Một số biện pháp chuẩn bị tâm thế tốt cho trẻ 5 6 tuổi lớp c1 ở trường mầm non thị trấn nga sơn bước vào lớp 1

Do đó tôi đã nghiên cứu đề tài sáng kiến kinh nghiệm về “Một số biện pháp chuẩn bị tâm thế tốt cho trẻ 5 - 6 tuổi ở lớp C1 trường mầm non Thị Trấn Nga Sơn bước vào lớp 1” Vì tuổi mầm n

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO NGA SƠN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHUẨN BỊ TÂM THẾ TỐT CHO TRẺ 5 - 6 TUỔI Ở LỚP C1 TRƯỜNG MẦM NON

THỊ TRẤN NGA SƠN BƯỚC VÀO LỚP 1

Người thực hiện: Phạm Thị Thanh Xuân Chức vụ: Giáo viên

Đơn vị công tác: Trường MN Thị Trấn SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn

THANH HOÁ, NĂM 2019

1.4 Phương pháp nghiên cứu 2

2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng SKKN 32.3 Các giải pháp tổ chức thực hiện 3

Giải pháp 1: Chuẩn bị về mặt thể lực cho trẻ: 4

Giải pháp 2: Chuẩn bị về mặt phát triển trí tuệ cho trẻ: 6

Giải pháp 3: Chuẩn bị về mặt tình cảm - Kỹ năng xã hội cho trẻ: 8

Giải pháp 4: Chuẩn bị về mặt ngôn ngữ cho trẻ: 9

Giải pháp 5: Chuẩn bị một số kỹ năng cần thiết cho trẻ: 10

Giải pháp 6: Ứng dụng công nghệ thông tin vào trong việc tổ

chức các hoạt động cho trẻ bước vào lớp 1: 13

Giải pháp 7: Tạo niềm tin đối với từng trẻ 14

Giải pháp 8: Phối kết hợp cùng phụ huynh chuẩn bị tâm thế tốt

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm 16

I MỞ ĐẦU 1.Lý do chon đề tài:

Giáo dục mầm non là một hệ thống trong hệ thống trong giáo dục quốcdân, là bậc học đầu tiên, là mắt xích đầu tiên, có một vị trí vai trò quan trọng, nótạo tiền đề về vật chất và tinh thần cho trẻ tiếp thu tốt chương trình giáo dục ởtrường tiểu học

Đất nước ta đang trong thời kỳ đổi mới và phát triển nên vấn đề giáo dục

có vai trò quan trọng chính vì vậy mà trong các văn kiện qua các kỳ đại hộiĐảng ta đều quan tâm đến yếu tố giáo dục và đào tạo trở thành quốc sách hàngđầu và kiểm định vấn đề giáo dục và đào tạo là sự nghiệp của toàn xã hội

Với những nhiệm vụ trọng tâm và cụ thể: Tiếp tục cuộc vận động “Học tập

và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực” Thực hiện chủ đề “Năm học đổi mới

công tác quản lý nâng cao chất lương giáo dục” Tập trung thực hiện chươngtrình phổ cập mẫu giáo 5- 6 tuổi Tiếp tục thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ, giảipháp phát triển giáo dục mầm non giai đoạn 2010 - 2019 Là một giáo viên mầmnon, tôi luôn trăn trở mình phải làm gì để góp phần nhỏ bé thực hiện những kếhoạch nhiệm vụ cụ thể trên Từ đó tôi đã tự lập kế hoạch và tự đề ra nhữngnhiệm vụ cụ thể cho mình đó là: Luôn nghiên cứu nắm bắt kịp thời các chỉ đạocủa cấp trên, những vấn đề đổi mới của chương trình giáo dục, chăm sóc trẻ

Năm học 2018 - 2019 tôi được nhà trường phân công dạy lớp mẫu giáo 5tuổi, chính từ những vấn đề trên đòi hỏi tôi phải tìm giải pháp phù hợp để giảiquyết các vấn đề một cách hợp lý Do đó tôi đã nghiên cứu đề tài sáng kiến kinh

nghiệm về “Một số biện pháp chuẩn bị tâm thế tốt cho trẻ 5 - 6 tuổi ở lớp C1 trường mầm non Thị Trấn Nga Sơn bước vào lớp 1”

Vì tuổi mầm non là bậc thang đầu tiên, làm nền móng cho các bậc tiếp theocủa cuộc đời con người, để các cháu có được tiền đề tốt đẹp khi mà ngưỡng cửatrường tiểu học đang dần hé mở để đón chào các cháu vào lớp 1 Việc chăm sócgiáo dục trẻ mầm non vừa là một khoa học vừa là một nghệ thuật, đòi hỏi côgiáo mầm non phải có kiến thức khoa học toàn diện, sâu sắc, vừa phải có sựnăng động, sáng tạo linh hoạt, luôn tạo ra cái mới để thu hút sự chú ý của trẻ lôicuốn trẻ vào các hoạt động, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi “Trực quan sinhđộng” Khi trẻ mẫu giáo lớn chuyển lên lớp 1 rất non nớt, bởi vì trẻ đang sốngtrong một môi trường được sự chăm lo chu đáo của các cô giáo mầm non cả vềchăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục được các cô chăm sóc nhiệt tình chu đáo nhưngười mẹ thứ hai của mình Cho nên khi trẻ chuyển sang một môi trường hoàntoàn mới lạ trẻ sẽ khó tiếp cận và thích nghi ngay được Nhiệm vụ của cô giáomầm non là phải tạo cho trẻ mẫu giáo lớn một tâm thế vững vàng, sẵn sàng bướcvào lớp 1 để trẻ tiếp cận môi trường mới một cách tốt nhất, nhằm giúp trẻ tiếpthu kiến thức ở trường tiểu học đạt hiệu quả tốt nhất

Thấy được tầm quan trọng trong việc tạo tiền đề, cơ sở vững chắc cho trẻmầm non chuyển sang giai đoạn mới đầy hào hứng, mong chờ không bở ngỡ

trước sự mới lạ xung quanh nhận thức rõ nhu cầu của phụ huynh và đặt niềm tinvào trường mầm non, mong muốn nơi đây trang bị cho con em mình về kiếnthức lẫn tinh thần để trẻ tự tin bước vào lớp 1.

