1. Thực hiện pháp luật Là quá trình hoạt động có mục đích Làm cho những quy định của pháp luật đi vào thực tiễn đời sống, trở thành hoạt động thực tế, hợp pháp của các chủ thể pháp luật a.1, Các hình thức thực hiện PL Tuân thủ PL: Chủ thể phải tự kiềm chế, không được thực hiện những hành vi mà PL cấm (QPPL cấm đoán) Thi hành PL: Chủ thể phải thực hiện những hành vi nhất định nhằm thi hành các nghĩa vụ mà PL yêu cầu phải làm (QPPL bắt buộc) Sử dụng PL: Chủ thể dùng PL như một công cụ để hiện thực hoá các quyền và lợi ích của mình (QPPL cho phép) Áp dụng PL: Là hoạt động của các cơ quan NN có thẩm quyền nhằm đưa các QPPL tới các tình huống, các đối tượng cụ thể trong những điều kiện, hoàn cảnh nhất định
Trang 1Bài 5: Vi phạm và xử lý vi phạm PHÁP LUẬT
Bộ môn Pháp luật và thanh tra y tế
1.Mục tiêu bài học
• Trình bày và phân biệt các khái niệm: thực hiện, tuân
thủ, thi hành và áp dụng pháp luật y tế
• Trình bày được khái niệm và các loại vi phạm pháp
luật
• Đưa ra được các nhận xét về vi phạm luật pháp y tế
và cách xử lý qua thảo luận tình huống cụ thể
2 Nội dung
1 Thực hiện pháp luật
- Là quá trình hoạt động có mục đích
-Làm cho những quy định của pháp luật đi vào thực tiễn đời sống, trở thành hoạt động thực tế, hợp pháp của các chủ thể pháp luật
a.1, Các hình thức thực hiện PL
- Tuân thủ PL: Chủ thể phải tự kiềm chế, không được thực hiện những hành vi mà PL cấm (QPPL cấm đoán)
- Thi hành PL: Chủ thể phải thực hiện những hành vi nhất định nhằm thi hành các nghĩa vụ mà PL yêu cầu phải làm (QPPL bắt buộc)
- Sử dụng PL: Chủ thể dùng PL như một công cụ để hiện thực hoá các quyền và lợi ích của mình (QPPL cho phép)
- Áp dụng PL: Là hoạt động của các cơ quan NN có thẩm quyền nhằm đưa các QPPL tới các tình huống, các đối tượng cụ thể trong những điều kiện, hoàn cảnh nhất định
Trang 2a.2, Thảo luận 10 phút
Hãy đưa ra các ví dụ cụ thể về:
Tuân thủ pháp luật
Thi hành pháp luật
Sử dụng pháp luật
Áp dụng pháp luật
b, Vi phạm pháp luật là gì?
- Là hành vi của cá nhân hoặc tổ chức cụ thể có năng lực trách nhiệm pháp lý
- Được thể hiện dưới dạng hành vi (hành động hay không hành động)
-Trái với PL
- Có lỗi
- Gây thiệt hại cho xã hội hoặc các QHXH được NN bảo vệ
b.1, Dấu hiệu vi phạm pháp luật
- Là hành vi xác định của con người, xử sự thực tế cụ
thể của cá nhân hoặc tổ chức nhất định Pháp luật điều chỉnh hành vi, KHÔNG điều chỉnh suy nghĩ của con
người
- Hành vi xác định có thể được thực hiện …:
bằng hành động (ví dụ: đi xe máy vượt đèn đỏ khi tham gia giao thông)
bằng không hành động (ví dụ: trốn tránh nghĩa vụ nộp thuế)
Trang 3- là hành vi trái pháp luật: xử sự trái với các yêu
cầu của pháp luật
- Hành vi này được thể hiện dưới các hình thức sau
Chủ thể thực hiện những hành vi bị pháp luật cấm
Ví dụ: đi xe máy vào đường ngược chiều…
Chủ thể không thực hiện những nghĩa vụ mà pháp luật bắt buộc phải thực hiện Ví dụ: trốn tránh nghĩa
vụ quân sự, đóng thuế…
Chủ thể sử dụng quyền hạn vượt quá giới hạn cho phép Ví dụ: chủ tịch xã bán đất công cho một số cá nhân nhất định…
- là hành vi của chủ thể có năng lực trách nhiệm
pháp lý, vì hành vi có tính chất trái pháp luật
nhưng của chủ thể không có năng lực trách nhiệm pháp lý thì không bị coi là vi phạm pháp luật
- Năng lực trách nhiệm pháp lý của chủ thể là khả
năng mà pháp luật quy định cho chủ thể phải chịu trách nhiệm về hành vi của mình
- là hành vi có lỗi của chủ thể, tức là khi thực hiện
hành vi trái pháp luật, chủ thể có thể nhận thức được hành vi của mình và hậu quả của hành vi
