Một số biện pháp bổ sung vốn tài liệu cho thư viện góp phần nâng cao chất lư

Trong thư viện trường Tiểu học thì vốn tài liệu lại là một yếu tố quantrọng, nó quyết định góp phần nâng cao chất lượng dạy và học của giáo viên vàhọc sinh, để đáp ứng được nhu cầu đó th

1.Mở đầu

1.1 Lí do chọn đề tài

Những năm gần đây, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học và công nghệ

đã tạo ra những biến đổi sâu sắc trong mọi lĩnh vực hoạt động của con người.Thông tin và trí thức ngày càng đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của

xã hội loài người Sự nghiệp thông tin - thư viện trên thế giới và sự nghiệp thôngtin - thư viện Việt Nam đang có những chuyển biến mạnh mẽ nhằm đáp ứng kịpthời nhu cầu trí thức và thông tin không ngừng tăng lên của xã hội

Theo cuốn Từ điển Tiếng Việt (NXB Đà Nẵng - 2005) thì thư viện được

định nghĩa là “Nơi tàng trữ, giữ gìn sách báo, tài liệu và tổ chức cho bạn đọc sửdụng”[1] Trong thời đại mới, thư viện vẫn luôn được coi là toà lâu đài trí tuệcủa nhân loại, nơi lưu giữ và bảo tồn những giá trị văn hoá của loài người, làmột bộ phận của nền văn hoá mới Trong các yếu tố cấu thành thư viện thì vốntài liệu là yếu tố cực kỳ quan trọng, vốn tài liệu được thư viện coi là tài sản quí,

là tiềm lực, là sức mạnh và niềm tự hào của thư viện Nội dung vốn tài liệu càngphong phú, loại hình tài liệu càng đa dạng thì khả năng đáp ứng nhu cầu ngườiđọc càng lớn và có sức thu hút ngày càng cao đối với người sử dụng

Trong thư viện trường Tiểu học thì vốn tài liệu lại là một yếu tố quantrọng, nó quyết định góp phần nâng cao chất lượng dạy và học của giáo viên vàhọc sinh, để đáp ứng được nhu cầu đó thư viện phải luôn luôn bổ sung những tàiliệu mới, hay và bổ ích, thiết thực phục vụ cho giáo viên giảng dạy, học sinh họctập

Mặc dù công tác bổ sung vốn tài liệu cho thư viện đã được nhà trườngthực hiện song đôi lúc người cán bộ thư viện vẫn chưa thực hiện rõ trách nhiệmcủa mình, còn xem nhẹ công tác bổ sung, hiệu quả thấp

Làm tốt công tác bổ sung vốn tài liệu cho thư viện trường Tiểu học có ýnghĩa rất lớn giúp cho kho sách ngày càng phong phú, đa dạng, góp phần nângcao chất lượng giáo dục toàn diện Người cán bộ thư viện phải làm như thế nào

để thực hiện công tác bổ sung tài liệu vừa đổi mới vừa linh hoạt trong khi tổchức thực hiện

Xuất phát từ lý do trên và qua thực tế làm cán bộ thư viện tôi mạnh dạn

tìm hiểu và đưa ra “Một số biện pháp bổ sung vốn tài liệu cho thư viện góp phần nâng cao chất lượng dạy và học ở trường Tiểu học Nga Thủy - Nga Sơn

- Thanh Hóa”.

1.2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu thực trạng vốn tài liệu trong thư viện, công tác bổsung vốn tài liệu cho thư viện trường tiểu học nói chung và trường Tiểu học NgaThủy nói riêng, tôi đề xuất một số giải pháp nhằm thực hiện tốt công tác bổ sungvốn tài liệu cho thư viện trường Tiểu học góp phần nâng cao chất lượng dạy vàhọc, làm cho vốn tài liệu trong thư viện ngày càng phong phú, đa dạng

1.3 Đối tượng nghiên cứu

Tôi đi sâu tập trung nghiên cứu về vốn tài liệu tại thư viện trường Tiểuhọc nga Thủy và các vấn đề liên quan tới công tác bổ sung vốn tài liệu của thư

viện như: Kinh phí cho hoạt động bổ sung, các nguồn bổ sung, nhân lực thựchiện công tác bổ sung, kế hoạch công tác bổ sung, diện bổ sung…nhằm làmphong phú, phát triển hơn nữa kho tài liệu trong thư viện, góp phần nâng caochất lượng dạy và học

