Sử dụng một số trò chơi vận động trong giảng dạy nhằm nâng cao thành tích nhảy cao kiểu bước qua đối với học sinh lớp 9 trường THCS nga tân

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGA SƠN TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ NGA TÂN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM SỬ DỤNG MỘT SỐ TRÒ CHƠI VẬN ĐỘNG TRONG GIẢNG DẠY NHẰM NÂNG CAO THÀNH TÍCH NHẢY CAO KIỂU BƯỚC QUA CH

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGA SƠN

TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ NGA TÂN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

SỬ DỤNG MỘT SỐ TRÒ CHƠI VẬN ĐỘNG TRONG GIẢNG DẠY NHẰM NÂNG CAO THÀNH TÍCH NHẢY CAO KIỂU BƯỚC QUA CHO LỚP 9 TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ NGA

TÂN

Người thực hiện: Phạm Quốc Hoàn Chức vụ: Giáo viên Đơn vị công tác: Trường THCS Nga Tân SKKN thuộc lĩnh vực môn: Thể dục

NGA SƠN, NĂM 2019

1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 3

2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến

3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 7

3.1 Lựa chọn một số trò chơi vận động phát triển sức

3.2 một số bài tập bổ trợ nhằm phát triển sức mạnh, nâng cao

3.3 Kế hoạch thực nghiệm: 16

3.4 Kiểm tra sau thực nghiệm: 16

4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với học sinh,

với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường 17

I MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Thể dục thể thao là bộ môn quan trọng của nền giáo dục xã hội chủ nghĩa, làmột trong những phương tiện để phát triển con người toàn diện, củng cố và tăngcường sức khoẻ cho nhân dân lao động góp phần nâng cao đời sống văn hoá, tinhthần cho con người

Như vậy, có thể nói rằng vai trò của TDTT là rất to lớn trong việc củng cố,giữ gìn và nâng cao sức khoẻ cho mọi người, mọi lứa tuổi khác nhau mà đặc biệt

là thế hệ trẻ Những người xây dựng, làm chủ và bảo vệ đất nước xã hội chủ nghĩatrong tương lai

Mà mục đích của giáo dục thể chất ở nước ta là: "Bồi dưỡng thế hệ trẻ trởthành những con người toàn diện, có sức khoẻ dồi dào, có thể lực cường tráng và

có dũng khí kiên cường để tiếp tục sự nghiệp cách mạng của Đảng và sống mộtcuộc sống vui tươi lành mạnh" Để đảm bảo nhiệm vụ to lớn ấy, ngành Giáo dục

- Đào tạo đó phối hợp với các bộ ngành liên quan đưa môn thể dục là một mônhọc bắt buộc cho tất cả các bậc học từ mầm non đến đại học

Trong các phương pháp tổ chúc tập luyện của môn thể dục thì phương pháp Trò chơi là một trong những phương pháp mang lại hiệu quả trong giờ

học Vì phương pháp này làm cho học sinh phấn khởi hào hứng tập luyện, đồngthời cũng đánh giá được một cách khách quan kết quả học tập của học sinh.Trong giờ một học thể dục mà có nội dung trò chơi thì luôn phát huy được tínhchủ động - tích cực tập luyện của học sinh bởi các em được:

- Vui chơi giải trí, thoả mãn nhu cầu về mặt tinh thần

- Giáo dục, giáo dưỡng thể chất (góp phần giáo dục đạo đức, ý chí, hìnhthành và phát triển các tố chất, kỹ năng, kỹ sảo cần thiết trong cuộc sống)

Trò chơi vận động là một phương tiện hỗ trợ cho việc phát triển các tố chấtsức nhanh, sức mạnh, sức bền, sự khéo léo, hỗ trợ trực tiếp cho các môn thểthao, làm rút ngắn quá trình hình thành và phát triển kỹ năng, kỹ sảo vận độngcần thiết cho một môn thể thao nhất định