đó, đồng thời điều khiển được hành vi của mình
- là hành vi xâm hại tới các quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ, tức là làm biến dạng đi cách
xử sự là nội dung của quan hệ pháp luật đó
c, Cấu thành của vi phạm pháp luật
Trang 4- Mặt khách quan
- Mặt chủ quan
- Chủ thể
- Khách thể
Mặt khách quan của vi phạm pháp luật
Dấu hiệu biểu hiện ra bên ngoài thế giới khách quan của
vi phạm pháp luật
Bao gồm các yếu tố:
Hành vi trái pháp luật
Hậu quả nguy hiểm cho xã hội
Mối quan hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả nguy hiểm cho xã hội
Thời gian
Địa điểm
Phương tiện vi phạm
Mặt chủ quan của vi phạm pháp luật
Là trạng thái tâm lý bên trong của chủ thể khi thực hiện hành vi trái pháp luật
Bao gồm các yếu tố:
Lỗi: cố ý (trực tiếp & gián tiếp) & vô ý (cẩu thả & quá tự tin)
Động cơ (động lực tâm lý bên trong thúc đẩy chủ thể thực hiện hành vi)
Mục đích vi phạm pháp luật (cái đích trong tâm lý hay kết quả cuối cùng mà chủ thể mong muốn đạt được khi thực hiện hành vi )
Chủ thể và khách thể của vi phạm pháp luật
Trang 52 Chủ thể của vi phạm pháp luật là cá nhân, tổ chức
có năng lực trách nhiệm pháp lý và đã thực hiện hành vi trái pháp luật
3 Khách thể của vi phạm pháp luật là quan hệ xã hội
được pháp luật bảo vệ nhưng bị hành vi trái pháp luật xâm hại tới
4 Phân tích cấu thành của VPPL
5 Anh A là sinh viên năm 2, có quen với anh B là Việt kiều Úc từ năm 2016 Năm 2018, anh B về Việt Nam
và gặp A Đúng lúc đó, A không có tiền đóng học phí, nhiều lần nhà trường nhắc nhở Ngày 2/4/2018, trong lúc đến chơi nhà B, Lợi dụng lúc B không để ý, A đã lấy trộm 1 chiếc lắc 2 lượng vàng 24K Sau khi bán được 32 triệu, A đóng học phí, mua xe máy và gửi tiền
về cho mẹ và bà nội dưới quê
Các loại vi phạm pháp luật
1 Phân loại vi phạm pháp luật căn cứ vào tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của vi phạm pháp luật
Vi phạm pháp luật hình sự hay còn gọi là tội phạm
Vi phạm hành chính
Vi phạm dân sự
Vi phạm kỷ luật
2 Thảo luận
3 Lấy ví dụ về các loại vi phạm
Hình sự
Hành chính
Trang 6 Dân sự
Kỷ luật
4 Trách nhiệm pháp lý
Kiểm tra: Phân tích cấu thành của VPPL
Ngày 13/9/2008, Cục Cảnh sát môi trường – Bộ Công
an phối hợp Bộ tài nguyên môi trường phát hiện vụ việc sai phạm của Cty TNHH Vedan Việt Nam xả
nước thải chưa qua xử lý theo quy định, có nhiều chất độc hại gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường sống đặc biệt là dòng sông Thị Vải trong suốt 14 năm
kể từ năm hoạt động (1994) khoảng 4000 m3/ngày Trách nhiệm pháp lý
- Trách nhiệm pháp lý là hậu quả pháp lý bất lợi đối với chủ thể phải gánh chịu thể hiện qua việc
họ phải gánh chịu những biện pháp cưỡng chế nhà nước được quy định trong phần chế tài của các quy phạm pháp luật khi họ vi phạm pháp luật hoặc khi có thiệt hại xảy ra do những nguyên nhân khác được pháp luật quy định
- Trách nhiệm pháp lý là loại trách nhiệm do pháp luật quy định (≠ trách nhiệm đạo đức)
5 Trách nhiệm pháp lý của chủ thể vi phạm pháp luật
Chủ thể phải gánh chịu trách nhiệm pháp lý là chủ thể
vi phạm pháp luật
Trang 7 Trách nhiệm pháp lý luôn gắn liền với các biện pháp cưỡng chế được quy định trong phần chế tài của các quy phạm pháp luật
Trách nhiệm pháp lý luôn là hậu quả pháp lý bất lợi đối với chủ thể vi phạm pháp luật thể hiện qua việc họ phải gánh chịu những sự thiệt hại về tài sản, về nhân thân, về tự do hoặc những thiệt hại khác do pháp luật quy định
6 Phân loại trách nhiệm pháp lý