2 Mục đích nghiên cứu:

Với những ý nghĩa rất quan trọng như trên đã thôi thúc tôi chọn đề tài “Một

số biện pháp chuẩn bị tâm thế tốt cho trẻ 5 - 6 tuổi ở lớp C1 trường mầm non Thị trấn Nga Sơn bước vào lớp 1” Làm đề tài nghiên cứu cho mình

3 Đối tượng nghiên cứu: Trẻ 5 – 6 tuổi C1 trường mầm non Thị Trấn Nga Sơn

4 Phương pháp nghiên cứu: Phương pháp nghiên cứu tài liệu

Phương pháp quan sát

Phương pháp thực hành trải nghiệm

Phương pháp trực quan

Phương pháp dung tình cảm nêu gương, khuyến khích

II NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm

Việc chuẩn bị cho trẻ đến trường là một công việc quan trọng[1] vì thực tếhiện nay trên phạm cả nước vẫn còn một số trẻ chưa được chuẩn bị tốt về mặttâm thế, trí tuệ, khả năng thích ứng với hoạt động chủ đạo mới Lý do nêu trênvẫn còn là do một số phụ huynh học sinh coi nhẹ vấn đề này, một số gia đìnhkhó khăn việc đưa con đến trường mầm non còn hạn chế Hiện thực trên ảnhhưởng không nhỏ đến kết quả học tập, giáo dục và rèn luyện của học sinh khicác cháu bước chân đến trường tiểu học

Sự chuyển tiếp khoa học giữa giáo dục mầm non [2]với chương trình dạyhọc và giáo dục ở tiểu học đặt ra cho chúng ta những vấn đề cần quan tâm:Trong mỗi giai đoạn phát triển ở trẻ, việc chuyển giai đoạn này, hoạt động chủđạo này sang giai đoạn khác hoạt động chủ đạo khác là sự chuyển biến mangtính chất nhảy vọt [3]có sự biến đổi về lượng và chất Sự phát triển ở một giaiđoạn mới vừa là kết quả của giai đoạn trước đó vừa là tiền đề cho sự phát triểntiếp theo Đó cũng chính là quan điểm chỉ đạo của bậc học mầm non nhằm đảmbảo sự chuyển giai đoan giữa giáo dục mầm non nói chung, giáo dục trẻ em 5tuổi nói riêng với lớp 1 của trường tiểu học trong giai đoạn hiện nay

Ai trong chúng ta cũng biết lớp 1 là lớp đầu tiên trong cuộc đời đi học đây

là một bước ngoặt rất quan trọng trong cuộc đời của trẻ[4], cũng đã có nhiều nhàkhoa học nói đến sự cần thiết và vai trò của trường mầm non trong việc pháttriển cũng như chuẩn bị tâm thế cho trẻ vào lớp 1 Để vào lớp 1 trẻ cần đượcchuẩn bị tâm lý sẵn sàng đi học hay còn gọi là “Độ chín muồi[5]” vì thế mộttrong những yêu cầu quan trọng để giúp trẻ vào học tốt chương trình tiểu học làcần chuẩn bị cho trẻ:

+ Về mặt thể lực

+ Về mặt trí tuệ

+ Về mặt tình cảm - Kỹ năng xã hội

+ Về mặt ngôn ngữ

+ Một số kỹ năng sống và kỹ năng cần thiết cho hoạt động học tập, vuichơi của trẻ.

Để đáp ứng yêu cầu trên đòi hỏi khi chuyển tiếp giữa mầm non và tiểuhọc phải đảm bảo sự kế thừa, tính khoa học[6], những kiến thức đã được hìnhthành ở lứa tuổi mầm non cần phải được củng cố và mở rộng, hoàn thiện ở mức

độ cao hơn giúp trẻ không bị những thay đổi đột ngột khi chuyển từ hoạt độngchủ đạo là vui chơi sang hoạt động học tập ở trường tiểu học[7] Những năm gầnđây nền kinh tế xã hội của đất nước ta có sự phát triển không ngừng làm cho bậchọc mầm non cũng được từng bước củng cố và phát triển, để chuẩn bị cho thế hệtrẻ bước vào thời đại của nền văn minh trí tuệ, thời đại công nghiệp hóa - Hiệnđại hóa đất nước vì mục tiêu chung của giáo dục mầm non là đào tạo cho thế hệtrẻ phát triển một cách toàn diện[8]

2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:

* Thuận lợi:

- Đối với nhà trường và cơ sở vật chất của lớp:

Trường mầm non Thị Trấn Nga Sơn đã được sự chỉ đạo sát sao về chuyênmôn của phòng giáo dục và sự quan tâm tạo điều kiện về cơ sở vật chất của lãnhđạo địa phương và ban giám hiệu nhà trường

