Giáo dục ý thức bảo vệ tổ quốc cho học sinh lớp 9 qua các bài học lịch sử

Để góp phần vào việc nâng cao chất lượng dạy học môn Lịch Sử và giáodục lòng yêu nước cho học sinh THCS, bản thân tôi là giáo viên dạy môn Lịch Sử đã rút ra kinh nghiệm trong quá trình g

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 5

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến

18

18191919 3

20

2020

Danh mục SKKN đẫ đạt giải từ cấp Huyện trở lên

Phụ lục

2324

1 MỞ ĐÂU

1.1 Lý do chọn đề tài.

Chủ Tịch Hồ Chí Minh đã từng nói : “Dân tộc ta là con Rồng, cháu Tiên

có nhiều người tài giỏi, đánh Bắc, dẹp Nam, yên dân, trị nước tiếng để muôn

đời”[1] Chính vì vậy, cần phải chăm lo “phát triển tinh thần yêu nước của dân ta”, làm cho lòng yêu nước của mỗi người không “cất giấu kín đáo trong rương,

trong hòm”, mà phải được đem ra “thực hành vào công việc yêu nước, công việckháng chiến”, vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc

Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XI (2011), đã chỉ rõ: “Đổi mới chươngtrình, nội dung, phương pháp dạy và học, phương pháp thi, kiểm tra theo hướnghiện đại; nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đặc biệt coi trọng giáo dục lýtưởng, giáo dục truyền thống lịch sử cách mạng, đạo đức, lối sống, năng lựcsáng tạo, kỹ năng thực hành, tác phong công nghiệp, ý thức trách nhiệm xãhội"[2] Do đó, phải khơi dậy mạnh mẽ tất cả các nguồn lực nội sinh và ngoạisinh, vật chất và tinh thần, trước hết là chủ nghĩa yêu nước, ý chí độc lập, tự

cường, tinh thần tự hào dân tộc,…của toàn dân, nhằm đẩy mạnh sự nghiệp công

nghiệp hóa, hiện đại hóa, nhanh chóng đưa đất nước ta trở thành một nước côngnghiệp hiện đại trong thập kỷ tới

Trong Lịch Sử dân tộc, ông cha ta đã rất coi trọng giáo dục môn Lịch sử

Từ thời phong kiến, các Nho sinh từ sáu tuổi trở lên đã phải ngày đêm đèn sách,gắng sức học cho thông kinh sử Bởi, không thông Sử thì khó đỗ đạt làm quan

để phụng sự dân tộc, quản lý đất nước Sinh thời Cụ Nguyễn Sinh Sắc đã dạyNguyễn Tất Thành thời còn niên thiếu nhiều kiến thức, nhưng nhiều nhất vẫn lànhững bài học về Lịch Sử Những bài học, câu chuyện, áng thơ văn về lịch sửnước nhà đã giúp người thanh niên Nguyễn Tất Thành sớm hun đúc lòng yêu

nước và ý chí quyết tâm giải phóng dân tộc ra khỏi ách áp bức, cường quyền của

đế quốc, phong kiến

Thấm thía điều ấy, ngay từ năm 1942 khi lãnh đạo Mặt trận Việt Minh vànhân dân Việt Nam chuẩn bị lực lượng cho cuộc Tổng khởi nghĩa giải phóng dântộc, Hồ Chí Minh đã soạn một tài liệu có tên: Lịch Sử nước ta, để tuyên truyền,vận động nhân dân Mở đầu tài liệu, Người viết:

"Dân ta phải biết sử taCho tường gốc tích nước nhà Việt Nam".[3]

Tất cả những giá trị lịch sử, văn hóa của người Việt Nam qua các thời kỳdựng nước và giữ nước thường được đúc kết bằng những trang sử hào hùng Đặcbiệt, là chủ nghĩa yêu nước và truyền thống chống ngoại xâm vô cùng kiêncường, bất khuất của dân tộc

Dạy Lịch Sử chính là dạy cho thế hệ trẻ Việt Nam biết làm người, giáodục cho họ hiểu biết những phẩm giá, nhân cách con người Việt, góp phần nângcao “phông” văn hóa cho học sinh, qua đó giúp cho các em hiểu biết quá khứhào hùng của dân tộc và những giá trị của ngày hôm nay

Trong lễ kỷ niệm 45 năm Ngày thành lập Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam(1966 - 2011), Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã khẳng định: Sử học là ngànhkhoa học nền tảng hết sức quan trọng, không chỉ dừng lại ở quá khứ mà từ đóbiết cả hiện tại và tương lai, phục vụ trực tiếp sự nghiệp cách mạng, sự nghiệpxây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong điều kiện đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đạihóa và hội nhập quốc tế.

Trong Điện chúc mừng Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam ngày 16-8-2012,Đại tướng Võ Nguyên Giáp viết: “Giáo dục khoa học Lịch sử cho thế hệ trẻ ViệtNam là vấn đề vô cùng quan trọng đối với tương lai và sự trường tồn, phát triểndân tộc” Lời căn dặn đó đã thể hiện lòng mong muốn đầy tâm huyết của Đạitướng đối với tương lai của đất nước và dân tộc

Trong những năm gần đây, với sự phát triển của nền kinh tế thị trường đãlàm cho nền kinh tế Việt Nam có sự chuyển biến mạnh mẽ, bộ mặt đất nướcđược thay đổi một cách rõ rệt Tuy nhiên, nó cũng kéo theo những thay đổi vềmặt văn hóa, xã hội Với sự bùng phát của mạng Internet, lớp trẻ sớm được tiếpxúc với nhiều nền văn hóa khác nhau nên nhạy bén, năng động hơn, phù hợp với

xu thế toàn cầu

Tuy nhiên, cũng có một bộ phận thanh, thiếu niên có lối sống thực dụng,thờ ơ, lãnh cảm trước mọi người, mọi việc Nhiều bạn trẻ còn có cái nhìn lệchlạc giá trị về Lịch Sử Nhiều câu hỏi được đặt ra: Có phải lòng yêu nước của lớptrẻ ngày nay đang có “vấn đề”? Nhà sử học Dương Trung Quốc đã từng khẳngđịnh: “Lòng yêu nước của con người việt Nam vẫn luôn sâu sắc và mạnh mẽ Đã

là người Việt Nam đều có lòng yêu nước Khi có cơ hội họ sẽ thể hiện tinh thầnyêu nước của mình Việc thiếu hiểu biết về Lịch sử không phải chỉ do lỗi củacác bạn mà còn là trách nhiệm của người lớn, của lãnh đạo, của ngành giáo dục

và đặc biệt là những nhà nghiên cứu và giảng dạy Lịch Sử”

