Với tâm huyết, kinh nghiệm nhiều năm huấn luyện học sinh giỏi thể dục thể thao môn bóng đá, tôi xin đề xuất “Chiến thuật và phương pháp huấn luyện học sinh giỏi thể dục thể thao môn bóng
Trang 11 MỞ ĐẦU
1.1 Lý do chọn đề tài.
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất coi trọng công tác chăm sóc sứckhỏe nhân dân Ngay từ năm 1941, dưới sự lãnh đạo của Người, chương trìnhViệt Minh ghi: "Cần khuyến khích nền thể dục quốc dân, làm cho giống nòingày càng thêm mạnh"[1] Trên cơ sở hiểu một cách đúng đắn về sức khỏe và vịtrí của công tác luyện tập thể dục thể thao, Bác khẳng định: “Mỗi một ngườidân yếu ớt, tức là cả nước yếu ớt, mỗi một người dân mạnh khỏe tức là cả nướcmạnh khỏe”[1]
Thật vậy, môn thể dục có một vị trí rất quan trọng trong hệ thống các
trường học nói chung và bậc tiểu học nói riêng Thể dục thể thao đã góp phầntích cực để giáo dục, rèn luyện học sinh trở thành con người phát triển toàndiện, có tinh thần sáng suốt, có thể chất cường tráng
Bóng đá là một nội dung quan trọng trong môn học thể dục Trong cáchội thi thể dục thể thao mà ngành tổ chức thì nội dung bóng đá mi ni được cáctrường hết sức quan tâm Nó là môn thể thao mang tính chất rèn luyện sức khỏe
và trí tuệ một cách toàn diện nhất
Mặc dù vậy, ở các trường Tiểu học, việc huấn luyện học sinh giỏi thể dụcthể thao nói chung và môn bóng đá 5 người nói riêng vẫn còn có nhiều bở ngỡ,bất cập Đội ngũ giáo viên thể dục còn rất hạn chế trong công tác tuyển chọn vàhuấn luyện Hầu hết các đồng chí đều luyện học sinh theo sự hiểu biết của bảnthan, chưa có kinh nghiệm và kĩ thuật cơ bản Trước thực trạng đó, bản thân tôiluôn trăn trở, tìm tòi để có những kiến thức quan trọng trong công tác bồidưỡng học sinh Nhiều năm gần đây, tôi được Ban giám hiệu nhà trường phâncông huấn luyện đội bóng đá Với tâm huyết, kinh nghiệm nhiều năm huấn
luyện học sinh giỏi thể dục thể thao môn bóng đá, tôi xin đề xuất “Chiến thuật
và phương pháp huấn luyện học sinh giỏi thể dục thể thao môn bóng đá 5 người ở trường Tiểu học Nga Điền 2” với mong muốn nâng cao chất lượng
học thể dục thể thao nói chung và nội dung bong đá 5 người nói riêng trongtrường Tiểu học
1.3 Đối tượng nghiên cứu.