Lớp đã được sở giáo dục và đào tạo cấp đầy đủ các trang thiết bị theođúng với danh mục tại thông tư 02 của bộ giáo dục và đào tạo và được nghiêncứu và giảng dạy trẻ theo thông tư 28 của bộ giáo dục và đào tạo quy định

- Đối với giáo viên:

Năm học 2018 - 2019 tôi được nhà trường phân công lớp 5 tuổi

Bản thân đã được trải qua nhiều năm kinh nghiệm thực tế đứng lớp 5 tuổinên cũng đã tìm được ra một số biện pháp chuẩn bị tâm lý tốt cho trẻ bước vàolớp 1

- Trẻ 5 - 6 tuổi được phổ cập giáo dục ra lớp 100% nên mức độ nhận thứctương đối đồng đều, chính vì vậy việc dạy trẻ cũng gặp nhiều thuận lợi

*Khó khăn:

Bên cạnh những thuận lợi mà tôi có được thì tôi cũng đã gặp phải không ítkhó khăn trong quá trình giảng dạy của mình như sau:

Một số phụ huynh đi làm công ty phó mặc con cái cho cô giáo, cho ông

bà nên phần nào ảnh hưởng đến việc phối kết hợp với cô giáo trong công tácchăm sóc – Nuôi dưỡng – Giáo dục trẻ

- Đối với trẻ:

Một số cháu trong lớp có 1 số cháu ngoài tuyến đến trường học chưa qualớp 3 - 4 tuổi, 4 - 5 tuổi nên về các mặt: Trí tuệ, tình cảm xã hội, ngôn ngữ,cũng như một số kỹ năng sống cần thiết còn hạn chế

* Kết quả khảo sát chất lượng đầu năm

Đầu năm học 2018 – 2019 khi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớpmẫu giáo 5 tuổi C1 Tôi đã tiến hành khảo sát số trẻ trên lớp của mình như sau:

- Kèm theo phụ lục bảng khảo sát kết quả đầu năm.

Từ thực trạng và khảo sát trên tôi đã trăn trở và tìm ra các giải pháp áp dụng

thực hiện việc chuẩn bị tâm thế cho trẻ để trẻ tự tin, vững vàng bước vào lớp 1như sau:

Đến 6 tuổi bất kỳ một em bé nào phát triển bình thường đều có thể đi học.Đối với trẻ em việc đến trường tiểu học được coi như một bước ngoặt quantrọng của cuộc đời Đó là việc trẻ được chuyển qua một lối sống mới, đồng thờitrẻ cũng được chuyển qua một vị trí xã hội mới với những mối quan hệ mới củamột người học sinh thực thụ

Đối với trẻ 5 tuổi hoạt động vui chơi đang giữ vai trò chủ đạo, chơi là hoạtđộng mang tính chất thoải mái, không bắt buộc Vào lớp 1 trẻ phải làm nhiệm vụmột người học sinh, hoạt động chủ yếu là hoạt động học tập lại mang tính chấtbắt buộc, có tổ chức chặt chẽ, có mục đích, có kế hoạch Bản thân học sinh phải

nỗ lực, cố gắng mới có thể đạt kết quả học tập tốt đẹp

Giải pháp 1: Chuẩn bị về mặt thể lực cho trẻ:

Trẻ ở lứa tuổi mầm non phát triển rất nhanh về thể lực và trí lực, nếu đượcnuôi dưỡng đầy đủ khoa học trẻ sẽ phát triển tốt về 5 mặt (Đức – trí - thể- mỹ,lao động, thể lực) Ở lứa tuổi này dinh dưỡng của trẻ tính theo trọng lượng cóthể hơn người lớn Mặt khác, do sức ăn của trẻ còn hạn chế, bộ máy tiêu hóa,chức năng tiêu hóa hấp thụ chưa hoàn chỉnh, khả năng miễn dịch của trẻ còn hạnchế

Lúc sinh thời Bác Hồ của chúng ta đã từng nói “Một tâm hồn minh mẫn trong một cơ thể cường tráng” thật vậy một điều kiện quan trọng ảnh hưởng trựctiếp đến quá trình học tập của học sinh là thể lực

Ngay từ những ngày đầu lên lớp mẫu giáo lớn chúng tôi đã cùng với nhàtrường kết hợp với nhà trường và trạm y tế Thị Trấn Nga Sơn cân đo khám sứckhoẻ định kỳ cho trẻ để chấm biểu đồ tăng trưởng về cân nặng, chiều cao, phânloại bệnh tật, tôi theo dõi ghi kết quả lên góc tuyên truyền để phụ huynh tiệntheo dõi Trao đổi với phụ huynh về tình hình học tập, chế độ sinh hoạt, ăn uốngnghỉ ngơi, đặc biệt là tình hình sức khỏe Những trẻ ăn chậm, biếng ăn, ít ngủ, ítvận động Để cô giáo và phụ huynh phối kết hợp chăm sóc trẻ

Ví dụ 1: Trong lần cân đo, khám sức khỏe định kỳ vào tháng 9/2018 Lớp

tôi có 3/26 = 11.5 % cháu bị suy dinh dưỡng Ngoài việc thông báo kết quả trêngóc tuyên truyền với phụ huynh, trong khi đón trả trẻ, tôi đã trao đổi với phụhuynh có con bị suy dinh dưỡng phối hợp cùng với cô giáo nuôi dưỡng chămsóc cháu đúng khoa học, bổ sung thêm chế độ ăn cho cháu như gửi sữa, đồ ăncho trẻ đến trường để cô động viên trẻ ăn thêm ngoài bữa chính và bữa phụ ởtrường