1.4 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình nghiên cứu công tác bổ sung vốn tài liệu tại thư viện

trường Tiểu học Nga Thủy, tôi dự kiến sẽ sử dụng các phương pháp cụ thể sau:

- Khảo sát thực tiễn

- Thống kê

- Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu

- Phương pháp phỏng vấn

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm

Thư viện là một thiết chế văn hóa xã hội có chức năng, nhiệm vụ giữgìn di sản thư tịch của dân tộc, thu thập, tàng trữ, tổ chức việc khai thác và sửdụng chung vốn tài liệu trong xã hội nhằm truyền bá tri thức, cung cấp thôngtin phục vụ cho nhu cầu học tập, nghiên cứu và giải trí của mọi tầng lớp nhândân Bổ sung vốn tài liệu là một khâu quan trọng trong quy trình xử lý nghiệp vụcủa các cơ quan thông tin thư viện Bổ sung tài liệu bao gồm những chính sách

và hoạt động thực tiễn đặc thù nhằm bảo vệ những tài liệu thư viện Bổ sung vốntài liệu có ý nghĩa quan trọng nhằm nâng cao chất lượng phục vụ người dùng tin,truyền bá tri thức, cung cấp thông tin phục vụ cho nhu cầu đa dạng của mọi tầnglớp nhân dân Do vậy công tác bổ sung vốn tài liệu cũng góp phần không nhỏvào việc nâng cao uy tín, chất lượng hoạt động thư viện, góp phần quyết định sựtồn tại và phát triển của thư viện

Công tác bổ sung vốn tài liệu trong thư viện trường Tiểu học đóng một vaitrò rất quan trọng, vốn tài liệu là cầu nối giữa bạn đọc và thư viện, giúp thư việnhoàn thành xuất sắc chức năng nhiệm vụ của mình, đồng thời thỏa mãn nhu cầucủa bạn đọc, gắn kết bạn đọc với thư viện để học tập nghiên cứu, giải trí, tăngcường kiến thức cho mình.[6]

Thư viện Trường Tiểu học Nga Thủy là một thư viện trường Tiểu học tiêntiến trong huyện, một trong những thư viện được đánh giá cao về sự phong phú,

đa dạng của vốn tài liệu, thư viện đã và đang đáp ứng đủ nhu cầu cho mọi đốitượng bạn đọc trong trường, tuy nhiên để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao củabạn đọc cả về nội dung và hình thức tài liệu, thư viện cần phải có kế hoạch bổsung nhiều loại hình tài liệu thật đa dạng và phong phú để đáp ứng kịp thời nhucầu đọc của bạn đọc Nếu thư viện bổ sung những tài liệu tốt, phù hợp với yêucầu bạn đọc thì thư viện sẽ thu hút được nhiều độc giả, tần số sách phục vụ bạnđọc sẽ cao, tiết kiệm nhiều kinh phí và đem lại nhiều hiệu quả kinh tế lẫn tinhthần

Bên cạnh nhu cầu sử dụng tài liệu đa dạng của bạn đọc là sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, sự bùng nổ thông tin của thế kỷ 21, kỷ nguyên của nền kinh tế tri thức, sự ham hiểu biết khám phá tri thức, chinh

phục khó khăn của con người đã trở thành động lực quan trọng thúc đẩy thư viện phải luôn tăng cường bổ sung vốn tài liệu (nguồn lực thông tin) để thỏamãn cao nhất nhu cầu đọc của bạn đọc Tuy nhiên do nhu cầu ngày càng cao,yêu cầu cấp thiết đặt ra cho thư viện là phải có thêm nhiều tài liệu mới phongphú về nội dung và hình thức, bên cạnh những tài liệu truyền thống thư viện cần

bố sung nhiều dạng tài liệu ở nhiều lĩnh vực khác nhau nhằm nâng cao chấtlượng phục vụ, đáp ứng nhu cầu đọc tại thư viện

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

Khi nhắc tới thư viện, theo suy nghĩ truyền thống là kho chứa sách, nhưngtrong xu thế hội nhập quốc tế lại là kho dữ liệu dưới dạng số hóa Trên conđường thực hiện chức năng của mình, thư viện trường học đang đứng trướcnhững thách thức về cơ sở vật chất, tài chính, công nghệ, nhân lực và cả nhữngchính sách

