Trong môn Mĩ thuật ở tiểu học nói chung và lớp 4 nói riêng việc hìnhthành kỹ năng hợp tác nhóm cho học sinh có nhiệm vụ rất quan trọng là hỗ trợcho học sinh phát triển khả năng tiếp thu
Trang 12.3 Các giải pháp đã sử dụng để rèn kỹ năng vẽ tranh thông qua hợp
tác nhóm cho học sinh lớp 5
05
2.3.1 Nghiên cứu nội dung, lựa chọn kiến thức để xây dựng kế hoạch
bài học phù hợp với môi trường học tập và tâm lý lứa tuổi học sinh
05
2.3.2 Rèn kỹ năng vẽ tranh sáng tạo từ trí nhớ, trí tưởng tượng thông
qua hợp tác nhóm
06
2.3.3 Nâng cao kỹ năng thực hành vẽ tranh cho học sinh thông qua
quy trình vẽ cùng nhau và sáng tác câu truyện
09
2.3.4 Xây dựng bầu không khí lớp học thân thiện, tạo hứng thũ cho
học sinh thông qua các hoạt động thi đua và trò chơi học tập sáng tạo
11
2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục,
bản thân, đồng nghiệp và nhà trường
13
Trang 21 Mở đầu
1.1 Lý do chọn đề tài:
Mục tiêu của giáo dục phổ thông là hình thành và phát triển toàn diện nhâncách tốt đẹp của thế hệ trẻ, những công dân tương lai của đất nước Chính vì vậymôn Mĩ thuật là một trong những môn có vai trò quan trọng, đã góp phần cùngnhững môn học khác giáo dục học sinh phát triển toàn diện về Đức – Trí – Thể -
Mĩ, hình thành những người lao động mới
Giáo dục Mĩ thuật đóng vai trò rất quan trọng trong việc không chỉ khuyến
khích sự sáng tạo của trẻ em mà giúp phát triển nhân cách và các năng lực xãhội Chính vì vậy, giáo dục Mĩ thuật là một phần quan trọng trong nỗ lực củaĐại sứ quán Đan Mạch nhằm hỗ trợ quá trình dân chủ và đa nguyên tại ViệtNam Dự án này nhằm truyền cảm hứng cho giáo viên dạy Mĩ thuật, khuyếnkhích giáo viên kết hợp các kỹ năng mỹ thuật với các phương pháp dạy học lấyngười học làm trung tâm, khuyến khích sự tương tác, kích thích tư duy sáng tạo,kích thích phát triển nhận thức thông qua hoạt động thực tế
Trên cơ sở lý thuyết giáo dục và giảng dạy Mĩ thuật, giáo viên sẽ tổ chứcdạy cho các em học Mĩ thuật qua các hoạt động Vẽ cùng nhau, Vẽ theo nhạc, Vẽbiểu đạt, tạo hình 3D từ các vật tìm được, Xây dựng cốt truyện Thông qua cáchoạt động tạo hình sẽ khơi gợi và phát huy được năng khiếu thẩm mỹ vốn có ởtrẻ, gây hứng thú cho các em trước cái đẹp, tiến tới hình thành thị hiếu thẩm mỹcủa học sinh trong cuộc sống Hoạt động giáo dục Mĩ thuật còn góp phần đemlại nhận thức mới, niềm vui, hứng thú và sáng tạo học tập cho trẻ Việc sử dụngnền nhạc trong các hoạt động Mĩ thuật cũng tạo cho học sinh hứng thú, khôngkhí lớp học vui vẻ, thân thiện
“Các em học sinh khi tới trường giống như những cây non có rễ cứng cáp
và đầy tiềm năng Giáo viên chỉ đóng vai trò là những người thúc đẩy, biết cầnphải thêm chất xúc tác gì vào nước tưới để giúp những cây non đó phát triển”,
đó là thông điệp bà Kirsren Fugl, chuyên gia tư vấn Đan Mạch đã nêu tại cácbuổi tập huấn cho giáo viên khi thực hiện phương pháp mới của dự án Điểm nổibật của phương pháp dạy học này là giáo viên có thể chủ động theo từng nộidung tiết dạy mà kết hợp nhiều kỹ thuật trong một bài dạy Khi giảng dạy, giáoviên Mĩ thuật phải nắm vững những yêu cầu để xây dựng các nội dung liên kết,đặc biệt lưu ý tới 5 lĩnh vực năng lực: kinh nghiệm; kỹ năng và kỹ thuật; phântích giải trình; thể hiện năng lực truyền thông tin và đánh giá với các chủ điểmchung phù hợp với học sinh tiểu học ở các lứa tuổi khác nhau Tổ chức lớp họcphần lớn được thông qua hoạt động nhóm theo phương châm: Lấy người họclàm trung tâm, khuyến khích sự tương tác, kích thích tư duy sáng tạo, kích thíchphát triển nhận thức thông qua hoạt động thực tế mà các em được trải nghiệm
