Từ đó các em tự tin hơn trongcuộc sống.Cũng chính vì thế, áp dụng phương pháp trò chơi vào dạy học môn Tựnhiên - Xã hội là đưa học sinh vào thế giới tự nhiên các em được khám phá vàlĩnh
Trang 12.1 Cơ sở lý luận của việc dạy và học môn Tự nhiên và xã hội 3
2.3 Một số biện pháp tổ chưc trò chơi tạo hứng thú học tập cho
học sinh trong môn tự chiên và xá hội lớp 2:
5
2.3.1 Giáo viên cần nghiên cứu kĩ chương trình, phân ra các
2.3.2.Ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học môn TNXH
2.4 Kết quả khảo sát tại thời điểm tháng đầu tháng 4 - 2019: 21
Trang 21 MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài:
Trong những năm gần đây, phong trào đổi mới phương pháp dạy học trongtrường Tiểu học đang được quan tâm và đẩy mạnh không ngừng Việc sử dụngcác phương pháp dạy học tích cực đặc biệt được coi trọng Vì chỉ có phươngpháp dạy học tích cực mới tạo ra những con người chủ động, sáng tạo đáp ứngvới mục tiêu chung của cấp học và phù hợp với yêu cầu phát triển chung của đấtnước
Mỗi môn học có một sắc thái riêng, môn Tự nhiên và Xã hội cũng vậy Nộidung kiến thức được phát triển nguyên tắc từ gần đến xa Tuy bản chất là cungcấp những kiến thức Tự nhiên - Xã hội có xung quanh chúng ta song trong sáchgiáo khoa lớp 2 không đưa ra kiến thức đóng khung có sẵn mà là một hệ thốngcác hình ảnh bên cạnh các lệnh yêu cầu học sinh thực hiện Học sinh muốnchiếm lĩnh tri thức không thể khác là thực hiện tốt các lệnh trong sách giáo khoa.Vậy một giờ học Tự nhiên - Xã hội ở lớp 2 được tiến hành ra sao?
Hiện nay, trong mỗi nhà trường, mặc dù giáo viên đã có ý thức tích cựcđổi mới phương pháp dạy học thì một giờ Tự nhiên - Xã hội vẫn diễn ra trầmlắng với các hoạt động cho học sinh đó là quan sát, đàm thoại và tổng hợp Vớirất nhiều tranh ảnh đẹp, giàu màu sắc, các em được lôi cuốn vào xem một cáchrất hồn nhiên Nhưng yêu cầu quan sát tập trung đưa ra một vấn đề trọng tâm,nhằm đạt được mục tiêu của bài học thì các em rất dễ nản Nếu tiết Tự nhiên -
Xã hội nào cũng lặp lại các lệnh: quan sát, đàm thoại, mô tả thì rất nhàm chán
dễ làm các em mệt mỏi Điều đó đòi hỏi giáo viên cần có sự thay đổi linh hoạtcác hình thức tổ chức dạy học
Đối với học sinh lớp 2, ở lứa tuổi này các em rất hồn nhiên, sự chú ý chưacao Bên cạnh hoạt động học là chủ đạo thì nhu cầu chơi, giao tiếp với bạn bèvẫn tồn tại, cần được thoả mãn Nếu người giáo viên biết phối hợp nhịp nhànggiữa nhiệm vụ của hoạt động học với sự thoả mãn nhu cầu chơi, giao tiếp của
các em "Học mà chơi, chơi mà học" thì các em sẽ hăng hái say mê học tập và
tất yếu kết quả của việc dạy học cũng đạt kết quả cao Dạy học bằng phươngpháp trò chơi là đưa học sinh đến với các hoạt động vui chơi giải trí nhưng cónội dung gắn liền với bài học Trò chơi trong học tập có tác dụng giúp học sinhthay đổi động hình, chống mệt mỏi Tăng cường khả năng thực hành kiến thứccủa bài học “Phát huy tính tích cực, tự giác chủ động, sáng tạo của học sinh;phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tựhọc tự rèn luyện, kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tìnhcảm, đem lại niềm vui,hứng thú học tập cho học sinh”[1]
Trong thời kì đổi mới và hội nhập, nhiệm vụ học của học sinh không chỉđơn thuần tiếp thu kiến thức cơ bản mà hầu hết tâm lý phụ huynh muốn con
Trang 3mình có được kĩ năng giao tiếp thành thạo, tính cách tự nhiên, hòa đồng với tậpthể thông qua việc vui chơi và học tập trên lớp Từ đó các em tự tin hơn trongcuộc sống.
