PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẢNG XƯƠNG TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ NGUYỄN DU SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM TÊN ĐỀ TÀI MỘT SỐ KINH NGHIỆM KHI BIÊN SOẠN ĐỀ KIỂM TRA MỘT TIẾT MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN LỚP BẰNG HÌNH THỨC TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN GĨP PHẦN NÂNG CAO HIỆU QUẢ DẠY HỌC TẠI TRƯỜNG THCS NGUYỄN DU, QUẢNG XƯƠNG Người thực hiện: TRỊNH THỊ HÀ Chức vụ: Giáo viên Đơn vị công tác: Trường THCS NGUYỄN DU SKKN thuộc lĩnh vực ( mơn): GIÁO DỤC CƠNG DÂN THANH HÓA, NĂM 2019 MỤC LỤC Trang PHẦN MỞ ĐẦU 1.1 Lí chọn đề tài 1.2 Mục đích nghiên cứu 1.3 Đối tượng nghiên cứu 1.4 Phương pháp nghiên cứu 1.5 Những điểm sáng kiến kinh nghiệm NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lí luận 2.2 Thực trạng vấn đề trước áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 2.3 Các sáng kiến kinh nghiệm giải pháp sử dụng 2.4 Hiệu sáng kiến kinh nghiệm KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ: 3.1 Kết luận 3.2 Kiến nghị: TÀI LIỆU THAM KHẢO DANH MỤC CÁC ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG ĐÁNH GIÁ XẾP LOẠI CẤP PHÒNG GD&ĐT, CẤP SỞ GD&ĐT VÀ CÁC CẤP CAO HƠN XẾP LOẠI TỪ C TRỞ LÊN 3 3 4 4 17 18 18 19 21 22 MỞ ĐẦU 1.1 Lí chọn đề tài: Hiện việc đổi mục tiêu nội dung phương pháp thầy cô giáo đứng lớp, nhà giáo dục quan tâm mạnh mẽ, nên không đổi phương pháp KTĐG Đặc biệt việc đổi KTĐG có ý nghĩa thúc đẩy q trình đổi PPDH góp phần nâng cao chất lượng giáo dục KTĐG có tác động cách tân giáo dục quốc gia Đúng G.K.Miller khẳng định: Thay đổi chương trình kỹ thuật giảng dạy mà khơng thay đổi hệ thống đánh giá chắn chẳng tới đâu! Thay đổi hệ thống đánh khơng thay đổi chương trình giảng dạy có tiếng vang đến chất lượng học tập sửa đổi chương trình mà khơng sờ đến kiểm tra, đánh giá, thi cử [3;56] Những cách kiểm tra – đánh giá giáo viên môn từ trước đến thiên tự luận, nên việc đổi phương pháp kiểm tra – đánh giá theo hướng trắc nghiêm khác quan (4 đáp án chọn đáp án đúng) lần tất yếu Xu hướng sử dụng phương pháp trắc nghiệm nhiều mơn học như: Tốn, Lý, Hóa, Sinh, Sử, Địa áp dụng mơn GDCD phải đổi để phù hợp với xu qua củng cố kiến thức, đánh giá khả nắm bắt kiến thức học sinh, từ điều chỉnh phương pháp dạy học cho phù hợp có hiệu Mục đích cuối thầy trị góp phần nâng cao chất lượng hiệu công tác giáo dục Muốn thực mục tiêu trên, cơng việc tạo đề kiểm tra trắc nghiệm khách quan tùy tiện thiếu sở Vì hình thức – nội dung đề kiểm tra đánh giá có vai trị định đến kết học tập học sinh, sở để phản ánh lại kết giảng dạy giáo viên học học sinh Nhưng, để soạn đề kiểm tra phù hợp với nội dung giảng dạy, đặc thù môn, bám sát chuẩn kiến thức kĩ năng, đảm bảo kiến thức dàn trải nội dung hạn chế tiêu cực thi cử Và để đáp ứng vấn đề đặt tác giả chọn nghiên cứu đề tài: “Một số kinh nghiệm thiết kế đề kiểm tra tiết môn GDCD lớp hình thức trắc nghiệm khách quan kết hợp với tự luận góp phần nâng cao hiệu dạy học trường THCS Nguyễn Du – Quảng Xương” 1.2 Mục đích nghiên cứu: Đề tài hướng đến mục đích thiết kế kiểm tra mơn GDCD lớp (Kiểm tra tiết học kì II) theo hướng đổi đảm bảo tính khoa học, tính khách quan, thực tiễn, góp phần nâng cao hiệu đánh giá dạy học mơn GDCD lớp nói riêng dạy học nói chung 1.3 Khách thể đối tượng nghiên cứu: - Khách thể nghiên cứu: Việc kiểm tra theo lối truyền thống (Tự luận, Tự luận kết hợp trắc nghiệm trắc nghiệm hình thức: Ghép đơi, điền khuyết, sai ) môn GDCD lớp từ trước đến - Đối tượng nghiên cứu: Đối tượng đề tài kiểm tra tiết nằm chương trình GDCD lớp THCS hành - Đề tài tập trung nghiên cứu lí luận thiết kế kiểm tra, thực trạng tạo cở cho việc thiết kế kiểm tra cụ thể môn GDCD lớp theo hướng đổi - Địa bàn kiểm chứng: Trường THCS Nguyễn Du - Quảng Xương 1.4 Phương pháp nghiên cứu: Nâng cao hiệu chất lượng dạy học giáo viên học sinh, rèn luyện với hình thức kiểm tra trắc nghiệm khách quan với bốn lựa chọn theo định