- Đội bóng đá nam trường Tiểu học Nga Điền 2 huyện Nga Sơn
1.4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu tư liệu
- Phương pháp làm mẫu
- Phương quan sát
- Phương pháp rèn luyện thực hành
- Phương pháp đàm thoại
Trang 2Một trận đấu bóng đá nói chung được tổ chức gồm có 2 đội Bóng đá 5người cũng vậy, mỗi đôi có 5 cầu thủ thi đấu chính thức ( kể cả thủ môn) và tối
đa là 7 cầu thủ dự bị.[2]
Các cầu thủ tiến hành thi đấu trên sân hình chữ nhật, phẳng, Các cầu thủ,dùng các bộ phận của cơ thể (trừ thủ môn trong khu vực phát bóng sân mìnhđược dùng tay) một cách hợp lý để chuyền, đưa bóng vào cầu môn đối phương
và tiến hành ngăn cản đối phương tấn công cầu môn bên mình, sau một thờigian thi đấu quy định Đội nào đá bóng (chơi bóng đúng luật) vào cầu môn đốiphương nhiều hơn thì đội đó thắng cuộc
Trong quá trình thi đấu, các cầu thủ cần thực hiện hai nhiệm vụ cơ bản làkhi có bóng thì tổ chức tấn công cầu môn đối phương; khi mất bóng thì chuyểnsang phòng thủ Trong tấn công cũng như phòng thủ, các cầu thủ cần khắc phụcnhững hoạt động đối kháng, cản trở của đối phương bằng cách linh hoạt chạy,dừng đột ngột, giữ bóng, chuyền bóng…tạo cho hành động của mình phối hợpvới tình huống xảy ra trên sân
Sự phòng thủ và đa dạng của bóng đá được rút lại thành 3 đặc điểm lớnsau đây:
- Tính tập thể cao: Đó là cuộc thi đấu bóng đá gồm 2 tập thể đông người,
tiến hành trên sân rộng nên nếu chỉ dựa vào vai trò của từng cá nhân cầu thủ thìrất khó giành được phần thắng, bởi vì: Không có một cá nhân ưu tú nào có thểvượt qua khoảng không gian rộng lớn, lọt qua cả một tập thể 5 người để ghi bànthắng và có đủ sức phòng ngự trước sự tấn công của toàn đội đối phương Điều
đó có nghĩa là sức mạnh của đội bóng là ở tính tập thể của đội đó, tập thể độibóng đá lớn nên tính hợp đồng phải cao, phải biết phát huy điểm mạnh và khắcphục điểm yếu của đội
Vì vậy, nâng cao tính tập thể ở một đội bóng cùng với trình độ kỹ thuật,chiến thuật điêu luyện sẽ có một uy lực rất lớn
- Tính chiến đấu cao: Trong thi đấu bóng đá, cầu thủ hai đội được quyền
tràn lấn sang sân đối phương, để tranh giành bóng hợp lệ, nên sự đối khángmang tính chất trực tiếp Các cầu thủ của hai đội đều phải quyết tâm, giành giậtphần thắng trong từng pha bóng, tạo ra từng cơ hội thuận lợi nhỏ nhất cho độimình Bên cạnh hình ảnh toàn cục là cuộc đấu của 2 tập thể 5 người riêng lẻ, cónhững cuộc đấu tay đôi: Giữa hậu vệ đội này với tiền vệ đội kia, giữa tiền vệđội này, với tiền vệ đội kia…Đương nhiên, chúng ta không nên hiểu tính chiến
Trang 3đấu cao, có nghĩa là các cầu thủ ra sức xô đẩy nhau, gây gỗ nhau theo nghĩa xấu
mà đây là sự thi đua, giành giật về tài nghệ, kỹ thuật, chiến thuật, tinh thần, ýchí, “ xô, chạm hợp lệ” để giành phần thắng
- Tính đa dạng, phức tạp: Bóng đá là môn thể thao mà các cầu thủ trên
sân không chỉ giữ chức năng di chuyển cơ thể như các môn thể thao khác màcòn nhận một nhiệm vụ rất quan trọng, phức tạp là thực hiện các động tác điềukhiển bóng Đôi chân đã thực hiện các kỹ thuật giữ bóng, dẫn bóng, động tácgiả, đá bóng, chuyền bóng…vô cùng đa dạng và linh hoạt khiến người ta nghĩrằng ngay đến đôi tay khéo léo, mềm dẻo cũng khó có thể làm nổi
2.2: Thực trạng các vấn đề về phong trào bóng đá của trường Tiểu học Nga Điền 2.