Cũng chính vì thế, áp dụng phương pháp trò chơi vào dạy học môn Tựnhiên - Xã hội là đưa học sinh vào thế giới tự nhiên các em được khám phá vàlĩnh hội tri thức trong từng giờ học
Là người giáo viên đứng lớp tôi luôn trăn trở: Làm thế nào để giờ học Tựnhiên và Xã hội ở Lớp 2 đạt hiệu quả cao nhất? Từ những suy nghĩ trên tôi đã
mạnh dạn chọn kinh nghiệm này áp dụng vào thực tế ở lớp 2A: "Một số biện pháp tổ chức trò chơi tạo hứng thú học tập trong phân môn Tự nhiên - Xã hội ở lớp 2".
1.2 Mục đích nghiên cứu:
- Nghiên cứu nội dung chương trình môn Tự nhiên và xã hội, hệ thốngthành các dạng bài, từ đó lựa chọn một số trò chơi phù hợp vào giảng dạy, nhằmtạo hứng thú học tập cho học sinh, từ đó nâng cao chất lượng học tập giúp họcsinh có khả năng chiếm lĩnh kiến thức về tự nhiên và xã hội một cách vững vàngnhằm áp dụng vào thực tế đời sống của mỗi học sinh.Từ mỗi trò chơi học sinhcòn chiếm lĩnh kiến thức như một công cụ giao tiếp, học tập
- Tạo phong trào đổi mới PPDH trong nhà trường, góp phần nang cao chấtlượng giảng dạy trong nhà trường
1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
- Nghiên cứu thực tế giảng dạy và học tập phân môn Tự nhiên và xã hộikhối 2 trường tiểu học Thị Trấn Nga Sơn
- Nghiên cứu về các trò chơi, cách vận dụng các trò chơi trong dạy học Tựnhiên và xã hội lớp 2
- Thực trạng học môn TNXH lớp 2A trường Tiểu học Thị Trấn
1.4 Phương pháp nghiên cứu:
1.4.1 Phương pháp nghiên cứu lí luận:
- Đọc các tài liệu liên quan đến đề tài: Sách hướng dẫn giảng dạy Tự nhiên
và xã hội lớp 2
- Nghiên cứu chương trình Tự nhiên và xã hội lớp 2, tài liệu hướng dẫn vềđổi mới nội dung - phương pháp dạy học ở Tiểu học, chương trình bồi dưỡngthường xuyên
- Tài liệu hướng dẫn trò chơi Tự nhiên và xã hội lớp 2
- Nghiên cứu tài liệu chuẩn kiến thức kĩ năng, nghị quyết số 29 của TW vềđổi mới căn bản, toàn diện giáo dục
1.4.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
- Dự giờ đồng nghiệp
- Sinh hoạt chuyên môn
- Khảo sát chất lượng học sinh
1.4.3 Phương pháp thực nghiệm:
Trang 4- Tiến hành dạy thực nghiệm, đối chứng, trao đổi rút kinh nghiệm, đánh giá củaviệc vận dụng đổi mới nội dung - phương pháp dạy học vào lớp 2A trường Tiểu họcThị Trấn.
- Quan sát việc học tập Tự nhiên và xã hội của học sinh
- Thống kê: Qua báo cáo chất lượng cuối kì, cuối năm của học sinh
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lí luận của việc dạy và học môn Tự nhiên và xã hội:
2.1.1 Vị trí, vai trò của môn Tự nhiên và xã hội
Ở lớp 2, môn tự nhiên và xã hội là môn học chính khóa trong chương trình.Tuy số tiết học không nhiều nhưng đây là môn học nhằm đưa các em làm quen
và chiếm lĩnh dần kiến thức khoa học của đời sống Chính vì đó ngoài việc dạyhọc kiến thức đơn thuần Vui chơi là một hoạt động không thể thiếu được củacon người ở mọi lứa tuổi, đặc biệt ở lứa tuổi Tiểu học Bởi lẽ, nó phù hợp với
đặc điểm tâm sinh lý của lứa tuổi này Bởi vậy: Tổ chức trò chơi học tập trong môn Tự nhiên - Xã hội ở lớp 2 trường Tiểu học Thị trấn"được đánh giá cao
trong giảng dạy
2.1.2 Trò chơi học tập: Trò chơi học tập là hình thức học tập thông qua
trò chơi Trò chơi không chỉ là một “công cụ” dạy học mà nó còn là con đườngsáng tạo xuyên suốt quá trình học tập của học sinh Phương pháp tổ chức tròchơi không chỉ là sự đánh giá trong quá trình dạy và học của thầy và trò mà nócòn tạo cho ta cảm giác thoải mái, tự tin, có sự sáng tạo, nhanh trí, có óc tư duy,tưởng tượng của học sinh Dạy kết hợp với tổ chức trò chơi chính là việc giáoviên hướng dẫn học sinh hoàn thành tốt phẩm chất của con người mới: Conngười xã hội chủ nghĩa
2.1.3 Môi trường học tập: Môi trường học tập có một vai trò rất lớn trong
mỗi tiết học vì:
+ Chơi làm thay đổi không khí lớp học.