Trong môn Mĩ thuật ở tiểu học nói chung và lớp 4 nói riêng việc hìnhthành kỹ năng hợp tác nhóm cho học sinh có nhiệm vụ rất quan trọng là hỗ trợcho học sinh phát triển khả năng tiếp thu thẩm mĩ và sáng tạo, khuyến khích các
em trải nghiệm, bày tỏ, giao tiếp với nhau qua các hoạt động mĩ thuật thực tế.Việc đổi mới triệt để phương pháp dạy học nhằm tạo cho học sinh tích cực, chủ
Trang 3động và sáng tạo trong học tập là vấn đề đang được quan tâm Chính vì lẽ đó,trong quá trình dạy học, tôi luôn chủ động, tìm tòi và học hỏi đồng nghiệp, lãnhđạo nhà trường trong việc đổi mới phương pháp dạy học để mỗi tiết học của các
em thực sự cuốn hút và hiệu quả bằng việc mạnh dạn áp dụng “Biện pháp rèn
kĩ năng vẽ tranh cho học sinh lớp 4 trường tiểu học Nga Thủy thông qua dạy học hợp tác nhóm theo phương pháp Đan Mạch ” Từ đó có thể giải quyết
phần nào những vấn đề còn vướng mắc và tồn đọng trong dạy học, trong cách sửdụng những kĩ năng vẽ tranh của học sinh lớp 4 nói riêng và học sinh tiểu họcnói chung
2.2 Mục đích nghiên cứu:
- Khi lựa chọn việc áp dụng “Rèn kĩ năng vẽ tranh cho học sinh lớp 4 trường
tiểu học Nga Thủy thông qua dạy học hợp tác nhóm theo phương pháp ĐanMạch ” thì mục đích chính là tháo gỡ những khó khăn mà học sinh còn vướngphải đó là ngại giao tiếp, thụ động trong quá trình tương tác giữa mình và cácbạn trong nhóm, ít có sự chia sẻ về sản phẩm, về cảm xúc của mình đặt trongsản phẩm Qua đó giúp học sinh tạo sự tự tin, tích cực, chủ động và hứng thútrong học tập, để mỗi tiết học thực sự lý thú và hiệu quả Như vậy sẽ giúp họcsinh lớp 4 nói riêng và học sinh trường Tiểu học Nga Thủy nói chung phát triểntoàn diện các kĩ năng, năng lực, phẩm chất và tư duy trong học tập
- Nhằm khắc phục tình trạng dạy học mĩ thuật chưa bám sát chuẩn kiến thức,giáo viên kết hợp sử dụng có hiệu quả giữa chương trình giáo dục mĩ thuật, sáchgiáo khoa, sách giáo viên, các loại tài liệu tham khảo
2.3 Đối tượng nghiên cứu :
Việc lựa chọn kiến thức, nội dung các chủ đề thực hành trong chươngtrình “Em học Mĩ thuật lớp 4” để xây dựng các kĩ năng thực hành sáng tạo mới
mẻ, lý thú nhưng không xa lạ mà gần gũi với tâm sinh lý và trình độ nhận thứccủa học sinh lớp 4B trường Tiểu học Nga Thuỷ, Nga Sơn, Thanh Hóa chính làđối tượng mà tôi nghiên cứu ỏ đề tài này
3 4 Phương pháp nghiên cứu:
Khi thực hiện áp dụng “Biện pháp rèn kĩ năng vẽ tranh cho học sinh lớp 4trường tiểu học Nga Thủy thông qua dạy học hợp tác nhóm theo phương phápĐan Mạch ” tôi đã sử dụng một số phương pháp chính như: Phương pháp nghiêncứu, xây dựng cơ sở lí thuyết; Phương pháp thống kê xử lí số liệu; Phương pháplàm việc theo nhóm; Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, cụ thể như sau
a Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lí thuyết:
Là phương pháp nghiên cứu các tài liệu có liên quan đến kĩ năng thựchành sáng tạo, cách tổ chức nhóm cho học sinh hoạt động tạo sự gần gũi, tươngtác phù hợp với nhận thức, trình độ cũng như nội dung kiến thức tiếp nhận củahọc sinh
b Phương pháp điều tra khảo sát thực tế: Đây là phương pháp điều tra
nghiên cứu thực tế việc tổ chức dạy học và việc hướng dẫn học sinh hoạt độngnhóm trong chương trình mĩ thuật mới cho học sinh lớp 4 ở trường tiểu học Nga
Trang 4Thủy nói riêng và một số trường tiểu học nói chung trên địa bàn huyện Nga Sơn,Thanh hóa.
c Phương pháp làm việc theo nhóm: Được sử dụng để tạo không khí sôi
nổi, các em có thể trao đổi trực tiếp với nhau trong tiết học, giúp học sinh nắmvững kiến thức hơn
d Phương pháp thống kê, xử lí số liệu:
Sau khi áp dụng giải pháp này vào thực tiễn dạy học tại lớp 4B trườngtiểu học Nga Thủy, kết hợp với thu thập các tài liệu, dữ liệu phục vụ cho đề tài,tôi đã tiến hành phân tích, tổng hợp các số liệu minh chứng cụ thể qua các thờiđiểm kiểm tra của giáo viên, tổ chuyên môn nhà trường từng thời điểm cụ thể
Từ đó rút ra kết luận và hiệu quả về việc áp dụng “Biện pháp rèn kĩ năng vẽtranh cho học sinh lớp 4 trường tiểu học Nga Thủy thông qua dạy học hợp tácnhóm theo phương pháp Đan Mạch ”
2 Nội dung sáng kiến.
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.
Trước tiên cần phải hiểu rằng hoạt động nhóm không phải là phương phápgiảng dạy mà là cách thức tổ chức lớp học Dạy học theo nhóm là hình thức tổchức lớp học mà trong đó dưới sự hướng dẫn của giáo viên, học sinh làm việccùng nhau trong những nhóm nhỏ để hoàn thành mục đích học tập chung củanhóm, thực hiện các hoạt động như thảo luận, đóng vai, giải quyết vấn đề Mỗithành viên không chỉ có trách nhiệm thực hiện các hoạt động của nhóm mà cònphải có trách nhiệm hợp tác, giúp đỡ các thành viên trong nhóm hoàn thành cácnhiệm vụ được giao Dạy học theo nhóm là sự tác động trực tiếp giữa học sinhvới nhau và cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ học tập Mỗi cá nhân phải có ý thức
tự hoàn thành nhiệm vụ của mình Thành công của cá nhân là thành công chungcủa cả nhóm Dạy học theo nhóm có một số đặc điểm sau:
- Hoạt động dạy học vẫn được tiến hành trên quy mô cả lớp, như mô hìnhgiờ học truyền thống Việc phân chia nhóm học sinh vừa tuân theo nhận thức,khả năng tiếp thu kiến thức của học sinh, vừa phụ thuộc vào nhiệm vụ học tậphọc sinh cần phải giải quyết
- Học sinh phải trực tiếp tham gia các hoạt động, giải quyết các nhiệm vụhọc tập được đặt ra cho mỗi nhóm
- Trong mỗi nhóm phải có sự phân công nhiệm vụ rõ ràng cho từng thànhviên, phải cùng hợp tác, trao đổi giải quyết nhiệm vụ chung của nhóm
- Giáo viên là người thiết kế các nhiệm vụ học tập và đưa ra các hoạtđộng cụ thể cho từng nhóm Giáo viên chỉ đóng vai trò tổ chức, hướng dẫn chứkhông phải là người đưa ra kiến thức, tìm ra kiến thức
- Học sinh là chủ thể tích cực chủ động sáng tạo của hoạt động học tập.Trong giờ học theo nhóm, giáo viên dẫn dắt học sinh khám phá, lĩnh hội kiếnthức qua từng bước Các nhóm học sinh tự tiến hành các hoạt động, qua nhữngtrải nghiệm cùng bạn, các em sẽ rút ra được kiến thức cần thiết cho mình