* Về phía giáo viên:
Đội ngũ cán bộ giáo viên nhà trường hầu hết còn trẻ khỏe, nhiệt tìnhcông tác, đặc bệt là công tác thể dục thể thao Có 6 đồng chí nam đều yêy thíchphong trào đóng đá Bản thân tôi làm giáo viên thể dục cũng là một trong nhữngđồng chí yêu thích thể thao, hết lòng vì phong trào thể dục thể thao của nhàtrường
Mặc dù vậy, các đồng chí giáo viên văn hóa không có chuyên mônnghiệp vụ về thể dục thể thao Giáo viên thể dục cũng chỉ nắm được những nộidung hết sức cơ bản trong dạy học, không được đào tạo chuyên sâu bóng đá,chưa đi sâu vào kĩ thuật bóng đá 5 người Do đó công tác luyện tập còn hạn chế.Chất lượng bóng đá học sinh chưa được như mong muốn
* Về phía học sinh:
Đại đa số học sinh còn chưa hiểu biết hết về tác dụng, ý nghĩa cũng nhưluật và cách chơi bóng đá Vì vậy học sinh ở đây chỉ biết chơi bóng một cáchđơn thuần “ thích là chơi, thích là đá, không có chiến thuật, không trọng tài,không luật chơi…” Ai cũng có thể làm tiền vệ, ai cũng có thể làm thủ môn vàngười chơi nào cũng tự đưa ra luật chơi của mình.Cho nên ảnh hưởng rất nhiềuđến công tác giảng dạy cũng như huấn luyện học sinh giỏi thể dục thể thao
* Về phía cơ sở vật chất nhà trường.
Diện tích trường còn hẹp, khuôn viên trường không được rộng lớn, sântập không đủ diện tích Mặt sân không được bằng phẳng, hệ thống thoát nướctrên sân không được tốt cho nên mỗi khi trời mưa thì lầy lội, trơn trượt Trờinắng thì oi bức, không có bóng cây che mát
Trước tình trạng trên, bản thân tôi luôn trăn trở, làm thế nào để phongtrào bóng đá học sinh của nhà trường tăng lên, làm thế nào để học sinh có điềukiện tham gia một cách tốt nhất Sau 2 năm nghiên cứu, tôi xin đề xuất giảipháp như sau:
2.3: Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.
Biện pháp 1: Tham mưu với Ban giám hiệu nhà trường xây dựng cơ sở vật chất và tổ chức các hoạt động thể dục thể thao trong năm học.
Phong trào luyện tập bóng đá là một hoạt động góp một phần lớn tạo nên nội dung rèn luyện thể dục thể thao cho học sinh Xác định được giá trị của hoạtđộng, tôi luôn coi trọng và tổ chức cho học sinh tham gia đầy đủ các nội dung
Trang 4về thể dục thể thao Đồng thời tham mưu với ban giám hiệu nhà trường đầu tư
về cơ sở vật chất, thiết bị để học sinh có điều kiện luyện tập được tốt nhất Nhà trường đã xây dựng được bãi tập có khuôn viên rộng, bằng phẳng,đạt tiêu chuẩn để học sinh có nơi tập luyện, vui chơi Bãi tập được phân chiathành các khu vực như khu vui chơi bóng đá, khu điền kinh (Chạy, bật xa, némbóng), khu chơi cầu lông… Ngoài ra, năm học 2018- 2019 này, để thuận lợi choviệc tập luyện, nhà trường đã đầu tư mua sắm 2 cầu môn, 5 quả bóng đá, 2 bộđồng phục bóng đá có in tên trường, số áo để phục vụ việc học sinh tập luyện
và đi giao lưu Ngoài ra, nhà trường còn phát động phụ huynh các lớp 4,5 muasắm trang phục riêng cho lớp mình để giao lưu bóng đá kỉ niệm ngày thành lậpđoàn 26/3
Hàng tháng, dựa theo các chủ điểm hoạt động ngoài giờ lên lớp tôi thườngtham mưu với Hiệu trưởng tổ chức cho các khối lớp tham gia giao lưu một hoạtđộng thể thao nào đó Chào mừng ngày 15/10 và 20/10 tổ chức cho học sinhtham gia giao lưu các nội dung về điền kinh cấp trường theo từng khối lớp.Ngày 20/11 tổ chức cho các lớp khối 4,5 giao lưu bóng đá cấp trường Ngày26/3 tổ chức giao lưu bóng đá với một số trường trong cụm: Tiểu học Nga Điền
1, tiểu học Nga Phú Mỗi đợt thi đấu, nhà trường đều trao giải và coi đó là kếtquả thi đua thể dục thể thao của lớp Lấy kết quả đó làm kết quả thi đua cuốinăm Chính vì vậy học sinh trong trường rất vui vẻ, thoải mái, các em phấnchấn tham gia hoạt động học tập các ngày sau đó
Đội bóng khối 5 của nhà trường Học sinh đang tham gia giao lưu
Dưới sự quan tâm của ban giám hiệu nhà trường, sự tham gia thường
xuyên của các em học sinh, dần dần lòng yêu bóng đá của các em đã được hình
Trang 5thành Nó như ngọn lửa lan truyền từ lứa học sinh này đế lứa học sinh khác.Chính vì thế, phong trào thể dục thể thao nói chung và bóng đá nói riêng củanhà trường đã từng bước được cải thiện Nó đã góp một phần không nhỏ trongviệc giáo dục toàn diện và nhân cách học sinh.
