nghiệm cho bản thân Với mong muốn đưa trò

chơi dân gian đến gần hơn với trẻ, hình thành ở trẻ sự tự hào và lòng yêu giá trịtruyền thống của quê hương đất nước

1.2 Mục đích nghiên cứu

Nhằm tìm ra giải pháp cải tiến nâng cao chất lượng tổ chức các trò chơi dângian cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi tại trường mầm non Nga Hưng - Huyện Nga Sơn,giúp trẻ hiểu biết và mở rộng kiến thức, kỹ năng trò chơi dân gian nhiều hơn.Thông qua các trò chơi dân gian trẻ phát triển một cách toàn diện nhân cách

1.3 Đối tượng nghiên cứu

Nghiên cứu về trò chơi dân gian Việt Nam để lồng ghép vào trong các hoạtđộng hàng ngày của trẻ 5- 6 tuổi tại trường mầm non Nga Hưng – huyện NgaSơn nhằm giáo dục trẻ hiểu biết hơn về các trò chơi dân gian truyền thống, gópphần giúp trẻ phát triển toàn diện về thể chất, trí tuệ, tình cảm đạo đức

1.4 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu lí luận: Đọc sách, báo và các tài liệu có liên quan

tới vấn đề đang nghiên cứu Từ đó chọn lọc để xây dựng nên cơ sở lí luận cho đềtài

- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Dùng phiếu Anket điều tra kết hợp với

việc trao đổi những thông tin có liên quan về vấn đề nghiên cứu với các giáo viên ởtrường mầm non, nhằm tìm ra những biện pháp tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ 5

- 6 tuổi

- Sử dụng phương pháp quan sát: Quan sát những hoạt động của trẻ để

đưa ra các phương pháp hợp lí với tâm sinh lí của trẻ 5 - 6 tuổi

- Ngoài ra, dùng phương pháp nghiên cứu sản phẩm để xác định mục đíchcủa việc tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ 5 - 6 tuổi.

- Phương pháp thể nghiệm sư phạm: Sử dụng các phương pháp tác động đến một nhóm trẻ được chọn để thực nghiệm

- Xử lí kết quả nghiên cứu bằng phương pháp thống kê toán học.

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lý luận

Trò chơi dân gian là những trò chơi được sáng tạo, lưu truyền tự nhiên,rộng rãi từ thế hệ này sang thế hệ khác, mang đậm bản sắc văn hoá dân gian Tròchơi dân gian không chỉ thỏa mãm nhu cầu chơi của trẻ mà còn góp phần hình

thành nhân cách trẻ [3], giúp cho trẻ phát triển trí tưởng tượng, cũng là phương

tiện phát triển ngôn ngữ có hiệu quả Khi tham gia chơi, trẻ được ca hát, nhảymúa, đối đáp… Qua đó, vốn từ của trẻ được phong phú, ngôn ngữ mạch lạc.  Các trò chơi dân gian có kèm theo các câu đồng dao rèn luyện sự khéo léo,vui đùa tập thể, tính linh hoạt, nhanh nhẹn giúp trẻ rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo

cá nhân, khả năng tính toán, phán đoán chính xác.Trò chơi dân gian còn có vaitrò vô cùng quan trọng trong sinh hoạt, góp phần giáo dục cho học sinh về tínhtập thể, tinh thần kỷ luật, xây dựng tình đoàn kết, ý thức cộng đồng trách nhiệm

ý chí vươn lên giành chiến thắng, rèn luyện thể chất, sự khéo léo và sức chịuđựng của con người, giúp con người ngày càng phát triển toàn diện về trí, đức,thể, mỹ

Qua đó cho thấy, trò chơi dân gian có ý nghĩa vô cùng to lớn trong việchình thành và phát triển nhân cách học sinh Đặc điểm tâm lý của trẻ em là thíchbắt chước, tò mò, luôn muốn biết có cái gì đang diễn ra xung quanh, thích khámphá, phát hiện cái mới, tưởng tượng mô phỏng lại cuộc sống tự nhiên, xã hội.Trò chơi là món ăn tinh thần, một phần tất yếu của cuộc sống để thỏa mãn cácyêu cầu tâm lý của trẻ

Theo tác giả Đỗ Thị Hoà trong bài “Một vài kiến nghị về việc bảo tồn các trò chơi dân gian trẻ em trong nhà trường hiện nay” có viết “Một trò chơi rất đơn giản giúp các em rèn luyện được khá nhiều: Thực hiện được cùng một lúc các động tác: miệng hát, tay đếm nhịp vào chân, mắt nhìn vào tay, người đong đưa theo nhịp hát Sự nhanh nhạy của các cơ quan: mắt, tay, chân, miệng, tai của trẻ đều có thể phát triển tốt qua các trò chơi quen thuộc như chi chi chành chành, kéo cưa lừa xẻ, dung dăng dung dẻ, rồng rắn lên mây Cái hay, cái đặc sắc của trò chơi dân gian không chỉ giúp trẻ nhỏ vận động về thể lực mà còn rèn luyện trí nhớ, vốn từ, khả năng phát âm Cao hơn nữa, nó kích thích trí tưởng tượng phong phú, bay bổng của các em Việc bảo tồn một loại văn hoá dân gian truyền thống – trò chơi dân gian trẻ em là một công việc cần được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo ngành giáo dục và của toàn xã hội… tạo điều kiện và khuyến khích các em chơi các trò chơi dân gian Bên cạnh các trò chơi hiện đại, trò chơi dân gian sẽ giúp các em có một sự phát triển toàn diện về cả thể chất, tinh thần Công việc bảo lưu, khôi phục và phát triển, nâng cấp các trò chơi dân gian để vừa giữ được bản sắc dân tộc vừa mang tính hiện đại, thu hút mạnh mẽ

trẻ em, đang chờ đợi tất cả chúng ta – những người yêu thích nền văn hoá dân gian của dân tộc và quan tâm sâu sắc tới thế hệ trẻ tương lai của đất nước ”

2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 2.2.1 Thuận lợi.