Thực tiễn hoạt động thư viện của nhiều trường còn rất hạn chế: cơ sở vậtchất thiếu thốn, phòng đọc sách không có hoặc diện tích quá ít, không có trangthiết bị tối thiểu, sách và báo chí còn hết sức nghèo nàn, cách thức tổ chức phục

vụ bạn đọc còn sơ sài …Và thư viện trường tiểu học Nga Thủy cũng không nằmngoài thực trạng trên

Trước khi áp dụng các biện pháp của đề tài này tôi đã tiến hành khảo sátthực trạng thư viện trường tôi và thấy được những thuận lợi, khó khăn như sau:

* Thuận lợi

- Trường đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 do đó cơ sở vật chất tương đối đảmbảo phục vụ cho công tác dạy và học, là trường có bề dày thành tích trong phongtrào thi đua dạy tốt, học tốt Ban giám hiệu rất quan tâm đến công tác thư viện,nên kế hoạch thư viện cũng như kế hoạch bổ sung vốn tài liệu cho thư việnđược coi trọng và thực hiện thường xuyên

- Có hồ sơ, sổ sách ghi chép, đánh giá kết quả bổ sung, ghi chép cụ thể vàchi tiết

- Thư viện luôn nhận được sự quan tâm của hội cha mẹ học sinh về xâydựng cơ sở vật chất, trang thiết bị, đồ dùng dạy học

- Chất lượng mọi hoạt động trong nhà trường được nâng lên

- Học sinh có nề nếp học tập tốt, có ý thức chấp hành nội quy, quy địnhcủa nhà trường cũng như nội quy của thư viện, tích cực tham gia các buổi đọcsách, các hoạt động tập thể, nâng cao khả năng phát triển toàn diện

Đặc biệt hơn nữa là đội ngũ cán bộ giáo viên, công nhân viên của trườngham mê đọc sách rất quan tâm đến hoạt động thư viện Cán bộ Thư viện có trình

độ chuyên môn đúng chuyên nghành, ham học hỏi, năng động và sáng tạo, luôncầu tiến, biết tư vấn cho lãnh đạo về công tác chuyên môn Thư viện

- Độc giả và công tác viên :

+ Cán bộ giáo viên : 26

+ Giáo viên chủ nhiệm : 14

+ Tổng phụ trách đội : 1

- Sách tham khảo và tài liệu thật sự chưa phong phú về chủng loại, nênviệc phục vụ bạn đọc theo chủ đề còn hạn chế.

- Sách tham khảo trong quá trình sử dụng đã bị rách, hư hỏng nhà trường

đã lập biên bản thanh lý nhưng chưa kịp thời bổ sung

Cộng tác viên của thư viện là cán bộ giáo viên, Ban chấp hành Đoàn Đội và các chi đội vừa giảng dạy, vừa học tập để nâng cao trình độ chuyên mônnên vốn thời gian còn eo hẹp do đó công tác phối hợp giữa cán bộ thư viện vàcộng tác viên thư viện hoạt động chưa có chiều sâu

Nguồn ngân sách của địa phương, của nhà trường rất hạn hẹp, việc huyđộng các nguồn ngân sách ngoài để tăng cường nguồn tài liệu cho thư viện còngặp nhiều khó khăn

* Thống kê vốn tài liệu có trong thư viện

Năm học Tài liệu năm

học trước

Tài liệu mua

bổ sung mới

Tổng số trong năm

cùng lúc cho nhiều bạn đọc Việc áp dụng công nghệ thông tin vào trong thưviện còn hạn chế, bạn đọc chưa biết sử dụng các công cụ tìm tin trên Internet, do

đó chưa biết khai thác thông tin một cách hiệu quả

Về hoạt động công tác thư viện chỉ diễn ra một cách đơn thuần, hoạt độngchưa phong phú, chỉ đơn giản là đầu năm cho giáo viên mượn sách giảng dạy,học sinh mượn sách giáo khoa, cuối năm thu về, vào sổ sách, làm báo cáo

* Nguyên nhân của thực trạng

Từ khảo sát thực tế tôi tìm thấy rất nhiều nguyên nhân tồntại từ thực trạng trên Nguyên nhân chủ yếu theo tôi là do:

Một là: Người cán bộ thư viện chưa thể hiện hết vai trò và

trách nhiệm của mình Chưa có thái độ nghiêm túc, đúng đắn vàkịp thời với công tác thư viện trường học khiến cho “ Trái timcủa nhà trường” dần dần mất đi sức sống và không nhận được

sự quan tâm của các thành viên nhà trường

Hai là: Chưa tổ chức tốt kho sách, Sách báo còn nghèo

nàn về số lượng, lạc hậu về nội dung, trang thiết bị chưa đápứng được nhu cầu bạn đọc

