Nâng cao chất lượng cán bộ công chức, viên chức tại ủy ban nhân dân huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị

Thứ ba, đánh giá đúng thực trạng chất lượng cán bộ công chức, viên chức và đề ra các giải pháp để đổi mới, nâng cao chất lượng cán bộ công chức, viên chức là một trong những nội dung củ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

NGUYỄN THỊ THU THANH

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÁN BỘ CÔNG CHỨC, VIÊN CHỨC TẠI ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN

CAM LỘ - TỈNH QUẢNG TRỊ

Chuyên ngành: QUẢN LÝ KINH TẾ

Mã số: 8 31 01 10

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC KINH TẾ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS.TS TRƯƠNG TẤN QUÂN

HUẾ, 2019

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi và được sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS Trương Tấn Quân Các nội dung nghiên cứu, kết quả trong đề tài là trung thực và chưa công bố bất kỳ dưới hình thức nào trước đây Những số liệu phục vụ cho việc phân tích, đánh giá được tác giả thu thập trong quá

trình nghiên cứu

Ngoài ra trong luận văn còn sử dụng một số nhận xét, đánh giá cũng như số liệu

của các tác giả khác, cơ quan tổ chức khác đều có trích dẫn và chú thích nguồn gốc

Huế, ngày 01 tháng 07 năm 2019

Tác giả luận văn

\

Nguyễn Thị Thu Thanh

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

LỜI CẢM ƠN

Với tình cảm sâu sắc, chân thành, cho phép tôi được bày tỏ lòng biết ơn tới tất cả các cơ quan và cá nhân đã tạo điều kiện giúp đỡ cho tôi trong quá trình học

tập và nghiên cứu hoàn thành luận văn này

Tôi xin chân thành cảm ơn toàn thể Quý thầy, cô giáo và các cán bộ công chức Phòng Sau đại học Trường Đại học Kinh tế Đại học Huế đã giúp đỡ tôi về mọi

mặt trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu

Đặc biệt tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đến PGS.TS Trương Tấn Quân, người trực tiếp hướng dẫn, đã giúp đỡ tận tình tôi trong suốt thời

gian nghiên cứu để hoàn thành luận văn này

Tôi xin chân thành cảm ơn Lãnh đạo UBND huyện Cam Lộ và các Phòng ban chuyên môn tạo mọi điều kiện thuận lợi trong quá trình thu thập dữ liệu cho

luận văn này

Cuối cùng, xin cảm ơn các bạn cùng lớp đã góp ý giúp tôi trong quá trình

thực hiện luận văn này

Huế, ngày 01 tháng 07 năm 2019

Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Thu Thanh

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

TÓM LƯỢC LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC KINH TẾ

Họ và tên học viên: Nguyễn Thị Thu Thanh

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế, Niên khóa: 2017 - 2019

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS TRƯƠNG TẤN QUÂN

Tên đề tài: NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÁN BỘ CÔNG CHỨC,

VIÊN CHỨC TẠI ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN CAM LỘ - TỈNH QUẢNG TRỊ

1 Mục tiêu và đối tượng nghiên cứu

 Mục tiêu: Trên cơ sở phân tích thực trạng chất lượng cán bộ công chức, viên chức, luận văn đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng cán bộ công chức, viên chức tại UBND huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị trong thời gian tới

 Đối tượng nghiên cứu của đề tài là những vấn đề liên quan đến chất lượng

cán bộ công chức, viên chức tại UBND cấp huyện

2 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn đã sử dụng các phương pháp như: phương pháp thu thập số liệu; tổng hợp và xử lý số liệu; Phương pháp phân tích: phương pháp thống kê mô tả, thống kê so sánh và các phương pháp nghiên cứu khác nhằm thực hiện mục tiêu nghiên cứu

3 Kết quả nghiên cứu và đóng góp luận văn

Góp phần hệ thống hoá cơ sở lý luận và thực tiễn về chất lượng cán bộ công chức, viên chức; Phân tích thực trạng chất lượng cán bộ công chức, viên chức tại UBND huyện Cam Lộ giai đoạn 2015-2017; Đề xuất các giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ công chức, viên chức tại UBND huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