Giáo dục lòng yêu nước là ưu thế của bộ môn Lịch Sử Một bài học Lịch

Sử có thể làm sống dậy những trang sử hào hùng của dân tộc, những thăng trầmcủa Lịch Sử làm cho học sinh cảm thấy tự hào vì mình là con dân đất Việt.Hay chỉ là những dòng chữ vô tri, vô giác đều phụ thuộc vào sự truyền đạt củagiáo viên bộ môn Lịch Sử

Hiện nay, nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ chủ quyền đấtnước ngày càng nặng nề Thế hệ trẻ lớn lên mà không nắm chắc Lịch Sử dântộc, không hiểu truyền thống dựng nước và giữ nước của dân tộc thì làm sao cóthể yêu nước và bảo vệ đất nước một cách chân chính nhất

Nếu môn Lịch sử không được đối xử và đặt đúng vị trí, vai trò, không trởthành môn học bắt buộc đối với học sinh trung học cơ sở thì rất nguy hại choquốc gia, dân tộc, vô tình tiếp tay cho kẻ thù

Vì vậy, giáo dục Lịch Sử dân tộc cho học sinh nói chung và học sinh lớp 9nói riêng lại càng quan trọng hơn bao giờ hết Với sự bùng nổ của công nghệthông tin và mạng xã hội, đa số các em học sinh lớp 9 đã sử dụng mạng

facebook Hàng ngày, trên mạng facebook có rất nhiều thông tin sai sự thật,nhằm chống Chính quyền Nếu giáo viên không kích thích tinh thần yêu nướccủa học sinh thông qua các bài học Lịch Sử Đồng thời, hướng dẫn các em cáchphân biệt trước các thông tin trên mạng và không tiếp tay cho tội phạm dù làmột nốt share Tất nhiên, đối với học sinh khối nào, khi giảng dạy giáo viêncũng phải chú trọng đến việc giáo dục lòng yêu nước cho các em Nhưng trongkhuôn khổ của đề tài này, tôi tập trung giáo dục lòng yêu nước cho học sinh lớp

9 thông qua các bài học Lịch Sử Với việc nhận thức cao hơn của học sinh lớp 9,các em sẽ có ảnh hưởng rất lớn đến học sinh các khối khác

Để góp phần vào việc nâng cao chất lượng dạy học môn Lịch Sử và giáodục lòng yêu nước cho học sinh THCS, bản thân tôi là giáo viên dạy môn Lịch

Sử đã rút ra kinh nghiệm trong quá trình giảng dạy, nên tôi xin mạnh dạn trìnhbày một số vấn đề về “Giáo dục ý thức bảo vệ Tổ quốc cho học sinh lớp 9, quacác bài học Lịch Sử”

1 3 Đối tượng nghiên cứu.

Thông qua các bài học Lịch Sử, tôi sẽ khơi gợi, kích thích sự hứng thúcủa học sinh với các bài học Lịch Sử, cho các em có cái nhìn đúng đắn về Lịch

Sử Để từ đó, giáo dục ý thức bảo vệ Tổ quốc cho học sinh

1 4 Phương pháp nghiên cứu.

Trên cơ sở phương pháp luận Sử học Mác - Lênin, đề tài được thực hiệndựa trên phương pháp nghiên cứu chính là phương pháp Lịch Sử, phương pháplôgic, phương pháp liên ngành, để giáo dục ý thức bảo vệ Tổ quốc cho họcsinh

Qua các nội dung, kiến thức trong chương trình THCS, giáo viên hướngdẫn học sinh phân tích ý nghĩa của sự kiện Và từ đó, cho học sinh liên hệ thực

tế, lấy ví dụ cụ thể và giáo viên kể cho các em nghe những câu chuyện Lịch Sử

để giúp các em hiểu một cách tường tận về vấn đề đó

Như vậy, học sinh sẽ cảm thấy : yêu quê hương, đất nước hơn, yêu quý vàbiết ơn sâu sắc những con người đã làm nên Lịch Sử

2 : NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.

Yêu nước là gì ?

Yêu nước là một tình cảm tự nhiên của con người đối với quê hương xứ

sở, với ngôn ngữ, văn hóa, lịch sử và các truyền thống tốt đẹp của dân tộc

GS Trần Văn Giàu đã phát biểu : yêu nước “là kim chỉ nam cho hành

động, là một tiêu chuẩn để nhận định đúng - sai, tốt - xấu” của người Việt Nam

Vậy, tại sao phải giáo dục lòng yêu nước cho học sinh ?

Trên thực tế, đã có không ít thanh thiếu niên nghĩ rằng : phải làm một việc

gì thật "to tát" cho Tổ quốc mới là yêu nước Nhưng thực sự, lòng yêu nướckhông cần biểu hiện ra trong từng lời nói, câu chuyện hàng ngày mà nó lắngđọng trong những việc làm lặng lẽ, âm thầm tưởng như hết sức bình thường Cónhững tình nguyện đến công tác ở những miền rừng núi xa xôi nhất khi vừa mớitốt nghiệp ra trường Có những thanh niên miệt mài bên chiếu chèo truyền thốngtrong khi giới trẻ đang ồn ào với "Pop", "Rock" Có những thanh niên ngày ngàydầm mưa dãi nắng, không quản ngại để dọn sạch phố phường ở họ đều toát lênmột tinh thần rất Việt Nam - cống hiến, hy sinh mà không cần ai ca ngợi, khôngđòi hỏi phải được đền đáp, ghi danh

Bên cạnh đó là những thanh thiếu niên có nhận thức hết sức lệch lạc Họcũng biết hỏi rằng tại sao nước ta lại nghèo, lại thua kém nhiều quốc gia trên thếgiới, nhưng bản thân họ lại không biết phải làm gì và không làm gì để “cải thiệntình hình" Họ ca tụng phương Tây, ca tụng chủ nghĩa tư bản và ngày một xa rờiđạo đức, văn hóa truyền thống Việt Nam Một số thanh thiếu niên đang chạytheo lối sống thực dụng, ăn chơi sa đọa, lãng phí, sống tự do, cá nhân, vô tổchức Đặt trong hoàn cảnh hiện nay, khi các thế lực thù địch đang ra sức tuyêntruyền phá hoại hòng làm phai nhạt lòng yêu nước của dân ta, đặc biệt là tầnglớp thanh niên - những con người được đào tạo dưới chế độ cộng sản để sử dụngnhư một lực lượng đánh lại chủ nghĩa cộng sản, thì những biểu hiện đó của một

số thanh niên trở nên hết sức nghiêm trọng, trở thành nguy cơ đe dọa sự vữngmạnh của đất nước ta

