Biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục trẻ khuyết tật hòa nhập tại mầm non nga giáp

Nhận thức được vai trò và tầm quan trọng của giáo dục hòa nhập cho trẻ,nhà trường cũng đã chỉ đạo thực hiện giáo dục đến các nhóm lớp có trẻ khuyếttật hòa nhập, đến các giáo viên tuy vậy

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH THANH HÓA

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN NGA SƠN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC TRẺ KHUYẾT TẬT HÒA NHẬP TẠI TRƯỜNG MẦM NON NGA GIÁP

Người thực hiện: Vũ Thị Từ Chức vụ : P Hiệu trưởng Đơn vị công tác : Trường Mầm non Nga Giáp SKKN thuộc lĩnh vực: Quản lý

THANH HÓA NĂM 2019

2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm 2

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh

nghiệm

3- 4

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 5

2.3.1: Xây dựng kế hoạch chỉ đạo thực hiện giáo dục trẻ

khuyết tật hòa nhập một cách khoa học, chặt chẽ, làm tốt

công tác bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ về giáo dục trẻ

khuyết tật tới toàn bộ giáo viên trong nhà trường

5- 7

2.3.2: Tạo môi trường giáo dục thuận lợi, thân thiện cho

2.3.3: Hướng dẫn giáo viên, trẻ làm đồ dùng, đồ chơi

trong lớp và sưu tầm đồ dùng đồ chơi riêng dành cho trẻ

khuyết tật

9 - 12

2.3.4: Hướng dẫn giáo viên tổ chức tốt các hoạt động giáo

2.3.5 Theo dõi, đánh giá sự tiến bộ của trẻ khuyết tật: 16

2.3.6 Làm tốt công tác tuyên truyền, phối hợp với cha mẹ

trẻ và cộng đồng tham gia giáo dục phát triển vận động

cho trẻ

17

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt

động giáo dục, bản thân, đồng nghiệp và nhà trường

18

1 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài:

Như chúng ta đã biết: Thực trạng người khuyết tật Việt Nam nói chung

và thực trạng trẻ khuyết tật ở Huyện Nga Sơn nói riêng vẫn còn gặp nhiều khó

khăn trong cuộc sống về vật chất và tinh thần Bởi vì phần lớn người khuyết tật

và trẻ em khuyết tật ở Việt Nam thuộc đối tượng hộ nghèo, gia đình chính sách,

có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn Do đó việc chăm sóc sức khỏe, học tập, thamgia các hoạt động xã hội của trẻ khuyết tật đều bị hạn chế nên trẻ khuyết tật cónguy cơ bị bạo hành, lạm dụng rất cao

Theo trang web: https://www.sbv.gov.vn thống kê: “Tính đến tháng 6/2015, Việt Nam có khoảng 7 triệu người khuyết tật, chiếm 7,8% dân số, người khuyết tật đặc biệt nặng và nặng chiếm khoảng 28,9%, khoảng 58% người khuyết tật là nữ, 10,2% người khuyết tật là người cao tuổi, khoảng 10% người khuyết tật thuộc hộ nghèo Tỉ lệ người khuyết tật nữ (16,58%) cao hơn nam (13,69%) và có 28,3% người khuyết tật là trẻ em” [1]

Thực hiện Pháp lệnh về người tàn tật, Chính phủ Việt Nam đã quy định chitiết chính sách trợ giúp xã hội đối với người tàn tật nặng không có nguồn thunhập và không nơi nương tựa, người mắc bệnh tâm thần mãn tính, hộ gia đình

có từ hai người tàn tật nặng không có khả năng tự phục vụ

Việc khiếm khuyết đi một phần về thể chất không làm mất đi giá trị cũngnhư năng lực của người khuyết tật nhưng do những rào cản vô hình như sự phânbiệt đối xử từ cộng đồng cũng như bản thân sự mặc cảm của nhiều người khuyếttật, việc hoà nhập cộng đồng của nhiều người khuyết tật gặp khó khăn

Trẻ em là tương lai của đất nước, bảo vệ trẻ em nói chung và trẻ em khuyếttật nói riêng là mục tiêu lớn của Chính phủ và xã hội Trẻ khuyết tật chịu rấtnhiều thiệt thòi so với các trẻ bình thường nên cần được quan tâm đặc biệt Trẻkhuyết tật luôn có tâm lý sợ sệt, mặc cảm, e dè nên cần nhận được sự trợ giúp,cần có các chính sách dành cho trẻ khuyết tật nhiều hơn nữa để trẻ có thể tự tinhòa nhập cộng đồng