+ Chơi làm cá nhân, tập thể lớp có được bầu không khí vui vẻ, thân ái,
thông cảm
+ Chơi làm cho quá trình học tập còn trở thành một hình thức vui chơi hấp dẫn + Học sinh thấy nhanh nhẹn cởi mở hơn, tiếp thu bài tự giác, tích cực hơn + Học sinh được hệ thống và củng cố kiến thức đã học thông qua các trò chơi.
+ Chơi là được hóa trang và đạo cụ đơn giản đẻ tăng tính hấp dẫn của tròchơi đóng vai.[2]
Tổ chức trò chơi là một hình thức tổ chức dạy học, chơi là một biện pháphọc tập có hiệu quả của học sinh Thông qua trò chơi, học sinh được tập luyện,làm việc cá nhân, làm việc theo đơn vị tập thể theo sự phân công với tinh thầnhợp tác Đó là những việc làm thuộc phương pháp học tập mới mà mỗi trườngTiểu học cần hình thành ở người học
2.2.Thực trạng của vấn đề nghiên cứu.
2 2.1 Về việc dạy của giáo viên.
Trường Tiểu học Thị Trấn là một trường luôn dẫn đầu về phong trào dạytốt trong khối tiểu học của huyện Nga Sơn Trường có đội ngũ giáo viên vững vềchuyên môn, nghiệp vụ, trường có100% giáo viên của nhà trường có trình độ
Trang 5trên chuẩn, có rất nhiều đồng chí có năng lực vững vàng, phương pháp dạy họclinh hoạt đã lôi cuốn được học sinh vào học tập.
Tuy nhiên, trong thực tế giảng dạy, qua dự giờ thao giảng, kiến tập của giáoviên trong trường, đặc biệt là giáo viên khối 2 (qua một số tiết TNXH) bản thântôi và đồng nghiệp vẫn còn một số tồn tại:
- Một số tiết dạy chưa có sự đầu tư: đổi mới PPDH chưa triệt để, các hình
thức tổ chức hoạt động trong giờ học Tự nhiên và xã hội còn đơn điệu, nghèo
nàn, phương tiện, đồ dùng dạy học chuẩn bị thiếu chu đáo
- Nhiều tiết dạy Tự nhiên và xã hội giáo viên đã sử dụng phương pháp : trò
chơi học tập, tuy nhiên chủ yếu chỉ ở những tiết thao giảng, dự giờ Còn nhữngtiết dạy hàng ngày trên lớp giáo viên còn ngại tổ chức trò chơi cho học sinh.Việc sử dụng phương pháp trò chơi trong dạy học chưa thực sự được chú trọng
và chưa mang lại hiệu quả Sở dĩ có tình trạng trên là do mỗi đồng chí giáo viên
chưa thấy hết ý nghĩa tác dụng của trò chơi trong giờ học Tự nhiên và xã hội, lệ
thuộc nhiều vào hướng dẫn của sách giáo viên
- Do quan niệm phân môn Tự nhiên và Xã hội là môn phụ trong chương
trình nên ngại dạy, hoặc dạy cắt xén thời gian, việc lựa chọn các phương pháp
và hình thức dạy học còn đơn điệu chưa có sự đầu tư nhiều đặc biệt là trò chơihọc tập
- Tài liệu nói về hình thức tổ chức trò chơi học tập còn hạn chế, một số tàiliệu có đưa ra các hình thức trò chơi phong phú song chưa sát thực, không mangtính khả thi