GDTX : Giáo dục thường xuyên

LĐTBXH : Lao động Thương binh Xã hội

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

MỤC LỤC

Lời cam đoan i

Lời cảm ơn ii

Tóm lược luận văn thạc sĩ khoa học kinh tế iii

Danh mục các chữ viết tắt iv

Mục lục v

Danh mục bảng viii

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 3

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

4 Phương pháp nghiên cứu 4

5 Kết cấu của đề tài 5

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHẤT LƯỢNG CÁN BỘ CÔNG CHỨC, VIÊN CHỨC 6

1.1 Lý luận về cán bộ công chức, viên chức 6

1.1.1 Khái niệm cán bộ công chức, viên chức 6

1.1.2 Một số đặc điểm của đội ngũ cán bộ công chức, viên chức 10

1.1.3 Vị trí, vai trò của cán bộ công chức, viên chức 13

1.1.4 Phân loại cán bộ công chức, viên chức 15

1.2 Chất lượng cán bộ công chức, viên chức 16

1.2.1 Lý luận cơ bản về chất lượng cán bộ công chức, viên chức 16

1.2.2 Chính sách nâng cao chất lượng cán bộ công chức, viên chức 28

1.3 Kinh nghiệm của một số địa phương trong nước và bài học rút ra cho huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị 31

1.3.1 Kinh nghiệm của một số địa phương trong nước 31

1.3.2 Bài học rút ra cho huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị 33

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG CÁN BỘ CÔNG CHỨC, VIÊN CHỨC TẠI ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN CAM LỘ, TỈNH QUẢNG TRỊ 34

2.1 Giới thiệu tổng quan về huyện Cam Lộ 34

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

2.2 Thực trạng chất lượng cán bộ công chức, viên chức tại ủy ban nhân dân huyện

Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị 38

2.2.1 Tình hình chung về cán bộ công chức, viên chức tại ủy ban nhân dân huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị 38

2.2.2 Thực trạng chất lượng cán bộ công chức, viên chức tại ủy ban nhân dân huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị 42

2.2.3 Phân tích các chính sách nâng cao chất lượng cán bộ công chức, viên chức tại ủy ban nhân dân huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị 54

2.3 Đánh giá của CBCC, VC và người dân về chất lượng và chính sách nâng cao chất lượng cán bộ công chức, viên chức tại ủy ban nhân dân huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị 60

2.3.1 Đánh giá của cán bộ công chức, viên chức về chính sách nâng cao chất lượng cán bộ công chức, viên chức 60

2.3.2 Đánh giá của người dân về chất lượng đội ngũ cán bộ công chức, viên chức tại UBND huyện Cam Lộ 66

2.4 Đánh giá giá chung về nâng cao chất lượng cán bộ công chức, viên chức tại ủy ban nhân dân huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị 68

2.4.1 Kết quả đạt được 68

2.4.2 Hạn chế 69

2.4.3 Nguyên nhân hạn chế 70

CHƯƠNG 3 ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÁN BỘ CÔNG CHỨC, VIÊN CHỨC TẠI ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN CAM LỘ, TỈNH QUẢNG TRỊ 72

3.1 Định hướng nâng cao chất lượng cán bộ công chức, viên chức tại ủy ban nhân dân huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị 72

3.1.1 Mục tiêu chung 72

3.1.2 Mục tiêu cụ thể 72

3.2 Giải pháp nâng cao chất lượng cán bộ công chức, viên chức tại ủy ban nhân dân huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị 73

3.2.1 Giải pháp hoàn thiện công tác tuyển dụng cán bộ công chức, viên chức 73

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

3.2.2 Giải pháp về công tác sử dụng đội ngũ cán bộ công chức, viên chức của

huyện 74

3.2.3 Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ công chức, viên chức 77