2 2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
2.2.1 Thuận lợi.
Trang 5Những năm gần đây trường Tiểu học Nga Thủy đã nổ lực quan tâm đổimới mọi diện mạo của nhà trường nhất là việc thực hiện nghị quyết trung ương
II về công tác xã hội hóa giáo dục, đổi mới phương pháp giảng dạy và việc đánhgiá thực chất việc dạy và học
Bên cạnh đó nền kinh tế của xã Nga Thủy ngày càng phát triển, dân trínhận thức ngày càng cao tạo điều kiện rất tốt cho việc dạy và học, đó là tiền đềcho sự quan tâm của các bậc phụ huynh, đầu tư về đồ dùng, sách giáo khoa vàthời gian học tập cho con em mình
Đa số các em có tinh thần học tập, yêu thích môn học, các em thích vẽ,thích khám phá và có ý thức trong việc học tập
Hơn thế nữa là sự quan tâm của xã nhà, của các cấp nghành, đặc biệt là sựquan tâm của Phòng giáo dục Nga sơn, của ban giám hiệu nhà trường, của cácthầy cô
2.2.2 Khó khăn.
* Về phía giáo viên.
- Các trang thiết bị phục vụ cho việc giảng dạy theo phương pháp mới của Đanmạch còn nhiều hạn chế
- Giáo viên còn thiếu nhiều tài liệu nghiên cứu cũng như trải nghiệm những tiếtdạy chất lượng theo phương pháp mới của các đồng nghiệp
- Giáo viên đoi khi còn ngại khó cho rằng việc áp dụng phương pháp giảng dạy
mĩ thuật theo phương pháp mới của Đan mạch còn mất nhiều thời gian làm đồdùng
- Một số giáo viên văn hóa còn xem nhẹ vai trò của môn mĩ thuật, coi mĩ thuật làmôn đặc thù, là môn phụ trong trường
* Về phía học sinh.
- Do các em còn nhỏ chưa ý thức được những kĩ năng cơ bản cho bản thân,nhiều học sinh không có kĩ năng hoạt động nhóm, không dám nói, không dámbày tỏ ý kiến trước đám đông
- Có một số học sinh ít được tham gia các hoạt động cộng đồng, thiếu trảinghiệm trong cuộc sống
Trong những năm học vừa qua, tôi được phân công giảng dạy môn Mĩ Thuật
tại Trường Tiểu học Nga Thủy, tôi thấy hầu hết các em đều thích học vẽ, các em
học tập với tinh thần hăng say, cảm nhận được cái hay, cái đẹp được thể hiện từnội dung và hình thức mỗi khi các em vẽ một bức tranh Bên cạnh đó còn một sốhọc sinh nhút nhát, rụt rè chưa mạnh dạn nói lên những suy nghĩ của mình, một
số em còn chán nản không thích học vẽ Tất cả những vấn đề trên rất đáng longại, ảnh hưởng lớn đến việc học Mĩ thuật của học sinh cho nên tôi đã tiến hànhđiều tra khối lớp 4 năm học 2018-2019 Cụ thể đầu năm khảo sát lần một môn
Mĩ thuật, chủ đề 6“Ngày Tết, lễ hội và mùa xuân” kết quả như sau:
Tổngsố HS Học sinh có kĩ Học sinh biết Học sinh chưa