Nhiều trẻ em khuyết tật không thể đi học cũng do gia đình, cha mẹ các em

và chính bản thân các em sợ bị bạn bè trêu chọc Nhiều người khuyết tật khôngdám đến các nơi công cộng vì sợ bị nhiều ánh mắt để ý khiến họ cảm thấy tự ti.Ngay tại các doanh nghiệp, người khuyết tật tưởng như được nhiều ưu đãinhưng thực chất họ lại gặp nhiều khó khăn không mong đợi như cơ sở vật chất,thời gian làm, công việc làm vv…

Nhận thức được vai trò và tầm quan trọng của giáo dục hòa nhập cho trẻ,nhà trường cũng đã chỉ đạo thực hiện giáo dục đến các nhóm lớp có trẻ khuyếttật hòa nhập, đến các giáo viên tuy vậy trong quá trình tiếp nhận học sinh, nhiềugiáo viên giáo viên còn e ngại không dám nhận hoặc có muốn nhận cũng chỉ làbắt buộc một phần do nhận thức, một phần lo lắng về kiến thức, kỹ năng,phương pháp hoặc lúng túng trong cách dạy và chăm sóc trẻ khuyết tật Vậylàm thế nào để phát huy tính chủ động sáng tạo của đội ngũ giáo viên, giúp giáoviên trong nhà trường thực hiện tốt giáo dục trẻ khuyết tật hòa nhập, mang lại

những kiến thức, sự mạnh dạn tự tin đến cho trẻ khuyết tật? Là một quản lýđược phân công nhiệm vụ phụ trách chuyên môn, trước vấn đề cấp bách đó tôi

đã đi sâu vào nghiên cứu và áp dụng:” Biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng giáo dục trẻ khuyết tật hòa nhập tại trường mầm non Nga Giáp”

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

Tập trung nghiên cứu “Một số biện pháp chỉ đạo thực hiện trong giáo dục trẻ khuyết tật hòa nhập tại trường mầm non Nga Giáp”

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

+ Phương pháp nghiên cứu lý luận: Tham khảo các tài liệu liên quan đếnvấn đề trẻ khuyết tật

+ Phương pháp điều tra: Theo phiếu điều tra và trao đổi trực tiếp

+ Phương pháp thống kê, phân tích, tổng hợp kết quả điều tra

+ Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm:

Theo Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam quy định “ Nhà nước tạo điều kiện cho trẻ em tàn tật được học văn hóa và học nghề phù hợp” Điều 16, pháp lệnh về người tàn tật ngày 30/7/1998 quy định:” Việc học tập của trẻ tàn tật được tổ chức, thực hiện bằng các hình thức học hòa nhập trong các trường phổ thông, các trường chuyên biệt dành cho người tàn tật, cơ sở nuôi dưỡng người tàn tật tại các gia đình” [2]

“Trẻ khuyết tật là trẻ bị khiềm khuyết một hoặc nhiều bộ phận cơ thể hoặc

bị suy giảm chức năng được biểu hiện dưới dạng tật, khiến cho các hoạt động

và sinh hoạt hằng ngày gặp khó khăn” [3]

Trẻ khuyết tật thường được phân thành các nhóm sau: trẻ khiếm thính, trẻkhiếm thị, trẻ chậm phát triển trí tuệ hay trẻ khó khăn về học, trẻ khuyết tật vậnđộng, trẻ khó khăn về ngôn ngữ, trẻ đa tật( trẻ có hai hặc nhiều khuyết tật) và trẻ

có các dạng khuyết tật khác

“Giáo dục trẻ khuyết tật hòa nhập là phương thức giáo dục chung trẻ khuyết tật với trẻ không khuyết tật trong cơ sở giáo dục Ở đó trẻ khuyết tật được giáo dục trong cùng một môi trường với trẻ em không khuyết tật, hòa nhập trẻ khuyết tật và trẻ bình thường trong cùng một lớp học” [4]

Để nâng cao chất lượng giáo dục hòa nhập đối với người khuyết tật, bộgiáo dục và đạo tạo đã ban hành thông tư số 03/2018/TT-BGDĐT ngày 29 tháng

01 năm 2018 quy định về giáo dục hòa nhập đối với người khuyết tật Thông tưchỉ rõ nhiệm vụ, quyền hạn của giáo viên và người khuyết tật, qua đó có thể thấyrằng bộ giáo dục cũng rất chú trọng, quan tâm đến đối tượng trẻ khuyết tật hòanhập trong các nhà trường

Như vậy qua đây chúng ta có thể khẳng định rằng: Việc giáo dục hòa nhậptrẻ khuyết tật trong trường là một trong những nhiệm vụ hết sức quan trọng đốivới bậc học mầm non cả nước nói chung và trường mầm non Nga Giáp nóiriêng, đây là cơ hội tốt để trẻ khuyết tật được hòa nhập với cộng đồng, khôngcòn bị biệt thị được tham gia học tập, vui chơi, chăm sóc, nuôi dưỡng và đượcđảm bảo an toàn giống như bao trẻ em bình thường

Để thực hiện tốt các nội dung giáo dục hòa nhập thì chúng ta phải nhậnthức được rằng: Đối với trẻ khuyết tật ở độ tuổi mầm non thì việc giáo dục trẻbình thường đã là một khó khăn thì đối với trẻ em khuyết tật lại càng khó khănhơn vì vậy đồi hỏi hỏi mỗi giáo viên phải có sự kiên trì, nhẫn nại, chịu thương,chịu khó… có như vậy mới tạo được cho trẻ khuyết tật cảm giác an toàn, yêntâm khi tham gia vào lớp học hòa nhập ở trường mầm non

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng dụng sáng kiến kinh nghiệm.

- Nhà trường có 1 giáo viên được phòng giáo dục và dào tạo Huyện Nga Sơn

cử tham gia lớp tập huấn giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật năm học 2015- 2016 do

Sở giáo dục và Đào tạo Thanh Hóa mở nên ít nhiều các giáo viên trong nhà trườngcũng nắm sơ qua về kiến thức chăm sóc giáo dục trẻ khuyết tật hòa nhập

* Những khó khăn:

- Số giáo viên giảng dạy trẻ khuyết tật chưa được đào tạo chuyên sâu đểgiảng dạy trẻ khuyết tật và phần lớn giáo viên đều cho rằng giáo dục trẻ khuyếttật không phải là trách nhiệm của họ mà là trách nhiệm của gia đình và các trungtâm giáo dục chuyên biệt bởi họ không được đào tạo để dạy trẻ khuyết tật

- Nhận thức của người lớn thay đổi kéo theo sự thay đổi trong nhận thứccủa trẻ nên trẻ hay trêu chọc, xa lánh hoặc không chơi với các trẻ khuyết tật ởnhà cũng như ở trường

- Đồ dùng đồ chơi, đồ dùng học tập dành cho trẻ khuyết tật chưa có nên rấthạn chế trong việc truyền thụ kiến thức, kỹ năng đến cho trẻ

- Tại các lớp học chưa tạo ra được môi trường thuận lợi, kích thích sự hamthích tham gia các hoạt động của trẻ khuyết tật

- Do điều kiện gia đình nên cha mẹ trẻ khuyết tật mãi đến 5 tuổi mới chotrẻ ra lớp

* Kết quả của thực trạng: Từ những thực trạng trên, đầu năm học tôi tiến

hành khảo sát: Khả năng nhận thức, phương pháp, hình thức, cách tổ chức…giáo dục trẻ khuyết tật hòa nhập của giáo viên, và khảo sát chất lượng các nộidung giáo dục trên trẻ khuyết tật

- Khảo sát cán bộ, giáo viên, nhân viên:

Tổng số 20 đồng chí Trong đó: Giáo viên: 12; Cán bộ quản lý: 3; Nhân viên: 5

cá nhân, kế hoạch dạy cho trẻ khuyết tật.

Xây dựng môi trường, làm đồ dùng đồ chơi cho trẻ khuyết tật hòa nhập hoạt động

Công tác tuyên truyền, Phối hợp với phụ huynh

GD trẻ khuyết tật hòa nhập

Kết quả chung

Tỉ lệ

% 33.3 41.7 16.7 8.3 16.7 41.7 33.3 8.3 25 41.7 25 8.3 25 50 16.7 8.3 25 41.7 25 8.3

- Bảng khảo sát trẻ: Tổng số trẻ khuyết tật đến trường : 2/2 cháu = 100%.