3.2.4 Giải pháp hoàn thiện việc phân loại và đánh giá cán bộ công chức, viên chức 78

3.2.5 Giải pháp hoàn thiện công tác quy hoạch đội ngũ cán bộ công chức, viên chức của huyện 79

3.2.6 Giải pháp hoàn thiện công tác phân tích công việc và xác định tiêu chuẩn chức danh 82

3.2.7 Giải pháp nâng cao tinh thần và đạo đức, đẩy mạnh đấu tranh chống tham nhũng, tiêu cực trong đội ngũ cán bộ công chức, viên chức 86

3.2.8 Giải pháp quan tâm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công chức, viên chức là nữ 87

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 89

1 Kết luận 89

2 Kiến nghị 90

2.1 Đối với Nhà nước 90

2.2 Đối với cấp lãnh đạo của UBND huyện 90

TÀI LIỆU THAM KHẢO 91

PHỤ LỤC 94

QUYẾT ĐỊNH HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN

BIÊN BẢN CỦA HỘI ĐỒNG

BẢN NHẬN XÉT PHẢN BIỆN 1

BẢN NHẬN XÉT PHẢN BIỆN 2

BẢN GIẢI TRÌNH CHỈNH SỬA LUẬN VĂN

XÁC NHẬN HOÀN THIỆN LUẬN VĂN

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

DANH MỤC BẢNG

Bảng 1.1 Những kỹ năng công việc quan trọng cần đào tạo cho ba nhóm công

chức cấp huyện 21 Bảng 2.1 Số cơ sở y tế - Giường bệnh và cán bộ y tếở huyện Cam Lộ giai đoạn

2015-2017 36 Bảng 2.2 Dân số trung bình phân theo giới tính và phân theo khu vực ở huyện

Cam Lộ giai đoạn 2015-2017 37 Bảng 2.3 Số lao động trong các cơ sở kinh tế cá thể phi nông lâm nghiệp và

thủy sản phân theo ngành kinh tế ở huyện Cam Lộ giai đoạn

2015-2017 38 Bảng 2.4 Số lượng cán bộ công chức, viên chức tại UBND huyện Cam Lộ qua 3

năm 2015-2017 39 Bảng 2.5 Đội ngũ cán bộ công chức, viên chức huyện Cam Lộ năm 2017 39 Bảng 2.6 Cơ cấu đội ngũ cán bộ công chức, viên chức tại UBND huyện Cam Lộ

qua 3 năm 2015-2017 41 Bảng 2.7 Tình hình sức khỏe của cán bộ công chức, viên chức tại UBND huyện

Cam Lộ qua 3 năm 2015-2017 42 Bảng 2.8 Trình độ văn hóa của cán bộ công chức, viên chức tại UBND huyện

Cam Lộ qua 3 năm 2015-2017 43 Bảng 2.9 Cơ cấu ngạch cán bộ công chức, viên chức tại UBND huyện Cam Lộ

qua 3 năm 2015-2017 45 Bảng 2.10 Trình độ lý luận chính trị cán bộ công chức, viên chức tại UBND

huyện Cam Lộ qua 3 năm 2015-2017 46 Bảng 2.11 Trình độ quản lý nhà nước đội ngũ cán bộ công chức, viên chức tại

UBND huyện Cam Lộ qua 3 năm 2015-2017 46 Bảng 2.12 Trình độ ngoại ngữ của cán bộ công chức, viên chức tại UBND huyện

Cam Lộ qua 3 năm 2015-2017 47

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Bảng 2.13 Trình độ tin học của đội ngũ cán bộ công chức, viên chức tại UBND

huyện Cam Lộ qua 3 năm 2015-2017 49

Bảng 2.14 Thâm niên của cán bộ công chức, viên chức tại UBND huyện Cam Lộ qua 3 năm 2015-2017 50

Bảng 2.15 Kết quả đánh giá cán bộ công chức, viên chức tại UBND huyện Cam Lộ qua 3 năm 2015-2017 51