Ba là: Chưa tìm ra được các biện pháp để bổ sung vốn tài

liệu hợp lý Nhiều khi còn chưa chủ động, chưa sáng tạo, chưabiết định hướng nguồn bổ sung vốn tài liệu

Bốn là: Công tác xây dựng kế hoạch và các quy định, lịch hoạt động của

thư viện chưa khoa học

Năm là: Chưa xây dựng được mạng lưới cộng tác viên thư viện là học

sinh

Sáu là: Chưa huy động được các nguồn lực trong nhà

trường, các tổ chức đoàn thể địa phương, chưa làm tốt công tác

xã hội hoá giáo dục trong đó có thư viện, để góp phần xây dựngthư viện vững mạnh và đầy đủ vốn tài liệu hơn

Để bổ sung vốn tài liệu cho thư viện thật sự mang lại hiệu quả, tổ chứccác hoạt động của Thư viện trường học thực sự thân thiện tôi đã tiến hànhthực hiện các giải pháp sau:

2.3 Giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề

2.3.1 Xây dựng kế hoạch bổ sung vốn tài liệu

- Dựa vào đặc điểm của nhà trường, thư viện, mục tiêu giáo dục, đốitượng bạn đọc và số tài liệu hiện có trong thư viên… Tôi đã dự thảo kế hoạch bổsung vốn tài liệu ngay từ đầu năm học, tổ chức cuộc họp tổ cộng tác viên đầu

năm để thảo luận, thống nhất, lấy ý kiến của các tổ trưởng chuyên môn, thammưu với ban giám hiệu để thực hiện kế hoạch.

- Kế hoạch bổ sung vốn tài liệu càng cụ thể càng chi tiết sẽ giúp ngườiquản lý định hình nội dung và kiểm soát công việc dễ dàng Kế hoạch gồm cácbước sau:

Bước 1: Kế hoạch đề ra phải chặt chẽ, đầy đủ các nội dung, hình thức bổ

sung và phương pháp bổ sung Trong đó: Bổ sung vốn tài liệu, tiện ích cho việcdạy và học nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện là quan trong hàng đầu

Bước 2: Phát động các phong trào bổ sung vốn tài liệu và đánh giá kết quả

đã đạt được sau các phong trào

+ Phong trào bổ sung vốn tài liệu được phát động trong toàn trường đểcán bộ giáo viên và học sinh cùng biết, cùng thực hiện

+ Sau kết thúc các đợt phát động phong trào bổ sung bổ sung vốn tài liệutôi ghi chép đầy đủ, chính xác, lưu trong hồ sơ, được công bố ngay sau khi kếtthúc đợt bổ sung, tuyên dương tập thể, cá nhân tham gia bổ sung, giúp họ pháthuy mạnh mẽ tinh thần trách nhiệm, nhiệt tình hơn trong đợt bổ sung sau vàđược tính điểm trong phong trào thi đua của lớp

Bước 3: Tổng kết rút kinh nghiệm.

+ Trong các cuộc họp tổ cộng tác viên hàng tháng, hàng kỳ hay sau mỗiđợt bổ sung, tổ cộng tác viên đã tổng kết các nội dung bổ sung và kết quả bổsung, cố gắng nêu gương những tập thể, cá nhân tham gia tích cực và đạt kết quảtốt, động viên kịp thời những gì mà họ đã ủng hộ cho thư viện Cũng từ đó tạocho tập thể và cá nhân chưa thực hiện tốt cần cố gắng, ngoài ra cần phải có biệnpháp động viên khuyến khích họ tham gia tích cực, thực hiện nghiêm túc

+ Tổng kết, rút ra bài học kinh nghiệm, đề ra phương hướng tiếp tục triểnkhai đợt sau

Bước 4: Xây dựng một tập thể cộng tác viên đoàn kết, nhất trí cao để thực

hiện tốt kế hoạch

( Kèm theo phụ lục 1 : Kế hoạch bổ sung vốn tài liệu cho thư viện )