Là giáo viên trực tiếp giảng dạy môn Thể dục ở trường nhiều năm nay, tôithấy thành tích của các môn nhảy đặc biệt là môn nhảy cao còn rất thấp so vớitiêu chuẩn rèn luyện thân thể và mặt bằng chung của huyện Vì vậy tôi rất bănkhoăn và chăn trở, mặc dù đó có nhiều cải tiến trong giảng dạy và luôn dạy theođúng phân phối chương trinh nhưng thành tích của học sinh chưa được tăng lên

rõ một

Nhận thức được tầm quan trọng của giáo dục thể chất, là một giáo viên đã

có nhiều năm công tác, tôi luôn trăn trở có những cải tiến cụ thể để nâng caohiệu quả trong giảng dạy và huấn luyện đội tuyển Điền kinh của trường Xuấtphát từ tình hình thực tiễn của học sinh trường THCS Nga Tân và những nămđược nhà trường giao nhiệm vụ huấn luyện đội tuyển điền kinh cấp trường dựthi các giải thi học sinh giỏi TDTT cấp huyện, cấp tỉnh Tôi đã rút ra được nhiều

kinh nghiệm bổ ích Từ đó tôi mạnh dạn xây dựng đề tài: “Sử dụng một số trò chơi vận động trong giảng dạy nhằm nâng cao thành tích nhảy cao kiểu bước qua cho học sinh lớp 9 Trường THCS Nga Tân”

2 Mục đích nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu của đề tài này nhằm tìm ra phương pháp giảng dạynội dung nhảy cao có tác dụng để rèn luyện, phát triển sức bật và sức mạnh chân

từ đó nâng cao thành tích cho học sinh lớp 9 Trường THCS Nga Tân

3 Đối tượng nghiên cứu

Với đề tài “Sử dụng một số trò chơi vận đông trong giảng dạy nhằm nângcao thành tích nhảy cao kiểu bước qua cho học sinh lớp 9 Trường THCS NgaTân” Tôi đã lựa chọn 30 em học sinh lớp 9A làm nhóm đối chứng và 30 em họcsinh lớp 9B làm nhóm thực nghiệm Hai lớp có số lượng học sinh bằng nhau đểvận dụng vào trong công tác giảng dạy nhằm nâng cao thành tích nhảy cao kiểubước qua.

4 Phương pháp nghiên cứu

+ Nhóm thực nghiệm: Chọn ngẫu nhiên 30 em học sinh lớp 9A

+ Nhóm đối chứng: Chọn ngẫu nhiên 30 em học sinh lớp 9B

4.3 Phương pháp toán học thống kế

Để xử lý các số liệu của quá trình nghiên cứu

Sử dụng toán học thống kê để tính giá trị trung bình kết quả kiểm tra

4.4 Phương pháp kiểm tra đánh giá:

Kiểm tra thành tích học sinh trước, trong và sau khi áp dụng đề tài

II NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

1 Cơ sở lý luận của sáng kiến

Đặc điểm đặc trưng của lứa tuổi lớp 9 này là quá trình phát triển mạnh mẽ.Các tuyến nội tiết (tuyến hạ não, tuyến giáp trạng) tăng cường hoạt động, kíchthích cơ thể lớn lên nhanh mà chủ yếu do chân tay dài ra, đồng thời kích thíchtuyến sinh dục (buồng trứng ở con gái, tinh hoàn ở con trai) bắt đầu hoạt độngmạnh mẽ theo kiểu cách của sinh lý người trưởng thành

Hằng năm các em cao thêm 7 - 10cm, chân tay lều khều, động tác vụng về,tăng trao đổi chất, xuất hiện các giới tính phụ Các em muốn làm người lớn, biết

lo lắng trách nhiệm, hăng hái nhiệt tình, hăm hở đi tìm cái mới nhưng chưa cókinh nghiệm tự lượng sức mình, thường đánh giá cao khả năng, dễ lẫn lộn giữadũng cảm với liều lĩnh, giữa khiêm tốn với nhu nhược, giữa tình cảm đúng vớitình cảm sai

Khi tuyến sinh dục đã hoạt động đủ mạnh, đủ làm xuất hiện giới tính chínhthì trở lại kiềm hãm sự hoạt động của hai tuyến hạ não và giáp trạng Bởi thế,chiều cao phát triển chậm dần, ít năm nữa sẽ dừng hẳn, trái lại các chiều ngang,các vòng cơ thể cùng với sức lực tăng lên rõ rệt

Nói chung, cơ thể học sinh đang trên đà phát triển mạnh Những sự mấtcân đối giữa các mặt đặt yêu cầu cho các nhà giáo dục phải biết chăm sóc các

em thật chu đáo Thiếu luyện tập thể dục, ý thức giữ vệ sinh kém, nghỉ ngơi, vuichơi, giải trí không hợp lý sẽ đưa đến những tác hại không nhỏ cho sức khỏe.Nhưng nếu hiểu biết rõ đặc điểm và sử dụng đúng năng lực của các em thì tuổinày có nhiều đóng góp tốt, có nhiều tài năng đang độ nảy nở, kể cả tài năng vềTDTT