Bảng 2.16 Xếp loại thi đua cán bộ công chức, viên chức tại UBND huyện Cam Lộ qua 3 năm 2015-2017 52

Bảng 2.17 Xếp loại thi đua cán bộ công chức, viên chức theo giới tính tại UBND huyện Cam Lộ qua 3 năm 2015-2017 53

Bảng 2.18 Số lượng hồ sơ ứng tuyển, trúng tuyển được tuyển dụng tại UBND huyện Cam Lộ qua 3 năm 2015-2017 54

Bảng 2.19 Tình hình đào tạo, bồi dưỡng của đội ngũ cán bộ công chức, viên chức tại UBND huyện Cam Lộ qua 3 năm 2015-2017 56

Bảng 2.20 Số lượng cán bộ công chức, viên chức điều động, luân chuyển tại UBND huyện Cam Lộ qua 3 năm 2015-2017 58

Bảng 2.21 Cơ cấu mẫu điều tra 61

Bảng 2.22 Đánh giá của cán bộ công chức, viên chức tại UBND huyện Cam Lộ thông qua giá trị trung bình của các biến quan sát 62

Bảng 2.23 Đánh giá sự phù hợp của công việc của cán bộ công chức 64

Bảng 2.24 Đánh giá điều kiện công việc của cán bộ viên chức 64

Bảng 2.25 Đánh giá của cán bộ, công chức về công tác đào tạo và đãi ngộ 65

Bảng 2.26 Kết quả đánh giá của CBCC về bồi dưỡng kiến thức chuyên môn và các kiến thức khác 65

Bảng 2.27 Đánh giá sự thích nghi với công việc của cán bộ công chức, viên chức 66

Bảng 2.28 Đánh giá của người dân đối với cán bộ công chức, viên chức tại UBND huyện Cam Lộ 67

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Để tiếp tục xây dựng Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ngày càng giàu mạnh, Đảng và Nhà nước ta đã xác định nhiệm vụ trọng tâm là cải cách hành chính Các nội dung cải cách hành chính nhà nước ta xác định bao gồm: cải cách thể chế hành chính; cải cách bộ máy Nhà nước, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức; cải cách tài chính công và ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động của

bộ máy nhà nước Tất cả những nội dung này hướng vào mục tiêu chung đó là: xây dựng bộ máy hành chính ngày càng kiện toàn, xây dựng đội ngũ cán bộ trong sạch, vững bước đi lên Xã hội chủ nghĩa

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc Muốn việc thành công hoặc thất bại, đều do cán bộ tốt hay kém Vì vậy huấn luyện cán bộ là công việc gốc của Đảng” Trong lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ

nước, ông cha ta đã ý thức rõ việc dùng người là quốc sách, nó không phải là nguyên nhân duy nhất nhưng có tác dụng trực tiếp đến sự tồn vong của quốc gia, sự trường tồn và phát triển của dân tộc Phát huy truyền thống và phương sách dùng người của ông cha ta để lại, từ khi ra đời đến nay, Đảng ta đặc biệt quan tâm đến vấn đề cán bộ, coi cán bộ là nhân tố quyết định sự thành công hay thất bại của cách mạng

Đội ngũ cán bộ công chức, viên chức Ủy ban nhân dân huyện Cam Lộ có phẩm chất đạo đức tốt, có bản lĩnh chính trị vững vàng, đủ trình độ và năng lực hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao có ý nghĩa to lớn trong giai đoạn hiện nay, sẽ là nòng cốt quan trọng thúc đẩy xây dựng huyện phát triển vững mạnh, toàn diện, bền vững

Vấn đề được chọn có tính cấp thiết và quan trọng vì những lý do sau:

Thứ nhất, Cam Lộ là một huyện ở phía tây bắc tỉnh Quảng Trị phía đông

giáp thành phố Đông Hà, phía tây giáp huyện Đa Krông, phía nam giáp huyện Triệu Phong, phía bắc giáp huyện Gio Linh Cam Lộ là địa bàn có nhiều tuyến giao thông quan trọng đi ngang qua: Quốc lộ 1A, Đường Hồ Chí Minh, Đường 9, tuyến hành lang kinh tế Đông - Tây, đường xuyên Á từ Lào về cảng Cửa Việt Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và cách mạng khoa học công nghệ đang diễn ra mạnh mẽ;