2.3.2 Xây dựng mạng lưới cộng tác viên cho thư viện

Đội ngũ cộng tác viên bao gồm nhiều thành phần tham gia, không phânbiệt tuổi tác nghề nghiệp Nếu thư viện biết xây dựng, tạo lập một đội ngũ cộngtác viên thì sẽ hỗ trợ đắc lực cho thư viện trong nhiều khâu công tác như: Đóngdấu, dán nhãn, di chuyển sách báo trên giá, Thư viện Trường Tiểu học NgaThủy thu hút đông đảo bạn đọc ở nhiều lứa tuổi, riêng bạn đọc là học sinh chiếm

số lượng đông nhất Thư viện có thể tổ chức một buổi nói chuyện với bạn đọc,

mời họ tham gia vào đội ngũ cộng tác viên, nói rõ những công việc và quyền lợicủa họ khi họ tham gia Bên cạnh đó, thư viện có thể thông qua các bài giớithiệu trong buổi chào cờ của trường giới thiệu và mời bạn đọc tham gia đội ngũcộng tác viên thư viện Có như vậy thư viện sẽ giảm bớt nhiều khâu công tácđơn giản, tập trung thời gian, sức lực vào các khâu như: Phân loại, biên mục, Những thành viên trong tổ mạng lưới là những người tích cực, nhiệt tình, bởicác thành viên này thành phần là những học sinh giỏi, rất uy tín với các bạn màlại siêng đọc sách, dạn dĩ khi xuất hiện trước đám đông và các em có năng khiếunhư: biết kể chuyện, có giọng đọc hay, có năng khiếu ca hát, múa, viết chữ đẹp,khéo tay , có điều kiện thời gian tiếp cận với bạn nhiều nên những nội dunghay, nội dung cần của sách sẽ đến với bạn đọc một cách nhanh nhất và rộngkhắp nhất.

Khi đã có tổ cộng tác viên là các em học sinh thì cần nhờ đến giáo viên chủnhiệm để hiểu rõ khả năng của từng em để phân công công việc cho các emđúng và phù hợp, phải hướng dẫn thật cụ thể từng phần việc được giao cho các

em, để các em hiểu và thực hiện tốt phần việc của mình phát huy tối đa vai tròcủa mạng lưới cộng tác viên

Số lượng học sinh trong mạng lưới này tôi đã tùy theo điều kiện cụ thểcủa hoạt động để chọn

- Tôi phân công học sinh theo khả năng của từng em, hướng dẫn từng

phần việc được giao cho các em để các em hiểu và thực hiện tốt công việc củamình Có thể chia học sinh thành các mạng lưới thư viện theo từng nhóm dựavào từng loại tài liệu được bổ sung, nhóm được phân công sẽ phụ trách tất cảcác tài liệu trước và sau bổ sung, từ khâu tuyên truyền, tiếp nhận tài liệu, đến cácbước xử lý kỹ thuật để đưa tài liệu vào sử dụng

Tôi phân nhóm như sau:

- Nhóm phụ trách Tài liệu giáo khoa:

- Nhóm phụ trách tài nghiệp vụ

- Nhóm phụ trách tài liệu tham khảo mở rộng

- Nhóm phụ trách tài liệu báo, tạp chí

- Nhóm phụ trách tài liệu thiếu nhi

Để mạng lưới cộng tác viên thư viện thể hiện hết khả năng của mình, hỗtrợ tốt trong các hoạt động của thư viện thì người cán bộ thư viện cần hướngdẫn, rèn luyện và giúp đỡ các em trong từng nhóm nắm được một số vấn đề vềnghiệp vụ thư viện, nắm được phương pháp và kỹ năng, cũng như nhữngphương pháp tuyên truyền sách báo Cộng tác viên thư viện phải là những người

đi đầu, nhiệt tình trong công tác bổ sung vốn tài liệu, sau đó tuyên truyền chocác bạn đọc khác Hơn nữa tổ công tác thư viện còn là nơi tư vấn tin cậy cho bạnđọc mỗi khi bổ sung sách mới Đây là công việc không đơn giản chút nào vì nóluôn đòi hỏi ở người cán bộ thư viện không ngừng nâng cao chuyên môn nghiệp

vụ của mình, cũng như cập nhật những tin tức hàng ngày

( Kèm theo phụ lục 2 : Danh sách mạng lưới cộng tác viên )

2.3.3 Tăng cường kinh phí cho thư viện

Đây là một trong những yếu tố tác động lớn đến số lượng cũng như chấtlượng vốn tài liệu Ngân sách bổ sung không chỉ là yếu tố ảnh hưởng mà là yếu

tố quyết định đến việc phát triển vốn tài liệu Để có vốn tài liệu đa dạng, phongphú và thỏa mãn nhu cầu bạn đọc, thư viện nên có sự đầu tư thích đáng cho việcphát triển vốn tài liệu