Bản thân tôi luôn yêu nghề mến trẻ, chịu khó học hỏi và tích cực nghiêncứu tài liệu, có chút ít vốn hiểu biết về một số trò chơi dân gian truyền miệng

Được sự quan tâm của ban giám hiệu nhà trường tạo điều kiện về cơ sởvật chất, trang thiết bị dạy học như: Phòng học có khuôn viên rộng rãi thoángmát, tranh ảnh, sách báo, đồ dùng đồ chơi đầy đủ

Bản thân được dự giờ thường xuyên của của chuyên môn nhà trườngtrong công tác bồi dưỡng lý thuyết lẫn thực hành Là một giáo viên đứng lớpmẫu giáo lớn, đã nhiều năm công tác, có tinh thần trách nhiệm cao trong việcchăm sóc giáo dục trẻ, hiểu tâm sinh lí và nguyện vọng của trẻ trong độ tuổi mẫugiáo lớn khi tham gia vào các trò chơi dân gian

100% trẻ đã được học qua lớp mẫu giáo nhỡ nên đã được tham gia một sốtrò chơi và thuộc lời đồng dao của một số trò chơi dân gian Các cháu năngđộng, khoẻ mạnh, thích tìm tòi khám phá những điều mới lạ xung quanh

Được phụ huynh quan tâm hỗ trợ các nguyên vật liệu dễ kiếm ở địaphương để làm đồ dùng đồ chơi phục vụ cho các trò chơi Đồ chơi đơn giản, dễkiếm, đảm bảo an toàn cho trẻ và đảm bảo khoa học

2.2.2 Khó khăn.

Các cháu lớp tôi chủ yếu là con của những gia đình nông dân thuần tuýnên khó có điều kiện chăm sóc cho các cháu đầy đủ dẫn đến sự tiếp thu của cáccháu không đồng đều, có những cháu sinh đầu năm, có những cháu sinh cuốinăm, có những cháu phát âm chưa rõ ràng còn nói lắp, nói ngọng, có nhữngcháu còn chậm, nhút nhát chưa tự tin, mạnh dạn chưa hứng thú trong giờ học,giờ chơi

Thời gian tổ chức cho trẻ chơi rất hẹp, vì đa số trò chơi dân gian chỉ tổchức lồng ghép với các hoạt động khác

Quan điểm của một số phụ huynh chỉ chú trọng đến việc học chưa chú ýtạo điều kiện để cho trẻ được hoạt động vui chơi Dẫn đến việc trẻ tham gia cáctrò chơi dân gian ở lớp cũng như ở gia đình đạt kết quả chưa cao

Việc lồng ghép tích hợp trò chơi dân gian vào các hoạt động học tập củatrẻ chưa được logic nên khi tổ chức các hoạt động có trò chơi dân gian chưa

thực sự lôi cuốn trẻ tham gia tích cực vào trò chơi vì vậy hiệu quả mang lại chưacao.

Khả năng chú ý có chủ định của một số trẻ còn hạn chế Trẻ dễ dàng nhậpcuộc chơi nhưng cũng nhanh chóng tự rút ra khỏi trò chơi nếu nó không còn hứngthú

2.2.3 Kết quả thực trạng ban đầu qua khảo sát

Căn cứ vào cơ sở lý luận và thực trạng ngay từ tháng 9 đầu năm học tôixây dựng kế hoạch khảo sát chất lượng trên trẻ ở lớp tôi như sau

Bản khảo sát chất lượng tháng 9 năm 2018

( Kèm theo phụ lục 1)

Từ kết quả trên bản thân tôi rất lo lắng, trăn trở, luôn suy nghĩ tìm tòi cácbiện pháp tối ưu, để áp dụng nhằm tích hợp các trò chơi dân gian vào các hoạtđộng một cách có hiệu quả nhất kích thích tính tò mò, sự sáng tạo và lòng hamhiểu biết của trẻ để tạo sự hứng thú cho trẻ khi tham gia vào các trò chơi dângian

Từ những đặc điểm và tình hình thực tế của bản thân và của lớp mình, tôi đãsuy nghĩ và tìm ra biện pháp thích hợp, để từng bước dẫn dắt trẻ tích cực tham giavào các trò chơi dân gian Để làm được điều đó tôi đã sử dụng một số biện phápsau:

2.3 Các biện pháp để giải quyết vấn đề:

2.3.1 Tích cực sưu tầm và lựa chọn các trò chơi dân gian có nội dung phù hợp với chủ đề và nội dung giáo dục trẻ

Các trò chơi dân gian Việt Nam rất phong phú về thể loại, nội dung, hìnhthức…Vì vậy muốn đưa vào dạy trẻ, tổ chức cho trẻ chơi, bản thân tôi phảinghiên cứu lựa chọn, sưu tầm cho phù hợp với nội dung, hình thức giảng dạycủa trẻ ở lớp mình, để trẻ yêu thích và tham gia tích cực vào các trò chơi dângian, các bài đồng dao, hò, vè để góp phần nâng cao hiệu quả tổ chức các hoạtđộng giáo dục cho trẻ Đặc biệt tôi chú trọng đến những trò chơi gần gũi, phùhợp với địa phương, vùng miền của mình VD: “Rềnh rềnh, ràng ràng”; “Xỉa cámè”; “Chơi chuyền”…

Bên cạnh đó, khi sưu tầm trò chơi dân gian để tổ chức cho trẻ hoạt động,bản thân tôi luôn chú ý sưu tầm và sử dụng trò chơi gắn liền với nội dung củachủ đề, các trò chơi có mối liên hệ mật thiết với cuộc sống của trẻ, trò chơimang đến cho trẻ nhiều cơ hội tham gia tích cực vào hoạt động, nội dung chơi,cách thức chơi phù hợp với độ tuổi, với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ như:

- Trò chơi trí tuệ: còn được gọi là trò chơi học tập, nhằm thúc đẩy hoạtđộng trí tuệ, giúp trẻ nhận thức thế giới xung quanh thông qua các thao tác trí óckết hợp với hành động chơi như: “Ô ăn quan”, “Cờ hùm”, “Cờ chiếu”… 

- Trò chơi vui - khỏe - khéo léo là những trò chơi dân gian tổng hợp vì mỗitrò chơi kết hợp nhiều kỹ năng vận động thể lực Mục đích của các trò chơi loạinày nhằm phát huy tính tích cực chủ động của trẻ, giúp trẻ mở rộng các mốiquan hệ như trò chơi: “Lộn cầu vồng”, “cắp cua bỏ giỏ”, “ném  bóng vào rỗ”,

“bịt mắt bắt dê”, “kéo co”

Để tổ chức tốt các trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo, đầu tiên tôi lập kếhoạch hoạt động rõ ràng để tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian sao chophù hợp với từng chủ đề của lớp mình phụ trách.Trước hết để lập được kế hoạchtôi luôn bám sát chương trình mục tiêu chăm sóc giáo dục trẻ, với những nộidung công việc rõ ràng cụ thể.