Biện pháp 2 Nắm vững các nguyên tắc và chu kỳ trong huấn luyện bóng đá.
Thông qua qúa trình huấn luyện bóng đá cũng như trong quá trình tích lũy kinh nghiệm Tôi nhận thấy đối với mỗi huấn luyện viên bóng đá cần phải tuân thủ theo những nguyên tắc cơ bản và chu kỳ huấn luyện cụ thể sau:
2.1 Nguyên tắc huấn luyện:
2.2 Chu kỳ huấn luyện:
Một trong những yêu cầu cơ bản của công tác huấn luyện bóng đá 5người hiện đại là: Thực hiện việc huấn luyện liên tục trong cả năm hoặc trongmột thời gian dài Đó là một công việc khá phức tạp, đòi hỏi phải chính xác,khoa học Trong các môn thể thao thì huấn luyện bóng đá thuộc vào loại phứctạp nhất và đòi hỏi nhiểu thời gian nhất Qua công tác nghiên cứu, tôi đã đưa
công tác huấn luyện về 2 dạng huấn luyện cơ bản, với hình thức chính là “huấn
luyện chuẩn bị và huấn luyện thi đấu”.
Huấn luyện chuẩn bị và huấn luyện thi đấu là cách phân chia chung nhất
và có tính chất tổng quát, đáp ứng với các yêu cầu, nội dung của huấn luyện.Dựa vào đặc điểm và tâm sinh lý lứa tuổi, tôi đã chia công tác huấn luyện thành
4 giai đoạn (hay chu kỳ huấn luyện) Mỗi giai đoạn (hay chu kỳ) là việc thựchiện các loại huấn luyện có tính chất khác nhau để phù hợp với nhiều nhiệm vụkhác nhau được phân chia trong một năm (hay trong thời gian huấn luyện và thiđấu) Cụ thể như sau:
2.2.1 Thời kỳ chuẩn bị cơ bản.
Thời kỳ chuẩn bị cơ bản thường được kéo dài từ 2-3 tuần Mục đích củathời kỳ này là tăng cường thể lực cho vận động viên một cách toàn diện, nhằmtạo cơ sở cho việc phát triển thể lực chuyên môn sau này
Thời kỳ này cũng sẽ tiến hành một số công việc khác như kiểm tra y học.Trong điều kiện cho phép sẽ tiến hành kết hợp giữa tập luyện và du lịch Nhằmchuần bị tinh thần thoải mái cho vận động viên Cũng là chuẩn bị các điều kiệncho thời kỳ tiếp theo