Trong giai đoạn hiện nay đang có sự bùng nổ thông tin mạnh mẽ, đòi hỏithư viện phải luôn có sự đầu tư thích hợp để có những thông tin tốt nhất, haynhững tài liệu giá trị nhất Vì thế thư viện Trường Tiểu học Nga Thủy cần tăngcường kinh phí cho việc bổ sung tài liệu Nhưng khi đầu tư cần xác định rõ sốlượng bổ sung cho từng môn loại, từng loại hình tài liệu để có sự đầu tư hợp lý.Ngoài ra thư viện cần đưa ra các giải pháp nhằm tăng kinh phí bổ sung như: Kêugọi sự ủng hộ từ các doanh nghiệp trên địa bàn xã, hội cha mẹ học sinh, quỹkhuyến học địa phương, xin thêm ngân sách của nhà trường, địa phương

Cụ thể: + Doanh nghiệp Chiến Nga ủng hộ: 10.000.000đ

+ Doanh nghiệp Hoàng Long ủng hộ + 10.000.000đ

+ Hội cha mẹ học sinh ủng hộ: 15.000.000đ

+ Quỹ khuyến học Trịnh Mai Diêm ủng hộ: 20.000.000đ

+ Quỹ nhà trường: 10.000.000đ

2.3.4 Phối hợp với các đoàn thể để thực hiện bổ sung vốn tài liệu.

- Tham mưu với Ban giám hiệu tạo điều kiện về thời gian để tổ cộng tác viênlàm việc một cách nhịp nhàng, khoa học

- Phối hợp với các đoàn thể trong và ngoài nhà trường như : Công đoàn - Đoànthanh niên - Đội - Hội chữ thập đỏ để thực hiện công tác bổ sung vốn tài liệu cóhiệu quả

- Huy động các đoàn thể tham gia ủng hộ sách cho thư viện cụ thể là:

+ Hội cựu giáo chức ủng hộ thư viện mỗi thành viên từ 2 cuốn sách trởlên

+ Tập thể cán bộ giáo viên nhà trường là: Mỗi người ủng hộ thư viện từ 3cuốn sách trở lên

+ Phối hợp trao đổi giữa thư viện xã, thư viện trường bạn cùng hợp tác để

bổ sung vốn tài liệu phong phú hơn, khắc phục được một phần khó khăn về kinh

tế, tạo điều kiện cho bạn đọc được sử dụng nhiều tài liệu có tác dụng bổ ích

2.3.5 Phát động các phong trào ủng hộ tài liệu cho thư viện.

Trong năm học thư viện chia làm 3 đợt bổ sung lớn và phát động phongtrào đến từng cán bộ giáo viên và học sinh cùng biết cùng thực hiện

* Đợt 1 : Từ 05/09/2018 đến 20/11/2018 Tập trung vào các nội dung chủ yếu sau:

- Bổ sung các loại sách phục vụ cho công tác quản lý

- Bổ sung sách giáo khoa, sách nghiệp vụ, sách tham khảo phục vụ cho công tácdạy và học của giáo viên học sinh Cụ thể là :

+ Tổ chức học sinh ủng hộ sách giáo khoa cũ, sách tham khảo để bổ sung vốntài liệu cho thư viện đảm bảo: 100% giáo viên - học sinh mỗi người có đủ một

bộ sách giáo khoa và sách nghiệp vụ để giảng dạy, học tập

+ Bổ sung “tủ sách giáo dục đạo đức” theo quyết định của bộ giáo dục và đào tạo

- Bổ sung báo và tạp chí : Ưu tiên bổ sung báo Đảng, Báo Giáo dục, Báo Thanhhóa, Báo Văn Hóa, Toán Tuổi thơ…

* Đợt 2 : Từ 20/11/2018 đến 26/3/2019 Tập trung vào các nội dung chủ yếu sau:

- Bổ sung các tài liệu có chủ đề về các ngày lễ trong năm như :

+ Ngày nhà giáo Việt Nam“ Nhân kỷ niệm ngày nhà giáo việt nam 20 /11” + Phát động phong trào tìm sách hay với chủ đề “ Uống nước nhớ nguồn”hướng về ngày kỷ niệm thành lập quân đội nhân dân Việt Nam 22/12

+ Bổ sung các tài liệu có chủ đề về ngày thành lập Đảng 3/2

+ Bổ sung các tài liệu có chủ đề về ngày quốc tế phụ nữ 8/3

+ Tổ chức cuộc thi giới thiệu sách ủng hộ thư viện với chủ đề “Tiến bước lênđoàn” kỷ niệm ngày thành lập Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh 26/3