2.2.2 Về việc học tập của học sinh.
Trường tiểu học Thị Trấn là một trong những trường chuẩn quốc gia mức
độ 2 tốp đầu tiên của tỉnh Thanh Hóa Học sinh Trường Tiểu học Thị Trấn vốn
có truyền thống hiếu học và có bề dày trong thành tích về học tập Học sinh chủyếu là con gia đình cán bộ, được các bậc phụ huynh quan tâm, tạo điều kiện vềvật chất, tinh thần cho các em học tập tốt Vì vậy đai đa số học sinh của nhàtrường tự tin, giao tiếp tốt, chất lượng học tập khả quan
Bên cạnh những học sinh chăm học, vẫn còn một số em đang còn rất thờ ơvới việc học Tự nhiên và xã hội vì có rất nhiều học sinh cho rằng đây là mônhọc phụ không cần đầu tư học nhiều, chỉ cần giỏi Toán, Tiếng Việt, Tiếng Anh
mà không chú ý đến học phân môn Tự nhiên và Xã hội Một số học sinh đến tiết
Tự nhiên và xã hội còn không mang sách học cũng như đồ dùng học tập điển
hình ở lớp 2A như em (Hưng, Lộc, Chi, Minh) điều này ảnh hưởng lớn đến chấtlượng học tập của các em nói chung
- Một số phụ huynh còn coi môn học Tự nhên và xã hội là môn phụ,không kiểm tra đánh giá bằng điểm số cuối kì nên nhiều phụ huynh còn xem nhẹđôi khi mua sách vở, đồ dùng học tập cho con em chưa đầy đủ như vở bài tập,chuẩn bị đồ dùng, vật thật trong mỗi tiết học cho học sinh cònchưa đầyđủ( không quan trọng) nên kết quả học tập chưa cao
2 2.3 Khảo sát hứng thú của học sinh khi học môn Tự nhiên và xã hội.
Sau 2 tuần nhận lớp và giảng dạy trực tiếp tại lớp 2A hai tiết Tự nhiên và
xã hội, tôi nhận thấy rằng, số học sinh nắm được bài, tích cực xây dựng bài và
Trang 6hoàn thành bài tập hạn chế Tôi đã tiến hành khảo sát học sinh và thu được kếtquả sau:
Tập thể học sinh lớp 2A trường Tiểu học Thị Trấn
Trang 72.3.1 Giáo viên cần nghiên cứu kĩ chương trình, phân ra các loại hình trò chơi trong môn Tự nhiên và xã hội:
Nắm vững nội dung, chương trình giúp giáo viên có cái nhìn tổng quát và xácđịnh rõ được mục tiêu cần đạt của môn học Thông quan hệ thống bài học, giáoviên giúp học sinh hệ thống, khái quát hóa kiến thức trong từng dạng trò chơi ápdụng cho từng bài cụ thể trong môn tự nhiên xã hội lớp 2 như sau:
- Dạng trò chơi nhằm khởi động để giới thiệu bài áp dụng dạy các bài:
Bài 1: Cơ quan vận động
Bài 15: Trường học
Bài16; Các thành viên trong nhà trường
Bài18: Giữ trường học sạch đep
- Dạng trò chơi nhằm khai thác nội dung kiến thức bài học áp dụng dạy các bài:
Bài 6: Tiêu hóa thức ăn Bài 24: Cây sống ở đâu?
Bài 10: Ôn tập : Con người và sức khỏe
Bài 12:Đồ dùng trong gia đình Bài 25: Một số loài cây sống trên cạnBài 19: Đường giao thông Bài 26: Một số loài cây sống dưới nướcbài 21- 22:Cuộc sống xung quanh
Bài 27: Loài vật sống ở đâu? Bài 28: Một số loài vật sống trên cạnBài 29: Một số loài vật sống dưới nước
Bài 32: Mặt trời và phương hướng Bài 33: Mặt trăng và các vì sao
- Dạng trò chơi nhằm củng cố nội dung bài áp dụng dạy các bài:
Bài 2: Bộ xương Bài 3: Hệ cơ
Bài 5: Cơ quan tiêu hóa
Bài 4: Làm gì để xương và cơ phát triển tốt?
Bài 7: Ăn uống đầy đủ Bài 8: Ăn uống sạch sẽBài 14: Phòng tránh ngộ độc khi ở nhà
Bài 17: Phòng tránh ngã khi ở trường
Bài 20: An toàn khi đi các phương tiện giao thông
Bài 30: Nhận biết cây cối và các con vật
Vậy việc áp dụng phương pháp trò chơi vào dạy học môn Tự nhiên và Xãhội chính là việc giáo viên khơi dậy hứng thú, niềm say mê học tập, yêu cầu bàidạy cần đạt Trên cơ sở đó xác định cần đưa trò chơi vào lúc nào? Nếu giáo viênkhông tổ chức tốt thì trò chơi không những không gặt hái được kết quả nhưmong muốn mà còn bị phản tác dụng gây sự hỗn độn không cần thiết Đặc biệtđối với việc giảng dạy phân môn Tự nhiên và Xã hội trong nhà trường có đốitượng và nội dung khá phong phú để có thể biên soạn và tổ chức trò chơi Tuy
Trang 8vậy việc sử dụng các trò chơi không đúng mục đích đôi khi còn có tác độngngược lại gây ồn và mất thời gian của giáo viên.