2.2.2 Thời kỳ vào giải.
Đây là thời kỳ chuẩn bị một cách đầy đủ, trực tiếp nhất cho các trận đấusắp tới, tức là giai đoạn đầu giải Thời kỳ này thường kéo dài từ 2-3 tuần, nhưngcũng phụ thuộc vào tình hình cụ thể của từng đội mà có thể rút ngắn hoặc tăngthêm thời kỳ huấn luyện
Ví dụ: Nếu đội có nhiều thay đổi về cầu thủ mới; hoặc cần thay đổi chiến thuật,cách chơi về cơ bản, thì cần kéo dài sự tập luyện ở giai đoạn này hơn Nếu đội
Trang 6có kỹ thuật, chiến thuật tương đối ổn định, nhưng thể lực lại kém thì thời kỳ này
có thể rút ngắn và tăng thời gian ở thời kỳ chuẩn bị cơ bản
Mục đích của thời kỳ vào giải là phát triển thể lực chuyên môn tới mức cao nhất, nhằm đáp ứng những đòi hỏi của các trận thi đấu sắp tới, đồng thời ổnđịnh về kỹ thuật, phục vụ chiến thuật chung của toàn đội Thông qua phongcách chơi chung cho toàn đội mà hướng tới nâng cao trình độ điêu luyện chotừng vận động viên và cho từng nhóm chiến thuật của đội Mặt khác đây cũng
là thời kỳ bồi dưỡng cho vận động viên những kiến thức mới của bóng đá Cũngnhư củng cố kiến thức chuyên môn, đặc biệt là việc hiểu biết và sử dụng luậtbóng đá trong thi đấu
2.2.3 Thời kỳ thi đấu
Đây là thời kỳ mà hàng tuần có tới 2-3 trận đấu; do đó công tác huấnluyện trở nên phức tạp hơn Đây cũng là thời kỳ mà mọi sự chuẩn bị trước đây
về năng lực, trình độ của vận động viên, về sự thống nhất trong cách chơi củađội được thể hiện rõ ràng nhất Đồng thời cũng là thời kỳ đua tranh về tài năng,sức lực, mưu trí của vận động viên Đối với huấn luyện viên, thời kỳ này làcăng thẳng, nặng nề nhất
Mục đích của thời kỳ này là giữ vững những kết quả đã đạt được trongsuốt quá trình chuẩn bị trước đây để hoàn thành tốt nhiệm vụ Đồng thời tổchức tập luyện hợp lý để đưa toàn đội tới phong độ hoàn chỉnh cao hơn nữa
2.2.4.Thời kỳ chuyển tiếp.
Tức là chuyển tiếp từ vòng thứ nhất sang các vòng sau nữa hay từ giảinày, sang giải khác Thông thường thời kỳ này kéo dài từ 1-2 tuần Nếu đội cótrình độ thấp thì cần kéo dài thời kỳ này hơn nữa
Tỷ lệ khối lượng vận động của các thời kỳ huấn luyện theo số liệu thống
kê của (N.N Yakoplep- liên xô) như sau: Thời kỳ thi đấu, vận động là 100% ;Thời kỳ chuẩn bị cơ bản là 80% Riêng thời kỳ chuyển tiếp sẽ chia ra 3 giaiđoạn: Giai đoạn đầu là 65-70%, phần tiếp theo 45-50%, phần cuối là 65-70%.Như vậy, sự chuyển tiếp là liên tục, không có yêu cầu tăng khối lượng, mà chủyếu là giữ thể lực của vận động viên không bị giảm sút xuống dưới mức trungbình và “hồi phục” về tinh thân sau những ngày thi đấu căng thẳng
Biện pháp 3 Hướng dẫn học sinh một số chiến thuật trong bóng đá.
Chiến lược trong bóng đá là phương pháp tổ chức và sử dụng lực lượngcủa đội mình để đạt được mục đích cuối cùng trong một giải bóng đá Chiếnlược bao gồm đội hình chiến thuật và chiến thuật
Đội hình chiến thuật: Là hình thức tiến hành thi đấu với sự phân công
nhiệm vụ chiến thuật nhất định cho từng cầu thủ
Chiến thuật: Là tổng hợp các phương pháp thi đấu bóng đá Chiến thuật
là một phần của chiến lược, nó phụ thuộc và phục vụ cho mục đích của chiếnlược Nhiệm vụ quan trọng bậc nhất của chiến thuật là xác định những biệnpháp, phương pháp và hình thức thi đấu phù hợp nhất với tình huống cụ thể củatrận đấu và bảo đảm thành quả của chiến lược Nếu chiến lược là mục đích cuốicùng thì chiến thuật giải quyết những nhiệm vụ trong từng trận đấu
* Sự lựa chọn chiến thuật bóng đá phải dựa trên:
- Khả năng kỹ thuật của các cầu thủ đội mình và đối phương
Trang 7- Thể lực, tầm vóc cả hai đội.