Tuy nhiên lòng yêu nước được dân tộc Việt Nam nuôi dưỡng từ đời này quađời khác, dù có biến đổi nhưng không bao giờ mất đi Những thanh niên đó,đứng trước tiếng gọi của non sông và thời đại, sớm muộn cũng sẽ nhận thứcđược về vai trò và nghĩa vụ của mình, sẽ tìm được ra lối đi đúng đắn Lúc ấy, lạichính lòng yêu nước sẽ nâng đỡ họ, đưa họ vượt qua những xấu xa, cám dỗ vàlàm được nhiều việc có ích cho bản thân, xã hội

Chính vì vậy, ngay từ khi ngồi trên ghế nhà trường, ngay trong các bài họcLịch Sử giáo viên bộ môn Lịch Sử: Phải truyền đạt ngọn lửa yêu nước chứkhông chỉ dạy về ngày tháng, số liệu, sự kiện

Giáo dục Lịch sử cho học sinh là để truyền thống yêu nước được thế hệ trẻ

kế thừa và phát huy truyền thống đó Hơn nữa, việc dạy Lịch Sử, không chỉ đểcho các em nắm được các sự kiện mà thông qua đó để khơi gợi tinh thần tự tôndân tộc, giúp các em có những bài học về dựng nước và giữ nước của ôngcha

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.

để phù hợp với từng đối tượng học sinh

Nhìn chung, đại đa số học sinh chăm, ngoan, hứng thú với bộ môn, cótinh thần dân tộc

Ngoài ra, với thời đại 4.0 hiện nay đã tạo điều kiện thuận lợi cho cả giáoviên và học sinh có thể tìm hiểu thêm nguồn thông tin rất phong phú có liênquan

Ưu điểm với học sinh: các em thích nghe các câu chuyện Lịch Sử, tin tứcthời sự có liên quan

Với giáo viên: Hiện nay, xã hội đang khá quan tâm tới Lịch Sử dân tộc Vìvậy, nó sẽ tạo điều kiện để giáo viên phát huy, kích thích tinh thần dân tộc, tinhthần yêu nước cho học sinh

2.2.2 Khó khăn

Nhiều học sinh, phụ huynh còn xem bộ môn Lịch Sử là môn phụ, lại khôkhan, khó học, khó nhớ Cho nên, trong giờ học nhiều em không tập trung chú ý.Trong trường học lại đặt mục tiêu dạy chữ, các em học để đạt điểm cao, để phục

vụ cho các kì thi

Với giáo viên: môn Lịch Sử, do áp lực kiến thức còn quá nặng nề, quá tải.Nên trong khuôn khổ 45 phút giáo viên chỉ truyền đạt được kiến thức mới chohọc sinh Vì vậy, giáo viên không còn nhiều thời gian để giáo dục các em lòngyêu nước và ý thức trách nhiệm của một người học sinh, cũng như trách nhiệmđối với quốc gia, dân tộc

Nhìn ra xã hội, với mặt trái của đồng tiền đã tấn công đến cả những môitrường vốn rất trong sáng, lành mạnh như y tế, giáo dục… khiến cho lớp trẻ mấtphương hướng vào người lớn Từ đó, các em sống ích kỉ, chỉ muốn mọi người vìmình, mà không muốn mình vì mọi người

Trong khi chúng ta đang rất lo lắng, bất an trước những tấm ảnh phảncảm, những statut gây sốc trên mạng Ngược lại, chúng ta rất xúc động vớinhững hình ảnh của Thanh niên Việt Nam trong đám tang của Đại Tướng VõNguyên Giáp Các bạn ăn mặc lịch sự, ăn nói nhẹ nhàng, nhường chỗ cho các cụgià và sẳn sàng chờ đợi hơn 3 tiếng đồng hồ để được viếng Đại Tướng Vớinhững hình ảnh đó cho chúng ta khẳng định: Thanh niên Việt Nam rất yêu nước,lòng yêu nước của họ không hề bị mai một, sa sút Quan trọng, là họ chưa biết

thể hiện lòng yêu nước đó ở đâu, như thế nào và khi nào Và cũng vì thế mà cáclực lượng phản động lợi dụng vào lòng yêu nước của người Việt Nam để kíchđộng, chống đối Đảng và Nhà nước.

Vì vậy, trách nhiệm làm cho các em biết như thế nào là yêu nước là củanhà trường và toàn xã hội Trong đó, vai trò của giáo viên Lịch Sử rất quantrọng

Để giúp các em có những hiểu biết đúng đắn về lòng yêu nước, khôngquên quá khứ, cuội nguồn, hiểu và trân trọng 4000 năm lịch sử của dân tộc, tôixin được trình bày kinh nghiệm của mình trong quá trình giảng dạy bộ môn LịchSử

2.2.3 Kết quả khảo sát chất lượng của học sinh.

Từ việc điều tra thực trạng, tôi thấy đa số học sinh chưa biết cách thể hiệntinh thần đoàn kết, yêu quê hương, đất nước như thế nào Trước những thông tintràn lan được chia sẻ trên mạng, các em chưa biết đâu là đúng - sai Và vì vậy,các em chưa biết cách phát huy tinh thần yêu nước và tính dân tộc sâu sắc củamình Qua việc khảo sát tinh thần yêu quê hương, đất nước của học sinh qua cácbài học Lịch sử của học sinh khối 9 trong học kì I, tại trường THCS QuảngNgọc, Quảng Xương, Thanh Hóa tôi đã thu được kết quả như sau:

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.