Trang 6năng hợp tác nhóm tốt, bài làm
có sáng tạo, sinh động
cách hợp tác nhưng bài làm còn khuôn mẫu, thiếu sự hài hoà
biết cách hợp tác và bài làm chưa đạt yêu cầu
Trong 15 học sinh hoàn thành bài vẽ thì hầu hết các em mới chỉ hoànthành tốt về hình, màu, đúng nội dung đề tài, bài vẽ của các em vẫn chưa thểhiện được sự sáng tạo, chưa thể hiện được khả năng thẩm mĩ và nội tâm, cảmxúc của mình vào bức tranh Trong 3 học sinh hoàn thành tốt thì các bài vẽ đã cósáng tạo, sinh động, song lại chưa có chiều sâu, chưa làm người xem tranh thấythu hút
Từ kết quả thực trạng trên cho thấy chất lượng học môn mĩ thuật của họcsinh lớp 4B nói riêng và học sinh trường tiểu học Nga Thủy nói chung còn nhiềuhạn chế, dẫn đến mỗi tiết học vẽ tranh hiệu quả còn chưa cao, học sinh còn rụt
rè, thiếu tích cực chủ động trong học tập và hoạt động nhóm Vì vậy mà ảnhhưởng không nhỏ đến chất lượng của môn Mĩ thuật và các môn học khác trongnhà trường, như thế là chưa đáp ứng được yêu cầu đổi mới của nền giáo dục tiểu
học ở Việt Nam hiện nay Vì vậy tôi mạnh dạn áp dụng “Biện pháp rèn kĩ năng
vẽ tranh cho học sinh lớp 4 trường tiểu học Nga Thủy thông qua dạy học hợp tác nhóm theo phương pháp Đan Mạch ” với mong muốn giúp học sinh mạnh
dạn, tự tin hợp tác nhóm, phát huy tính sáng tạo, năng khiếu của mình trong vẽtranh, giúp các em cảm nhận và vẽ được những bức tranh đẹp theo cảm nhậnriêng
2.3 Các giải pháp sử dụng để giải quyết vấn đề.
Từ thực trạng trong dạy học Mĩ thuật lớp 4 như đã nói, tôi mạnh dạn đưa
ra những giải pháp trong thực tiễn giảng dạy và công tác để giải quyết nhữngbăn khoăn, vướng mắc và những vấn đề còn tồn đọng trong dạy học và giáo dụchọc sinh với mong muốn góp phần giúp cho học sinh có kĩ năng vẽ tranh thậttốt, được chủ động, mạnh dạn, tự tin phát huy tính sáng tạo, năng khiếu củamình trong học tập, để mỗi giờ học thiếu lôi cuốn trước đây trở thành những giờhọc hấp dẫn và hiệu quả Từ đó sẽ tạo được môi trường học tập có ích, giúp họcsinh phát triển toàn diện, giúp giáo viên tiến bộ trưởng thành, không ngừng traudồi nâng cao tay nghề, để thực hiện điều đó tôi đã tiến hành một số giải phápnhư sau:
2.3.1 Nghiên cứu nội dung, lựa chọn kiến thức để xây dựng kế hoạch bài học phù hợp với môi trường học tập và tâm lí lứa tuổi học sinh.
Trong chương trình cũ thì nội dung của Mĩ thuật lớp 4 có 5 phân môn là:
Tập nặn tạo dáng; Vẽ trang trí; Vẽ tranh; Thường thức mĩ thuật; Vẽ theo mẫu.