Ví dụ 2: Ở lớp có cháu Vinh do hoàn cảnh mẹ cháu đi làm công ty, để

cháu cho ông bà nội nuôi và đi làm ở xa Cân đo lần 1 Cháu bị suy dinh dưỡng

độ 1, thể lực như vậy nên lúc nào tôi cũng thấy cháu mệt mỏi Cháu không ăncháo mà đến bữa ăn cháu cứ ngồi thờ ơ, không chịu ăn, tôi động viên, ép mãicháu mới ăn được 3,4 thìa, vẻ mặt buồn rầu do không được chăm sóc chu đáo vềcác loại thực phẩm nên cháu ăn không quen Hôm nào cũng vậy cứ đến khi ăn

cháo là cháu không ăn, vì thế hôm tôi trao đổi với bà cháu, biết được hoàn cảnhgia đình khó khăn nên chưa có điều kiện để chăm sóc cháu như những gia đìnhkhác Từ đó tôi dỗ dành động viên, ép cho ăn mỗi lần một ít, sau đó cháu dầndần ăn quen và ăn ngon như các bạn khác trong lớp Thời gian này cháu đến lớpsức khỏe mỗi ngày một khác, lần kiểm tra sức khỏe tháng 12 cháu đã tăng dầnlên đạt ở kênh bình thường

Trẻ càng nhỏ thì nhu cầu dinh dưỡng càng cao, trong những năm đầu củacuộc sống nhu cầu phát triển cả về thể chất và tinh thần đặc biệt trong giai đoạntrẻ từ 0 - 6 tuổi là thời gian trẻ phát triển đầy đủ các yếu tố về thể chất và tinhthần nên nhu cầu dinh dưỡng là rất quan trọng

Chuẩn bị về mặt thể lực cho trẻ không đơn thuần là chuẩn bị về chiều cao

và trọng lượng cơ thể mà còn là sự chuẩn bị về chất, năng lực làm việc bền bỉ,dẻo dai có khả năng chống lại sự mệt mỏi của thần kinh, cơ bắp, độ khéo léo củabàn tay, tính nhanh nhạy của các giác quan

Xác định được điều đó tôi đã thực hiện một chế độ sinh hoạt ăn uống,nghỉ ngơi, luyện tập, dạy trẻ rèn luyện một cách khoa học và hợp lý về thời gian

và đặc điểm phát triển riêng của từng trẻ

Bên cạnh đó, tôi tham mưu với ban giám hiệu nhà trường phân phối chế

độ sinh hoạt hợp lý cho trẻ theo mùa để trẻ được đảm bảo ăn đủ lượng (ăn đủsuất, ăn đầy đủ các chất dinh dưỡng như: Chất đạm, chất béo, chất bột dường,chất vi ta min và muối khoáng), ngủ đủ giấc

Ví dụ: Ở lớp, Tôi luôn chú ý rèn luyện cho trẻ có thói quen vệ sinh, khả

năng tự phục vụ của bản thân như:

+ Khi học và chơi: Trẻ tự cất đồ dùng sau khi tham gia vào các hoạt độnghọc có chủ định, đồ chơi sau khi chơi xong, cất sách vở tập tô vào túi đựng riêngcủa mình

+ Khi ăn: Trẻ tự sắp xếp bàn ăn, Trẻ tự xúc cơm ăn, tự rửa tay, rửa mặttrước và sau khi ăn, tự xếp bát vào chậu gọn gàng sau khi ăn xong

+ Khi ngủ: Trước khi ngủ trẻ tự lấy chăm gối Sau khi ngủ tự gấp và cấtchăn gối, tự chải đầu, mặc quần áo

Các thói quen này rất có ích đối với trẻ Từ những thói quen này sẽ hìnhthành ở trẻ sự đoàn kết cùng nhau làm việc, tính độc lập, không phụ thuộc, ỷ lạivào người khác

Kèm theo phụ lục hình ảnh: Ăn trưa của trẻ lớp 5 tuổi

Qua các hoạt động phát triển vận động của lứa tuổi như: Đi chạy trèo leo,

bò bằng bàn tay cẳng chân tôi hướng dẫn trẻ cách bò cách phối hợp tay nọ chânkia rèn cho trẻ sự khéo léo của đôi bàn tay của các giác quan như trẻ tự xỏ quai

dày, tự cài cúc áo Hoặc với hoạt động thể dục: Bật xa 50 cm Tôi vẽ 3 vòng

tròn, khoảng cách từ vạch xuất phát đến vòng thứ nhất là 50cm, từ vòng thứ nhấtđến vòng thứ 2 là 50 cm, từ vòng thứ 2 đến vòng thứ 3 là 50cm

Sơ đồ như sau:

Kèm theo hình ảnh: Trẻ chơi trò chơi của trẻ lớp 5 tuổi

Giải pháp 2: Chuẩn bị về mặt phát triển trí tuệ cho trẻ:

Giáo dục mầm non có một ý nghĩa quan trọng đối với việc chuẩn bị tâmthế sẵn sàng đi học cũng như việc làm quen với những sinh hoạt gần gũi vớihoạt động học tập Vì vậy trẻ cần phải rèn luyện về các thao tác trí tuệ, có sựhiểu biết về bản thân, gia đình, môi trường xung quanh, các biểu tượng địnhhướng về không gian, thời gian đồng thời có kỹ năng thực hiện hoạt động trí ócnhư: So sánh, phân tích, tổng hợp