2.3.1 Một số yêu cầu chung.

Môn Lịch sử là môn học có nhiều lợi thế trong việc giáo dục truyền thốngyêu nước cho học sinh Thông qua các bài học Lịch Sử giáo viên có thể truyềncho các em tình cảm, cảm xúc đối với các nhân vật và sự kiện Lịch Sử Tuynhiên, trong quá trình thực hiện, giáo viên cần phải kết hợp nhiều phương pháp:

kể chuyện, phim tư liệu, tranh ảnh, âm nhạc, văn học…để phát huy thế mạnhcủa từng biện pháp nhằm đạt hiệu quả cao nhất cho bài học

Giáo viên phải không ngừng học hỏi để nâng cao hiểu biết và khả năng sửdụng thành thạo các phương tiện, thiết bị hỗ trợ giảng dạy như máy chiếu, cácphần mềm soạn giảng…

Giáo viên phải có chuyên môn vững chắc, sự kết hợp linh hoạt, có khảnăng dẫn dắt, xử lí vấn đề, ngôn ngữ giảng bài truyền cảm, thu hút học sinh đểthực hiện tốt mục tiêu của mình

Với đề tài “Giáo dục ý thức bảo vệ Tổ quốc cho học sinh lớp 9, qua cácbài học Lịch Sử”, tôi xin được trình bày một số phương pháp mà tôi đã sử dụng

và nhận thấy rất hiệu quả trong quá trình giảng dạy

2.3.2 Những giải pháp cụ thể.

2.3.2.1 Phương pháp kể chuyện.

Kể chuyện Lịch Sử là một phương pháp dùng lời nói diễn tả một cáchsinh động, hấp dẫn có hình ảnh về một câu chuyện đã xảy ra trong quá khứ Câuchuyện có khi chỉ là những mảnh sự kiện, biến cố Lịch Sử có liên quan đến nộidung bài học, có khi chỉ là các tình tiết có liên quan đến các nhân vật Lịch Sử,

có khi chỉ là giải thích cho một địa danh, cho một khái niệm, thuật ngữ trongbài

Trình bày diễn biến một cuộc chiến tranh, chiến dịch hay một cuộc khởinghĩa, giáo viên ngoài sử dụng lược đồ, sa bàn trong quá trình tường thuật sựkiện có thể có những câu chuyện liên quan

Hiện nay, với sự phát triển của khoa học - công nghệ nhiều câu chuyệnLịch Sử đã được khám phá, đăng tải Cho nên, giáo viên có thể dễ dàng tìmđược những câu chuyện Lịch Sử hay, phù hợp và hỗ trợ cho bài học

Ví dụ: Trong bài 27 – Lịch sử 9: “Cuộc kháng chiến chống Thực dân Phápxâm lược kết thúc (1953 - 1954)” Khi giảng về diễn biến các trận đánh, giáoviên kể những câu chuyện về tấm gương hi sinh của các anh hùng dân tộc như

Tô Vĩnh Diện lấy thân chèn pháo (Phụ lục 1) [4]

Tô Vĩnh Diện lấy thân mình cứu pháo

Phan Đình Giót lấy thân mình lấp lỗ châu mai ( Phụ lục 2)[5]

Chân dung: Phan Đình Giót

Hay Bế Văn Đàn lấy thân làm giá súng ( Phụ lục 3).[6]

Bế Văn Đàn lấy vai làm giá súng

Học sinh sẽ rất cảm động, khâm phục tinh thần hy sinh quên mình cho sựnghiệp giải phóng đất nước của các anh Từ đó, có những nhận thức đúng đắn vềvai trò, nghĩa vụ của mình trong giai đoạn hiện tại

* Kể chuyện về một nhân vật lịch sử:

Lịch sử Việt Nam là lịch sử của các cuộc đấu tranh dựng nước và giữ nướcnên từ xưa đến nay mỗi thời đại đều xuất hiện những nhân vật lịch sử nổi bậtnhư Bà Trưng, Bà Triệu, Ngô Quyền, Lí Thường Kiệt, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi,Quang Trung, Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đại tướngVõ Nguyên Giáp…Khi kể vềnhân vật lịch sử, tùy thời lượng bài học mà giáo viên có những cách kể chuyệnphù hợp Có thể giới thiệu về tài năng, đức độ cũng có thể chỉ kể những mẩuchuyện nhỏ trong một trận đánh cụ thể để có vật lịch sử đó.thể nêu bật được vaitrò của các nhân vật Lịch Sử

Ví dụ: trong bài 18 - Lịch sử 9 - Đảng cộng sản Việt Nam ra đời Khi dạytới sự kiện Nguyễn Ái Quốc thống nhất 3 tổ chức cộng sản thành Đảng cộng sảnViệt Nam Giáo viên kể cho học sinh về Nguyễn Ái Quốc với sự kiện thành lậpĐảng

Cuối năm 1929, phong trào cách mạng ở Việt Nam lên cao, giai cấp côngnhân đã thấm nhuần Chủ nghĩa Mác - Lênin Trước tình hình đó, Quốc Tế cộngsản giao nhiệm vụ cho Nguyễn Ái Quốc (lúc bấy giờ là đặc phái viên của Quốc

Tế cộng sản), về Cửu Long - Hương Cảng, Trung Quốc để thống nhất 3 tổ chứccộng sản thành một chính đảng vô sản của giai cấp công nhân Và Đảng phải cónhiệm vụ lãnh đạo cách mạng 3 nước Đông Dương Nhưng khi thành lập Đảng,Nguyễn Ái Quốc lấy tên là Đảng cộng sản Việt Nam Vì vậy, Quốc Tế cộng sảncho rằng Nguyễn Ái Quốc là người theo chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi, không tuânthủ theo sự chỉ đạo của Quốc Tế cộng sản Đương nhiên, việc làm của Bác hoàntoàn chính xác Bởi, một Đảng non trẻ mới ra đời chưa dám chắc đã lãnh đạo tốtcách mạng trong nước, nói gì đến lãnh đạo cách mạng Lào và Campuchia Đếntháng 10/1930, Đảng cộng sản Việt Nam hoàn toàn vững mạnh Vì vậy, tại Hộinghị lần thứ nhất Ban chấp hành Trung ương Đảng tháng 10/1930, Đảng đã đổitên thành Đảng cộng sản Đông Dương và có trách nhiệm lãnh đạo cả cách mạngLào và Campuchia

Qua đây, học sinh sẽ thấy được sự tài giỏi của Nguyễn Ái Quốc để đưacách mạng Việt Nam giành được hết thắng lợi này đến thắng lợi khác Và chắcchắn các em sẽ rất trân quý điều đó

* Kể chuyện về những quyết định tạo nên những bước ngoặt lịch sử quan trọng đối với đất nước.