Đối với trẻ lớp tôi thể lực, ngôn ngữ, khả năng chú ý có chủ định và nhậnthức của trẻ đã cao hơn rất nhiều so với lứa tuổi trước Do đó tôi thường xuyêncủng cố những trò chơi mà trẻ đã được thực hiện ở các độ tuổi trước Đồng thờitôi tiếp tục sưu tầm lựa chọn những trò chơi có lời ca dài hơn và yêu cầu khó hơn để

Có kỹ năng phối hợp các bộphận trong cơ thể

2 Bản thân Kéo co, cướp cờ, Chuyền

thẻ, ném vòng cổ chai Rèn luyện thể lực và sựnhanh nhẹn, khéo léo

3 Gia đình Xúc xắc xúc xẻ, Thi nấu ăn,

nhảy bao bố, thả diều, Rèn luyện sự khéo léo, thểlực, sức bật, sự khéo léo và

khả năng giữ thăng bằngcủa người chơi

4 Nghề nghiệp Thi hái dưa hấu, kéo cưa lừa

xẻ, Rồng rắn lên mây Rèn luyện sự nhanh nhẹn,khéo léo, linh hoạt

5 Thế giới

động vật Xỉa cá mè; Bịt mắt bắt dê, Múa lân, chọi trâu Lùa vịt… Rèn luyện sự khéo léo,luyện thính giác, óc phán

đoán phát huy tinh thầnđoàn kết, tôn trọng kỷ luật

và khả năng đối đáp cho trẻ

Khi đã lập được kế hoạch tôi thường xuyên bám sát kế hoạch để cho trẻlàm quen và rèn luyện cho trẻ Đặc biệt đối với những trẻ nhút nhát, trầm cảm,tôi luôn tìm cách để lôi cuốn trẻ tham gia vào trò chơi Bản thân luôn tự rènluyện mình trong chuyên môn nghiệp vụ, trau dồi kiến thức kĩ năng và biếtsáng tạo trong việc tổ chức các trò chơi dân gian cho trẻ.

Kết quả:

Tôi đã lựa chọn, sưu tầm được 36 trò chơi dân gian

Khi đã lựa chọn được theo các chủ đề, đã giúp tôi sử dụng các trò chơidân gian không những dạy trẻ một cách hiệu quả mà còn giúp trẻ phát triển toàndiện về thể chất, trí tuệ, tình cảm đạo đức cho trẻ Đồng thời, nhận ra những điềuhợp lý, không hợp lý khi sử dụng nguyên bản các trò chơi dân gian khi dạy trẻ

Trẻ hào hứng tham gia các trò chơi dân gian mà tôi tổ chức

Trẻ nắm được cơ bản cách chơi, luật chơi của các trò chơi

2.3.2 Khuyến khích trẻ cùng cô làm đồ dùng, đồ chơi, chuẩn bị địa điểm, trang phục trước khi tổ chức các trò chơi dân gian.

* Khuyến khích trẻ cùng cô làm đồ dùng, đồ chơi, cho các trò chơi dân gian:

Trò chơi dân gian thường có những dụng cụ chơi đơn giản, dễ làm và dễtìm kiếm trong tự nhiên Bên cạnh đó, trẻ ở lứa tuổi 5- 6 tuổi do tôi phụ tráchvốn hiểu biết của trẻ về thế giới xung quanh ngày càng phong phú, nên trẻ rấtthích thú với những nguyên liệu chơi, thích tìm kiếm các vật liệu khác nhau đểlàm đồ chơi phục vụ cho trò chơi của mình.Vì vậy, trong các giờ hoạt động góchay sinh hoạt chiều, tôi tổ chức hướng dẫn trẻ làm một số đồ dùng, đồ chơi dễlàm từ những nguyên vật liệu gần gũi như: Tre, cỏ, sỏi, bao tải, giấy, cành cây,

lá cây, nứa, chai nhựa, vải vụn…Trẻ rất hứng thú, tích cực hoạt động khi chơinhững trò chơi có sử dụng đồ dùng do chính tay mình tạo ra Việc làm đồ dùng

đồ chơi không những tận dụng được nguyên vật liệu phế thải, bảo vệ môitrường, giảm được một lượng kinh phí đáng kể cho nhà trường mà còn khơi dậykhả năng sáng tạo của trẻ Hơn thế nữa, những sản phẩm của trẻ làm ra có thể đểtriển lãm trưng bày, có thể sử dụng trong tiết học giúp củng cố hệ thống hóatoàn bộ nội dung mà trẻ đã được làm quen, đồng thời làm tăng thêm lòng tự hào,

sự tự tin vào bản thân của trẻ

Ví dụ:

Trong giờ hoạt động góc tôi cho trẻ dùng lá mít, một sợi dây nhỏ để làmcon trâu cho trẻ chơi trò chơi chọi trâu trong chủ đề “Thế giớ động vật” Tôi chotrẻ dùng kéo cắt hai đường chéo theo đường gân của lá mít tạo thành 2 chiếcsừng Đoạn lá bên còn lại được cuộn lại tạo thành bụng, rồi nhanh chóng dùngsợi dây nhỏ: một đầu cẩn thận vào cuống lá (phía đầu hai đường gây lá đã cắt)rồi luồn qua bụng để làm dây thừng Tôi có thể gợi ý cho trẻ thi đua xem ai làngười làm được nhiều trâu hơn, đẹp hơn

Hoặc cho trẻ làm châu chấu, làm nhẫn, vòng đeo tay, tôi chuẩn bị lá dừasạch, tươi, đẹp, cho trẻ chơi theo nhóm Tôi hướng dẫn cách làm, cách uốn lá đểthành hình con châu chấu, làm những chiếc nhẫn đeo, vòng đeo tay Có thể tổ

chức thi đua giữa các trẻ, bạn nào có số lượng con châu chấu hay nhẫn làmđược, ai nhiều hơn là thắng.