Trí tuệ ở đây là những hiểu biết nhất định của trẻ về các sự vật hiệntượng xung quanh như nắng mưa, nóng lạnh, thứ bậc trong gia đình được thựchiện thông qua các hoạt động như: Hoạt động học tập, hoạt động vui chơi Trẻcần đạt được những yêu cầu của các môn học, hoạt động đó chính là hành trang

và là vốn hiểu biết cần thiết để trẻ bước vào lớp 1 một cách tự tin vững vàng

Kỹ năng hoạt động trí óc là những hành động trí óc đơn giản như so sánh

sự giống nhau hay khác nhau của 2 hay nhiều sự vật hiện tượng, đối chiếu vềkích thước, đưa ra các câu hỏi và câu trả lời ở mức độ khó hơn và lôgic hơn Khả năng định hướng không gian và thời gian là một biểu hiện của sựphát triển trí tuệ, biết xác định trên, dưới, trước, sau, phải trái, hôm nay, ngàymai Là điều kiện cần thiết để trẻ tiếp thu lĩnh hội chương trình học tập ở trườngtiểu học

Ví dụ: Qua hoạt động cho trẻ làm quen với các mùa trong năm trẻ biết

được mùa hè nắng nóng đi học phải đội mũ, mùa đông lạnh phải mặc ấm;

Ví dụ: Qua chủ đề gia đình trẻ nhận biết mình là con thứ mấy trong gia

đình biết được gia đình mình có bao nhiêu người, là gia đình đông con hay ítcon…

Ví dụ: Qua hoạt động làm quen với biểu tượng toán sơ đẳng: Đếm đến 4,

nhận biết số lượng trong phạm vi 4, nhận biết chữ số 4 tôi cho trẻ xếp tương ứng1-1 số xe đạp và xe máy

Kèm theo hình ảnh các bé đang làm quen với chữ cai qua vở bé tập tô chữcái

Hình ảnh: Xếp tương ứng 1 - 1

Tôi cho trẻ đếm sau đó đặt câu hỏi “Số xe máy và số xe đạp như thế nàovới nhau” muốn số xe đạp bằng số xe máy con phải làm thế nào? Muốn trả lờiđược câu hỏi này trẻ phải dùng ngôn ngữ của mình để diễn đạt, trẻ ở lứa tuổi nàyhọc bằng chơi, chơi mà học nên ta không cứng nhắc dạy trẻ học mà thông quatrò chơi và dần dần mối tương quan giữa nhiệm vụ chơi và nhiệm vụ học cũngđược thay đổi dần về cuối năm

Ngoài ra để giúp trẻ phát triển trí tuệ tốt, tôi còn cho trẻ hoạt động mọi lúcmọi nơi để trẻ khám phá hết những điều mới lạ xung quanh Từ đó phát triểnkhả năng tư duy, so sánh

Ví dụ: Tổ chức cho trẻ chơi trò chơi thực nghiệm: Bóng cây thay đổi:

- Chuẩn bị: Phấn để đánh dấu và thước đo

- Cách tiến hành:

+ Đố trẻ biết bóng người hoặc bóng cây dưới ánh sáng mặt trời trong ngày

có thay đổi không?

+ Cùng trẻ đo bóng của một người hoặc của một cây dưới ánh sáng mặt trời ở 3 thời điểm trong ngày

+ Cho trẻ nhận xét và so sánh khi nào bóng ngắn nhất, khi nào bóng dài nhất ?

- Khuyến khích để trẻ cùng cô giải thích và kết luận:

+ Ánh sáng mặt trời chiếu vào cây xanh không đi qua được nên tạo ra bóng trên mặt đất

+ Bóng thay đổi vào các thời điểm khác nhau trong ngày là do mặt trời di chuyển

Giải pháp 3: Chuẩn bị về mặt tình cảm - Kỹ năng xã hội cho trẻ:

Sự phát triển tình cảm - Kỹ năng xã hội là tiền đề quan trọng trong việchọc và phát triển toàn diện nhân cách của trẻ Chính việc phát triển tính tự tin, tựtrọng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập, khả năng tập trung chấp hành nhữngquy định chung và sự chỉ dẫn của cô giáo là vô cùng thiết yếu giúp trẻ học tầptốt ở lớp 1 sau này Khi trẻ tự tin vào chính mình, trẻ sẽ học được cách chủ độngđộc lập trong việc thực hiện các nhiệm vụ đến cùng Vì vậy hãy để trẻ làm ngườilớn chúng ta là người khích lệ trẻ, cô giáo cần giáo dục cho trẻ ý thức về bảnthân như đặt các câu hỏi để kích thích trẻ biểu lộ những suy nghĩ cảm xúc củamình thông qua tranh, ảnh, thơ, truyện Giúp trẻ lựa chọn và tham gia các hoạtđộng chơi nhằm phát triển tính tự tin, tự lực sáng tạo của trẻ

Kèm theo phụ lục hình ảnh các bé đang đi giã ngoại hướng về cội nguồntại đền thờ Đức thánh Mai An Tiêm

Tôi luôn giáo dục trẻ ý thức chấp hành nội quy, quy định ở trường, lớphọc, những nơi cộng đồng, chấp hành luật lệ an toàn giao thông

Ví du: Phải xin cô khi ra hoặc vào lớp, trong hoạt động học muốn phátbiểu thì phải dơ tay hoặc đi chơi ở cung thiếu nhi hoặc siêu thị không được vứtrác bừa bãi Đi xe máy phải đội mũ bảo hiểm