VD: Bài 27 - Lịch sử 9: Cuộc kháng chiến chống Thực dân Pháp xâmlược kết thúc (1953 - 1954) Khi giảng về cuộc tiến công chiến lược Đông xuân

1953 - 1954 và chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ, giáo viên kể về quyết địnhquan trọng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp khi thay đổi từ chiến lược “Đánhnhanh, thắng nhanh” sang chiến lược “Đánh chắc, tiến chắc” Quyết định này đãtạo nên một bước ngoặt lịch sử, làm phá sản hoàn toàn kế hoạch Nava, chấm dứtcuộc chiến tranh xâm lược của thực dân Pháp tại Việt Nam nói riêng và ĐôngDương nói chung (Phụ lục 4)

Chân dung: Đại Tướng Võ Nguyên Giáp

Qua câu chuyện, học sinh càng yêu mến tài năng, đức độ và bản lĩnh của

Đại tướng Chính tố chất của một thiên tài quân sự đã làm nên chiến thắng ĐiệnBiên Phủ, giảm thiểu đến mức tối đa sự hi sinh xương máu của đồng bào vàchiến sĩ cả nước Lòng dân tin tưởng vào ông, thế hệ trẻ ngưỡng mộ ông, noigương ông, phấn đấu vươn lên để sống cho xứng đáng là thế hệ tương lai củaBác Hồ của Đại tướng Võ Nguyên Giáp

* Kể chuyện về một địa danh lịch sử: Đất nước Việt Nam có rất nhiều địa

danh gắn liền với các sự kiện lịch sử, vì vậy giáo viên có thể kể chuyện về cácchiến công oanh liệt của quân dân ta gắn liền với các địa danh đó VD: Bài 24 - Lịch sử 9: Cuộc đấu tranh bảo vệ và xây dựng chính quyền dânchủ nhân dân (1945 - 1946) Khi quân đội Tưởng Giới Thạch vào nước ta, chúng

đã gây ra rất nhiều hậu quả nghiêm trọng Để cho học sinh hiểu sâu sắc hơn,

giáo viên kể cho học sinh nghe vụ án phố Ôn Như Hầu (Phụ lục 5)

Có những vấn đề quan trọng thu hút sự quan tâm của đông đảo học sinh,sinh viên và nhân dân cả nước như cuộc chiến tranh biên giới phía Bắc năm

1979, vấn đề Hoàng Sa, Trường Sa…Hiện nay, giới truyền thông, học giả, cácnhà nghiên cứu, các cơ quan, đơn vị và chính quyền nhiều nơi tổ chức tuyêntruyền về biển đảo dưới nhiều hình thức khác nhau, khẳng định một cách đanhthép: Hoàng Sa, Trường Sa là lãnh thổ của Việt Nam

Trong chương trình Lịch Sử lớp 9 có bài 32 - Xây dựng đất nước, đấutranh bảo vệ Tổ quốc (1976 - 1985) Nhưng hiện nay, bài này nằm trong phầngiảm tải Tuy nhiên, trước yêu cầu bảo vệ chủ quyền của dân tộc, Vì vậy khigiảng dạy chương trình Lịch Sử lớp 9, tôi đã quyết định dạy cho các em cuộcđấu tranh bảo vệ Biên giới phía Bắc và đưa phần tuyên truyền về chủ quyền biểnđảo

Trong tiết học này, tôi đã giới thiệu với các em cuộc đấu tranh bảo vệBiên giới phía bắc cũng như giới thiệu về lịch sử phát triển Hoàng Sa, Trường

Sa, giới thiệu những chứng cứ đanh thép khẳng định chủ quyền Việt Nam đốivới hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, những cuộc chiến đấu, sự hi sinhxương máu của ông cha ta để bảo vệ phần lãnh thổ thiêng liêng của Tổ Quốc Sựmất mát đó cho dù ở thời đại nào, ở phía bên này hay bên kia chiến tuyến đều là

sự hi sinh cho toàn vẹn lãnh thổ của Việt nam Nhân dân Việt Nam, thế hệ trẻViệt Nam phải ghi nhớ công lao của họ…

Để cho bài giảng sinh động, học sinh hiểu đúng bản chất vấn đề và truyềnvào các em lòng yêu nước, quyết tâm bảo vệ Tổ quốc, tôi đã kể cho các em nghe

về cuộc hải chiến (Phụ lục 6) Và khi học sinh nghe sự chiến đấu anh dũng củaquân dân ta trong cuộc chiến tranh Biên giới phía Bắc 1979 và cuộc đấu tranhbảo Hoàng Sa và Trường Sa, tôi thấy ở dưới lớp nước mắt học sinh cũng trào ra.Thật xúc động

* Kể chuyện về một sự kiện Lịch Sử

Trong chương trình Lịch Sử Việt Nam, có rất nhiều các sự kiện Lịch Sửkhi giáo viên giảng dạy, giáo viên giáo dục các em lòng yêu nước.

Ví dụ: Khi dạy bài 29 - Cả nước trục tiếp chiến đấu chống Mĩ, cứu nước(1965 - 1973), sự kiện ngày 2/9/1969 - Chủ Tịch Hồ Chí Minh qua đời Khi dạytới sự kiện này, giáo viên tóm tắt nội dung cơ bản về di chúc của Chủ Tịch Hồ

chí Minh (Phụ lục 7)

Qua đó, học sinh sẽ thấy được, Bác là người luôn vì dân, vì nước, hy sinhtất thảy cho quốc gia, dân tộc Và tôi cũng đã bắt gặp những giọt nước mắt củacác cô cậu học trò Đó chính là thành công lớn của người giáo viên

2.3.2.2 Sử dụng tranh ảnh lịch sử

Trong dạy học lịch sử, giáo viên thường sử dụng rất nhiều đồ dùng dạyhọc hỗ trợ, trong đó phương pháp đơn giản mà hiệu quả là khai thác tranh ảnh,kênh hình trong sách giáo khoa hoặc tư liệu từ bên ngoài Những bức ảnh tư liệu

có tính chính xác cao, phản ánh chân thực sự kiện lịch sử đó Khi dạy, chúng tacần sử dụng những bức ảnh phù hợp với nội dung bài học và mục tiêu của giáoviên trong vấn đề giáo dục lòng yêu nước cho học sinh