- Luật bóng đá
- Nắm vững những điều kiện như: Thời tiết, chất lượng, kích thước sânbãi, vị trí chiến lược của trận đấu
- Tâm lý chiến thuật
3.1 Chiến thuật trong bóng đá.
Đối với chiến thuật thì có 2 loại chính, đó là : Chiến thuật tấn công vàchiến thuật phòng thủ
3.2 Chiến thuật tấn công.
3.2.1 Chiến thuật cá nhân:
Chiến thuật cá nhân là bộ phận tạo thành chiến thuật tập thể, vì vậy chiếnthuật tập thể là tổng hợp hàng loạt chiến thuật cá nhân Trong thi đấu các cầuthủ phải biết vận dụng tốt chiến thuật cá nhân nhằm hoàn thành một cách sángtạo chiến thuật của toàn đội
Trong thi đấu, động tác chiến thuật cá nhân tương đối nhiều nhưng chủyếu là: Chạy chỗ, dẫn bóng, qua người, sút và đánh đầu vào cầu môn đốiphương
Chiến thuật cá nhân chạy chỗ qua người.
3.2.2 Chiến thuật nhóm:
Chiến thuật nhóm là phương pháp phối hợp chiến thuật cơ bản nhất, có tổchức nhất giữa 2,3 cầu thủ trên sân Chiến thuật nhóm thường được sử dụngnhất là chuyền bóng phối hợp 2 qua 1 hoặc 3 đánh 2
3.2.3 Chiến thuật cố định:
Là loại loại chiến thuật, chỉ sự cố định lúc bóng không di động như: Giaobóng, đá phạt từ cầu môn,phạt góc,ném biên,đá phạt trực tiếp,gián tiếp Trongmỗi trận đấu trường hợp cố định thường xảy ra Nếu đội nào có khả năng vậndụng tốt chiến thuật này thì có rất nhiều cơ hội làm bàn Chính vì vậy nên chiếnthuật cố định được các đội bóng chú ý Nắm được và sử dụng tốt một vài chiếnthuật cố là điều cần thiết đối với mỗi đội bóng
3.2.4 Chiến thuật tấn công đồng đội.
Trang 8Được chia là hai loại đó là tấn công nhanh và tấn công trận địa Chiếnthuật tấn công nhanh và tấn công bằng trận địa là 2 bộ phận hữu cơ tạo thànhchiến thuật tấn công đồng đội Hai loại tấn công này vừa mẫu thuẫn vữa thốngnhất với nhau Chiến thuật tấn công nhanh là sản phẩm tất nhiên của sự pháttriển cao về tố chất thân thể và sự hoàn thiện về kỹ thuật của môn bóng đá hiệnnay và tương lai Trong quá trình thi đấu, không nên bỏ lỡ thời cơ vận dụngchiến thuật tấn công nhanh Nhưng trong thực tế thi đấu, không phải lúc nàocũng có thời cơ áp dụng được Trong một trận đấu cơ hội để áp dụng chiếnthuật tấn công nhanh không nhiều; Chiến thuật tấn công trận địa được áp dụng phổ biến hơn Vì phòng ngự đối phương rất chú ý phòng thủ lối tấn công nhanh.
3.3 Chiến thuật phòng thủ.
Trong thi đấu, tấn công và phòng thủ được thay nhau tiến hành, mỗi cầuthủ trên sân đều phải có nhiệm vụ tấn công và phòng thủ Theo nguyên tắc tấncông toàn diện, phòng thủ toàn diện nên trong lối tấn công có phòng thủ vàtrong phòng thủ có tấn công Phòng thủ là quá trình nhằm duy trì thắng lợi, giữcục diện trận đấu và tranh thủ tấn công