Giáo dục trẻ ý thức và thái độ cư xử phù hợp đối với người thân trong gia đình như: Ông, bà, cha, mẹ, cô, dì chú, bác Xây dựng mối ở trẻ quan hệ tốt đẹpvới bạn bè, cô giáo, những người lớn trong trường mầm non đồng thời giúp trẻ

có những biểu tượng chính xác về trường tiêủ học về các mối quan hệ giữa bạn

bè, thầy cô từ đó kích thích lòng mong mỏi, háo hức được đến trường học củatrẻ

Tôi khuyến khích trẻ tự tổ chức các trò chơi đặc biệt là trò chơi đóng vaitheo chủ đề Muốn trẻ chơi tích cực sáng tạo nghĩ ra nhiều cách chơi trong cáchoạt động ngay từ đầu tôi phải biết cách giới thiệu các góc chơi và quản lý tốtquá trình chơi của trẻ Biện pháp này tôi giúp trẻ chủ động tìm kiếm đồ chơi khicần, triển khai trò chơi, thu dọn và cất đồ chơi đúng nơi quy định

Ví dụ: Cô nhập vai vào người mua hàng “Chào cô cô bán cho tôi cái mũ,

bao nhiêu vậy cô? Cho tôi xin, tôi cảm ơn” trẻ thấy cô mua hàng như vậy trẻ sẽbắt chước cô như vậy là chúng ta đã giáo dục trẻ phải biết lễ phép, phải biết cáchxưng hô

Ngoài ra trong các hoạt động ngoài trời tôi thường xuyên cho trẻ xemtranh ảnh về trường tiểu học, hướng trẻ chú ý vào các bức tranh chỉ tư thế ngồihọc, tư thế cầm bút, tư thế mở sách, vở, của các anh chị lớp 1

Kèm theo phụ lục hình ảnh các cháu 5 tuổi tham gia hội thi “Bé khỏe

-Bé tài năng cấp trường”

Giải pháp 4: Chuẩn bị về mặt ngôn ngữ cho trẻ:

Ngôn ngữ là điều kiện, là phương tiện, là công cụ giao tiếp giữa conngười với con người Trong quá trình lao động và học tập, con người ngoài giaotiếp bằng ngôn ngữ nói còn sử dụng ngôn ngữ bằng chữ viết chính vì vậy chữviết đã chiếm một vị trí vô cùng quan trọng trong quá trình lao động và học tập

Tất cả những nội dung, kiến thức nói cho đến cùng đều phải thông qua

tiếng mẹ đẻ Vì vậy tôi đã luôn chuẩn bị cho trẻ sử dụng thành thạo tiếng mẹ đẻtrong sinh hoạt hàng ngày nhất để chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1 Trẻ có ngôn ngữmạch lạc phát triển tốt thì đồng thời các quá trình tâm lý như tư duy, tưởngtượng, trí nhớ, tri giác, của trẻ cũng phát triển tốt

Bên cạnh đó, tôi tổ chức các hoạt động nghe - Nói như cho trẻ phát âmcác chữ cái, nghe và hiểu nghĩa của từ, thể hiện cử chỉ điệu bộ, nét mặt phù hợpvới yêu cầu, hoàn cảnh giao tiếp Tôi còn cho trẻ tiếp xúc với chữ viết trong môitrường xung quanh, nhận dạng và phát âm các chữ cái, tô chữ cái, từ, xem vànghe đọc các loại sách Cho trẻ làm quen với cách đọc: Hướng đọc, từ phải sangtrái, từ dòng trên xuống dòng dưới, đọc truyện qua tranh vẽ, đọc phải diễn cảm,các loại tranh vẽ phải đẹo và to, chữ viết rõ ràng, chữ sử dụng trong sách là chữ

in thường Được tôi bố trí và tạo cơ hội để được diễn ra ở mọi lúc mọi nơi tựnhiên và hứng thú cho trẻ

Ví dụ1: Khi cho trẻ vui chơi tôi cũng chuẩn bị giấy bút ở mỗi góc chơi,

góc bác sĩ trẻ dùng bút ghi tên bệnh nhân, góc bán hàng ghi tên các mặt hàng,góc khoa học ghi lại các kết quả nghiên cứu

Ví dụ 2: In tên trẻ lên khăn mặt, viết tên các đồ chơi trong góc phân vai,

viết tên tiêu đề bức tranh, viết tên lên sản phẩm vẽ, nặn, đồ chơi của trẻ

Tôi đã xây dựng môi trường chữ cái mọi lúc mọi nơi tạo cơ hội cho trẻđược tham gia tiếp cận đọc, viết 29 chữ cái một cách tự nguyện tích cực và thíchthú bởi trẻ rất thích làm người lớn nhất là thích được giống cô giáo Đặc biệt rấtthích được cùng tôi trang trí lớp học, làm đồ dùng, làm thiệp chúc mừng

Tôi tận dụng môi trường hoạt động mọi lúc mọi nơi hay những hoạt động

mà trẻ thích như vui chơi, dạo chơi, hay các hoạt động học có chủ đích: Khámphá khoa học, hoạt động tạo hình, âm nhạc, làm quen tác phẩm văn học

Tác động để trẻ thích ứng với hoạt động mới qua 100 câu đố đó là hoạtđộng học tập - Hoạt động chủ đạo ở tiểu học sau này

Phân chia tổ nhóm để trẻ nhận ra vị trí của mình ở tổ nào để sau này trẻ

quen với hoạt động của “Sao nhi đồng, đội thiếu niên” sau này

Ví dụ1: Khi vào một hoạt động làm quen chữ cái tôi thường tích hợp với

các loại câu đố, thơ ca, hò, vè, như: Câu đố với chữ “n”.

Bình thường em đọc chữ u

Khi em quay ngược em ra chữ gì?