Giáo viên cần nhận thức rõ vai trò của phương pháp trò chơi trong quá trìnhdạy học ở Tiểu học nói chung và dạy môn Tự nhiên và Xã hội nói riêng Phảihiểu rõ mục tiêu của từng bài, từng phần, từng mảng kiến thức và toàn bộchương trình môn Tự nhiên - Xã hội ở lớp 2 Vậy cần sử dụng những trò chơi gìtrong dạy các bài Tự nhiên và Xã hội lớp 2 và vận dụng chúng như thế nào để
nâng cao hiệu quả dạy - học, tôi đã vận dụng một số trò chơi sau:
a Trò chơi nhằm khởi động để giới thiệu bài:
Tổ chức cho HS các trò chơi nhằm giới thiệu bài gây sự chú ý hấp dẫn chohọc sinh tạo sự liên hệ nhẹ nhàng giữa bài cũ vào bài mới
Khi dạy dạng bài này học sinh có một sức lôi cuốn mạnh mẽ vào bài học
mà không cứng nhắc đơn điệu Tôi đã lựa chọn và tổ chức cho học sinh chơitrong trò chơi sau:
*Trò chơi: Hoa và nhụy hoa nói gì?
Trước khi chưa vận dụng các trò chơi vào dạy học, giờ học Tự nhiên và Xãhội thông thường giáo viên chỉ cho học sinh quan sát tranh và trả lời
b, Trò chơi nhằm khai thác nội dung kiến thức bài học:
Trò chơi nhằm khai thác kiến thức bài học là trò chơi tránh sự nhàm chán
sự chiếm lĩnh kiến thức trọng tâm bài bằng các câu hỏi trong SGK đại thể như:
- Bạn ở huyện (quận) nào?
- Người dân nơi bạn sống thường làm nghề gì?
Với hệ thống các câu hỏi vấn đáp như vậy HS trả lời thông qua việc quansát tranh, không khí lớp học trầm lắng, học sinh thiếu tập trung, ít theo dõi vàonội dung bài học vì thế các kiến thức khó nhớ, không khắc sâu nội dung sau mỗibài học Chính vì thế tôi đã vận dụng một số trò chơi trong học tập trên để khaithác nội dung bài học đồng thời giúp các em dễ nhớ bài học, khắc sâu được kiếnthức và ham thích môn học Tự nhiên và Xã hội
Trò chơi nhằm khai thác nội dung kiến thức bài học tôi sử dụng trong cáctrò chơi sau :
b.1Trò chơi: Tôi cần đến đâu?
b.2Trò chơi: Đóng vai- kể về sự vật.
b.3 Trò chơi: Đông, Tây, Nam, Bắc
c Trò chơi nhằm củng cố nội dung bài:
Khi dạy xong một bài Tự nhiên va xã hội để giúp các em khắc sâu về nộidung kiến thức bài học song không mang tính chất tự luận, giảng giải hay nhắclại, tạo không khí nhẹ nhàng, gây sự tập trung chú ý hơn cho HS, các trò chơinày sẽ có tác dụng giúp cho các em hiểu sâu bài học, nhớ lâu, khó quên bài Tôi
đã lựa chọn và tổ chức cho học sinh chơi trong trò chơi sau:
*Trò chơi: Phân nhóm nhanh.