3.3.1 Chiến thuật phòng thủ cá nhân.
Chiến thuật phòng thủ cá nhân là sự hoạt động chính xác của mỗi cầu thủtrên sân, là cơ sở cấu tạo thành chiến thuật tập thể Chiến thuật phòng thủ cánhân gồm kèm người, đúng vị trí tranh và cướp bóng Cần căn cứ vào tình hình
cụ thể của bản thân, của đối phương ( Kỹ thuật, tốc độ, tố chất vân vân…),đồng thời tùy theo địa điểm và thời gian mà vận dụng một cách hợp lý Mỗiđộng tác chiến thuật cần phải phù hợp với sự phối hợp chiến thuật và yêu cầucủa chiến thuật phòng thủ toàn đội
3.3.2 Phối hợp chiến thuật phòng thủ nhóm:
Sự phối hợp nhịp nhàng của 2,3 cầu thủ trong lúc phòng ngự gọi là phốihợp chiến thuật phòng thủ nhóm Phòng thủ nhóm là một bộ phận tạo thànhchiến thuật phòng thủ của toàn đội.Các cầu thủ muốn nắm quyền chủ độngtrong thi đấu thì phải đảm bảo tuyến phòng thủ luôn được kiên cố, nhằm đạtmục đích phòng giữ cầu môn và tìm cơ hội để tấn công đối phương Muốn vậygiữa các cầu thủ phòng ngự phải tiến hành phối hợp “ bọc lót” cho nhau, thayđổi người kèm “ phối hợp tranh cướp bóng”…
Trang 9Phối hợp tranh cướp bóng phòng thủ theo nhóm
3.3.3 Chiến thuật cố định:
Căn cứ vào sự phối hợp chiến thuật của toàn đội Thông thường chúng ta
sử dụng một số sự phối hợp phòng thủ sau:
- Phối hợp phòng thủ lúc đối phương đang giao bóng
- Phối hợp phòng thủ lúc đối phương đá phạt góc
- Phối hợp phòng thủ lúc đối phương đá phạt
- Phối hợp phòng thủ lúc đối phương đá penanty
- Phối hợp phòng thủ lúc đối phương phát bóng từ cầu môn lên
3.3.4 Chiến thuật phòng thủ đồng đôi:
Chiến thuật phòng thủ đồng đội, bao gồm nhịêm vụ các tuyến phòng ngựnhư:
Hàng tiền vệ và hậu vệ có nhiệm vụ tổ chức phòng ngự ở tuyến xa và gầncầu môn của đội mình Tổ chức, hỗ trợ, phát triển và hoàn thành những đợt tấncông của đội mình Cầu thủ ở các tuyến này phải nắm vững và biết sử dụngnhững biện pháp và phương pháp trong chiến thuật phòng ngự Phán đoán vàphá được ý định, sự phối hợp tấn công của đối phương, đồng thời mở đầu, pháttriển và hoàn thành đợt tấn công của đội mình
Hiện nay có thể đưa ra 3 phương pháp phòng thủ cầu môn: Phương phápphòng thủ kèm người, phương pháp phòng thủ khu vực và phòng thủ hỗn hợp
Biện pháp 4: Phương pháp huấn luyện (cơ cấu một buổi tập) bóng đá.
Với bóng đá 5 người ở bậc tiểu học, tôi thường chia một buổi huấn luyện
ra làm 3 giai đoạn “hay 3 phần”đó là : khởi động ( có khởi động chung và khởiđộng chuyên môn); Phần cơ bản ;Phần kết thúc Các phần này có liên hệ lô gíc
về nội dung vận động, đồng thời có sự tác động qua lại về sinh lý và giáo dục
Vì một buổi huấn luyện, được chia làm 3 phần nên ở mỗi phần, huấn luyện viên
Trang 10cần phân chia thời gian một cách hợp lý sao cho phù hợp với yêu cầu buổi tập,với đặc điểm tâm sinh lý của học sinh.
Ví dụ ở thời kỳ chuẩn bị cơ bản, trong giai đoạn chuẩn bị về kỹ thuật thìthời gian kéo dài hơn Thông thường là từ 2-3h Tuy nhiên nếu một ngày có haibuổi tập đều đặn thì thời gian có thể là 1h30 – 1h45 phút ( sáng chiều nhưnhau)
Thời gian của buổi huấn luyện phù thuộc vào số buổi huấn luyện trongtuần Nếu một tuần có cả sáu ngày tập thì thời gian của một buổi tập sẽ ngắn sovới tuấn có số ngày tập ít hơn
Ngoài những yếu tố tác động trên thì thời gian của một buổi huấn luyện,còn phụ thuộc vào số lượng vận động viên tham gia buổi tập; vào chất lượngcủa dụng cụ; vào ngoại cảnh, vào điều kiện của thời tiết…
Đối với 3 nội dung trên của một buổi tập luyện, ta có thể chia thời giantập luyện như sau: khởi động chung 10-15 phần trăm sức; khởi động chuyênmôn 10-15% sức, phần cơ bản 60-70% sức và phần kết thúc là 5-10% sức