- Bổ sung Sách giáo khoa, sách tham khảo phục vụ học kỳ II và nâng cao chấtlượng cho kỳ thi hết học kỳ I

* Đợt 3: Từ 26/3/2019 đến ngày 1/6/2019 Tập trung vào các nội dung chủ yếu sau:

- Bổ sung các tài liệu có chủ đề “Giải phóng miền nam thống nhất đất nước 30/4”

- Tổ chức giới thiệu sách về “Bác Hồ kính yêu” nhân kỷ niệm ngày sinh nhật Bác

- Bổ sung sách tham khảo phục vụ ôn tập, kiểm tra cuối năm học 2018 - 2019

- Bổ sung sách giáo khoa, sách tham khảo phục vụ năm học mới 2019 - 2020

* Từ những nội dung của các đợt bổ sung được cụ thể hoá theo chủ điểm tháng,tuần Các tập thể, cá nhân cùng tham gia và thực hiện

2.3.6 Kế hoạch thanh lý, phụ chế tài liệu hợp lý

Công tác thanh lý, bảo quản vốn tài liệu có vai trò vô cùng quan trọng đốivới sự phát triển của thư viện Các tài liệu cũ nát phải được thanh lý để nhườngchỗ cho các tài liệu mới trên giá, song cần có kế hoạch cụ thể để bảo quản, phụcchế những tài liệu đã cũ nát nhưng vẫn còn giá trị thông tin cao Thư việnTrường Tiểu học Nga Thủy có vốn tài liệu ngày một tăng cao do những đợt bổsung mới về, song giá sách thư viện còn thiếu, cách sắp xếp trên giá phải đểkhoảng trống cho những đợt bổ sung sau, vì vậy nhiều sách mới đã xử lý nghiệp

vụ song nhưng vẫn chưa đưa ra phục vụ bạn đọc vì không có chỗ xếp sách trêngiá Điều đó gây cản trở cho thư viện trong công tác phục vụ bạn đọc Chính vàvậy thư viện cần có kế hoạch thanh lý những tài liệu đã cũ nát, thông tin lỗi thời,lạc hậu nhằm giúp giảm bớt tình trạng nhiễu thông tin, mở rộng diện tích khogiá, tạo điều kiện thuận lợi cho bạn đọc khi lựa chọn tài liệu Việc thanh lý phảichú ý đến từng loại hình tài liệu cụ thể, phải so sánh với nhu cầu của bạn đọc để

có thể thanh lý đúng tài liệu, hợp lý

Đối với những tài liệu vẫn còn giá trị sử dụng nhưng quá cũ, rách nát, thưviện cần có kế hoạch bảo dưỡng, phục chế để tạo nguồn tài liệu phục vụ lâu dàicho bạn đọc Phục chế tài liệu là các hoạt động nhằm khôi phục trạng thái banđầu của các tài liệu về mặt vật chất và thẩm mỹ càng nhiều càng tốt Đây là biệnpháp bảo quản tài liệu đòi hỏi trình độ cao và khó thực hiện Thông thường thìhoạt động phục chế tài liệu được tiến hành sau khi tài liệu bị làm hư hại vì mộtnguyên nhân nào đó với mục tiêu cụ thể Một số công việc phục vụ cho hoạtđộng phục chế tài liệu như:

+ Làm phẳng giấy

Vật thể làm bằng giấy như bản đồ, tranh, áp phích và tài liệu rất khó sử dụngnếu như chúng bị cuốn hoặc gấp lại trong một thời gian dài một vài loại giấymềm dẻo có thể mở ra một cách dễ dàng và an toàn, nhưng một số khác trải quathời gian trở nên cứng và dễ rách Cách an toàn nhất để cho giấy bớt căng là đặttrong một môi trường có độ ẩm tương đối đạt tới 100% trong vài giờ Trước khi

ta làm ẩm ta phải lựa chọn tài liệu để làm ẩm, không phải tài liệu nào cũng cóthể làm ẩm được, sau đó ta lau chùi sạch tài liệu