Để hiểu rõ hơn đặc điểm nói trên, cần biết thêm một số hệ thống cơ quandưới đây:

Hệ thần kinh: đã hoàn thiện về cơ cấu tế bào, nhưng chức năng sinh lý vẫn

đang phát triển mạnh Hưng phấn vẫn chiếm ưu thế, khả năng phân tích tổnghợp mặc dù còn thấp nhưng sâu sắc hơn tuổi nhi đồng Dễ thành lập phản xạ,song cũng dễ phai mờ, cho nên tiếp thu nhanh nhưng cũng chóng quên Thầnkinh thực vật yếu ớt ở mức độ nhất định, các dấu hiệu về kích thích cảm giáctăng lên, 14% trai và 26% gái xuất hiện trạng thái đau đầu vô cớ, chóng mệt, hồihộp, đôi khi có biểu hiện đau ở vùng dạ dày, dể bị chấn thương tinh thần khi rốiloạn giấc ngủ, hoặc khi giáo dục sai phương pháp, khi công việc nặng nhọc, tậpluyện quá sức

Hệ vận động: phát triển đáng chú ý cả về số lượng và chất lượng Xương

đang cốt hóa mạnh mẽ, dài ra rất nhanh, Các xương nhỏ ở cổ tay, cổ chân đãthành xương nhưng chưa vững vàng, lao động, học tập nặng nề dễ gây đau kéodài ở các khớp đó Mãi đến 15 - 16 tuổi cột sống mới tương đối ổn định cácđường cong sinh lý Nếu đi, đứng ngồi sai tư thế vẫn có thể bị cong vẹo cộtsống Đặc biệt đối với nữ do các xương chậu chưa cốt hóa đầy đủ nên nếu tậpluyện không đúng sẽ dễ bị méo, lệch, ảnh hưởng đến chức năng sinh đẻ sau này.Thể dục thể thao đã phân môn và nâng cao kỹ thuật cho từng đối tượngnam, nữ tập theo hình thức và khối lượng khác nhau Cần bồi dưỡng năng khiếuthể thao đang bộc lộ Trên cơ sở tập luyện toàn thân, toàn diện mà ưu tiên pháttriển các chiều dài trong cơ thể (ở tuổi tiền dậy thì) hoặc ưu tiên phát triển cácchiều ngang và chiều vòng (từ khi hết tiền dậy thì), ưu tiên phát triển sức nhanh,khéo léo và sức mạnh, có chú ý phát triển sức bền chung (ở cả tiền dậy thì vàdậy thì, đặc biệt từ khi dậy thì chính thức)

Thực tế giáo dục hiện nay với yêu cầu ngày càng cao của công tác giáo dụctích cực đổi mới nâng cao chất lượng đào tạo, phát triển giáo dục toàn diện thìbên cạnh đó TDTT nói chung bộ môn thể dục nói riêng cũng phải được nângcao phù hợp với nhu cầu phát triển của xã hội và mục tiêu giáo dục thể chấttrong nhà trường Do đó việc nghiên cứu một số bài tập bổ trợ nhằm nâng caothành tích cho học sinh là phù hợp với mục tiêu, yêu cầu trên và là vấn đề cầnthiết Nhằm tìm hiểu hiệu quả việc sử dụng các bài tập thể lực chuyên môn đểnâng cao thành tích nhảy cao cho học sinh Kết quả nghiên cứu có thể góp phầnnâng cao chất lượng giảng dạy môn nhảy cao cho học sinh bậc trung học cơ sởtạo một nền tảng vững chắc cho các em bước qua cấp trung học phổ thông

- Ở lớp 9 môn nhảy cao được tiến hành giảng dạy trong 6 tuần của học kỳ

1 và được phân bổ trong 12 tiết Trong một tiết học 45 phút có 3 môn học làchạy ngắn, bài thể dục và chạy bền Thời lượng để học 3 môn này chỉ chiếmkhoảng 32 - 35 phút Do vậy lượng vận động chưa cao nên chưa phát huy hếtkhả năng của học sinh

2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

Trong những cuộc thi TDTT do Tỉnh tổ chức, có thể nói môn nhảy cao làmột trong những môn mà huyện Nga Sơn luôn có thành tích khá thấp so với

những huyện khác Thực trạng thành tích nhảy cao trong kiểm tra thành tíchcuối năm và thi đấu Hội khỏe phù đổng cấp huyện, tỉnh của Trường THCS NgaTân còn rất hạn chế, nhất là thành tích nhảy cao Một phần do môn nhảy caochưa thực sự được quan tâm đúng mức, một phần do tố chất thể lực và ý thứcluyện tập của VĐV chưa cao nên dẫn tới kết quả không được tốt trong các cuộcthi TDTT.