Sau đây, chúng ta sẽ đi đến cụ thể 3 phần trong phương pháp huấn luyệnbóng đá
4.1 Phương pháp khởi động chung.
Khởi động chung là bước đầu tiên của phần khởi động, nhằm đưa cơ thểlàm quen và thích ứng dần với hoạt động nâng cao Nội dung của bài tập khởiđộng chung rất đa rạng, tuy nhiên ở phần huấn luyện này tôi chỉ đề cập đến mộttrong những thể loại chính, cần thiết cho buổi huấn luyện trong phần khởi độngchung được trình sau đây
Buổi tập khởi động chung ( ảnh minh họa)
4.1.1 Loại bài tập điền kinh.
Bao gồm các thể loại như: Đi, chạy, nhảy với các cách xuất phát và biến tốc khác nhau Thường thường loại bài tập này không chiếm quá 4-5 phút trongkhởi động ( tuy nhiên, nếu vào mùa lạnh thì phần này có thể kéo dài hơn)
Một số bài tập thường áp dụng cụ thể sau:
+ Các đi biến điệu : Đi bằng gót, bằng mũi bàn chân, bằng má chân, đibước kép, đi ngồi xổm…
Trang 11+ Các loại chạy : Chạy thẳng, chạy giật lùi, kết hợp hai loại trên ( ví dụchạy thẳng 20m, chạy giật lùi 15m…).Chạy thường kết hợp nâng cao đùi, nângcao gót, chạy kiểu “nhảy chân sáo”.
Chạy thường kết hợp quay vòng ( 90;180;360 độ ) theo hiệu lệnh nhảylên để quay và chạy tiếp
Chạy tăng tần số ( bước ngắn); chạy theo một người dẫn đường, theo cáchướng bất ngờ, thay đổi tốc độ bất ngờ
Các kiểu chạy “Cắt kéo” ( cắt kéo phải, trái, sau, liên tục trước sau).Chạy thường, theo hiệu lệnh ( tiếng còi) sẽ thay đổi hướng, thay đổi tốc
độ, thay đổi cách chạy hoặc dừng…
Chạy hàng dọc, những người ở cuối hàng chạy tăng tốc vượt lên đầuhàng hoặc chạy dích dắc qua tất cả những người ở trong hàng
4.1.2 Loại bài tập tự do.
Những bài tập này, phần lớn mang tính chất phát triển chung Với tácdụng mang tính chất tổng hợp dựa trên các loại động tác của từng bộ phận cơthể như: Tay, vai, cổ, mình…có thể sắp xếp theo các nhóm sau đây: Tay, vai;Tay, vai , chân; Tay, mình ( gồm lưng, bụng, lườn); mình, chân, tay; Tay, mình,chân; Tổng hợp các phần trên
Loại bài tập này có ưu điểm là dễ xác định được mức độ, khối lượng vận động.Trong phần khởi động, chỉ nên sử dụng loại này không quá 10 phút Cách thựchiện có thể là tại chỗ hoặc di động ( đi hoặc chạy)
Lưu ý: Bên cạnh sự chính xác của động tác thì tính nhịp điệu là một yêucầu quan trọng của loại bài tập này
4.1.3 Loại bài tập về trò chơi.
Trò chơi là một loại bài tập đáp ứng được khả năng phát triển toàn diệncho người tập Khi chuẩn bị loại bài tập này cần chú ý làm sao để toàn đội cùng
có thời gian và khối lượng vận động như nhau Trò chơi thường mang tính chấtthi đấu nên dễ gây hưng phấn, ức chế căng thẳng, người tập chóng bị mệt vềthần kinh Do vậy phần khởi động chung cần chú đến điều này Ngoài ra tròchơi không nên khó và phức tạp quá, làm mất thời gian hướng dẫn và người tập
bị ràng buộc vào luật chơi
Các loại trò chơi có thể là tay không, với dụng cụ, hoặc với đồng đội.Trong phần khởi động chung, thường sử dụng hai loại trò chơi sau đây:
Các bài tập khởi động chuyên môn