Hay để chẩn bị cho trẻ chơi trò chơi “Thả diều” tôi cho trẻ thi nhau làmnhững chiếc diều giấy thật đẹp để thi xem diều ai bay cao Tôi thấy trẻ rất hàohứng, thích thú Không những trẻ say mê hứng thú tham gia hoạt động mà cònbiết tô màu, xé dán, tang trí tạo được nhiều mẫu diều sinh động và hấp dẫn như:diều chim, cá, bướm, ong,…

Hình ảnh: Trẻ làm đồ dùng đồ chơi

( Kèm theo phụ lục 2)

Để phát huy tối đa tác dụng của đồ dùng, đồ chơi, tôi luôn linh động trongviệc sáng tạo ra đồ dùng đồ chơi cũng như sử dụng đồ dùng, đồ chơi Đồ chơiđược làm ra không chỉ đơn thuần cho một trò chơi mà có thể sử dụng trongnhiều trò chơi khác Vì vậy tôi để đồ chơi dưới dạng mở để dễ thay đổi

Ví dụ: Với đồ chơi dùng cho trẻ đi cà kheo, tôi dung gáo dừa hoặc hộp

nhựa độc lỗ xỏ dây Khi chơi trò chơi “Đi cà kheo”, trẻ úp gáo dừa xuống haitay cầm dây điều khiển Nhưng khi chơi trò chơi bán hàng, trẻ có thể them mộtchiếc que để sử dụng làm quang gánh

Đặc biệt tôi chuẩn bị các trang phục phù hợp cho từng trò chơi để kíchthích trẻ tích tực hơn trong khi chơi Điều đó chứng tỏ rằng chuẩn bị trang thiết

bị, trang phục, đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trò chơi dân gian rất quan trọng Vìthế trước khi tổ chức cho trẻ chơi 1 trò chơi dân gian nào đó, tôi luôn tìm hiểu

kĩ về cách chơi, luật chơi, xác định những đồ dùng đồ chơi phù hợp với trò chơi

để từ đó có thể chuẩn bị đầy đủ các yếu tố cần thiết cho trò chơi để trò chơi được

tổ chức tốt hơn, hiệu quả hơn

* Chuẩn bị địa điểm, trang phục để tổ chức trò chơi dân gian:

Trò chơi dân gian gắn bó chặt chẽ với thiên nhiên Việt Nam Trong trò chơidân gian, con người và thiên nhiên hoà quyện với nhau, thiên nhiên được nhâncách hoá trở nên có hồn Việc thay đổi không gian chơi sẽ làm tăng hứng thúchơi của trẻ giúp trẻ tăng cường khả năng tìm tòi, khám phá thích nghi cho trẻ,giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng, trẻ được làm những điều mà trẻ muốn, tậndụng được không gian chơi, tăng cường cơ hội chơi cho trẻ Có những trò chơidân gian mang tính tập thể cao thường có số lượng cháu tham gia đông và đòihỏi địa điểm chơi phải có diện tích rộng, bằng phẳng, vệ sinh sạch sẽ, có bóngmát như “Kéo co”, “Rồng rắn lên mây”, “Thả đỉa ba ba”, “Mèo đuổi chuột”

Nhưng ngược lại cũng có những trò chơi tĩnh, trẻ hay chơi theo cácnhóm nhỏ chỉ có 2 người, hay 3-5 người như “Chi chi chành chành”, “Tập tầmvông”, “kéo cưa lừa xẻ”, “Chuyền thẻ”, “Ô ăn quan” Với những trò chơi theonhóm nhỏ như thế này, tôi cần tìm cho trẻ những địa điểm phù hợp, tận dụngmọi không gian như: Hành lang, hè lớp, góc lớp, dưới gốc cây với những tròchơi tĩnh tôi tổ chức lồng ghép vào các hoạt động chung, hoạt động chiều để chocác cháu chơi trong lớp.Vì vậy tôi luôn nắm vững cách chơi, luật chơi, đặcđiểm của từng trò chơi để từ đó lựa chọn địa điểm chơi phù hợp với từng tròchơi

Ví dụ: Trò chơi “Ô ăn quan”

Cho trẻ tự vẽ xuống sân hình ô quan, 5 hàng dọc cách khoảng đều nhau,

có được 10 ô vuông nhỏ Hai đầu hình chữ nhật được vẽ thành 2 hình vòngcung, đó là 2 ô quan lớn đặc trưng cho mỗi bên Đặt vào đó một viên sỏi lớn cóhình thể và màu sắc khác nhau để dễ phân biệt hai bên, mỗi ô vuông được đặt 5viên sỏi nhỏ, mỗi bên có 5 ô, mỗi bên một trẻ chơi Bắt đầu chơi “oẳn tù tì” Aithắng được đi trước, bốc quân bất kì ô nào rồi rải mỗi ô 1 quân (chỉ được bốcquân ở bên phía mình) Rải hết quân bốc quân ô bên cạnh đi tiếp, nếu hết quân

mà cách 1 ô không có quân thì được ăn quân ô tiếp theo, nhưng nếu 2 ô liềnnhau không có quân hoặc hoặc sát ô quan thì mất lượt đi, bạn khác đi tiếp Chơiđến khi 2 ô đầu quan hết quân, quân còn lại bên nào thì bên ấy thu về Nếu 1trong 2 ô đầu quan còn quân mà quân ở phía nào hết thì phía ấy phải rải mỗi ô 1quân để tiếp tục chơi Ai “ăn” được nhiều quân là thắng tôi quan sát nhắc nhởtrẻ đi đúng vòng, nếu đến điểm “chững” thì phải nhường bạn quyền đi tiếp

Hình ảnh:Trò chơi “Ô ăn quan”

( Kèm theo phụ lục 3)

Bên cạnh địa điểm tổ chức trò chơi dân gian thì việc lựa chọn trang phụccho trẻ phù hợp cũng là một yêu cầu quan trọng Vì vậy để chuẩn bị trang phụcphù hợp với từng trò chơi nhằm khơi dậy sự hứng thú, tích cực tham gia tròchơi Tôi đã lựa chọn trang phục phù hợp với từng hoàn cảnh chơi, tính chất củatrò chơi như: Trò chơi tổ chức trong ngày hội ngày lễ “Nhảy lò cò”, “bịt mắt bắtdê”,…tôi cho trẻ mặc trang phục truyền thống có màu sắc đẹp như yếm đụp làmcho không khí ngày hội thêm náo nhiệt, tâm lý chơi của trẻ vui vẻ Nhưng vớitrò chơi yêu cầu rèn luyện thể lực và sự nhanh nhẹn, như trò chơi “ Cướp cờ”, “kéo co” tôi lựa chọn trang phục gọn gàng giúp trẻ dễ vận động, tạo sự thoải máicho trẻ trong khi chơi trò chơi dân gian