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

tình hình thế giới diễn biến phức tạp, các thế lực thù địch tiếp tục chống phá quyết liệt; đất nước đang tiếp tục sự nghiệp đổi mới… Huyện Cam Lộ đang đứng trước những cơ hội lớn và cả những khó khăn, thách thức gay gắt hơn, với nhiệm vụ xây dựng huyện phát triển bền vững, mang hướng văn minh, hiện đại Do đó, yêu cầu về

tổ chức bộ máy cán bộ công chức, viên chức nói chung phải kiện toàn và sắp xếp lại

bộ máy quản lý nhà nước theo hướng tinh gọn, chuẩn hóa các chức danh cán bộ quản

lý hành chính nhà nước Củng cố kiện toàn các phòng chuyên môn thuộc UBND huyện và nâng cao chất lượng cán bộ công chức, viên chức trong thực thi công vụ nhằm thực hiện đạt kết quả cao nhất các mục tiêu, nhiệm vụ quan trọng của huyện trong giai đoạn mới

Thứ hai, đội ngũ cán bộ công chức, viên chức ở các phòng chuyên môn với

tư cách là chủ thể tiến hành các công vụ cụ thể Đây là hạt nhân của nền công vụ và cũng chính là yếu tố bảo đảm cho nền công vụ hiệu lực, hiệu quả Hoạt động công

vụ là hoạt động có tổ chức và tuân thủ những quy chế bắt buộc, theo trật tự, có tính chất thứ bậc chặt chẽ, chính quy và quyền lực Hoạt động công vụ do cán bộ, công chức, viên chức thực hiện, cho nên vấn đề cấp thiết được đặt ra ở đây là phải xây dựng đội ngũ cán bộ công chức, viên chức hành chính bảo đảm thi hành nhiệm vụ Nhà nước một cách có hiệu quả hơn nữa Do đó, cần có những giải pháp cơ bản để nâng cao chất lượng cán bộ công chức, viên chức đang thực thi công vụ ở các phòng chuyên môn trên địa bàn huyện

Thứ ba, đánh giá đúng thực trạng chất lượng cán bộ công chức, viên chức và

đề ra các giải pháp để đổi mới, nâng cao chất lượng cán bộ công chức, viên chức là một trong những nội dung của chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước

giai đoạn 2011 - 2020 là: “Xây dựng hệ thống các cơ quan hành chính nhà nước từ Trung ương tới cơ sở thông suốt, trong sạch, vững mạnh, hiện đại, hiệu lực, hiệu quả, tăng tính dân chủ và pháp quyền trong hoạt động điều hành của Chính phủ và của cơ quan hành chính nhà nước; xây dựng đội ngũ cán bộ công chức, viên chức

có đủ phẩm chất, năng lực và trình độ đáp ứng yêu cầu phục vụ nhân dân và sự phát triển của đất nước” Nhận thấy càng ngày Đảng và Nhà nước càng quan tâm,

chăm lo nhiều hơn đến mọi khía cạnh, lĩnh vực đời sống, cả về vật chất lẫn tinh thần

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

của nhân dân Do đó, việc nâng cao chất lượng cán bộ công chức, viên chức là liệu pháp quan trọng, hữu hiệu để ngăn ngừa sự suy thoái về phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống trong cán bộ công chức, viên chức tìm ra những người biết lo cái lo của dân, hết mình vì đời sống nhân dân huyện càng cấp thiết hơn lúc nào hết

Xuất phát từ những lý do trên, tác giả chọn đề tài: “Nâng cao chất lượng cán bộ công chức, viên chức tại ủy ban nhân dân huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị” được chọn làm luận văn thạc sĩ