Làm phẳng: Vì giấy ẩm nên rất dễ rách ta cần phải cẩn thận, trong quá trình

mở nên đặt trọng lượng dọc theo mép bên ngoài, những miếng giấy thấm đặtgiữa trọng lượng và tài liệu sẽ giúp bảo vệ giấy ẩm, khi vật làm ẩm đã được mở

ra, đặt nó giữa những tấm giấy thấm, lưu ý giấy thấm phải rộng hơn, đặt vậtnặng có cùng kích cỡ với giấy thấm nên trên cùng Cứ 15 - 20 phút thay giấythấm và để vật nặng lên tài liệu cho tới khi khô Một vài loại tài liệu có thể làmkhô theo chồng và đặt giấy thấm giữa từng tài liệu

+ Sửa chữa, bồi vá giấy

Cắt xé các đoạn giấy phục vụ cho công tác bảo quản: Để xé các đoạn giấy để

bồi vá nên kẻ những đường nước sạch song song nên giấy Nhật, dùng bút lôngmềm, nhỏ, bút kẻ chấm nước hoặc miếng gạc bông nhỏ, xé giấy dọc theo đường

kẻ ướt tạo ra các dải băng có độ rộng khác nhau để phù hợp với các miếng ráchkhác nhau

Dán băng: Sử dụng một miếng thuỷ tinh hoặc miếng nhựa phẳng làm bề mặt

để dán, quyét keo dán lên băng giấy Nhật bằng một bàn chải phẳng, quét lên cảphần sợi nhô ra ở rìa của dải băng, sau đó nâng dải băng lên bằng một cái kẹp vàđặt lên chỗ rách Nếu như đó là tài liệu một mặt thì bảo quản ở mặt trái

Làm khô trang giấy: Đặt một vật có trọng lượng khá nặng lên chỗ bảo quản

trong khi chờ khô, điều này làm đảm bảo sự kết dính tốt và tránh cho giấy khỏi

bị cong

+ Đóng sách

Sách có giá trị khác nhau và được sử dụng cũng khác nhau, do vậy cần lựachọn cách đóng thích hợp khi chúng bị rách nát hoặc qua phục chế, sửa chữa.Cán bộ thư viện khi đóng sách không được xén các mép sách của sách trừ khi bị

hư hỏng hoặc các trang chưa được cắt Việc bảo quản gờ là cần thiết Cần bảoquản các trang dễ rách và các tập đặc biệt bằng cách khâu lại Tập nào cần thìđóng lại bìa Nếu một cuốn sách quan trọng bị hư hỏng nặng, yêu cầu đóng lạicuốn sách bằng cách khâu gáy sử dụng đường khâu ban đầu Những cuốn sáchkhông thể đóng hoặc khâu lại qua gáy cần phải được đóng bằng cách dán keođôi thì tốt hơn là khâu gáy sách

Về việc sửa chữa trang giấy, nên sử dụng loại băng dính có chất keo dínhtổng hợp chuyên dùng cho giấy, chỉ cần miết nhẹ không gây tổn hại cho giấy.Trong quá trình đóng sách cần sử dụng các chất liệu bền, ổn định về mặt hoáhọc Vấn đề đáng chú ý nhất là trang bìa phụ, trang giấy này được đính liền sáttrang đầu tiên và trang cuối cùng của sách

Công tác thanh lý và phụ chế tài liệu tốt sẽ làm tăng số lượng vốn tài liệutrong thư viên, giữ gìn được thông tin cần thiết, đáp ứng được nhu cầu dùng tincủa bạn đọc

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiêm đối với hoạt động giáo dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường.

2.4.1 Đánh giá chung

Tuy thời gian thực hiện sáng kiến này còn ngắn nhưng bước đầu đã thuđược kết quả đáng khả quan

- Vốn tài liệu trong thư viện phong phú hơn, đa dạng hơn, góp phần nâng caochất lượng giáo dục toàn diện

- Thu hút được bạn đọc tới thư viện đông hơn, giáo viên có nhiều tài liệu cầnthiết để nghiên cứu, học sinh học tập được tốt hơn, đạt được kết quả cao hơntrong các kỳ thi

- Phát huy được tinh thần đoàn kết, trách nhiệm của mọi thành viên trong nhàtrường

- Các phong trào thi đua trong nhà trường sôi nổi hẳn lên

- Tinh thần thái độ làm việc của giáo viên và học sinh có sự tự giác và nâng caotrách nhiệm hơn

- Đặc biệt chất lượng giáo dục toàn diện được nâng lên rõ rệt, góp phần cùngnhà trường hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ năm học

2.4.2 Kết quả cụ thể

* Kết quả vốn tài liệu được bổ sung thêm vào thư viện

Năm học Tài liệu năm học trước Tài liệu mua bổ sung mới Tổng số trong năm