hướng Bộ GDĐT năm 2018 - Phương pháp phân tích – tổng hợp: Sử dụng phương pháp để phục vụ q trình thu thập thơng tin, tài liệu liên quan, xây dựng hệ thống tư liệu để phục vụ đề tài nghiên cứu - Phương pháp so sánh – đối chiếu: Nhằm kiểm tra chất lượng, đối chiếu q trình thực nghiệm tính khả thi đề tài 1.5 Những điểm sáng kiến kinh nghiệm: Đề tài tập trung giải số nhiệm vụ sau: - Nêu sở lí luận chung kiểm tra mơn GDCD - Thực trạng số khó khăn việc làm quen hình thức kiểm tra theo hướng trắc nghiệm khách quan giáo viên học sinh - Kỹ thuật xây dựng ma trận, đề kiểm tra - Thiết kế ma trận, đề kiểm tra GDCD lớp theo hướng đổi NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lí luận: 2.1.1 Kiểm tra, đánh giá ? Kiểm tra, đánh giá khâu cuối chu trình dạy học, song xem bước khởi đầu cho chu trình với chất lượng trình dạy học Từ phương diện khác, xem kiểm tra, đánh giá hoạt động nhằm rút phán đoán giá trị đạt định cần thiết sở thông tin số liệu thu thập Kiểm tra, đánh giá hoạt động mà thực chất trình "đo lường", việc xác định trình độ kiến thức, kỹ xảo, kỹ mà học sinh đạt không tiến hành theo phép đo mà thang điểm hay bậc thang xếp hạng Kiểm tra, đánh giá hai mặt trình, kiểm tra thu thập thông tin, số liệu, chứng kết đạt được, đánh giá so sánh đối chiếu với mục tiêu dạy học đưa phán đoán kết luận thực trạng nguyên nhân kết Đánh giá gắn liền với kiểm tra, nằm chu trình kín q trình dạy học 2.1.2 Ưu điểm nhược điểm dùng câu hỏi trắc nghiệm khách quan để kiểm tra đánh giá Trắc nghiệm khách quan dạng trắc nghiệm câu hỏi có kèm theo câu trả lời sẵn Loại câu hỏi cung cấp cho học sinh phần hay tất thông tin cần thiết đòi hỏi học sinh phải lựa chọn câu để trả lời cần điền thêm vài từ Loại cịn gọi câu hỏi đóng, xem trắc nghiệm khách quan chúng đảm bảo tính khách quan chấm điểm, dựa đáp án, biểu điểm cụ thể, rõ ràng xác Phương pháp kiểm tra đánh giá hình thức trắc nghiệm khách quan có nhiều ưu điểm rõ rệt Các nội dung trắc nghiệm khách quan bao phủ toàn phần, chương, môn học mà ta cần kiểm tra Nhanh chóng, tốn thời gian Bài thi trắc nghiệm khách quan đảm bảo tính khách quan việc đánh giá Điều khắc phục hạn chế chấm tự luận Sử dụng trắc nghiệm khách quan yếu tố chủ quan, cảm tính chấm giáo viên thu lại đến mức tối thiểu Trắc nghiệm khách quan có nhược điểm giáo viên phải thời gian công sức cho việc biên soạn đề kiểm tra Mặt khác, trắc nghiệm khách quan không đánh giá khả diễn đạt, tư sáng tạo, khả giải vấn đề học sinh Trắc nghiệm khách quan tự luận phương pháp tốt để đo lường kết học tập học sinh Mỗi hình thức có ưu điểm nhược điểm, đổi kiểm tra, đánh giá cần có kết hợp hài hồ hai hình thức này, khơng nên tuyệt đối hố vai trị hình thức mà xem nhẹ ưu điểm hình thức kia, dẫn đến khuynh hướng lệch lạc kiểm tra, đánh giá Việc lựa chọn hình thức kiểm tra, đánh giá phù hợp phải vào đặc thù tri thức mơn học, mục đích, u cầu thực tế mơn học - u cầu soạn thảo:` + Trong phần lựa chọn, số câu lựa chọn khơng nên câu nhiều câu, nên dùng câu vừa đủ Trong trường hợp khơng tìm đủ số câu “mồi nhử” hấp dẫn, khơng nên tìm cách đặt bừa cho đủ số lượng, ta có câu “mồi nhử” vô nghĩa + Khi soạn câu lựa chọn, cần nhớ câu đặt để phân biệt học sinh giỏi với học sinh kém, học sinh hiểu với học sinh không hiểu bài, khơng phải bẫy để rình học sinh vô ý + Tránh câu hỏi có câu trả lời lựa chọn Tránh xếp câu trả lời nằm vị trí tương ứng câu hỏi - Ví dụ: Di sản văn hóa sau di sản văn hóa vật thể? A Thành nhà Hồ C Vịnh Hạ Long B Hát chòi; D Hội chọi trâu Đồ Sơn Đáp án: Cả A C 2.2 Thực trạng vấn đề biên soạn đề kiểm tra theo hình thức trắc nghiệm khách quan Xác định chủ đề, nội dung chương trình GDCD học kì lớp Học sinh lớp từ trước đến đầu năm học 2018 - 2019 đa phần quan niệm mơn GDCD mơn phụ, hình thức học chủ yếu đối phó để qua mơn, đặc biệt hình thức kiểm tra chủ yếu em tiếp cận môn học hình thức tự luận Tơi tiến hành điều tra hình thức kiểm tra giáo viên câu hỏi (Phụ lục 1) việc vận dụng hình thức TNKQ dạy học