thì giờ đây với phương pháp Đan Mạch học sinh được trải nghiệm các bài học
qua 13 chủ đề khác nhau, có chủ đề học trong 3 tiết như chủ đề 5 Sự chuyển
động của dáng người nhưng có chủ đề học trong 4 tiết, như chủ đề Ngày Tết, lễ
Trang 7hội và mùa xuân hay chủ đề11 Em tham gia giao thông Mĩ thuật lớp 4 có 12
chủ đề, mỗi chủ đề đều có nội dung quen thuộc, gắn liền với cuộc sống, học tậpcủa học sinh, học sinh được trải nghiệm về sự thú vị của các hình khối… Điềunày sẽ có tác dụng tích hợp rất tự nhiên việc hợp tác nhóm, hiệu quả giữa việchình thành kiến thức, rèn kĩ năng, giúp giáo viên chủ động, tạo hiệu quả giờ họccao nhất Giáo viên chủ động tìm tòi, nghiên cứu xây dựng kế hoạch bài học phùhợp với hoàn cảnh cụ thể của trường, của địa phương và văn hóa của mình,không lệ thuộc vào hoạt động dạy học có sẵn, cần sáng tạo ra những bài tập phùhợp với điều kiện cơ sở vật chất, hoàn cảnh cụ thể của học sinh, từ đó hình thànhnăng lực thẩm mĩ cho học sinh, giúp học sinh có kĩ năng sống, có vốn hiểu biết
về nét đẹp văn hóa, lịch sử con người và thiên nhiên đất nước
Giáo viên tích hợp các môn học hoạt động giáo dục để kích thích trí tưởngtượng ở trẻ em, từ đó học sinh thể hiện được tác phẩm nghệ thuật bằng nhiềuchất liệu và các hình thức của nghệ thuật thị giác Giáo viên có vai trò làm cầunối giữa phương pháp, nhà trường với học sinh, tạo thành một hệ thống liềnmạch, chặt chẽ, tác động qua lại với nhau giữa đầu vào và đầu ra của quá trìnhdạy học
Khi xây dựng kế hoạch dạy - học giáo viên cần phải chú ý tới :
- Xác định được mục tiêu bài dạy: Là kiến thức kĩ năng cơ bản học sinhcần đạt được sau giờ học, có cân nhắc đến mục tiêu cá nhân phù hợp với nănglực, nhu cầu sở thích từng cá nhân
- Nội dung, môi trường học, quá trình học, đánh giá
- Ra quyết định: Xác định số lượng thành viên trong nhóm, nhóm có hiệuquả từ 2 đến 6 thành viên, giáo viên cần phân công nhiệm vụ trong nhóm
- Học sinh cần nhận thấy mọi thành viên trong nhóm đều phải có tráchnhiệm đóng góp hoàn thành công việc, mọi thành viên cần được lĩnh hội kiếnthức Quá trình xây dựng kế hoach dạy - học chính là sự tích lũy thông tin từnhiều nguồn khác nhau ở môi trường bên ngoài lẫn bên trong của học sinh
- Học sinh học thông qua quá trình vận động cơ thể trong những tìnhhuống cụ thể
- Học sinh học thông qua việc sử dụng đôi tay trong các hoạt động thực tiễn
- Học sinh học thông qua quan sát ngôn ngữ hình ảnh
- Học sinh học thông qua hoạt động nói, nghe và thảo luận
Giáo viên cần xây dựng một môi trường học thật thân thiện, truyền cảmhứng cho học sinh, môi trường học tập bao gồm các hoạt động và nội dung như:
- Sơ đồ tư duy: Học sinh suy nghĩ về một chủ đề nào đó trên sơ đồ nàygiáo viên giúp học sinh phân loại ý kiến của mình thành từng nhóm, học sinh sẽlựa chọn nội dung và trọng tâm của chủ đề bài học
- Thảo luận: Học sinh ghi lại những kiến thức suy nghĩ, trải nghiệm, sau
đó các em thảo luận với nhau theo cặp, theo nhóm, tương tác với nhau để giảiquyết vấn đề
`- Kể chuyện: những câu chuyện cổ tích, thần thoại, truyền thuyết đều lànhững sản phẩm văn hóa quan trọng góp phần truyền cảm hứng cho học sinh, sẽ
Trang 8rất thú vị khi giáo viên và học sinh cùng nhau chia sẻ và thảo luận những câuchuyện cổ tích và liên kết với quá trình cảm thụ thẩm mĩ.