Ví dụ 2: Các con có thích tập tô chữ p, q không? Vậy tô thế nào thì đẹp

(trùng khít nét mờ), làm thế nào để tô chữ đẹp (Ngồi ,cầm bút đúng tư thế) Đốivới những bài đầu như o, ô , ơ hay a, ă â, thì cô dùng lời ngắn gọn và hình ảnhtrực quan để hướng sự mong muốn của trẻ vào việc tập tô, viết, ngồi đúng tưthế

Kèm theo hình ảnh các cháu đang tô chữ cái

Ví dụ: Khi dạy trẻ đến chủ đề: “Thế giới động vật” Tôi treo kế hoạch hoạt

động của chủ đề, đánh máy in các bài thơ, bài đồng dao Và găm vào góc tuyêntruyền với phụ huynh để giúp các phụ huynh biết được bé đang học ở chủ đề nào

và yêu cầu phụ huynh hưỡng dẫn cho trẻ gạch chân chữ cái đang học ở trongtuần Chằng hạn khi làm quen chữ cái “o, ô, ơ ” tôi đánh và in bài đồng dao:

Ông giẳng ông giăng

Ông giẳng ông giăng Có nồi cơm nếp

Xu ng ch i v i tôi Có n p bánh ch ngống chơi với tôi Có nệp bánh chưng ơi với tôi Có nệp bánh chưng ới tôi Có nệp bánh chưng ệp bánh chưng ưng

Có bầu có bạn

Có ván cơm xôi

Có lưng xôi vò Ông giẳng ông giăng

Và ngược lại với hoạt động làm quen văn học bao giờ tôi cũng lồng ghéptích hợp cho trẻ tiếp xúc với chữ cái nhiều trong hoạt động này

- Ví dụ: Khi cô cho trẻ làm quen với truyện “Tích Chu” cô cho trẻ quan

sát tranh nhân vật Tích Chu và đọc từ dưới tranh Sau đó cô bớt đi các từ dướitranh “Tích Ch…” và cho trẻ thi đua phát hiện ra chữ còn thiếu và tìm chữ cái

đó để gắn thêm vào hoặc đến cuối năm học cô có thể cho trẻ cầm bút viết chữcòn thiếu trong tiếng

Giải pháp 5: Chuẩn bị một số kỹ năng cần thiết cho trẻ:

* Kỹ năng hoạt động học tập, làm quen với các con số, chữ viết và tập cho trẻ

kỹ năng cầm bút, cầm sách, tư thế ngồi đọc, viết.

Hiện nay việc sử dụng phương pháp dạy học tích cực trong các bậc học đãgiúp trẻ chuyển hoạt động chủ đạo từ hoạt đông vui chơi sang hoạt động học tậpmột cách thuận lợi

Để đạt được những hiệu quả trên cần tạo điều kiện cho trẻ rèn luyện một

số kỹ năng cơ bản của hoạt động học tập như việc sắp xếp bàn ghế, cách cầm

bút, mở sách, tư thế ngồi đúng, giúp trẻ thích ứng với hoạt động mới Thông quachủ đề “Trường tiểu học” giáo viên cần hướng dẫn trẻ làm quen với các đồ dùnghọc tập ở trường tiểu học, thường xuyên cho trẻ tiếp xúc với sách, bút, thước kẻ.Hay khi cho trẻ đi tham quan dã ngoại là nơi cho trẻ hiểu được thế giới xungquanh và cũng là nơi tôi gợi cho trẻ lòng ham muốn đọc chữ.

Ví dụ 1: Như đến công viên tôi đọc cho trẻ nghe những cái bảng quy định

cho mọi người vào công viên như: Không dẫm chân lên cỏ, hoặc khu vực cấmtới gần ở những nơi có điện tôi giúp trẻ đọc được chữ là rất bổ ích Hoặc khi tớicác chuồng động vật tôi đọc tên cho trẻ nghe tên các con vật, môi trường sống,thức ăn, sinh sản của các con vật trẻ lớp tôi đã phát biểu “Sao cô giỏi quá convật nào cô cũng biết tên” tôi chưa trả lời thì trẻ khác nói chen vào “Vì cô biếtđọc chữ treo ở bảng”

Ví dụ 2: Hướng dẫn trẻ làm quen cách đọc các từ, câu đơn giản như

hướng dẫn trẻ đọc tên trẻ trong bảng danh sách lớp, gọi tên một số đồ vật đượcghi trên những đồ dùng cá nhân, bảng chữ ghi tên đồ vật thường dùng (Như bút chì, giấy, góc Sách) nhận biết và viết tên của bản thân

Tôi thường xuyên đọc sách cho trẻ nghe, khi đọc cho trẻ nghe, cô cho trẻngồi cùng hướng với cô, khi trẻ nghe và nhìn cách cô đọc sách trẻ có thể họcđược những kiến thức từ nội dung sách, cách sử dụng sách và nguyên tắc đọc,hướng dẫn trẻ ý thức giữ gìn và bảo vệ sách

Thông qua việc đọc sách trẻ khám phá các ký hiệu và mẫu chữ khác nhau,kích thích sự tò mò tìm hiểu các từ và chữ cho Trẻ

Tôi thường tổ chức các hoạt động tập tô, tập vẽ giúp trẻ làm quen với cácnét cơ bản của chữ viết tiếng Việt và biết cách đưa nét tạo thành chữ viết