VD: Bài 29 - Lịch sử 9: Cả nước trực tiếp chiến đấu chống Mĩ cứu nước(1965 - 1973) Khi giáo viên nói về tội ác của đế quốc Mĩ đối với nhân dân miềnNam trong chiến lược “Chiến tranh cục bộ”, giáo viên có thể kết hợp vừa giảngbài vừa minh họa bằng chùm ảnh “Thảm sát Mĩ Lai” (Phụ lục 8)

Tác dụng của bức ảnh: Tin tức kinh hoàng về vụ thảm sát, những hình ảnhchân thực về vụ việc làm nóng lên phong trào phản đối chiến tranh ở Việt Nam.Nhân dân Mĩ và thế giới đòi chấm dứt chiến tranh Việt Nam, đòi Mĩ rút về nước Thanh niên Mĩ có lí do phản đối việc đi lính, những người có tư tưởngphản chiến được tiếp thêm sức mạnh, những người còn lưỡng lự ngả hẳn sangphe phản chiến

Đối với học sinh: Khi được xem những bức ảnh này học sinh sẽ thấy được

sự tàn bạo, dã man của quân Mĩ trong chiến tranh Việt Nam Từ đó, giáo dục các

em lòng yêu nước, yêu nhân dân, kiên quyết chống chiến tranh, bảo vệ hòa bình

2.3.2.3 Sử dụng ca khúc cách mạng

Nhạc Cách mạng hay còn gọi là nhạc đỏ là những ca khúc hát về cáchmạng và những gì liên quan tới cuộc kháng chiến đầy gian khổ của nhân dân ta.Cùng lắng nghe những ca khúc cách mạng để cảm nhận cuộc kháng chiếntrường kì, gian khổ, để biết trân trọng những gì mà chúng ta được thừa hưởngcho tới ngày hôm nay và phấn đấu góp phần xây dựng đất nước

Khi dạy Lịch sử dân tộc phần hiện đại, từ 1945 - nay trong chương trìnhLịch sử lớp 9, giáo viên có thể sử dụng các ca khúc cách mạng thời kháng chiếnchống Pháp và chống Mĩ Khi sử dụng ca khúc cách mạng, nên kết hợp với cácđoạn phim tư liệu thích hợp để tăng tính hấp dẫn, lôi cuốn, để các em có cảmgiác mình đang được sống lại một thời kì gian khổ nhưng rất đỗi hào hùng VD1: Bài 27 - Lịch sử 9: Cuộc kháng chiến chống Thực dân Pháp xâmlược kết thúc (1953 - 1954)

Khi dạy về phần sự chuẩn bị cho chiến dịch Điện Biên Phủ, giáo viên chohọc sinh xem đoạn phim tư liệu về việc kéo pháo vào trận địa của bộ đội ta vàcho các em nghe bài hát “Hò kéo pháo” do nhạc sĩ Hoàng Vân sáng tác Nhìn

hình ảnh bộ đội đang kéo những khẩu pháo nặng nề bằng tay trần lên những dốcnúi cao.

“Hò zdô ta nào…kéo pháo ta vượt qua đèo

Hò zdô ta nào…kéo pháo ta vượt qua núi

Dốc núi cao cao nhưng lòng quyết tâm còn cao hơn núi Vực sâu thăm thẳm vực nào sâu bằng chí căm thù

Kéo pháo ta lên trận địa đây vùi xác quân thù”.[7]

Hoặc khi kết thúc chiến dịch, giáo viên cho học sinh nghe bài hát Giảiphóng Điện biên, (nhạc và lời của nhạc sĩ Đỗ Nhuận)

Các em có cảm giác như mình được sống trong cảnh tưng bừng của ngàyhội chiến thắng:

“Giải phóng Điện Biên, bộ đội ta kéo quân trở về

Giữa mùa này hoa nở miền Tây Bắc tưng bừng vui.”[8]

VD2: Bài 29 - Lịch Sử 9: Cả nước trực tiếp chiến đấu chống Mĩ cứu nước.(1965-1973)

Để tăng tính hấp dẫn cho bài học, để học sinh hình dung được cuộc chiếnđấu vô cùng gian khổ, ác liệt dọc theo cung đường Trường Sơn của công cuộcchi viện sức người, sức của từ Miền Bắc vào Miền Nam, giáo viên cho học sinhnghe bài hát “Đường Trường Sơn xe anh qua” (của nhạc sĩ Văn Dung) hoặc bài

“Lá đỏ” (Nhạc Hoàng Hiệp - Thơ Nguyễn Đình Thi), bài hát “Màu hoa đỏ”(Nhạc Thuận Yến – lời thơ Nguyễn Đức Mậu) Tốt nhất, giáo viên sử dụngnhững bài hát trên YouTube để khai thác hiệu ứng từ các đoạn phim tư liệu Khiđược nghe những bài hát này, các em sẽ hình dung được những gian khổ của cácanh trong chiến tranh, biết tri ân các bà mẹ anh hùng, các liệt sĩ đã hi sinh chochúng ta có cuộc sống êm đềm, ấm áp ngày hôm nay

Các ca khúc sáng tác từ 1945 - 1975 là những bản hùng ca cách mạng thểhiện đậm nét truyền thống yêu nước, ý chí quật cường, niềm tự hào dân tộc.Chúng có sức sống mãnh liệt, khơi dậy niềm lạc quan tin tưởng cho quân và dân

ta vào sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất nước nhà Ca khúc thời chốngPháp, chống Mỹ mãi mãi là bài ca đi cùng năm tháng, sống mãi trong tâm hồnmỗi người dân Việt Nam Khi được nghe những ca khúc đó sẽ khiến cho các emsống có lí tưởng hơn, có ý nghĩa hơn trong hiện tại và tương lai

2.3.2.4 Sử dụng phim tài liệu.

Phim tài liệu là những minh chứng chân thật, sinh động cho cuộc khángchiến trường kì của dân tộc, có hình ảnh và âm thanh tạo cho học sinh cảm giácnhư đang sống cùng sự kiện đó Điều này giúp các em cảm nhận được sự kiệnlịch sử một cách sâu sắc, tác động trực tiếp đến tâm tư, tình cảm của các em.Phim tư liệu được dùng để minh họa cho các trận đánh, các chiến dịch VD1: Bài 27 - Lịch sử 9: Cuộc kháng chiến toàn quốc chống Thực dânPháp xâm lược kết thúc (1953 - 1954) Giáo viên khi dạy về diễn biến chiến dịchĐiện Biên Phủ thì cho học sinh xem một số đoạn phim tư liệu về chiến dịchĐiện Biên Phủ như trận đánh đồi Him Lam, việc đào hào khép chặt vòng vây ởphân khu Mường Thanh, trận đồi A1…

VD2: Bài 29 - Lịch sử 9: Cả nước trực tiếp chiến đấu chống Mĩ cứu nước.(1965 - 1973).