- Hoạt động tích hợp trong chương trình: Các giáo viên bộ môn khác cùngkết hợp, hợp tác với giáo viên mỹ thuật cùng tham gia xây dựng các hoạt độngtích hợp nội dung chương trình phù hợp với tất cả các bộ môn và tình huốngkhác nhau
Việc dạy - học có thành công hay không tùy thuộc vào mối liên hệ giữagiáo viên và học sinh, cùng với phương pháp, mục tiêu, môi trường học tập
2.3.2 Rèn kĩ năng vẽ tranh sáng tạo từ trí nhớ, trí tưởng tượng thông qua
hợp tác nhóm cho học sinh lớp 4
Trong dạy học mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch thì việc giúp học
sinh thể hiện được khả năng sáng tạo trong từng bài vẽ tranh theo chủ đề học tập
là vô cùng quan trọng và cần thiết Chính vì thế mà trong mỗi giờ học tôi luônchú trọng đến việc khơi dậy nguồn trí nhớ, trí tưởng tưởng phong phú và trongsáng của trẻ để giúp các em hoàn thiện bài vẽ có sáng tạo và phong cách, cảmxúc riêng Cụ thể, tôi đã hướng dẫn học sinh liên tưởng những hình ảnh mới domình cảm nhận khi quan sát những hình ảnh cụ thể ở trước mắt làm cơ sở sángtạo tác phẩm cho mình theo sự liên tưởng về mặt nội dung chủ đề Như vậy đểkhởi đầu cho hoạt động mỹ thuật từ trí nhớ, trí tưởng tượng cần có hình ảnh cụthể để học sinh quan sát và liên tưởng đến hình ảnh sáng tạo của các em
* Mô tả chủ đề 6: Ngày Tết, Lễ hội và mùa xuân (trang 35- Sách Mỹ thuật
lớp 4)(3)
Giáo viên giới thiệu khái quát về tranh ngày Tết, Lễ hội và mùa xuân: Làtranh vẽ người và cảnh vật xung quanh cho phù hợp với nội dung nào đó như:chuẩn bị tết, đi chơi tết, lễ hội…
Giống như bao thể loại tranh khác, tranh ngày tết, lễ hội cũng có nhữngnét riêng độc đáo, sự độc đáo của tranh là ở chỗ cảnh vật, không khí và các hoạtđộng văn hóa diễn ra trong ngày tết,lễ hội và mùa xuân
Khác với cách vẽ cũ là vẽ trên giấy chương trình mới có thể thể hiện chủ
đề “Ngày Tết, Lễ hội và mùa xuân” bằng nhiều hình thức :xé dán, nặn, tạo hình
từ dây thép và các vật liệu tìm được…
Qua chương trình mới này học sinh sẽ phát triển được hết khả năng để đạtđược mục tiêu đề ra
- Hiểu và nêu được một số đặc điểm
về ngày tết, và mùa xuân
- Biết cách ghi nhớ các nét đặc trưng
- Biết cách ghi nhớ các nét đặc trưng -Sáng tạo được sản phẩm mĩ thuật bằng
cách vẽ,nặn, tạo hình từ vật liệu tìm được
và sắp đặt theo nội dung chủ đề
- Phát triển khả năng kết hợp mắt. - Làm việc theo cặp, nhóm đôi hiệu quả
Trang 9Giáo viên gây chú ý bằng cách đặt câu hỏi trước khi tiến hành vẽ, họcsinh làm việc theo nhóm ngồi đối diện nhau
– Giáo viên yêu cầu học sinh thảo luận và thống nhất nội dung
Học sinh lớp 4B trường TH Nga Thủy hoạt động thực hành vẽ theo nhóm
Qua việc quan sát và nhớ lại các hoạt động trong ngày tết và lễ hội mùaxuân học sinh hiểu được những cảnh vật, không khí và các hoạt động văn hóadiễn ra trong ngày tết và mùa xuân…khác nhau với các mùa khác trong năm Sau
đó, tôi tổ chức cho các em hợp tác nhóm, tương tác qua lại lẫn nhau, phác thảo