2.3.2.Ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học môn TNXH lớp2:
Trước đây khi chưa có CNTT đại chúng,việc dạy học rất đơn thuần ởngười dạy và người học đó là quan sát hình ảnh, đọc thông tin SGK giáoviên đưa ra câu hỏi, giảng giải học sinh quan sát,trả lời,nhận xét kếtluận.Một hình thức dạy học truyền thống thiếu sự hấp dẫn
Trang 9Trong những năm gần đây CNTT rộng rãi, việc dạy học ứng dụngcông nghệ thông tin là một thiết yếu vô cùng quan trọng, ở cấp độ cao hơn
so với các phương tiện trực quan khác, tạo điều kiện để thực hiện nhữngđổi mới căn bản về nội dung phương pháp dạy học nhằm hình thành ở họcsinh các năng lực làm việc học tập và thích ứng được với môi trường xãhội hiện đại
Việc ứng dụng CNTT vào dạy họclà hình thức đưa các thông tin nhưvăn bản,kí hiệu,hình ảnh theo chủ định nhằm tạo hứng thú cho người học.Những hình ảnh đẹp, rõ ràng, nhiều màu sắc sinh động học sinh sẽ vô cùngthích thú gây chú ý cao trong việc chiếm lĩnh kiến thức bài học
Từ những ưu thế trên, là người giáo viên trực tiếp giảng dạy tôi đãkhông ngừng tìm tòi, học hỏi để nâng cao chất lượng giờ học cho học sinhnhất là môn TNXH lớp 2 mà năm học này tôi đang trực tiếp giảng dạy Từviệc nghiên cứu kĩ chương trình môn học và học cách thiết kế bài dạy ứngdụng CNTT Tận dụng nguồn tư liệu sẵn có trên giáo án điện tử nguồnviolet Tôi đã áp dụng dạy học ứng dụng CNTT vào một số bài học cụ thểtrong chương trình như sau:
Bài 1: Cơ quan vận động
Bài 15: Trường học
Bài16: Các thành viên trong nhà trường
Bài18: Giữ trường học sạch đep
Bài 19:
Bài 34:
Bài 35:
2.3 3 Xác định mục tiêu của trò chơi, xây dựng và thiết kế trò chơi:
Trong thực tế dạy học, giáo viên đã sử dụng trò chơi học tập chủ yếu ởphần củng cố bài Trong quá trình sử dụng trò chơi đôi khi giáo viên chưa xácđịnh rõ mục tiêu của trò chơi, chưa biết cách xây dựng và thiết kế trò chơi nênhiệu quả của trò chơi học tập chưa cao
Việc tổ chức cho học sinh chơi các trò chơi để hình thành kiến thức, kỹnăng mới là rất cần để tạo hứng thú học tập cho học sinh ngay từ khi bắt đầu bàihọc mới.Và để trò chơi học tập thực sự mang ý nghĩa “ chơi mà học” khi sửdụng trò chơi học tập người giáo viên cần xác định rõ mục tiêu của trò chơi:
- Sử dụng trò chơi học tập để hình thành kiến thức, kỹ năng mới hoặc củng
Trang 10Bước 1: Giáo viên giới thiệu tên, mục đích của trò chơi.
Bước 2: Hướng dẫn luật chơi Bước này bao gồm những việc làm sau:
- Tổ chức người tham gia trò chơi: Số người tham gia, số đội tham gia(mấy đội chơi), quản trò, trọng tài
- Các dụng cụ dùng để chơi (giấy khổ to, tranh ảnh, thẻ từ, cờ, mũ ,vật thật…)
- Cách chơi: Từng việc làm cụ thể của người chơi hoặc đội chơi, thời gianchơi, những điều người chơi không được làm…
- Cách xác nhận kết quả và cách tính điểm chơi, cách giải của cuộc chơi.(nếu có)
Bước 3: Làm mẫu
Bước 4: Thực hiện trò chơi
Bước 5: Đánh giá - Nhận xét sau cuộc chơi.
Bước này bao gồm những việc làm sau:
- Giáo viên hoặc trọng tài là HS nhận xét về thái độ tham gia trò chơi củatừng đội, những việc làm chưa tốt của các đội để rút kinh nghiệm
+ Trọng tài công bố kết quả chơi của từng đội, cá nhân và trao phần thưởngcho đội đoạt giải
+ Một số học sinh nêu kiến thức, kỹ năng trong bài học mà trò chơi đã thể hiện.Nhiều giáo viên đã quan niệm trò chơi học tập chỉ để giải trí, thay đổi khôngkhí nên thường tổ chức qua loa, ngẫu hứng mà không thực hiện tuân thủ các bướcdẫn đến trò chơi không đảm bảo mục tiêu, học sinh không nắm rõ luật chơi, khi thựchiện thì lúng túng,mất trật tự, trọng tại đánh giá không đúng…
2.3.4 Vận dụng các trò chơi vào trong từng bài cụ thể:
a Trò chơi nhằm khởi động để giới thiệu bài:
Thông thường khi dạy học chuyển tiếp từ kiến thức bài cũ sang bài mới đại
đa số giáo viên thường vào bài trực tiếp hoặc có chăng cũng dùng lời chuyển ,các câu hỏi ,các tranh ảnh để vào bài mới và ngay bản thân tôi những năm vềtrước cũng thường áp dụng phương pháp này Cách vào bài dạng này học sinhthường không tập trung chú ý, không hứng thú cho một bài học mới vì vậy bảnthân nhận thấy điều đó và năm học này tôi đã áp dụng cách vào bài bằng phươngpháp tổ chức trò chơi để tạo sự chư ý cũng như hứng thú học tập cho học sinhtrò chơi được áp dụng cụ thể như sau:
+Trò chơi: Hoa và nhụy hoa nói gì?