môn GDCD số trường địa bàn huyện Quảng Xương tỉnh Thanh Hóa thu kết sau: Bảng Kết khảo sát giáo viên GDCD từ trước đến đầu năm học 2018– 2019 hình thức kiểm tra GV tham gia khảo sát Chưa thành thạo Đã thành thạo Bước đầu làm quen SL SL % SL % SL % THCS Quảng Ninh 0 100 0 THCS Lưu Vệ 0 0 100 THCS Quảng Phong 0 100 0 Tổng 0 67 33 Giáo viên GDCD giảng dạy 12 Qua kết điều tra thấy rõ: việc kiểm tra đánh giá theo hình thức TNKQ giáo viên từ trước đến trước năm học 2018 - 2019 áp dụng nên năm học 2018 – 2019 lần môn GDCD đưa vào kiểm tra học kì, tiết, 15 phút giáo viên tìm tịi, phát huy tính tự học biên soạn câu hỏi TNKQ cịn nhiều thiếu sót, chưa thành thạo khâu đề Từ đặt cho năm học 2018 – 2019 nhiều đòi hỏi cho giáo viên đứng lớp đảm trách môn GDCD 2.3 Các giải pháp sử dụng để giải vấn đề: 2.3.1 Các bước thiết lập đề kiểm tra: Bước 1: Xác định mục đích đề kiểm tra: Việc kiểm tra, đánh giá kết học tập học sinh khơng nhằm mục đích đánh giá thực trạng nhằm định hướng, điều chỉnh hoạt động dạy thầy, mà hoạt động học trò Muốn vậy, việc kiểm tra đánh giá phải đạt yêu cầu như: Làm sáng tỏ mức độ đạt chưa đạt mục tiêu dạy học, tình trạng kiến thức, kĩ năng, thái độ học sinh so với yêu cầu chương trình; phát nguyên nhân sai sót, giúp học sinh điều chỉnh hoạt động học, giúp giáo viên điều chỉnh hoạt động dạy Giúp giáo viên học sinh có sở thực tế để nhận điểm mạnh, điểm yếu mình, có biện pháp điều chỉnh, tự hồn thiện hoạt động dạy học nhằm nâng cao chất lượng hiệu việc dạy học Bước 2: Xác định hình thức đề kiểm tra: Đề kiểm tra TNKQ Bước Liệt kê tên, chủ đề cần kiểm tra LỚP: 7: Học kỳ II : Tiết Tiết 19 – 20 Tiết 21 – 22 Tiết 23 – 24 Tiết 25 – 26 Tiết 27 Tiết 28 – 29 Tiết 30 – 31 Tiết 32 Tiết 33 – 34 Tiết 35 Tiết 36 18 tuần - 18 tiết Tên Bài 12 Sống làm việc có kế hoạch Bài 13 Quyền bảo vệ chăm sóc giáo dục trẻ em Việt Nam Bài 14 Bảo vệ môi trường tài nguyên thiên nhiên - Cập nhật số liệu vào phần Thông tin, kiện Bài 15 Bảo vệ di sản văn hóa - Khơng u cầu học sinh trả lời: Câu hỏi e phần Quan sát ảnh - Không yêu cầu học sinh làm tập a phần tập Kiểm tra viết Bài 16 Quyền tự tín ngưỡng tơn giáo - Cập nhật số liệu phần Thông tin, kiện - Không yêu cầu học sinh trả lời: Câu hỏi gợi ý b, d, đ phần Thông tin, kiện Bài 17 Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam - Đọc thêm: + Thông tin phần Thông tin, kiện; Sơ đồ phân công Bộ máy Nhà nước.- Không yêu cầu học sinh trả lời: + Câu hỏi gợi ý b, c, d, đ phần Sơ đồ phân cấp Bộ máy Nhà nước; + Câu hỏi gợi ý b sau Sơ đồ Phân công Bộ máy Nhà nước Bài 18 Bộ máy nhà nước cấp sở (xã, phường, thị trấn) Ơn tập HKII Thực hành, ngoại khóa vấn đề địa phương nội dung học Kiểm tra HKII Bước 4: Thiết lập ma trận đề kiểm tra: Giáo viên sau thiết lập ma trận xong cần kiểm tra lại thông tin, độ xác tính khoa học ma trận thiết kế Ma trận thết kế xong nên đưa thảo luận trước nhóm mơn để có cân đối, điều chỉnh phù hợp với lực lớp giáo viên nhóm phụ trách tránh tình trạng mang tính chủ quan cá nhân Bảng Khung ma trận đề kiểm tra theo hình thức TNKQ Tên Chủ đề (Nội dung, bài…) Chủ đề Bài Số câu Số điểm Tỉ lệ % Chủ đề Bài Số câu Số điểm Tỉ lệ % Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Vận dụng mức cao Cộng Chuẩn KT, Chuẩn KT, Chuẩn KT, Chuẩn KT, KN cần KN cần KN cần KN cần kiểm tra kiểm tra kiểm tra kiểm tra Số câu Số điểm Số câu Số điểm Số câu Số điểm Số câu Số điểm Số câu điểm= % Chuẩn KT, Chuẩn KT, Chuẩn KT, Chuẩn KT, KNcần KNcần kiểm KNcần kiểm KNcần kiểm kiểm tra tra tra tra Số câu Số điểm Số câu Số điểm Số câu Số điểm Số câu Số điểm Số câu điểm= % Chủ đề n Bài n Số câu Số điểm Chuẩn KT, Chuẩn KT, Chuẩn KT, Chuẩn KT, KN cần KN cần KN cần KN cần kiểm tra kiểm tra kiểm tra kiểm tra Số câu Số điểm Số câu Số điểm Số câu Số điểm Tổng số câu Số câu Tổng số điểm Số điểm Tỉ lệ % % Số câu Số điểm % Số câu Số điểm % Tỉ lệ % Số câu Số điểm Số câu Số điểm % Số câu điểm= % Số câu Số điểm Tỉ lệ % Bước 5: Biên soạn câu hỏi theo ma trận, cấp độ: Cấp độ nhận biết: Đó câu hỏi yêu cầu kiến thức đạt mức độ nhận biết câu hỏi yêu cầu kỹ đạt mức độ bắt chước làm việc học, có thái độ tiếp nhận HS học xếp loại lực yếu dễ dàng đạt điểm tối đa phần Nội dung thể việc quan sát nhớ lại thông tin, nhận biết thời gian, địa điểm kiện, nhận biết ý chính, nắm chủ đề nội dung Động từ mơ tả yêu cầu cần đạt cấp độ quy nhóm động từ: nhận biết được, nêu được, phát biểu được, viết được, liệt kê được, thuật lại được, nhận dạng được, được, Cấp độ thơng hiểu: Đó câu hỏi u cầu kiến thức đạt mức độ thông hiểu câu hỏi yêu cầu kỹ đạt mức độ làm xác việc học, có thái độ mực HS xếp loại học lực trung bình dễ dàng đạt điểm tối đa phần Nội dung thể việc thông hiểu thông tin, nắm bắt ý nghĩa, chuyển tải kiến thức từ dạng sang dạng khác, diễn giải liệu, so sánh, đối chiếu tương phản, xếp thứ tự, xếp theo nhóm, suy diễn ngun nhân, dự đốn hệ Động từ mơ tả yêu cầu cần đạt cấp độ quy nhóm động từ: hiểu được, trình bày được, mô tả được, diễn giải được, Cấp độ vận dụng: Đó câu hỏi yêu cầu kiến thức đạt mức độ vận dụng bản, câu hỏi yêu cầu giải vấn đề kiến thức, kỹ học đòi hỏi đến tư lơgic, phê phán, phân tích, tổng hợp, có thái độ tin tưởng HS xếp loại học lực dễ dàng đạt điểm tối đa phần Nội dung thể việc sử dụng thông tin, vận dụng phương pháp, khái niệm lý kiến thuyết học tình khác, giải vấn đề kỹ thức học Động từ mô tả yêu cầu cần đạt cấp độ quy nhóm động từ: vận dụng được, giải thích được, giải tập, làm Cấp độ vận dụng cao hơn: Đó câu hỏi kiến thức đạt mức độ vận dụng nâng cao, câu hỏi yêu cầu giải vấn đề kiến thức, kỹ học vốn hiểu biết thân HS địi hỏi đến tư lơgic, phê phán, phân tích, tổng hợp có dấu hiệu sáng tạo, có thái độ tin tưởng HS xếp loại học lực giỏi dễ dàng đạt điểm tối đa phần Nội dung thể việc phân tích nhận xu hướng, cấu trúc, ẩn ý, phận cấu thành, thể việc sử dụng học để tạo nhữg mới, khái quát hóa từ kiện biết, liên hệ điều học từ nhiều lĩnh vực khác nhau, dự đoán, rút kết luận, thể việc so sánh phân biệt kiến thức học, đánh giá giá trị học thuyết, luận điểm, đưa quan điểm lựa chọn sở lập luận hợp lý, xác minh giá trị chứng cứ, nhận tính chủ quan, có dấu hiệu sáng tạo Động từ mô tả yêu cầu cần đạt cấp độ quy nhóm động từ: phân tích được, so sánh được, giải thích được, giải tập, suy luận được, thiết kế Sự phân loại cấp độ tương đối, phụ thuộc vào đặc trưng môn học đối tượng HS Đó mức độ yêu cầu kiến thưc, kỹ cần đạt chương trình GDPT Xác định cấp độ tư dựa sở sau: Căn vào chuẩn kiến thức, kĩ chương trình giáo dục phổ thơng: - Kiến thức chuẩn ghi biết thường xác định cấp độ “biết”; - Kiến thức chuẩn ghi hiểu thường xác định cấp độ “hiểu”; - Kiến thức chuẩn ghi phần kĩ xác định cấp độ “vận dụng” Tuy nhiên: - Kiến thức chuẩn ghi “hiểu được” mức độ nhận biết kiến thức SGK xác định cấp độ “biết”; - Những kiến thức, kĩ kết hợp phần “biết được” phần “kĩ năng” xác định cấp độ “vận dụng” - Sự kết hợp, tổng hợp nhiều kiến thức, kĩ vận dụng mức cao Bước 6: Xây dựng đáp án thang điểm: Cần đảm bảo yêu cầu sau: - Nội dung: khoa học xác; - Cách trình bày cụ thể, chi tiết ngắn gọn, dễ hiểu - Phù hợp với ma trận đề kiểm tra - Tổng số điểm kiểm tra, thi; Cách 1: Lấy điểm toàn 10 điểm chia cho tổng số câu hỏi Ví dụ: Nếu đề kiểm tra có 40 câu hỏi câu hỏi 0,25 điểm Cách 2: Tổng số điểm đề kiểm tra tổng số câu hỏi Mỗi câu trả lời điểm, câu trả lời sai điểm Sau qui điểm học sinh thang điểm 10 theo công thức: 10 X , X max + X số điểm đạt HS; + Xmax tổng số điểm đề Ví dụ: Nếu đề kiểm tra có 40 câu hỏi, câu trả lời điểm, người học làm 32 điểm qui thang điểm 10 là: 10.32 = điểm 40 10 Bước 7: Xem xét lại việc biên soạn đề kiểm tra - Phát sai sót câu hỏi, đáp án thang điểm nội dung cách trình bày - Đối chiếu câu hỏi với ma trận để kiểm tra phù hợp chúng - Đối chiếu nội dung câu hỏi với chuẩn kiến thức kĩ năng, với nội dung chương trình trình độ học sinh 2.3.2 Mô tả thực giải pháp đề tài I Mục tiêu: Kiến thức: - Hiểu môi trường tài nguyên thiên nhiên, kể yếu tố môi trường TNTN, nêu nguyên nhân gây ô nhiễm mơi trường, nêu vai trị mơi trường tài nguyên thiên nhiên đời sống người Kể qui định pháp luật bảo vệ tài nguyên thiên nhiên môi trường - Nêu biện phap cần thiết để bảo vệ môi trường tài nguyên thiên nhiên - Hiểu di sản văn hóa, kể tên loại di sản văn hóa nước ta - Hiểu được.