và tạo ngân hàng hình ảnh Để tăng sự yêu thích nghệ thuật, tôi lồng nghép giớithiệu các tác phẩm nghệ thuật của các họa sĩ nhí giúp học sinh tự tin hơn, có ấntượng hiểu rõ những phong cách biểu cảm khác nhau khi vẽ tranh
Các tác phẩm của họa sĩ nhí
Trang 10Đây là chủ đề giúp các em hiểu rõ hơn về Ngày tết cổ truyền của dân tộc
mình Các em được quan sát, thảo luận nhóm để tìm hiểu về các hoạt động diễn
ra trong ngày tết, những công việc chuẩn bị để đón tết cho đến vui chơi trongngày tết… Phương pháp lấy học sinh làm trung tâm được làm sáng tỏ trongtừng bước, những gì học sinh có thể nhớ, hiểu, sử dụng và phân tích đánh giáđược Tôi đã kết hợp giúp học sinh phát triển thành một bức tranh với đầy đủ nộidung và yếu tố như trên Kết quả trong mỗi tiết học, các em đã biết nhanh chónggia nhập vào nhóm, tiết học sôi nổi, hứng thú hơn; các em tích cực chủ động hợptác, giúp đỡ, giao tiếp học hỏi lẫn nhau; tự tìm tòi, tự chiếm lĩnh kiến thức Đồngthời các hoạt động dạy-học diễn ra theo đúng trình tự một cách khoa học và gắnkết với nhau, các em dễ tiếp thu bài hơn Nhất là bài vẽ của học sinh đã thể hiện
sự sáng tạo cao, có cảm xúc và gây ấn tượng cho người thưởng thức
2.3.3 Nâng cao kĩ năng thực hành vẽ tranh cho học sinh thông qua quy trình
vẽ cùng nhau và sáng tác câu chuyện
Trong giáo dục mĩ thuật, học sinh được phát triển không ngừng và có sự
khác biệt ở mỗi em về khả năng quan sát, trí tưởng tượng, học sinh bị ảnh hưởngthông qua tiếp xúc với sự vật, hiện tượng xung quanh hay thông qua các kênhnhư: ti vi, sách tạp chí, truyện tranh và các tác phẩm điêu khắc công cộng Họcsinh được nâng cao hiểu biết về những tình huống sự kiện từ đời sống hàng ngàycủa các em Từ đó học sinh sẽ phát triển được các khả năng như:
- Biến những quan sát về con người thành tranh vẽ
- Nhận biết phân biệt được dặc điểm, đặc tính của các loại vật liệu vẽ
- Hợp tác và hoạt động theo nhóm, cặp
- Tạo ra những câu chuyện ấn tượng, phù hợp với chủ đề học
* Mô phỏng qua chủ đề: Chúng em với thế giới động vật (lớp 4) thời
lượng 4 tiết Thực hiện quy trình vẽ cùng nhau và sáng tác câu chuyện
Tiết 1: Tìm hiểu nội dung và vẽ cùng nhau
Tiết này học sinh làm việc đơn lẻ, tạo ngân hàng hình ảnh và kết hợp vớicác thành viên trong nhóm, trong lớp
Mục tiêu: Hoạt động nhóm của tiết này là hợp tác giữa các thành viên
trong nhóm, trong lớp
Trang 11
Học sinh lớp 4B trường TH Nga Thủy hoạt động nhóm
+ Học sinh biết tập trung vào nhiệm vụ được giao, biết hợp tác và tôntrọng ý kiến của người khác
+ Học sinh tự tạo nhóm 4 thích hợp với lớp học
+ Học sinh lên chọn hình ảnh( từ ngân hàng hình ảnh)
+ Các nhóm trình bày ý tưởng
- Giáo viên gợi ý các câu hỏi
+ Nhóm em sẽ xây dựng câu chuyện gì? Ở đâu? Các nhân vật trongchuyện đang làm gì?
+ Ở tiết này học sinh làm việc theo nhóm, mỗi nhóm sáng tác một câuchuyện dựa vào ngân hàng hình ảnh ở tiết 1, từ hình tượng độc lập, nhóm sẽthảo luận, sau đó phân công cho từng thành viên trong nhóm tìm hình vẽ màu,
vẽ thêm hình…
Tiết 2: Chia sẻ nội dung câu chuyện
- Học sinh quan sát thống nhất cách thực hành, ghi nhớ, phân vai, tập chia