Tổ chức trong hoạt động1: Tìm hiểu về các thành viên trong nhà trường.
* Mục tiêu: Nhằm giới thiệu bài học để biết được( Ví dụ: các thành viên
trong nhà trường, các cơ quan trong cơ thể.)
* Chuẩn bị:
- Một bông hoa các cánh hoa và nhụy hoa ghi tên các hoạt động hoặc bộphận của sự vật có trong bài cần giới thiệu
Trang 11- Nhụy hoa ghi: Một số thành viên trong nhà trường,một số cơ quan trong
cơ thể người (tuỳ nội dung mỗi bài)
- Giáo viên nêu vấn đề: Hoa và nhụy hoa nói gì ? Là trò chơi yêu cầu các
em dựa vào lời gợi ý của giáo viên, hãy đoán từ ẩn trong mỗi cánh hoa và nhụyhoa
* Tổ chức trò chơi: Giáo viên đưa bông hoa, học sinh chọn cánh hoa để
giáo viên đưa câu gợi ý Sau khi có câu gợi ý học sinh nói cánh hoa ẩn chứa từ
gì Đúng cánh hoa mở - sai cánh hoa vẫn khép kín Bạn khác lại tiếp tục đoán
Cứ thế tiếp tục cho đến hết Học sinh chỉ được yêu cầu mở nhuỵ hoa khi đã mởhết cánh hoặc mở được hơn 53 số cánh.
- Kết quả cuộc chơi: Học sinh sẽ được 1 bông hoa với toàn thể nội dungkiến thức giới thiệu bài học
* Trò chơi này áp dụng cho các bài:
Bài 1: Cơ quan vận động
Bài 15: Trường học
Bài16: Các thành viên trong nhà trường
Bài18: Giữ trường học sạch đep
* Ví dụ: Khi dạy bài: Bài16: " Các thành viên trong nhà trường "
Chuẩn bị:
- Một bông hoa 5 cánh (các từ được che lại bởi 5 màu khác nhau)
Xanh - Cánh 1: Hiệu trưởng
Hồng - Cánh 2: Cô giáo (Thầy giáo)
Đỏ - Cánh 3: Bảo vệ
Tím - Cánh 4: Học sinh
Vàng - Cánh 5: Cô thư viện
- Một nhụy hoa ghi: Các thành viên trong nhà trường
Thời gian chơi: 5 phút.
Tổ chức trò chơi:
- Sau phần kiểm tra bài cũ giáo viên đưa tranh bông hoa vẽ phóng to.( cáccâu hỏi và gợi ý trong giáo án điện tử ( màn hình)
- Gv cho HS quan sát và nêu: Bông hoa gồm mấy cánh?
- Giáo viên nêu yêu cầu: Trò chơi nhụy hoa nói gì yêu cầu các em chọncánh hoa Sau câu gợi ý của cô các em sẽ đoán từ ẩn chứa ở mỗi cánh hoa: Cánhhoa chỉ được mở ra khi các em đoán đúng Nếu cánh hoa chưa mở các em khác
có quyền đoán tiếp Khi số cánh mở được lớn hơn 3 cỏnh các em có quyền đoánnhụy hoa Trò chơi bắt đầu:
- Học sinh chọn cỏc cánh hoa
Ví dụ:
- Giáo viên gợi ý:
Trang 12+ Học sinh trả lời: Người có chức vụ cao nhất trong trường Cánh
hoa màu xanh mở
- Giáo viên gợi ý: Người thường giảng dạy kiến thức các môn học cho họcsinh
+ HS trả lời: Cô giáo (Thầy giáo) Cánh hoa màu hồng mở.
+ HS trả lời: ý: Người trông coi cơ sỏ vật chất trong nhà trường.
+ HS trả lời: Bảo vệ Cánh hoa màu đỏ mở.
- Giáo viên gợi ý: Người có nhiệm vụ học tậpvà hoạt động trong trường
+ HS trả lời: Học sinh Cánh hoa màu tím më.
- Giáo viên gợi ý: Người cho học sinh muợn sách để đọc
+ HS trả lời: Cô thư viện Cánh hoa màu vàng mở.