Tôi tiến hành khảo sát các tiêu chí dành cho 2 trẻ khuyết theo từng tuầncủa tháng 9 đầu năm học như sau:

Sự tiến bộ của trẻ theo tiêu chí Tuần 1 tuần 2 tuần 3 tuần 4

Biết đi lại 1 mình, biết cầm nắm các đồ dùng _ _ +_ +_

Tham gia các hoạt động học tập, vui chơi +_ +_ +_ +_

Thực hiện vận động tinh trong giờ tạo hình _ _ _ +_

Ghi chú:

Rõ rệt:+

Chưa rõ rêt:+_

Chưa được:_

Từ kết quả trên tôi thực sự băn khoăn làm sao để trẻ có được kỹ năngnhất, định để trẻ sớm hòa nhập với cô giáo và bạn bè, làm sao trẻ có thể tự tintrong giao tiếp sống biết quan tâm chia sẻ và hợp tác với mọi người xung quanh.Với thực trạng trên để nâng cao chất lượng giáo dục trẻ khuyết tật hòanhập, tôi đã nghiên cứu tìm tòi sáng tạo và áp dụng các phương pháp mới nhằmnâng cao chất lượng giáo dục trẻ khuyết tật hòa nhập đến từng giáo viên, từng cánhân trẻ khuyết tật trong nhà trường

2 3 Các giải pháp đã thực hiện để giải quyết vấn đề:

Từ việc nhận thức và đánh giá về việc giáo dục trẻ khuyết tật hòa nhập, vềvai trò của người quản lý, giáo viên trong trường cũng như những thuận lợi, khókhăn tôi mạnh dạn đưa ra các giải pháp chỉ đạo thực hiện như sau:

2.3.1: Xây dựng kế hoạch chỉ đạo thực hiện giáo dục trẻ khuyết tật hòa nhập một cách khoa học, chặt chẽ, làm tốt công tác bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ về giáo dục trẻ khuyết tật tới toàn bộ giáo viên trong nhà trường

a, Xây dựng kế hoạch chỉ đạo thực hiện giáo dục trẻ khuyết tật hòa nhập một cách chặt chẽ, khoa học.

Vào đầu năm học, tôi đã xây dựng kế hoạch quản lý giáo dục trẻ khuyết tậthòa nhập xuyên suốt cả năm học cho nhà trường Để giáo viên xây dựng kếhoạch giáo dục cá nhân phù hợp với trẻ khuyết tật của các nhóm lớp, tôi đã yêucầu giáo viên các nhóm lớp có cháu khuyết tật khảo sát tình hình cháu khuyết tậtcủa lớp mình về đồ dùng, khả năng vận động của trẻ để nắm được những nhucầu của trẻ khuyết tật Khi xây dựng kế hoạch quản lý giáo dục hòa nhập, tôicần xác định nhu cầu cần hỗ trợ cho trẻ khuyết tật Trong trường hòa nhập với

sự có mặt của học sinh khuyết tật và học sinh bình thường, đòi hỏi tôi cần phảixác định được nhu cầu cần đáp ứng để tạo điều kiện cho mọi trẻ có thể tham giahoạt động một cách tốt nhất

Ví dụ: Đối với nhà trường, tôi xây dựng kế hoạch giáo dục trẻ khuyết tật hòa nhập ( Xem phụ lục I)

b, Bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụtrong giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật tới đội ngũ giáo viên

Có thể nói rằng, để giáo viên nắm được yêu cầu và phương pháp tổ chứcxây dựng được các tiết học cá nhân cho trẻ khuyết tật hòa nhập thì việc bồidưỡng cho giáo viên là rất cần thiết và phải thường xuyên liên tục Tôi đã bồidưỡng cho toàn bộ giáo viên trong nhà trường bằng nhiều các hình thức khácnhau như:

+ Bồi dưỡng lý thuyết: Trước khi vào đầu năm học, cùng với ban giám hiệunhà trường tôi đã tổ chức cho giáo viên dự lớp học bồi dưỡng chuyên môn do

trường tổ chức theo nội dung giáo dục trẻ khuyết tật hòa nhập Bồi dưỡng chogiáo viên nắm được đặc điểm phát triển và khả năng nhận thức của trẻ khuyếttật, xây dựng kế hoạch cá nhân, các tiêu chí đánh giá, cách chăm sóc, nuôidưỡng trẻ……