Hình ảnh: Trẻ mặc đồng phục chơi trò chơi “Kéo co”

( Kèm theo phụ lục 4)

Kết quả: Từ việc tổ chức cho học sinh làm đồ dùng đồ chơi phục vụ cho

các trò chơi dân gian, kết hợp sắp xếp bố trí địa điểm tổ chức trò chơi hợp lý,khoa học, trang phục phù hợp đã tạo cho 100% số trẻ lớp tôi phụ trách có đượctinh thần phấn khởi, không khí của buổi chơi đã trở nên tưng bừng và náo nhiệthơn, thoả mãn chính nhu cầu chơi của trẻ

2.3.3 Thường xuyên dạy trẻ đọc thuộc lời ca các bài đồng dao kết hợp với các động tác minh họa:

Phần lớn trò chơi dân gian là những trò chơi có lời đồng giao mang tínhgiản dị, mộc mạc, vô tư, hồn nhiên có vần có điệu, vui tươi và ngộ nghĩnh Có thể

đó là những câu vè ngắn gọn, có nhịp điệu, âm thanh dễ thuộc, dễ nhớ thường được

sử dụng trong khi chơi các trò chơi, nhưng thiếu nó thì trò chơi khó có thể tiếnhành được Nội dung của những bài đồng dao chứa đựng nội dung giáo dục chotrẻ nhiều mặt Đồng dao gợi lên tình yêu hồn nhiên của trẻ đối với con ong, cáikiến, con cò, con vạc, con trâu, con nghé,…Khi trực tiếp tham gia vào trò chơi,trẻ không đơn thuần thực hiện các vận động của mình mà vừa chơi trẻ vừa hát

hoặc đọc lời đồng dao nào đó nhằm kết hợp luyện phát âm cho trẻ hát đồng dao

và qua đó trẻ tiếp thu được những điều hay lẽ phải một cách tinh tế, nhẹ nhàng,thoải mái… Vì vậy khi tổ chức cho trẻ chơi tôi luôn phải chú ý cho trẻ phát âm

rõ ràng và chính xác Những lời đồng giao cho xướng âm đồng loạt và nhấnmạnh vào các nhịp (nhịp 2 từ, 3 từ hoặc 4 từ); khi cho trẻ chơi các trò chơi có lờiđồng giao, tôi cho trẻ đọc đi, đọc lại nhiều lần đề trẻ thuộc, khi chơi trẻ khôngbao giờ chỉ thực hiện các hành động của mình mà chúng thường vừa chơi vừahát hoặc đọc lời đồng dao nào đó Các bài đồng dao đó khiến cho không khíchơi thêm vui vẻ, nhộn nhịp hơn Mặc dù không phải bài đồng dao nào cũng có

ý nghĩa, song bài nào cũng có vần, điệu, dễ nhớ, dễ thuộc, phù hợp với tư duyhồn nhiên của trẻ

Hơn nữa, nếu chỉ có lời đồng dao không thôi thì chưa đủ để hấp dẫn trẻ tôi

đã kết hợp lời của các bài đồng dao đó phù hợp với các trò chơi dân gian Nhưvậy, sẽ tạo ra sự hứng thú trong khi chơi và làm cho các bài đồng dao không trởnên vô vị, tẻ nhạt và qua các trò chơi sẽ rèn luyện sức khoẻ cho trẻ và giúp trẻ có

sự phản xạ nhanh nhạy trong các hoạt động

Ví dụ: Trò chơi “Chi chi chành chành” Tôi cùng trẻ đọc thuộc lời bài

đồng dao và cần phải lựa chọn số người chơi có thể từ 3 - 5 người trở lên Chọnmột người đứng ra trước xòe bàn tay ra các người khác giơ ngón trỏ ra đặt vào

lòng bàn tay Người xòe bàn tay đọc thật nhanh: Chi chi chành chành - Cái đanh thổi lửa - Con ngựa đứt cương - Ba vương ngũ đế - Chấp chế đi tìm - Ù à ù ập.

Đọc đến chữ “ập” người xòe tay nắm lại, những người khác cố gắng rút tay rathật nhanh, ai rút không kịp bị nắm trúng thì coi như bị thua và phải vào thế chỗngười xòe tay và vừa làm vừa đọc bài đồng dao cho các bạn khác chơi Câu hátdường như chẳng có mạch ý nào rõ ràng, nhưng thiếu nó thì trò chơi không thểtiến hành Sau khi trẻ đã thuộc lòng lời bài đồng dao, tôi chia trẻ thành các nhóm

và cùng chơi với trẻ kết hợp với các động tác minh hoạ

Hình ảnh: Trẻ chơi Chi chi chành chành

( Kèm theo phụ lục 5)

Hay như trò chơi “Rồng rắn lên mây” Tôi cũng cho trẻ học thuộc lời sau

đó, tôi hướng dẫn rẻ chơi, tôi đóng vai là người thầy thuốc và chơi cùng với trẻ.Khi trẻ đã biết cách chơi tôi chọn một trẻ đứng ra làm thầy thuốc, những ngườicòn lại sắp hàng một, tay người sau nắm vạt áo người trước hoặc đặt trên vai củangười phía trước Sau đó tất cả bắt đầu đi lượn qua lượn lại như con rắn, vừa đivừa hát:

Rồng rắn lên mây- Có cây lúc lắc - Có ngọn đèn pin - Hỏi thăm thầy thuốc

- Có nhà hay không?

Người đóng vai thầy thuốc trả lời: Thầy thuốc đi chơi! (hay đi chợ, đi câu

cá, đi vắng nhà… tùy ý mà chế ra) cho đến khi tha hồ thầy đuổi thì trẻ làm thầy

thuốc được đuổi bắt các bạn khác[6].

Hình ảnh: Trò chơi” Rồng Rắn lên mây”

(Kèm theo phụ lục 6)

- Chủ đề: “Thế giới động vật” trò chơi "Mèo đuổi chuột" tôi cùng trẻ đọc

thuộc lời bài đồng dao

Mèo đuổi chuột.