Ví dụ: Tổ chức cho trẻ các trò chơi luyện ngón tay nhằm rèn luyện vận

động của các cơ nhỏ và sự khéo léo của các ngón tay, sự phối hợp tay mắt nhưchơi buộc dây, cài cúc, xếp hột hạt, chơi lăn bóng, chuyền bóng, ném trúng đích Hoặc tôi tổ chức các hoạt động tạo hình như vẽ tranh, nặn, xé dán, đồ, inhình, vò giấy, đặc biệt các hoạt động có sử dụng bút, giấy như làm sách, hoànthiện bức tranh

Hay tôi cho trẻ tham gia hội thi bé khỏe - Bé tài năng các cấp trẻ rất phấnkhởi tự tin hoàn thành xuất các phần thi của mình

Ngay trong sinh hoạt ăn ngủ , đi vệ sinh, học tập tôi cũng hình thành thói quen đúng giờ giấc, có nề nếp nhằm hình thành ở trẻ khả năng tự kìm chế, thóiquen tốt

Những trẻ thiếu tập trung tôi luôn nhắc nhở khéo các bé như ngồi học phải ngồi ngay ngắn, muốn nói gì phải giơ tay xin phép cô, khi phát biểu phảiđứng ngay ngắn, nói đủ câu, diễn đạt mạch lạc Tập nhiều lần như vậy trẻ sẽ cóthói quen, nề nếp tốt, khi sang tiểu học trẻ sẽ không bỡ ngỡ, sợ sệt, lo lắng

Hay khi cho trẻ đi thăm quan dã ngoại là nơi cho trẻ hiểu được thế giớixung quanh và cũng là nơi tôi gợi cho trẻ lòng ham muốn đọc chữ

VD: Khi cho trẻ đi thăm quan sân trường tôi đọc cho trẻ nghe biển chỉ dẫn

từng khu vực như: Vườn cổ tích, vườn rau xanh, vườn cây thuốc nam hoặc tôiđọc tên các loại cây trong sân trường cho trẻ nghe Có trẻ lớp tôi đã hỏi sao câynào cô cũng biết tên? Tôi chưa kịp trả lời thì trẻ khác nói xen vào “Vì cô biếtđọc chữ treo ở cây” Trong khi chơi, giờ ăn, ngủ giáo viên tập cho trẻ biết sửdụng những đồ dùng sinh hoạt một cách gọn gàng, khéo léo, có thói quen đúnggiờ, có nề nếp Các nhà khoa học đã khẳng định “Những vận động của trẻ bằngbàn tay càng khéo léo, càng phong phú bao nhiêu càng dễ hình thành các thaotác trí tuệ bấy nhiêu”

* Rèn luyện cho Trẻ một số kỹ năng cần thiết:

Bên cạnh chuẩn bị cho trẻ kỹ năng hoạt động học tập, tôi còn rèn luyệncho trẻ một số kỹ năng cần thiết để trẻ tự tin, vững vàng bước vào lớp 1 đó là:

+ Kỹ năng sống tự tin : Tôi luôn chú ý giúp trẻ phát triển sự tự tin, lòng

tự trọng của trẻ Nghĩa là giúp trẻ cảm nhận được mình là ai, cả về cá nhân cũngnhư trong mối quan hệ với những người khác Kỹ năng sống này giúp trẻ luôncảm thấy tự tin trong mọi tình huống ở mọi nơi

Ví dụ: Khi trò chuyện ở mọi lúc mọi nơi, tôi đặt ra những câu hỏi giúp trẻ

tự tin xử lý được các tình huống xảy ra như: Nếu bị lạc đường con sẽ tìm đến ai

để hỏi? Nếu bị ai đó bắt nạt con sẽ làm gì?

+ Kỹ năng giao tiếp: Tôi cần dạy trẻ biết thể hiện bản thân và diễn đạt ý

tưởng của mình cho người khác hiểu, trẻ cần cảm nhận được vị trí, kiến thức củamình trong thế giới xung quanh Đây là một kỹ năng cơ bản và khá quan trọngđối với trẻ Nó có vị trí chính yếu khi so với tất cả các kỹ năng khác như đọc,viết, làm toán và khám phá khoa học Nếu trẻ cảm thấy thoải mái khi nói về một

ý tưởng hay chính kiến nào đó, trẻ sẽ trở nên dễ dàng học và sẽ sẵn sàng tiếpnhận những suy nghĩ mới Đây chính là yếu tố cần thiết để giúp trẻ sẵn sàng họcmọi thứ

Ví dụ: Trẻ biết giới thiệu về bản thân và gia đình mình trước đám đông,

biết mình đang học ở lớp, trường nào và địa chỉ nhà mình ở đâu? Biết cách ứng

xử với mọi người xung quanh Học cách lắng nghe mọi người và đối đáp

+ Kỹ năng sống hợp tác: Bằng các trò chơi, câu chuyện, bài hát tôi giúp

trẻ học cách cùng làm việc với bạn, đây là một công việc không nhỏ đối với trẻlứa tuổi này Khả năng hợp tác sẽ giúp trẻ biết cảm thông và cùng làm việc vớicác bạn

+ Kỹ năng thích tò mò, ham học hỏi, khả năng thấu hiểu: Đây là một

trong những kỹ năng quan trọng nhất cần có ở trẻ vào giai đoạn này là sự khátkhao được học Giáo viên cần sử dụng nhiều tư liệu và ý tưởng khác nhau đểkhêu gợi tính tò mò tự nhiên của trẻ Nhiều nghiên cứu cho thấy rằng, các câuchuyện hoặc các hoạt động và tư liệu mang tính chất khác lạ thường khêu gợi trínão nhiều hơn là những thứ có thể đoán trước được