Trong bài học về chiến tranh phá hoại lần 2 của đế quốc Mĩ năm 1972, đặcbiệt là trận không kích B52 trong 12 ngày đêm vào Hà Nội, Hải Phòng từ tốingày 18 đến ngày 29 - 12 - 1972, giáo viên nên sử dụng những thước phim tưliệu cho học sinh thấy được sự khốc liệt, tàn bạo của cuộc chiến này Hình ảnhném bom, thương vong, hoang tàn, đổ nát của phố Khâm Thiên, của Bệnh việnBạch Mai ở Hà Nội tháng 12/1972 (Phụ lục 9)…giúp học sinh rạch ròi trongphân biệt đúng - sai, thiện - ác, căm thù kẻ xâm lược và yêu thương đồng bàocủa mình Các em có thấy được sự khủng khiếp của chiến tranh mới biết trântrọng hòa bình và đóng góp công sức cho công cuộc gìn giữ hòa bình, góp phầnvào việc bảo vệ Tổ Quốc

VD3: Bài 30 - Lịch sử 9: Hoàn thành giải phóng Miền Nam, thống nhất đấtnước(1973 - 1975)

Khi dạy về cuộc Tổng tiến công và nổi dậy năm 1975, giáo viên chiếu chocác em xem những đoạn phim tư liệu về chiến dịch Tây Nguyên, chiến dịchHuế-Đà Nẵng, chiến dịch Hồ Chí Minh Khi được coi phim tài liệu các em sẽ rấthứng thú, tiếp thu bài nhanh, nhớ lâu và chính xác Những hình ảnh, âm thanh,lời bình sâu sắc khiến học sinh hình dung được bối cảnh, diễn biến chân thựccủa những chiến dịch Lịch Sử

Đặc biệt hơn nữa, trong khi giáo viên dạy trong 2 cuộc kháng chiến chốngPháp (1945 - 1954) và cuộc kháng chiến chống Mĩ (1954 - 1975), giáo viên sửdụng bộ phim tư liệu “Việt Nam - Cuộc chiến 10.000 ngày” của MichaeiMaclear.[9] Qua bộ phim này, giáo viên hướng dẫn cho học sinh có cái nhìn baoquát về 2 cuộc chiến ác liệt của cha ông ta Và các em cũng thấy được sự mấtmát, hy sinh quá lớn của ông cha ta, sự tàn khốc của chiến tranh

Tuy nhiên khi sử dụng phim tư liệu, giáo viên cần chọn lọc những tài liệutin cậy, có giá trị để ghép vào bài giảng tăng thêm tính hiệu quả Những tài liệu

đó chủ yếu được lấy mạng Internet (phần tư liệu Lịch Sử), thông qua các đàitruyền hình hay từ Công ty sách và thiết bị trường học Tùy vào lượng kiến thứcbài học đó nhiều hay ít để đưa vào những đoạn phim tư liệu phù hợp, vừa hỗ trợtăng tính hấp dẫn cho bài học vừa có tác dụng giáo dục lòng yêu nước cho họcsinh

2.3.2.5 Sử dụng văn thơ.

Trong chiều dài của lịch sử dân tộc Việt Nam, cha ông ta đã biết sử dụng

vũ khí rất hiệu quả là chiến tranh tâm lí, cụ thể qua thơ văn, thư từ để khích lệtinh thần yêu nước của quân sĩ, gây hoang mang cho kẻ thù Trong cuộc khángchiến chống Tống, Lí Thường Kiệt đã đọc bài thơ “Nam quốc sơn hà” vào mộthoàn cảnh lịch sử đặc biệt, tạo nên một tác dụng to lớn góp phần vào chiến thắnggiặc Tống hay Quang Trung đọc bài “Hịch” trước khi tiến quân ra Thăng Longdiệt quân Thanh, đã cổ vũ mạnh mẽ tinh thần yêu nước, tinh thần dân tộc tronglòng mỗi chiến binh

Thời hiện đại, trong cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mĩ, giới vănnghệ sĩ luôn theo sát cuộc chiến, sáng tác những tác phẩm văn học phản ánhchân thực, sinh động cuộc kháng chiến của nhân dân ta Không chỉ có tác dụng

to lớn trong động viên tinh thần quân dân lúc bấy giờ mà những tác phẩm vănhọc đó còn giúp cho thế hệ trẻ sau này có cái nhìn toàn diện về những gì lịch sử

đã diễn ra, giúp các em được sống lại một thời quá khứ hào hùng của dân tộc VD1: Bài 27 - Lịch sử 9: Cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dânPháp kết thúc (1953 - 1954) Sau khi khái quát về kết quả của chiến dịch ĐiệnBiên phủ, ta có thể trích dẫn mấy câu thơ của Tố Hữu như sau:

“… 56 ngày đêm khoét núi ngủ hầm, mưa dầm cơm vắt

Gan không núng, chí không mòn…”

Những câu thơ đó đã mô tả về sự gian khổ của người lính khiến học sinh rấtxúc động về những hình ảnh mà mình thu nhận được Điều này có ý nghĩa rấtlớn trong việc giáo dục tinh thần cảm phục đối với công lao của các thế hệ đitrước Đồng thời, cũng góp phần nâng cao ý thức bảo vệ quê hương, đất nướctrong nhận thức của các em

VD2: Bài 29 - Lịch sử 12: Cả nước trực tiếp chiến đấu chống Mĩ cứu nước.(1965 - 1973)

Khi dạy phần miền Bắc làm nghĩa vụ hậu phương và chi viện cho miềnNam, giáo viên có thể đọc một đoạn thơ trong bài thơ “Đường ra mặt trận” củaChính Hữu

“Có những ngày vui sao cả nước lên đường

Xao xuyến bờ tre từng hồi trốn dục

Xóm dưới làng trên con trai, con gái

Cơm nắm xôi đùm ríu rít theo nhau

Súng nhỏ, súng to chiến trường chật chội

Tiếng cười hăm hở đầy sông, đầy cầu”.[9]