Sau đó, tôi cho trẻ cầm tay nhau đứng thành vòng tròn lớn, và giơ tay cao

để làm hang Chọn ra hai bạn, một bạn làm mèo, một bạn làm chuột Ban đầu đểmèo và chuột đứng cách nhau một khoảng 2m Khi nghe hiệu lệnh “đuổi bắt”thì tất cả trẻ đọc lời đồng dao chuột lo chạy luồn lách qua các ngách hang đểtrốn mèo Mèo phải nhanh chân rượt đuổi và chạm tay vào chuột để bắt Tuynhiên mèo phải chạy đúng lỗ hổng mà chuột đã chạy Mèo thắng khi mèo bắtđược chuột Khi Mèo bắt được Chuột ở hang nào thì hai trẻ làm hang đó đổi vaithành Mèo và Chuột, còn hai trẻ làm Mèo, Chuột sẽ nắm tay nhau làm hang Sau đó lại tiếp tục chơi như trước, đến câu cuối cùng thì đóng hang lại như lần

chơi đầu [6] Với trò chơi "Mèo đuổi chuột" hầu hết trẻ đã thuộc lời đồng dao,

hiểu cách chơi và lật chơi nên trẻ tham gia trò chơi rất vui vẻ, tạo được bầukhông khí hào hứng, sôi nổi, và luyện tập sự nhanh nhẹn, khéo léo và rèn luyệnsức dẻo dai cho trẻ

Hình ảnh: Trò chơi “mèo đuổi Chuột”

( Kèm theo phụ lục 7)

Trò chơi chỉ có thể được tổ chức khi trẻ đã thuộc lời đồng dao Tôi thườngcho trẻ làm quen với lời đồng dao của các trò chơi dân gian trước khi hướng dẫntrẻ chơi vào các thời điểm trong ngày của trẻ như: hoạt động chiều, hoạt độngngoài trời, chơi tự chọn Khi trẻ đã thuộc lời đồng dao, tôi tổ chức cho trẻ chơicác trò chơi tương ứng với lời đồng dao đó Vì thế, trẻ chơi rất hứng thú và tíchcực tham gia chơi Không những thế khi được chơi kết hợp lời đồng dao trẻ lớptôi luôn có bầu không khí rất vui vẻ và đàn kết

- Kết quả: Sau khi áp dụng giải pháp vào các chủ đề trẻ lớp tôi đã đạt

được kiến thức, kỹ năng đúng theo mục đích, yêu cầu đề ra thì khâu chuẩn bịđầy đủ các điều kiện phục vụ cho trò chơi đã thắng lợi được 50% rồi Vì vậy màviệc trẻ học thuộc lời ca kết hợp các động tác minh họa đã thu hút được trẻ tíchcực hứng thú tham gia vào các trò chơi đạt 100%

2.3.4 Thường xuyên lồng ghép trò chơi dân gian vào các hoạt động, ở mọi lúc, mọi nơi.

Quá trình chơi trò chơi dân gian phải hướng tới sự phát triển của trẻ mộtcách toàn diện như: Phát triển thể chất, phát triển trí tuệ, phát triển tình cảm đạođức thẩm mĩ và hình thành thái độ ứng xử đúng đắn cũng như hành vi, thói quenvăn hóa văn minh Nói cách khác thì trẻ phải được phát triển vốn kiến thức, vốn

Mời bạn ra đây Tay nắm chặt tay Đứng thành vòng rộng Chuột luồn lỗ hổng Chạy vội chạy mau

Chạy đâu cho thoát Thế là chú chuột Lại đóng vai mèo

Co cẳng chạy theo, Bắt mèo hóa chuột.

kinh nghiệm sống, phát triển các kỹ năng nhận thức và và kỹ năng xã hội, các kỹnăng vận động, ngôn ngữ, giao tiếp, các phẩm chất nhân cách như: Sự tự tin -tính tích cực nhận thức, tính sáng tạo, tính linh hoạt, tính độc lập, lòng nhân ái,tính thẩm mĩ

Để đạt được những mục đích trên bản thân tôi nhận thấy cần phải lập kếhoạch chu đáo trong đó xác định được rõ các hoạt động có thể tổ chức cho trẻ, cáchoạt động đó cần đa dạng về mặt tính chất, cách tổ chức phải phù hợp với trình

độ, khả năng hứng thú của trẻ Vì mỗi hoạt động của trẻ đều nhằm đạt được mộtmục đích nhất định Cho nên, hoạt động nào cũng có tính chất riêng của nó Nếunhư hoạt động chung được tổ chức nhằm cung cấp các kiến thức cho trẻ thì hoạtđộng ngoài trời lại giúp trẻ được gần gũi với thiên nhiên, khám phá các hiệntượng tự nhiên và phát triển thể chất; hay như ở hoạt động góc trẻ lại được mởrộng thêm về kinh nghiệm sống và kỹ năng chơi theo nhóm Chính vì vậy, bảnthân tôi luôn chú ý lựa chọn và tổ chức các trò chơi dân gian cho phù hợp vớitính chất của từng hoạt động, từng chủ đề

- Với Hoạt động ngoài trời:

Khi trẻ dạo chơi ngoài trời, quan sát mọi vật xung quanh, trẻ được tậnhưởng bầu không khí thoáng mát, rộng rãi là nơi tạo điều kiện cho trẻ có cơ hộiđược chơi các trò chơi dân gian một cách thoải mái, tích cực Vì vậy, tôi tậndụng không gian này để tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi vận động có tính chấttập thể nhằm rèn luyện và phát triển thể chất giúp cho đa số trẻ trong lớp đều

được hòa đồng trong bầu không khí vô cùng sôi động như các trò chơi: “Kéo co”, “Cướp cờ”, “Nhảy lò cò”, “Thả đỉa ba ba”, “Trồng nụ trồng hoa”, và

còn có trò chơi “Bịt mắt bắt dê” phát triển các giác quan của trẻ Với tính chất

của hoạt động ngoài trời là không gò bó, thực sự thoải mái nên các trò chơi màtôi lựa chọn cũng dễ dàng được trẻ đón nhận Qua thực tế trải nghiệm tôi thấykhông khí chơi rất vui vẻ, giờ hoạt động ngoài trời tạo lên cảm giác được trở vềlàng quê ngày xưa với những nhóm trẻ ngồi tụm năm tụm ba chơi các trò chơi

dân gian, ê a hát những câu hát đồng dao: “Chi chi chành chành”, “Thả đỉa ba ba”…Góc sân này trẻ đang reo hò, cổ vũ cho các bạn chơi “kéo co”; góc sân kia, cô và trẻ vui vẻ chơi “Rồng rắn lên mây”, “Mèo đuổi chuột”, những gương mặt hân hoan cầm tay nhau chơi “Dung dăng dung dẻ” Như vậy, dưới sân

trường, gốc cây…là không gian lý tưởng để cho cô và trẻ thỏa sức tham gianhững trò chơi dân gian mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc

Hình ảnh: Trò chơi “Trồng nụ trồng hoa”

( Kèm theo phụ lục 9)

- Với hoạt động góc:

Với hoạt động góc tôi có thể tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi theo nhóm

nhỏ trong một không gian hẹp như: “Ô ăn quan”, “Chơi chuyền”, “Rải ranh”,

“Chuyền thẻ”, “Kéo cưa lửa xẻ” Trong khi chơi, trẻ tiếp thu được những điều

hay lẽ phải, rèn luyện được những thói quen cần thiết cho cuộc sống hiện thực

Ví dụ: Khi chơi ở góc xây dựng, Trò chơi “Kéo cưa lừa xẻ” thì 2 trẻ chơi,vừa chơi vừa hát hoặc đọc: “Kéo cưa lừa xẻ, Ông thợ nào khoẻ, thì ăn cơm vua,Ông thợ nào thua, Về bú tý mẹ” Sau trò chơi cũng giúp trẻ phân vai chơi, bạnnào được thì sẽ làm nhóm trưởng, bạn nào thua thì không được làm…

Hình ảnh: Trò chơi “Kéo cưa lừa xẻ”

(Kèm theo phụ lục 10)

- Với hoạt động học có chủ định

Trò chơi dân gian đã được sử dụng nhiều trong các hoạt động vui chơi củatrẻ ở trường mầm non, đặc biệt là việc kết hợp trò chơi dân gian trong hoạt độnghọc có chủ đích của giáo viên cho trẻ  ở trường mầm non mang ý nghĩa to lớntrong việc: Rèn luyện thể lực, sự khéo léo, nhịp nhàng, rèn luyện trí tuệ, sựnhanh trí, óc phán đoán, gợi xúc cảm thẩm mỹ, khả năng hoạt động nhóm, tậpthể, sự gắn kết của tình bạn và đặc biệt nó góp phần xây dựng nhân cách mang

đậm văn hóa dân tộc Việt Nam cho trẻ ngay từ khi chúng còn nhỏ[1] Đặc biệt

khi tích hợp trò chơi dân gian trong hoạt động, tôi luôn lựa chọn trò chơi phùhợp với đặc điểm của từng môn học theo từng chủ đề, sắp xếp đan xen các hoạtđộng hợp lý nhằm tránh cho trẻ sự mệt mỏi và căng thẳng

Tôi lựa chọn những trò chơi nhẹ nhàng để phát triển nhận thức cho trẻ và

để lồng ghép, chuyển tiếp từ hoạt động này sang hoạt động khác nhằm gây hứngthú cho trẻ Khi cô và trẻ cùng chơi, cùng khám phá, các hoạt động học tập đượcphối hợp nhịp nhàng sẽ tạo nên hiệu quả bất ngờ Ví dụ, trò chơi dân gian đượcđưa vào đầu hoạt động sẽ kích thích sự hứng thu của trẻ, nếu đưa vào giữa cáchoạt động sẽ đóng vai trò như một hình thức chuyển tiếp và nếu đưa vào cuốihoạt động sẽ tạo cho trẻ cảm giác thích thú, luyến tiếc với giờ hoạt động, từ đólàm tăng thêm hứng thú cho giờ hoạt động lần sau Điều đó không những giúptrẻ phát triển nhận thức mà còn giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, rèn luyện trí nhớ vàkhả năng tư duy cho trẻ, cung cấp cho trẻ các kỹ năng như: kỹ năng hoạt độngtheo nhóm, kỹ năng sử dụng đồ dùng, đồ chơi, phát triển vận động Chính vìvậy mà tôi đã lựa chọn tích hợp trò chơi dân gian với nhiều lĩnh vực khác nhaunhư: Tích hợp cho trẻ làm quen với toán, tích hợp với hoạt động Âm nhạc, tíchhợp với hoạt động Tạo hình, tích hợp phát triển thể chất, tích hợp với làm quenchữ cái và chữ viết, tích hợp với khám phá xã hội, khám phá khoa học

Ví dụ:

Với hoạt động làm quen với toán đề tài “Đếm đến 8, nhận biết nhóm đốitượng trong phạm vi 8” ở phần chơi luyện tập tôi cho trẻ chơi trò chơi “Cuacắp” Tôi cho trẻ chia thành 3 tổ, mỗi bạn đeo 1 rổ làm giỏ trước bụng đi theođường dích dắc lên rổ đựng hạt gấc, dùng 2 bàn tay làm cua, đan ngón tay vàonhau nắm lại, chỉ để hai ngón duỗi thẳng ra làm càng cua lần lượt dùng hai ngón

tay cắp từng hạt gấc bỏ vào giỏ của mình Cắp sao cho đủ 8 hạt gấc bỏ vào rổ.Trẻ cắp rồi đếm số hạt mình cắp được Cuối tròi chơi ai là người cắp và đếmđược đúng theo yêu là người chiến thắng Từ việc chơi trò chơi trẻ rất hứng thú

và tích cực tham gia không những giúp trẻ củng cố kĩ năng đếm, so sánh sốlượng mà còn rèn luyện tính kiên trì, khéo léo, khả năng tập trung chú ý cho trẻ

Hình ảnh: Trò chơi “Cua cắp”

( Kèm theo phụ lục 11)

Kết quả: Trẻ rất hứng thú tham gia các hoạt động có lồng ghép trò chơi

dân gian Nhờ việc tổ chức các hoạt động trẻ không những biết chơi các trò chơidân gian mà còn nâng cao thể lực cho trẻ Trẻ nhanh nhẹn, hoạt bát, mạnh dạntham gia vào các hoạt động khác