ý nghĩa di sản văn hóa - Kể được.những qui định pháp luật bảo vệ di sản văn hóa Kĩ năng: - Nhận biết hành vi vi phạm pháp luật bảo vệ môi trường TNTN; biết báo cho người có trách nhiệm biết để xử lí - Nhận biết hành vi vi phạm pháp luật bảo vệ di sản văn hóa Biết đấu tranh, ngăn chặn hành vi vi phạm báo cho người có trách nhiệm biết để xử lí - Tham gia hoạt động giữ gìn, bảo vệ di sản văn hóa môi trường phù hợp với lứa tuổi Thái độ: - Biết cách bảo vệ môi trường quý trọng nguồn tài nguyên thiên nhiên đất nước - Phê phán, đấu tranh với hành vi vi phạm pháp luật bảo vệ môi trường tài nguyên thiên nhiên - Có ý thức việc bảo vệ, giữ gìn giá trị di sản văn hóa Việt Nam giới - Có ý thức giữ gìn gi trị di sản văn hóa địa phương đất nước II Hình thức đề kiểm tra: TNKQ kết hợp với tự luận III Ma trận đề kiểm tra: 11 MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA TIẾT– HỌC KÌ II MƠN: GDCD – LỚP Mức độ Nhận biết Tên TN Sống làm việc có kế hoạch - Kể số biểu sống làm việc có kế hoạch - Nêu ý nghĩa sống làm việc có kế hoạch Số câu Số điểm Tỉ lệ 0,5 5% Quyền bảo vệ chăm sóc, giáo dục trẻ em Việt Nam - Nêu số quyền trẻ em qui định Luật bảo vệ, chăm sóc giáo dục trẻ em - Nêu trách nhiệm gia đình, nhà nước xã hội việc chăm sóc giáo dục trẻ em Số câu Số điểm Tỉ lệ 0,5 5% Thông hiểu TL TN T L Vận dụng thấp Vận dụng cao TL TL Cộng 0,5 5% 0,5 5% 12 Bảo vệ môi trường TNTN Số câu Số điểm Tỉ lệ - Nêu vai trò môi trường tài nguyên thiên nhiên đời sng ngi - Nêu đc bin pháp cần thit đ bảo v môi trng tài nguyên thiên nhiªn 1,5 15 % - Nêu di sản văn hóa Bảo - Kể tên vệ di sản loại di sản văn hóa húa nc ta - Nêu đc th di sản văn húa - K c quy định ca pháp lut v bảo v di sản văn hóa Số câu Số điểm Tỉ lệ Tổng câu Tổng điểm 10% 14 Tỉ lệ % - Nêu nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường - Kể qui định pháp luật bảo v tài nguyên thiên nhiên môi trng 0,5 1,5 15% 0,5 1,5 15% - Hi- Hiểu Ĩu ý ngha ca di sản văn húa 0,5 0.5 5% 3,5 1,5 35 15% 4,5 45% - Có ý thức việc bảo vệ giá trị di sản văn hóa Việt Nam giới 0,5 30% 4,5 45% 18 0.5 1,5 10 5% 15% 30% 100 13 IV Thiết kế đề kiểm tra tiết môn GDCD lớp ĐỀ KIỂM TRA TIẾT GIỮA HỌC KÌ II TRƯỜNG THCS Nguyễn Du NĂM HỌC: 2018 - 2019 Môn: GDCD – LỚP Thời gian làm bài: 45phút Họ tên: Lớp: V ĐỀ KIỂM TRA: Lớp C1 – - A.Trắc nghiệm khách quan ( điểm) Câu 1: Hành vi biểu làm việc có kế hoạch? A Tối N ngồi vào bàn học B Đang giúp mẹ nấu cơm bạn rủ đá bóng T C Hôm H tự học nghiêm túc trừ có phim hay D M ln thay đổi lịch làm việc Câu 2: Ý kiến sau nói lên ý nghĩa sống làm việc có kế hoạch? A Làm việc có kế hoạch bị gị bó, thiếu hứng thú kết B Làm việc có kế hoạch tiết kiệm thời gian, công sức tiền bạc C Làm việc có kế hoạch tự làm cứng nhắc tính sáng tạo D Làm việc có kế hoạch làm thân tự Câu 3: Gia đình, nhà trường xã hội khuyến trẻ em học tập tốt tạo điều kiện để trẻ em phát triển khiếu thể quyền A giáo dục C chăm sóc B bảo vệ D vui chơi giải trí Câu 4: Quyền bảo vệ trẻ em không bao gồm quyền sau đây? A Quyền khai sinh có Quốc tịch B Quyền bảo vệ tính mạng C Quyền học tập, dạy dỗ D Quyền bảo vệ danh dự nhân phẩm Câu 5: Hành vi bảo vệ môi trường tài nguyên thiên nhiên? A Phá hủy rừng nguyên sinh để trồng cà phê B Phun thuốc diệt trừ hết lồi trùng C Đổ rác, phế thải biển D Tiết kiệm điện, nước Câu 6: Hµnh vi no sau õy phỏ hoi môi trờng tài nguyªn thiªn nhiªn? A Hạn chế sử dụng vật liệu làm bao bì từ nilon B Đánh bắt cá phương pháp nổ mìn C Tái chế đồ phế thải D Làm hồ nước lớn để xây dựng nhà máy thủy điện Câu 7: Chương trình “Giờ trái đất” kêu gọi người hưởng ứng hành động sau đây? 14 A Dọn vệ sinh C Xem TV B Tắt điện D Ngưng dùng điện thoại