Đối với độ tuổi trẻ khuyết tật ở độ tuổi mầm non, tôi bồi dưỡng cho giáoviên hiểu biết được các dạng khuyết tật thường gặp ở trẻ em mầm non, các dấuhiệu nhận biết các dạng khuyết tật đó và các biểu hiện theo mốc thời gian đểxác định đúng loại khuyết tật của trẻ để đưa ra các đánh giá, mục tiêu, phươngpháp dạy cho phù hợp

Ví dụ: Đối với trẻ khuyết tật vận động thì dấu hiệu nhận biết đó là:

Trẻ 10 tháng tuổi không tự ngồi một mình, trẻ 2 tuổi không có khả năng tự

đi một mình, trẻ 4 tuổi không có khả năng tự cân bằng trên 1 chân trong mộtthời gian ngắn, trẻ vận động khó khăn hơn so với trẻ ucngf lứa tuổi

Các biểu hiện theo mốc thời gian để có thể xác định trẻ khuyết tật vận động

( Xem phụ lục 2)

Ví dụ: Đối với trẻ khuyết tật ngôn ngữ thì dấu hiệu nhận biết gồm:

+ Trẻ không quay đầu theo âm thanh

+ Trẻ không mỉm cười với người khác lúc 3 tháng tuổi

+ Không bập bẹ lúc 9 tháng tuổi

+ Không chỉ ngón tay vào đồ vật mà trẻ quan tâm lúc 12 tháng tuổi

+ Không nói được từ đơn lúc 16 tháng

+ Trẻ 18 tháng không nói được tiếng mẹ

+ Trẻ 2 tuổi không gọi được tên người thân cha,mẹ, anh em

+ Trẻ 3 tuổi không nhắc lại được câu đơn giản

+ Trẻ 4 tuổi không nói được câu đủ nghĩa

+ Trẻ 5 tuổi không tiếp xúc và nói chuyện được với người ngoài gia đình Các biểu hiện theo mốc thời gian để có thể xác định trẻ khuyết tật ngôn ngữ

( Xem phụ lục 3)

Bên cạnh việc cung cấp kiến thức cho giáo viên, tôi đưa ra các vấn đề liênquan đến trẻ khuyết tật như môi trường thuận lợi cho trẻ hoạt động, cách xâydựng kế hoạch, cách tổ chức tiết học chung, tiết học cá nhân, cách đánh giá đểgiáo viên tự nghiên cứu, thảo luận để từ đó giúp cho giáo viên hiểu rõ hơn trongquá trình chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ khuyết tật có tại nhóm lớp mìnhphụ trách

hướng dẫn trẻ khuyết tật hòa nhập trong trường mầm non

Hình ảnh: Bồi dưỡng chuyên môn tại văn phòng nhà trường.

Trong các buổi sinh hoạt chuyên môn, tôi đã tổ chức cho giáo viên ôn lạicác phương pháp tổ chức, hướng dẫn, cách thức tổ chức thực hiện, cách điềuchỉnh các hoạt động giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật mà giáo viên khi học ở cáctrường sư phạm

Ví dụ: Tôi cho giáo viên tự ôn một số hoạt động điều chỉnh hoặc thay thế

cho trẻ khuyết tật:

Với hoạt động:” Chạy thay đổi theo tốc độ hiệu lệnh” cho trẻ khuyết tật

khiếm thính Tôi cho giáo viên nhắc lại cách hướng dẫn như: Cho từng trẻ hoặctừng nhóm nhỏ ( 3- 4 trẻ) đứng ở vạch xuất phát Khi xuất phát cho trẻ chạychậm, được khoảng 5 m thì cô hô cho trẻ chạy nhanh lên; trẻ chạy được 4- 5 m

cô hô cho trẻ chạy chậm lại rồi dừng hẳn Yêu cầu trẻ khi chạy phải chú ý nghekhẩu lệnh nhanh- chậm của cô để thay đổi tốc độ chạy cho phù hợp Sau khigiáo viên nhắc lại cách hướng dẫn tôi cho giáo viên nhắc lại cách điều chỉnh Điều chỉnh theo 2 cách:

+ Cách 1: Tại đích chạy cần cáo tín hiệu âm thanh nưu tiếng trống, còi,xắc

xô Cô phát âm thanh từ đích; trẻ khiếm thị nghe âm thanh và hiệu lệnh của giáoviên chạy tới hướng phát ra âm thanh

+ Cách 2: Trẻ khiếm thị cùng chạy với các bạn,xong cần có 1 bạn cầm dâychạy trước khoảng cách giữa trẻ cầm dây và trẻ khiếm thị khoảng 1 m Chú ýtrong khi chạy, không để cho trẻ dẫn đường kéo bạn khiếm thị hoặc dây trùngquá khiếm bạn khiếm thị bị mất định hướng chạy

+ Bồi dưỡng qua thực hành: Sau mỗi lần bồi dưỡng lý thuyết cho giáo viên,

để giáo viên hiểu rõ hơn về thực hành các tiết dạy cá nhân, tôi tổ chức xây dựngcác hoạt động mẫu cho từng loại khuyết tật

Ví dụ: Mẫu giáo 5 tuổi xây dựng tiết cá nhân cho trẻ khuyết tật ngôn ngữ

( Xem phụ lục 4)

Trong quá trình dự giờ giáo viên tôi đã chọn và bồi dưỡng thêm cho giáoviên những kỹ năng cơ bản, cách hướng dẫn theo khả năng của trẻ khuyết tật tạilớp đó Những hoạt động giáo viên còn lúng túng như cách tổ chức chơi ởcacsgocs cho trẻ khuyết tật tôi góp ý kỹ hơn để cho giáo viên nắm vững

Kết quả: Với việc thực hiện giải pháp trên tôi thấy 100% giáo viên đã nắm

vững được cách xây dựng kế hoạch, kiến thức về giáo dục hòa nhập trẻ khuyếttật được nâng lên cao rõ rệt, giáo viên không còn lúng túng trong việc xây dựngcác kế hoạch, các tiết học cá nhân

2.3.2: Tạo môi trường giáo dục thuận lợi, thân thiện cho trẻ khuyết tật hòa nhập:

Môi trường giáo dục có vai trò rất quan trong trong quá trình phát triểntoàn diện cho trẻ, đặc biệt là đối với trẻ khuyết tật

Môi trường giáo dục thuận lợi sẽ giúp phát triển nhân cách cho trẻ đồngthời giúp trẻ phát triển về tiềm năng của các tư chất, các năng lực tinh thần vàthể chất Hơn nữa đối với trẻ khuyết tật rất nhạy cảm với mọi tác động bênngoài Không những bệnh tật, thiếu dinh dưỡng có thể gây tác hại lâu dài màngay cả những thiếu sót trong cách thức giáo dục, trong quan hệ tình cảm cũng

dễ làm nảy sinh những chấn thương tâm lý, ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triểncủa trẻ Cho nên giáo viên có vai trò rất quan trọng trong việc giáo dục hòanhập

Trẻ mầm non là lứa tuổi đầu tiên tiếp xúc với môi trường giáo dục Côgiáo như mẹ hiền, thay thế mẹ để chăm sóc, giáo dục và giúp đỡ cháu ở mọi lúcmọi nơi Vì vậy việc chăm sóc và giáo dục trẻ khuyết tật phải thường xuyênđược cải tiến, đổi mới, phải phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý và sở thích củatrẻ Kiên quyết tránh mọi hình thức gò bó, áp đặt, mệnh lệnh làm căng thẳng, ứcchế tâm lý trẻ Tôi hướng dẫn giáo viên phải thường xuyên trò chuyện, âu yếm

vỗ về trẻ, tạo cho trẻ tâm thế vui vẻ, thoải mái, tạo môi trường đẹp, thân thiện đểtrẻ được hòa nhập cùng với bạn bè, xây dựng nhóm bạn cùng chơi với trẻ Giúptrẻ mạnh dạn, tự tin thích đến trường

Đối với môi trường trong lớp, tôi hướng dẫn giáo viên xây dựng, bố trícác góc chơi, đồ dùng đồ chơi thuận lợi cho trẻ được hoạt động theo khả năng,hứng thú, sở thích riêng như: vẽ, nặn, lắp ráp, làm truyện tranh…phù hợp vớichủ đề và dễ dàng giao tiếp với các bạn trong nhóm