Đây không giống với không khí ra trận đối mặt với hi sinh, chết chóc màđây đúng là một ngày hội tòng quân, mọi người hăm hở, vui vẻ tiến ra mặt trận.Qua đây, các em sẽ thấy được tinh thần phơi phới, thái độ lạc quan đi thẳng rachiến trường của những thanh niên miền Bắc trong công cuộc chi viện cho miềnNam ruột thịt Với tinh thần yêu nước, khát vọng được sống hòa bình, tinh thầnlạc quan trước mọi khó khăn đã tạo nên sức mạnh của cả dân tộc “cả nước lênđường” đánh bại kẻ thù

2.3.2.6 Giáo dục qua di tích lịch sử

Đặc trưng cơ bản nhất của Lịch sử Việt Nam là đấu tranh chống ngoại xâm

bảo vệ độc lập Vì vậy, trên lãnh thổ Việt Nam, ở nơi nào cũng có các di tíchLịch sử gắn liền với sự phát triển của đất nước như Đền Hùng, địa đạo NhơnTrạch, đồi A1, nghĩa trang Trường Sơn, thành cổ Quảng Trị, Ngã Ba Đồng Lộc,địa đạo Củ Chi, nhà tù Côn Đảo… Trong quá trình dạy học lịch sử, giáo viênkhai thác các di tích này phục vụ cho bài học (có thể nội khóa hoặc ngoại khóa).Khi đến với di tích lịch sử, các em được cụ thể hóa một cách sống động nhất,góp phần tích cực trong việc gắn liền nhà trường và đời sống xã hội

Khi dạy bài 27: “Cuộc kháng chiến toàn quốc chống Thực dân Pháp xâmlược kết thúc (1953 - 1954)” - Lịch Sử 9 Trong diễn biến của chiến dịch Lịch sửĐiện Biên Phủ, sau khi chiếm được nửa đồi A1, quân đội ta đã tiến hành đàohầm bí mật và đặt quả bộc phá nặng 960 kg

Qua đó, học sinh thấy được sức chiến đấu, tinh thần quả cảm và tài trí củacon người Việt Nam Và đó là lí do không có bất kì thế lực xâm lược nào có thểchiến thắng

Để có thể làm tốt việc giảng dạy qua di tích Lịch sử cách mạng, giáo viênlựa chọn những di tích phù hợp với bài học, tốt nhất là tại địa phương để thuậntiện cho quá trình di chuyển đến thực địa của giáo viên và học sinh

2.3.2.7 Giáo dục học sinh qua hậu quả mà chiến tranh để lại.

Chiến tranh đã đi qua gần nửa thế kỷ, nhưng hậu quả mà nó để lại còn rất lớn Khi dạy bài 30 - Lịch sử 9: “Hoàn thành giải phóng Miền Nam, thốngnhất đất nước ( 1973 - 1975) Giáo viên có thể nhấn mạnh về hậu quả của cuộckháng chiến chống Mĩ (1954 - 1975) như khối lượng bom mìn và ảnh hưởng củachất độc da cam trong chiến tranh việt Nam của Đế quốc Mĩ, để các em có thểhình dung được sự khốc liệt của cuộc chiến như thế nào

Cho dù 44 năm đã đi qua, việc khắc phục hậu quả chiến tranh vẫn là điều

mà những bên tham chiến đều phải quan tâm giải quyết Việt Nam đã nỗ lực hàngắn vết thương chiến tranh, cải tạo môi trường, rà phá bom mìn, chăm lo thựchiện các chính sách xã hội Nhưng vấn đề vẫn còn ở phía trước Tuy Chính phủ

và nhân dân Việt Nam không yêu cầu bất cứ một chính phủ nào phải xin lỗi vì

đã đưa lực lượng quân sự tới Việt Nam và gây ra những hậu quả chiến tranhnghiêm trọng đối với đất nước này, nhưng trong bối cảnh toàn cầu hóa và hộinhập, nhất là khi tính tùy thuộc vào nhau giữa các quốc gia dân tộc ngày càngtăng, trong điều kiện quan hệ Hoa Kỳ - Việt Nam đã và đang được hoà giải, từchỗ là kẻ thù không đội trời chung trở thành đối tác toàn diện và còn tiếp tụcphát triển theo hướng trở thành đối tác chiến lược toàn diện, thì với lương tâm,trách nhiệm, đạo lý và pháp lý, với tinh thần nhân văn, tình thương yêu, quýtrọng cuộc sống con người, vấn đề hậu quả chiến tranh Việt Nam, một vấn đề doquá khứ để lại nhưng không bị lãng quên, có thể và cần phải được sự quan tâmgiải quyết tích cực hơn nữa từ nhiều phía, nhất là từ Chính phủ Hoa Kỳ

Để tăng tính thuyết phục, giáo viên cung cấp cho học sinh những số liệu

về lượng vũ khí ta và Mĩ đẫ sử dụng Trong 21 năm, tổng lượng vũ khí mà Quânđội Nhân dân Việt Nam và Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam sử dụng nếuquy đổi thành tiền là khoảng 3,5 tỉ USD[10]. Trong khi đó, tổng lượng vũ khí màquân đội Mỹ sử dụng có giá trị khoảng 141 tỷ USD, cùng với 16 tỷ USD vũ khíđược Mỹ viện trợ cho Quân lực Việt Nam Cộng hòa, tổng cộng là 157 tỷ USD(chưa kể khoản chiến phí của Hàn Quốc, Australia, New Zealand, TháiLan cũng do Mỹ chi trả)[11] Ngày 2/4/2019 tại Hà Nội, Bộ lao động thương binh

- xã hội tổ chức cuộc họp báo về tình hình ô nhiễm bom mìn và công tác khắcphục hậu quả bom mìn sau chiến tranh tại Việt Nam

Theo ông Nguyễn Bá Hoan, Chánh Văn phòng Bộ LĐ-TB&XH, hơn800.000 tấn bom đạn còn sót lại sau chiến tranh đã và đang làm ô nhiễm, nghingờ ô nhiễm cho khoảng 6,13 triệu ha, chiếm 18,71 % tổng diện tích của cảnước “Để làm sạch hết bom mìn sau chiến tranh, Việt Nam cần kinh phí hàngchục tỷ USD với thời gian kéo dài hơn 100 năm Ngoài ra, Việt Nam còn cần tới