Nhận xét về tình hình dạy và học môn nhảy cao: Ở lớp 9 môn nhảy caođược tiến hành giảng dạy trong 6 tuần của học kỳ 1 và được phân bổ trong 12tiết Trong một tiết học 45 phút có 3 môn học là chạy ngắn, bài thể dục và chạybền Thời lượng để học 3 môn này chỉ chiếm khoảng 32 - 35 phút Do vậy lượngvận động chưa cao nên chưa phát huy hết khả năng của học sinh

Việc lựa chọn và áp những bài tập thể lực chưa hợp lý cũng ảnh hưởng rấtnhiều đến việc nâng cao thành tích nhảy cao của các em

Giáo viên luôn quan tâm, chăm chút học sinh trong từng tiết học Với mỗitiết học, giáo viên đã nghiên cứu kĩ kế hoạch bài dạy để lựa chọn và tổ chứcnhững hình thức tập luyện sao cho phù hợp với đối tượng học sinh Bên cạnh đó,giáo viên luôn động viên khuyến khích, khơi gợi ở học sinh trí tưởng tượng, ócsáng tạo nhằm kích thích được sự tìm tòi ham học hỏi ở học sinh, hình thànhthói quen học tập tốt môn Thể dục

Học sinh trung học cơ sở bắt đầu và đang bước vào thời kỳ dậy thì nên cơthể các em phát triển với tốc độ rất nhanh cả về hình thái, tố chất thể lực cũngnhư chức năng của các hệ cơ quan trong cơ thể

Điều kiện sân bãi chưa tốt, phạm vi hẹp làm ảnh hưởng đến quá trình tậpluyện của học sinh

Thiết bị đồ dùng luyện tập còn hạn chế

Học sinh chưa nghiêm túc tiếp thu, áp dụng phương pháp luyện tập và bàitập phù hợp với thể trạng cơ thể mình

Phụ huynh, học sinh và một số ngoại cảnh khác tác động đã làm cho các

em có một suy nghĩ, một cái nhìn khác đối với bộ môn, các em còn coi nhẹ cácnội dung của môn học thể dục đặc biệt là môn nhảy cao

Ngoài ra tài liệu hướng dẫn gần như không có Đặc biệt là tình trạng họcsinh không đáp ứng được yêu cầu về lượng vận động ngày càng tăng do ý thứckém của các em trong tập luyện thể dục thể thao ở trường cũng như ở nhà

Từ những vần đề trên có thể thấy việc ý thức rèn luyện các bài tập thể lựccủa đại đa số học sinh là rất kém, các em thường không có tinh thần cố gắngquyết tâm, hoặc khi tập luyện thì chỉ vận động sơ sài, đôi khi không đúng tần số

và biên độ động tác, chỉ cần gặp một khó khăn là sẵn sàng bỏ luyện tập

Cụ thể kết quả kiểm tra ban đầu của các em học sinh lớp 9 trường THCSNga Tân như sau:

Cụ thể để tiến hành nghiên cứu đề tài này tôi cho kiểm tra thực trạng banđầu cả hai lớp 9A và 9B nội dung nhảy cao kiểu bước qua Qua quá trình kiểmtra tôi thu được kết quả như sau

Bảng 1 Thực trạng ban đầu

Thành tích Lớp 9A (tổng số học sinh: 30)

ST

T

Họ và tên ( Nam ) T/ Tích STT Họ và tên ( Nữ ) T/ Tích

1 Phạm Tuấn Anh 1,00m 1 Đào Thị Lan Anh 0,90m

2 Mai Duy Đức Anh 1,10m 2 Phạm Lan Anh 1,00m

3 Mã Tiến Anh 1,05m 3 Trương Thị Dung 1,05m

5 Lê Ngọc Ánh 1,15m 5 Mã Thị Thúy Hiền 1,00m

7 Vũ Văn Hiện 1,00m 7 Nguyễn Thị Lê Na 0,90m

9 Phạm Văn Huy 1,10m 9 Trịnh Thu Phương 1,10m

10 Đào Xuân Lực 1,10m 10 Nguyễn Thị Thư 1,00m

11 Mai Văn Quân 1,15m 11 Đào Thị Tuyến 1,00m

13 Mai Văn Sơn 0,95m 13 Mai Ngọc Quyên 0,95m

14 Phạm Văn Tuân 1,10m 14 Trương Thị Ánh 0,85m

16 Dương Đức Đạt 1,15m

Lớp 9B (tổng số học sinh: 30)