Sau khi đã mở hết 5 cánh hoa
- Giáo viên gợi ý nhụy hoa: Đây là mét từ gồm 6 tiếng nói về trường học
+ Học sinh trả lời: Các thành viên trong nhà trường Học sinh đọc đồng
thanh từ khóa
- Giáo viên kết thúc bài, tuyên dương các tổ và cá nhân thực hiện tốt tròchơi
Hiệu quả: Trò chơi này giúp học sinh được khởi động vào bài học một
cách nhẹ nhàng lôi cuốn sự chú ý tập trung vào bài mới
+ Tất cả học sinh trong lớp đều hứng thú tham gia tích cực vào hoạt động
chơi này
+ Tinh thần các em vui vẻ, mở rộng phạm vi giao tiếp, tăng cường tinh thần
đồng đội Thông qua trò chơi còn có ý nghĩa giáo dục các em biết tôn trọng cácthành viên trong nhà trường
Trang 13b Trò chơi nhằm khai thác nội dung kiến thức bài học:
Việc chiếm lĩnh kiến thức bài học trong giờ học là thât sự cần thiết Thôngthường khi khai thác nội dung kiến thức mới đại đa số giáo viên thường dùngcác câu hỏi ,các tranh ảnh, gợi ỷ trong SGK để quan sát hỏi đáp,giảng giải điềunày gây sự nhàm chán và thiếu tập trung ở học sinh Cách dạy này học sinhtham gia xây dựng bài rất ít Đa số chỉ những em khá giỏi thường xung phongphát biểu còn lại đối tượng học sinh yếu hơn các em thường thiếu tự tin,rụt rè vàkhông hứng thú học tập Qua việc dự giờ các đồng nghiệp cũng như bản thân tôicác năm trước còn hay sử dụng phương pháp này dẫn đến hiệu quả giờ dạykhông cao Từ những hạn chế trên tôi nhận thấy cần thay đổi cách dạy kiến thứcmới nhằm nâng cao chất lượng giờ học và tôi đã áp dụng cách khai thác nộidung bài học bằng phương pháp tổ chức trò chơi để tạo sự chú ý và lôi cuốnnhiều học sinh được học để các em nắn vững nội dung bài đồng loạt tôi áp dụng
tổ chức các trò chơi dạy học cụ thể như sau:
b 1 Trò chơi: Tôi cần đến đâu? (Trò chơi này được sử dụng cho bài
21-22:Cuộc sống xung quanh)
Tổ chức trong hoạt động2: Nói về cuộc sống ở địa phương
Mục tiêu:
- Nhận biết và chỉ được các cơ quan hành chính cấp Tỉnh
- Rèn tác phong nhanh nhẹn, luyện trí thông minh
- Ứng xử nhanh trong học tập và giao tiếp, có ý thức gắn bó, yêu quêhương, đất nước
Thời gian chơi: 5 phút.
Chuẩn bị:
- Tranh bài 21- 22 (trang 44-45, 46-47) SGK phóng to.
- Các câu hỏi và đáp án trên giáo án điện tử (trình chiếu màn hình).
Cách chơi:
- Giáo viên nêu yêu cầu chơi: "Tôi cần đến đâu?" Đây là trò chơi yêu cầu
các em quan sát kĩ bức tranh cụ đã phóng to trên màn chiếu và lắng nghe câu hỏicủa cô giáo hoặc của bạn Nhiệm vụ của các em là nói được tên nơi mà cô hoặcbạn cần đến sau đó lên chỉ nơi đó ở bức tranh trên màn hình
Tổ chức trò chơi:
- Giáo viên chia lớp thành 2 nhóm A, B, mỗi nhóm khoảng 10 em tham gia
- Giáo viên nêu câu hỏi, chỉ định 1 học sinh bất kì ở nhóm A chỉ đường.Học sinh chỉ được thì được phép yêu cầu một học sinh khác ở nhóm B chỉđường đến nơi khác cứ thế cho đến hết lượt các địa điểm có trong tranh Nếuhọc sinh được chỉ định không nói được nơi đến hoặc chỗ đến sai thì em đó sẽnói "chuyển" để học sinh cùng nhóm với mình bên cạnh tiếp sức Cứ mỗi lầnnhóm nào có một học sinh nói từ "chuyển" thì ở nhóm đó sẽ bị trừ 1 điểm.Nhóm nào nhiều điểm trừ hơn là nhóm thua cuộc
- GV đưa các câu hỏi gợi ý trờn màn hỡnh để yêu cầu học sinh chỉ đườnglà:
+ Tôi đau đầu quá, tôi cần đi tới đâu?