2.3.5 Lồng ghép tổ chức các trò chơi dân gian trong các ngày lễ, ngày hội, các hội thi

Việc lồng ghép các trò chơi dân gian trong các ngày lễ, ngày hội, các hộithi và ở mọi lúc mọi nơi có vai trò quan trọng đối với trẻ Đây là một hoạt độnggiáo dục trong chương trình chăm sóc giáo dục trẻ Nó có tác dụng quan trọnggóp phần phát triển toàn diện cho trẻ Thông qua ngày hội ngày lễ giúp trẻ cảmnhận về nghệ thuật Việc thể hiện các tiết mục văn nghệ, các trò chơi dân gianmang tính giáo dục giúp trẻ được rèn luyện, nêu cao ý thức, tính kỷ luật trongnhóm chơi tự tin trước đám đông, chủ động điều chỉnh bản thân, phối hợp vớibạn bè nêu cao tinh thần tập thể Trẻ nhớ nhanh, thuộc cách chơi, luật chơi để thiđua mình chơi tốt nhất Vì vậy tôi thường xuyên tổ chức cho trẻ chơi ở mọi lúc,mọi nơi, thời điểm đón trả trẻ, hoạt động chiều, chơi chuyển tiết… Như vậy tạocho trẻ có tâm thế thoải mái, vui tươi và rất thích thú tham gia hoạt động Ngoài

ra, tôi cũng đã tham mưu với nhà trường lồng ghép những trò chơi dân gian để

tổ chức cho trẻ chơi dưới hình thức tổ chức các hội thi như: Ngày hội bé đếntrường, Tết trung thu, ngày 20/10, hội thi “Bé khỏe bé tài năng”, Ngày hội mừngxuân, Qua hội thi trẻ được tham gia các trò chơi dân gian bằng hình thức thiđua tập thể và cá nhân nhằm phát triển vận động cho trẻ

Ví dụ: Trong chủ đề: “Thế giới thực vật – tết và mùa xuân”

Với mục đích tổ chức cho trẻ đón xuân, đón tết năm mới trong tâm trạngvui mừng, phấn khởi Giới thiệu cho trẻ những phong tục tập quán tốt đẹp trongngày tết như gói bánh chưng, chúc tết người thân, mọi người mặc quần áo đẹp,

tổ chức các trò chơi dân gian, Tham gia vào ngày hội tôi đã cùng trẻ trang trísân trường bằng các cành hoa đào, hoa mai, tổ chức cho trẻ làm thiệp treo trêncành đào, tổ chức ngày hội gói bánh chưng cho trẻ được thực hành trải nghiệm

Và một phần quan trọng trong việc giáo dục phong tục truyền thống của dân tộc

từ xưa đến nay là việc tổ chức các trò chơi dân gian trong ngày tết Vì vậy tôicũng đã tham mưu với nhà trường tổ chức các hoạt động tập thể vui nhộn vànhững trò chơi dân gian trong không khí vui vẻ, hòa nhập và khơi dậy ở trẻ tìnhyêu thiên nhiên, yêu cuộc sống Hơn nữa còn góp phần giáo dục học sinh về nétđẹp văn hóa và mang giá trị truyền thống dân tộc trong các dịp lễ tết Các trò

chơi được tôi lựa chọn cho học sinh chơi như: “Trồng nụ trồng hoa”, “ Đi cà

kheo” “ném còn”, “Nhảy lò cò”,…

Hình ảnh: Chơi Ném còn ( Kèm theo phụ lục12) Hình ảnh: Chơi nhảy lò cò( Kèm theo phụ lục13)

 Ngoài ra bản thân tôi thường xuyên nghiên cứu tài liệu, tìm đọc sách báo

để sưu tầm các trò chơi dân gian Không ngừng học hỏi, nâng cao trình độchuyên môn nghiệp vụ, thao giảng dự giờ, đúc rút kinh nghiệm cho bản thân.Luôn tiếp thu lắng nghe ý kiến góp ý chân thành của bạn bè đồng nghiệp, cũngnhư hội đồng chuyên môn Từ đó rút ra kinh nghiệm cho bản thân tổ chức tốtcác trò chơi dân gian cho trẻ

Kết quả: Như vậy việc tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian trong các

ngày lễ, ngày hội, các hội thi, đã tạo cho trẻ lớp tôi một sân chơi bổ ích tôi thấytrẻ rất hứng thú, mạnh dạn tự tin tham gia hoạt động Đồng thời còn làm chokhông khí náo nhiệt của các ngày hội, ngày lễ được tăng lên rất nhiều

2.3.6 Động viên tất cả các trẻ tham gia vào trò chơi.

Một ưu thế của trò chơi dân gian chính là ở chỗ nó có thể dung nạp tất cảnhững ai muốn chơi Không bao giờ trò chơi dân gian quy định số người chơinhất định Vì vậy tôi luôn khuyến khích, động viên tất cả các trẻ tham gia chơicàng đông càng vui Nếu chơi “Thả đỉa ba ba”, mỗi khi có một người vào thêm,thì trò chơi thêm vui nhộn, hấp dẫn hơn Còn trò chơi “Dung dăng dung dẻ” thìtất cả mọi người đều được chơi Những trò chơi “ Lộn cầu vồng”, “Chi chichành chành”, “Nhảy lò cò”, “Cướp cờ” cũng tương tự như vậy Trong khichơi, mọi trẻ đều bình đẳng như nhau Nếu trẻ nào ích kỷ, chơi không đúng luậtchơi, chen lấn các bạn khác sẽ bị tập thể phê phán, loại trừ bằng cách không chochơi chung Qua đó tinh thần đoàn kết, tập thể của các trẻ được nâng lên rấtnhiều

Ví dụ: Trò chơi “ Thả đỉa ba ba” đây là trò chơi thể hiện việc qua sông, qua ruộng…ngập nước, ở dưới nước có đỉa Cả nhóm làm sao xuống nước

mà đỉa không bắt chước Trước hết tôi vẽ hai đường song song cách nhau

độ 2m giả định là sông nước Một bạn ra giữa vòng vừa hát vừa lấy tay ra đập nhịp vào vai các bạn:

Thả đỉa / ba baChớ bắt / đàn bàTha tội / đàn ôngCơm trắng / gạo trắngGạo thuyền như nước

Ðổ mắm / đổ muối

Ðổ chuối / hạt tiêu

Ðổ niêu / nước chè

Ðổ phải nhà nàoNhà ấy chịu

Từ “chịu” trúng bạn nào thì bạn ấy xuống sông làm “đỉa” Các bạn cùngchơi bạn chạy đầu này, bạn băng qua sông góc nọ “Ðỉa” rượt để bắt Các bạn lạihát bài hát ghẹo Sang sông / về sông / trồng cây / ăn quả / nhả hạt “Ðỉa” rượt bênnày thì bên kia xuống sông “Ðỉa” quay lại bên kia thì các bạn bên nọ lại réo lên:

“ăn quả / nhả hạt” rồi ào xuống Chẳng may ai bị “đỉa” vớ phải thì trở thành “đỉa”

[6].