Chẳng hạn: đối với khu vực chơi đóng vai: Tôi hướng dẫn giáo viên bố trí

vị trí, không gian thích hợp, đủ để triển khai các góc nhỏ phù hợp với các vai

chơi như: “ Căn hộ gia đình”; “ Cửa hàng”; “ Bệnh viện”….và đồ dùng đồ chơi

được sắp xếp gọn gàng, sạch sẽ, khoa học thuận tiện cho trẻ trong lớp và trẻkhuyết tật hoạt động hoặc đối với khu vực khám phá khoa học, khu vực này cócác loại cây, hạt , rau hoa quả để cho trẻ tìm hiểu, khám phá… Tùy theo nộidung của chủ đề, tôi hướng dẫn giáo viên lựa chọn nội dung chơi ở khu vực nàycho thích hợp Tôi hướng dẫn giáo viên chú ý, lên kế hoạch và có những gợi ý

để có thể luân phiên cho trẻ chơi ở trong khu vực và đặc biệt tạo ra khoảngkhông gian để cho trẻ khuyết tật hòa nhập, giao lưu và chơi cùng các bạn trongnhóm

Ví dụ : Trong lớp 5 tuổi A1 có bé Mai Xuân Tuấn Kiệt bị đa tật đầu năm

bé còn tự chơi một mình nhưng sau khi được sự yêu thương dìu dắt của cô giáo

từng bước đưa trẻ vào chơi ở môi trường trong lớp dần dần bé đã ngồi cùng vàchơi với các bạn

Hình ảnh: Bé đang chơi cùng nhóm bạn

Kết quả: Giáo viên phụ trách lớp có trẻ khuyết tật đã tạo được môi trường

đảm bảo an toàn, phù hợp cho cả trẻ bình thường và trẻ khuyết tật cùng hoạtđộng Trẻ khuyết tật đã mạnh dạn, tự tin chơi hòa nhập cùng với các bạn tronglớp, không còn sợ sệt, nhút nhát thay vào đó là thường hỏi cô giáo, hỏi bạn vàchơi cùng các bạn trong môi trường thân thiện

2.3.3: Hướng dẫn giáo viên, trẻ làm đồ dùng, đồ chơi trong lớp và sưu tầm đồ dùng đồ chơi riêng dành cho trẻ khuyết tật

a, Hướng dẫn giáo viên, trẻ làm đồ dùng đồ chơi trong lớp:

Muốn chăm sóc và giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật được tốt hơn thì việcđầu tư sáng tạo làm đồ đồ dùng, đồ chơi là rất cần thiết Như chúng ta đã biết,đặc điểm tâm sinh lý của trẻ tư duy hình tượng là chủ yếu Nếu không chuẩn bịtốt đồ dùng, đồ chơi cho trẻ thì sẽ khó giúp trẻ thể hiện tốt khả năng cá nhân củamình Vì vậy đồ dùng, đồ chơi đóng vai trò quan trọng trong việc giáo dục trẻ vàđặc biệt là trẻ khuyết tật Các đồ chơi, nguyên vật liệu chuẩn bị cần phải phùhợp với từng góc chơi theo từng chủ đề Đồ chơi phải đẹp, phong phú, đa dạng, nhiều màu sắc tạo sức hấp dẫn, lôi cuốn trẻ vào các góc chơi và đặt biệt phảiđảm bảo vệ sinh an toàn cho trẻ

Để chuẩn bị tốt đồ dùng đồ chơi , nguyên vật liệu tôi đã lên kế hoạchmua sắm những đồ chơi cần thiết Kết hợp với phụ huynh học sinh sưu tầm,đóng góp các phế liệu, nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương Tận dụng một số đồdùng, đồ chơi, sản phẩm của hoạt động học có chủ định được lưu lại để thựchiện hoạt động chơi ở các góc nhằm phục vụ cho trẻ khuyết tật

Khi lựa chọn những đồ dùng, đồ chơi cho trẻ tôi hướng dẫn giáo viên cânnhắc những điểm sau: Đồ dùng có màu sắc đẹp, hấp dẫn đồi với trẻ, dễ phục hồihoặc sửa chữa, dễ kiếm( hột, hạt… ), dễ bảo quản hay cất giữ, an toàn (Khôngđộc hại, không có cạnh sắc, không nhọn ), rẻ tiền( tận dụng nguyên vật liệu phếthải, đồ dùng mua và của địa phương)