STT Họ và tên ( Nam ) T/ Tích STT Họ và tên ( Nữ ) T/ Tích

5 Trịnh Xuân Dương 1,20m 5 Đào Thị Phương Linh 0,85m

7 Nguyễn Đức Hùng 1,00m 7 Ngô Thị Ngoan 1,10m

9 Phạm Minh Khôi 0,95m 9 Dương Thị Phương 0,95m

có em không chịu nhảy hoặc nhảy mấy lần mới qua ở mức xà thấp

3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề

3.1 Lựa chọn một số trò chơi vận động phát triển sức mạnh chân trong dạy học nhảy cao

Phương pháp tiến hành

Hai em số 1 kẹp hai quả bóng vào đùi Khi có lệnh, bật nhảy bằng hai chân

từ vạch XP đến cờ, bật nhảy vòng qua cờ về vạch XP, đưa bóng cho người số 2

số 2 kẹp bóng vào giữa hai đùi và bật nhảy như người số 1, lần lượt như vậy chođến hết Đội nào xong trước, ít phạm quy, hàng ngũ ngay ngắn, đội đó thắng

Trò chơi 3 Nhảy vượt “rào” tiếp sức

“rào” kia 1 – 2m, số học sinh của mỗi tổ tập hợp thành từng hàng dọc sau vạchxuất phát thẳng hướng vuông góc với “rào” Số người của hai nhóm ngangnhau,nên phân đều tỉ lệ nam với nam, nữ với nữ.

Chú ý: có thể hạ thấp độ cao của tay làm rào cho phù hợp với thể lực họcsinhcos thể thay rào bằng dây hoặc vật chứng ngại

Các trường hợp vi phạm

- Xuất phát trước lệnh hoặc khi chưa cham tay bạn trước mình

- Không nhảy qua rào mà chạy né sang bên cạnh

Chú ý: Có thể nhảy một chân hoặc hai chân qua rào khi chạn “rào” vẫnđược chơi bình thường, nhắc học sinh không được nâng “rào” khi bạn nhảy

Trò chơi 4 Nhảy vào vòng tròn tiếp sức

- Xuất phát trước lệnh hoặc khi chưa chạm tay bạn trước mình

- Không nhảy vào các vòng tròn

sự tương ứng về thể lực, cùng giới tính, cặp nọ cách cặp kia 1,5 - 3m, một chân

co, tay cùng bên nắm lấy cổ chân hoặc co chân một cách tự nhiên không cầnnắm tay vào cổ chân

Phương pháp tiến hành

Khi có lệnh, các em vừa nhảy lò cò, vừa dùng một tay họăc vai (theo quyđịnh riêng của từng cặp) để “chọi” nhau Ai để mất thăng bằng, đặt cả hai chânchạm đất là thua điểm Sau đó trò chơi lại tiếp tục trong một khoảng thời giannhất định, ai được nhiều điểm là thắng cuộc

Các trường hợp vi phạm

- Không lò cò khi “chọi” để hai chân chạm đất

3.2 một số bài tập bổ trợ nhằm phát triển sức mạnh, nâng cao thành tích môn nhảy cao kiểu bước qua

* Bài tập1: Bài tập1: Bật nhảy bằng hai chân tay với vật chuẩn trên cao.

Đứng hai chân cách nhau một khoảng nhỏ hơn vai mũi hai bàn chân hơi xoayvào trong, thân người thẳng, hai tay buông tự nhiên Điểm rọi của vật trên caochiếu thẳng xuống mặt đất cách nửa bàn chân trên0,2 - 0,3m

- Bài tập này sau khi bật cao tại chỗ chúng ta có thể cho các em chạy một bước

đà, ba bước đà giậm nhảy bật cao chạm vào vật bằng một tay hoặc hai tay

- Bài tập này có tác dụng phát triển tốt sức bật của hai chân cùng một lúc đồngthời phải có sự phối hợp của hai tay một cách đồng bộ nhằm tạo ra được một lựcrât mạnh để nâng cơ thể lên cao