• Trách nhiệm hình sự
• Trách nhiệm hành chính *
• Trách nhiệm dân sự
• Trách nhiệm kỷ luật *
• Trách nhiệm vật chất *
• Trách nhiệm hiến pháp
• Trách nhiệm pháp lý của quốc gia trong quan hệ
quốc tế
7 Xử lý vi phạm lĩnh vực y tế
8 Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế
Vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế là những hành
vi có lỗi do cá nhân, tổ chức thực hiện, vi phạm các quy định của pháp luật về quản lý nhà nước trong lĩnh vực y tế mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt vi phạm hành chính
Nghị định 176/2013/NĐ-CP; 14/11/2013
Trang 8-Các loại vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế
-Vi phạm các quy định về y tế dự phòng và phòng, chống HIV/AIDS;
-Vi phạm các quy định về khám bệnh, chữa bệnh
-Vi phạm các quy định về dược, mỹ phẩm và trang thiết bị y tế
-Vi phạm các quy định về bảo hiểm y tế
-Vi phạm các quy định về dân số
-Xử lý kỷ luật viên chức, công chức
Mỗi hành vi vi phạm pháp luật (VPPL) chỉ bị xử lý một hình thức kỷ luật
Nếu viên chức có nhiều hành vi VPPL hoặc tiếp tục có hành vi VPPL trong thời gian đang thi hành quyết định
kỷ luật thì bị xử lý kỷ luật về từng hành vi VPPL và chịu hình thức kỷ luật nặng hơn một mức so với hình thức kỷ luật áp dụng với hành vi VPPL nặng nhất, trừ trường hợp có hành vi VPPL bị xử lý kỷ luật bằng hình thức buộc thôi việc
Nghị định 27/2012/NĐ-CP; 6/4/2012)
Viên chức bị xử lý kỷ luật khi có hành vi vi phạm pháp luật
Vi phạm việc thực hiện nghĩa vụ của viên chức và
những việc viên chức không được làm quy định tại Luật Viên chức;
Vi phạm các nghĩa vụ khác cam kết trong hợp đồng làm việc đã ký kết với đơn vị sự nghiệp công lập;
Trang 9 Vi phạm pháp luật bị Tòa án kết án bằng bản án có hiệu lực pháp luật;
Vi phạm quy định của pháp luật về phòng, chống tham nhũng; thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; bình đẳng giới; phòng, chống tệ nạn xã hội và các quy định khác của pháp luật liên quan đến viên chức nhưng chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự
9 Hình thức xử lý kỷ luật
Khiển trách
Cảnh cáo
Cách chức (Nếu là viên chức quản lý)
Buộc thôi việc
10.Trách nhiệm bồi thường, hoàn trả
Viên chức làm mất, hư hỏng trang bị, thiết bị hoặc có hành vi khác gây hại tài sản của đơn vị sự nghiệp công lập thì phải có nghĩa vụ bồi thường
Viên chức khi thực hiện công việc hoặc nhiệm vụ
được phân công có lỗi gây thiệt hại cho người khác thì đơn vị sự nghiệp công lập phải bồi thường thiệt hại do viên chức thuộc quyền quản lý gây ra theo quy định của pháp luật dân sự về trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng Viên chức có lỗi gây thiệt hại cho người khác mà đơn vị sự nghiệp công lập đã bồi
thường phải có nghĩa vụ hoàn trả cho đơn vị sự nghiệp công lập
Trang 10 Thảo luận một số tình huống
vi phạm pháp luật
Hãy cùng xem video và rút ra bài học cho bản thân https://www.facebook.com/TinThoiSuPage/videos/ 2487581021255992/
11.Hướng dẫn bài trình bày Lớp chia thành các nhóm chuẩn bị các tình huống liên quan đến các chủ đề sau:
1 Sinh viên chơi lô đề
2 Sinh viên nam có người yêu dưới 18 tuổi và có hành vi quan hệ tình dục với người yêu
3 Sinh viên nữ yêu và chung sống như vợ chồng với người đã có gia đình
4 Cán bộ y tế tư vấn/chẩn đoán/chữa bệnh sai gây hậu quả cho bệnh nhân
12.Hướng dẫn bài trình bày
- Phân tích cấu thành vi phạm pháp luật
- Căn cứ pháp lý và hướng xử lý đối với từng tình huống
- Cả lớp đưa ra câu hỏi cho nhóm trình bày
- Đại diện nhóm trả lời