Câu 8: Ngày năm chọn ngày “môi trường giới” ngày sau đây? A Ngày 06 tháng C Ngày 05 tháng B Ngày 19 tháng D Ngày tháng Câu 9: Biện pháp góp phần bảo vệ mơi trường? A Giữ gìn vệ sinh xung quanh nơi B Khai thác nước ngầm bừa bãi C Săn bắt động vật quí rừng D Phá rừng để trồng lương thực Câu 10: Tác dụng sau rừng quan trọng nhất? A Phục vụ tham quan du lịch B Ngăn lũ, chống xói mịn lũ lụt C Phục vụ học tập, tìm hiểu tự nhiên D Cung cấp gỗ làm nhà, đồ dùng sinh hoạt Câu 11: Di sản văn hóa gồm loại sau đầy đủ nhất? A Di sản văn hóa vật thể di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh B Di sản văn hóa phi vật thể cơng trình kiến trúc C Di sản văn hóa vật thể di sản văn hóa phi vật thể D Di sản văn hóa vật thể di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia Câu 12: Di sản văn hóa Việt Nam dới đợc công nhận di sản văn hóa giíi? A Lễ hội đỊn Hïng (Phó Thä) C BÕn Nhà Rồng B Dân ca Thanh Hóa, D Cu Hm Rồng Câu 13: Áo dài Việt Nam di sản văn hóa A vật thể C phi vật thể B di vật, cổ vật D bảo vật quốc gia Câu 14: Di sản văn hóa UNESCO cơng nhận di sản văn hóa giới nước ta? A Vịnh Hạ Long C Bia tiến sĩ Văn Miếu – Quốc Tử Giám B Thành nhà Hồ D Quần thể di tích cố Huế Câu 15: Những sản phẩm tinh thần, có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học gọi A di tích lịch sử, văn hóa C di sản văn hóa vật thể B di sản văn hóa phi vật thể D danh lam thắng cảnh Câu 16: Hành vi sau góp phần giữ gìn, bảo vệ di sản văn hóa? A Cất giấu cổ vật cho bọn buôn lậu B Lấy cắp cổ vật 15 C Đập phá di sản văn hóa D Giúp quan chuyên môn sưu tầm cổ vật B.Tự luận: ( điểm) Câu (3 điểm): Nguyên nhân dẫn đến ô nhiễm môi trường cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên? Những qui định pháp luật bảo vệ môi trường tài nguyên thiên nhiên? Câu (3điểm): Tình huống: Trong đào móng để xây nhà, ông A phát trống đồng cổ Vợ ông muốn bán trống cho nhà buôn đồ cổ tiếng địa phương Con trai ông khuyên bố mẹ nên giao nộp trống đồng cho bảo tàng địa phương Câu hỏi: Ông A nên nghe theo lời khuyên ai? Vì sao? V HƯỚNG DẪN CHÂM Lớp C1 – - A TRẮC NGHIỆM (4 điểm): Mỗi câu trả lời cho 0.25đ Câu 10 Đáp án A B A C D B B C A B 11 12 13 14 C A C A C B TỰ LUẬN (6 điểm) Câu Nội dung Điểm * Nguyên nhân dẫn đến ô nhiễm môi trường cạn kiệt tài nguyên thiờn nhiờn: - Do tác động tiêu cực ngời đời sống 0.5 hoạt động kinh tế, không thực biện pháp bảo vệ môi trờng, tài nguyên, nghĩ 0.75 đến lợi ích trớc mắt - Ví dụ ô nhiễm môi trờng: Những sông bị tắc nghẽn, đục ngầu rác thải; khói bụi, rác bẩn từ nhà máy, khu dân c xả ra; không khí ngột ngạt; 0.75 khí hậu biến đổi bất thờng - Ví dụ cạn kiệt tài nguyên: Rừng bị chặt phá bừa bÃi, diện tích rừng ngày bị thu hẹp; đất bị bạc màu; nhiều loại động, thực vật bị biến mất; nạn 0.5 khan hiÕm níc s¹ch * Những qui định pháp luật bảo vệ môi trường 1.0 tài nguyên thiên nhiên: - Bảo vệ môi trường TNTN nhiệm vụ trọng yếu, cấp bách 16 16 D Quốc gia, nghiệp toàn dân - Một số hành vi bị pháp luật nghiêm cấm như: + Thải chất thải chưa xử lí, chất độc, chất phóng xạ vào đất, nguồn nước + Thải khói, bụi, khí có chất mùi độc hại vào khơng khí + Phá hoại, khai thác trái phép rừng + Khai thác, kinh doanh lồi động thực vật hoang dã, q thuộc danh mục cấm Nhà nước qui định - Ông A nên nghe theo lời khuyên trai Vì 1.0 - Theo điều 41 – Luật Di sản văn hóa qui định di vật cổ vật 1.5 thu q trình thăm dị, khai quật khảo cổ tổ chức, cá nhân phát phải giao nộp tạm nhập vào bảo tàng cấp tỉnh nơi phát hiện… - Vậy ông A nên nghe theo lời khuyên trai 0.5 2.4 Hiệu sáng kiến kinh nghiệm: 2.4.1 Kết điểm kiểm tra theo ma trận, đề kiểm tra Tác giả tiến hành kiểm chứng đề kiểm tra học kì theo ma trận, đề kiểm tra tiến hành áp dụng cho lớp 7C1, 7C2, 7C3 năm học 20182019 trường THCS Nguyễn Du Bước đầu có kết khả quan, phát huy lực học sinh, phân loại đối tượng học sinh, rèn luyện khả làm trắc nghiệm khách quan đáp ứng yêu cầu đổi kiểm tra đánh giá BẢNG THỐNG KÊ KẾT QUẢ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ II Lớp/SS GIỎI KHÁ TRUNG BÌNH YẾU SL % SL % SL % SL % C1/42 19 45 21 50 0 C2/42 12 28 25 59 13 0 C3/42 15 35 19 45 20 0 Tổng 46 36 65 51 15 13 0 Từ hai bảng kết cho thấy học kì hai số điểm Yếu - Kém kiểm tra khơng cịn, số điểm Khá - Giỏi tăng cao Bài kiểm tra kì em có điểm kiểm tra tốt hơn, tỷ lệ điểm Giỏi lên 36% Tỷ lệ điểm Khá học kì tăng từ 51 % Điểm Trung bình Yếu - Kém giảm xuống khơng cịn Từ số liệu cho thấy ma trận tỷ lệ mức độ nhận thức qua kiểm tra cải thiện số điểm Các em quen với dạng đề kiểm tra trắc nghiệm khách quan, kỹ làm nói tốt nhiều 17 2.4.2 Hiệu sáng kiến kinh nghiệm hoạt động giáo dục, với học sinh, thân, đồng nghiệp nhà trường: Vai trò kiểm tra, đánh giá học sinh: Việc kiểm tra, đánh giá có ý nghĩa quan trọng học sinh Kiểm tra, đánh giá cung cấp cho học sinh thông tin “liên hệ ngược trong” để điều chỉnh hoạt động mình, khơng cho biết học sinh làm mà cịn có tác dụng thúc đẩy hoạt động học em Qua trình KTĐG, học sinh có điều kiện để tiến hành hoạt động trí tuệ như: ghi nhớ, tái hiện, xác hố, khái qt hố, hệ thống hố kiến thức Việc kiểm tra, đánh giá tiến hành nghiêm túc, công khai, minh bạch, giúp học sinh nâng cao ý thức, trách nhiệm học tập, rèn luyện ý thức tổ chức kỉ luật, tinh thần tự giác củng cố niềm tin vào thân, đồng thời tránh thái độ tự đắc, chủ quan học tập Vai trò kiểm tra, đánh giá giáo viên: Qua kết Trong năm học 2018 – 2019 giúp giáo viên điều chỉnh việc đề, tính phân hóa lực học sinh Điều chỉnh phương pháp dạy học phù hợp với đối tượng học sinh Trong năm học 2018 – 2019 qua việc tham khảo đề thi dồng nghiệp tác giả bổ sung số câu hỏi TNKQ đề có phân hóa lực học sinh, hướng đến đối tượng HS đạt loại giỏi ngày cao Thông qua việc đánh giá, giáo viên thu thông tin ngược từ học sinh, phát thực trạng kết học tập học sinh nguyên nhân dẫn đến thực trạng Kiểm tra, đánh giá tạo hội cho giáo viên xem xét hiệu cải tiến nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức dạy học mà theo đuổi, giáo viên tâm huyết muốn hồn thiện việc dạy học đường thực nghiệm nghiên cứu khoa học giáo dục Kiểm tra, đánh giá tiến hành cách chặt chẽ, cơng phu có hệ thống, cung cấp cho giáo viên thông tin trình độ chung lớp khối lớp, mà tạo điều kiện cho giáo viên nắm học sinh có tiến rõ rệt sút đột ngột, để động viên giúp đỡ kịp thời Thông qua kiểm tra, đánh giá giáo dục học sinh thái độ, trách nhiệm việc học tập, khuyến khích, nhắc nhở học sinh có ý thức học tập khơng lớp mà cịn ngồi lên lớp KÊT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ: 3.1 Kết luận: Khi soạn đề kiểm tra trắc nghiệm khách quan giáo viên cần lưu ý đến bước thiết kế ma trận phân bố câu hỏi theo mức độ, đảm bảo tính hệ thống đề, dàn trải kiến thức đặn, phân bố điểm hợp lí cho theo 18 chuẩn kiến thức kĩ có kết hợp giảm tải người đề cân nhắc mức độ quan trọng chủ đề Cách thức, giải pháp biên soạn đề kiểm tra đáp ứng kịp thời việc tháo gỡ lúng túng hạn chế mà giáo viên thường mắc phải biên soạn đề kiểm tra TNKQ Tuy nhiên, vận dụng giáo viên cần đặc biệt ý đến: Thứ nhất: Khi làm ma trận cho cấp độ vận dụng cao giành cho học sinh Nếu có điều kiện giáo viên nên tách độc lập phần để khảo sát, kết đánh giá cao xác Tuy nhiên, không tránh khỏi trường hợp áp dụng giải pháp mà kết lại phản ánh ngược lại với dự kiến, giáo viên cần phải xem xét lại bước, đặc biệt phân chia cấp độ 1, 2, 3, từ tìm giải pháp khắc phục Thứ hai: Cách xếp nội dung, đề mục, kiến thức SGK vào đề kiểm tra trình biên soạn giáo viên cảm thấy khơng phù hợp nên có điều chỉnh Biết vai trò quan trọng quy cách soạn đề kiểm tra trắc nghiệm khách quan, người giảng dạy có hướng, cách thức chuẩn bị tốt dạy, dạy lớp Người dạy dẫn dắt học sinh tiếp cận kiểm tra trắc nghiệm khách quan tương đối dễ không qúa khó khăn, bỡ ngỡ Đề kiểm tra sọan theo khâu không bị xa rời nội dung học tập, không bị sai hướng, lạc đề Nhằm đến mục tiêu cuối góp phần nâng cao chất lượng giáo dục 3.2 Kiến nghị: 3.2.1 Đối với giáo viên: - Không ngừng tự học, tự bồi dưỡng, nâng cao trình độ chun mơn để nắm vững yêu cầu chuẩn kiến thức, kĩ - Lựa chọn sử dụng thành thạo phương pháp, kĩ thuật dạy học phù hợp với việc kiểm tra trắc nghiệm khách quan; - Tích cực, chịu khó nghiên cứu, vận dụng phương pháp, kĩ thuật dạy học vào trình giảng dạy - Nghiên cứu, nhận rõ ưu điểm kiểm tra trắc nghiệm khách quan để thấy việc sử dụng phương pháp thay đổi tất yếu - Làm nhiều mã đề khác để việc kiểm tra mang tính khach quan 3.2.2 Đối với nhà trường: - Cần bổ sung thêm sách nâng cao, tư liệu tham khảo, văn Luật để phục vụ dạy học môn GDCD - Các phương tiện dạy học máy chiếu, ti vi, loa, đài Radio cần bổ sung đảm bảo chất lượng - Thường xuyên tổ chức hoạt động sinh hoạt chuyên môn trao đổi kinh nghiệm đề trắc nghiệm để giáo viên học hỏi kinh nghiệm lẫn có ngân hàng đề kiểm tra phong phú 3.2.3 Đối với cấp lãnh đạo, Sở Phòng giáo dục: 19 - Cần quan tâm sở vật chất trang thiết bị dạy học, máy tính, máy chiếu, hình ti vi hình rộng có kết nối, băng đĩa, loa, đài cho nhà trường - Mở lớp bồi dưỡng phương pháp, kĩ thuật dạy học, kĩ thuật đề kiểm tra trắc nghiệm cho giáo viên, khuyến khích, động viên giáo viên áp dụng phương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực, phương pháp đề kiểm tra trắc nghiệm vào giảng dạy thực nhà trường - Về sĩ số lớp, cố gắng thực mức 30 em lớp, em ngồi bàn việc kiểm tra có tính khách quan, đánh giá thực chất học sinh thuc đẩy trình dạy học đạt hiệu cao Xác nhận Ban giám hiệu: Thanh Hóa ngày 16/ 04/ 2019 Tơi xin cam đoan đề tài thân tự nghiên cứu, không chép nội dung người khác, sai tơi xin chịu hồn tồn trách nhiệm Kí, ghi rõ họ tên: Trịnh Thị Hà 20 TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] Bộ GD&ĐT, (2015), Giáo Dục Công Dân 7, NXB Giáo Dục Việt Nam, Hà Nội [2] Bộ GD&ĐT, Hướng dẫn thực chuẩn kiến thức kĩ môn Giáo dục công dân trung học sở, NXB Giáo Dục Việt Nam, 2009 [3] Đặng Thúy Anh, Luyện tập tự kiểm tra, đánh giá theo chuẩn kiến thực, kĩ Giáo dục công dân 7, NXB Giáo Dục Việt Nam, 2010 [4] Vũ Đình Bảy, Học thực hành theo chuẩn kiến thực, kĩ Giáo dục công dân 7, NXB Giáo Dục Việt Nam, 2011 [5] Đặng Thúy Anh, Bài tập Giáo dục công dân 7, NXB Giáo Dục Việt Nam, 2011 [6] Nguyễn Đình Chỉnh, Vấn đề đặt câu hỏi giáo viên đứng lớp, kiểm tra, đánh giá việc học tập học sinh, Nxb Hà Nội, 1995 [7] Bộ Giáo dục Đào tạo, Tài liệu tập huấn cán quản lí, giáo viên THCS, kĩ thuật xây dựng ma trận đề biên soạn, chuẩn hóa câu hỏi kiểm tra đánh giá kết dạy học Hà Nội, 2018 21 DANH MỤC CÁC ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG ĐÁNH GIÁ XẾP LOẠI CẤP PHÒNG GD&ĐT, CẤP SỞ GD&ĐT VÀ CÁC CẤP CAO HƠN XẾP LOẠI TỪ C TRỞ LÊN Họ tên tác giả: Trịnh Thị Hà Chức vụ đơn vị công tác: Giáo viên trường THCS Nguyễn Du – huyện Quảng Xương TT Tên ti SKKN Sử dụng kĩ thuật khăn phủ bàn vào dạy " Xây dựng tình bạn sáng, lành mạnh" - GDCD lớp nhằm nâng cao kết học tập, tăng cờng ý thức xây dựng tình b¹n Kết Cấp đánh đánh giá Năm học giá xếp loại xếp loại đánh giá xếp (Phòng, Sở, (A, B, loại Tỉnh ) C) B 2012 - 2013 - Phòng giáo dục đào tạo huyện Quảng Xương - Sở GD & ĐT Thanh Hóa B - Phịng GD$T Qung Xng A sáng, lành mạnh rèn luyện kĩ hợp tác học sinh S dụng kiến thức liên môn vào dạy “ Bảo vệ hịa bình” – GDCD lớp nhằm 2015 - 2016 nâng cao kết học tập, rèn luyện kĩ sống cho học sinh - Sở GD & ĐT Thanh Hóa B 2016 - 2017 22 ... thiết kế đề kiểm tra tiết mơn GDCD lớp hình thức trắc nghiệm khách quan kết hợp với tự luận góp phần nâng cao hiệu dạy học trường THCS Nguyễn Du – Quảng Xương? ?? 1.2 Mục đích nghiên cứu: Đề tài hướng... thiết kế kiểm tra môn GDCD lớp (Kiểm tra tiết học kì II) theo hướng đổi đảm bảo tính khoa học, tính khách quan, thực tiễn, góp phần nâng cao hiệu đánh giá dạy học môn GDCD lớp nói riêng dạy học nói... kế đề kiểm tra tiết môn GDCD lớp ĐỀ KIỂM TRA TIẾT GIỮA HỌC KÌ II TRƯỜNG THCS Nguyễn Du NĂM HỌC: 2018 - 2019 Môn: GDCD – LỚP Thời gian làm bài: 45phút Họ tên: Lớp: V ĐỀ KIỂM TRA: Lớp