2 Mục tiêu nghiên cứu

2.1 Mục tiêu chung

Trên cơ sở phân tích thực trạng chất lượng cán bộ công chức, viên chức, luận văn đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng cán bộ công chức, viên chức tại UBND huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị trong thời gian tới

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là những vấn đề liên quan đến chất lượng cán

bộ công chức, viên chức tại UBND cấp huyện

Đối tượng khảo sát là cán bộ và chuyên viên tại UBND huyện Cam Lộ và

người dân trên địa bàn đến giao dịch, liên hệ công việc với cán bộ công chức, viên chức tại UBND huyện Cam Lộ

- Về thời gian: Phân tích đánh giá thực trạng giai đoạn 2015-2017, các giải

pháp được đề xuất áp dụng cho những năm tiếp theo Số liệu sơ cấp được điều tra khảo sát trong khoảng thời gian từ tháng 9 đến tháng 10 năm 2018

4 Phương pháp nghiên cứu

4.1 Phương pháp thu thập số liệu

Quá trình thu thập số liệu được tiến hành ở hai cấp độ sơ cấp và thứ cấp nhằm hỗ trợ và bổ sung cho nhau, bao gồm:

4.1.1 Đối với số liệu thứ cấp

Số liệu thứ cấp được thu thập từ các tài liệu, báo cáo thống kê chính thức về tình hình đội ngũ cán bộ công chức, viên chức từ văn phòng UBND huyện Cam Lộ giai đoạn 2015-2017; phương hướng hoạt động năm tiếp theo và nguồn tài liệu được thu thập từ sách, báo, tạp chí, các tài liệu đã công bố trên các phương tiện thông tin đại chúng, internet và từ các cơ quan ban ngành ở TW để định hướng

4.1.2 Đối với số liệu sơ cấp

Số liệu sơ cấp được thu thập để phân tích đánh giá của cán bộ, chuyên viên

về chính sách nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công chức, viên chức và đánh giá của người dân trên địa bàn đến giao dịch, liên hệ công việc về chất lượng đội ngũ cán bộ công chức, viên chức tại UBND huyện Cam Lộ Trong đó, bao gồm:

- Tất cả cán bộ công chức, viên chức của 23 phòng, ban chức năng năm





Trong đó n: là quy mô mẫu, N là số lượng của tổng thể; e là sai số cho phép

là 5% Theo công thức này, số lượng mẫu sẽ lựa chọn để khảo sát là 95 Như vậy, tác giả sẽ khảo sát 95 người dân liên quan đến hoạt động công vụ của cán bộ công chức, viên chức tại UBND huyện Cam Lộ

- Nội dung của Phiếu điều tra gồm 2 phần: Phần 1 Thông tin đối tượng khảo sát; Phần 2 Các nội dung liên quan đến chất lượng đội ngũ cán bộ công chức, viên

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

để đối tượng được phỏng vấn lựa chọn mức độ phù hợp (với điểm 1 là mức độ thấp nhất đến điểm 5 là mức độ tốt nhất) Nội dung Phiếu điều tra được trình bày Phụ lục

- Thời gian điều tra: Tháng 9 năm 2018

- Phương pháp dãy dữ liệu thời gian được vận dụng để phân tích động thái chất lượng đội ngũ cán bộ công chức, viên chức và chính sách nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức viên chức ở UBND huyện Cam Lộ giai đoạn 2015-2017

5 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu và kết luận, nội dung nghiên cứu của luận văn được kết cấu thành 3 chương:

Chương 1 Cơ sở lý luận và thực tiễn về chất lượng cán bộ công chức, viên chức; Chương 2 Thực trạng chất lượng cán bộ công chức, viên chức tại ủy ban nhân dân huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị;

Chương 3 Định hướng và giải pháp nâng cao chất lượng cán bộ công chức, viên chức tại ủy ban nhân dân huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHẤT LƯỢNG

CÁN BỘ CÔNG CHỨC, VIÊN CHỨC

1.1 Lý luận về cán bộ công chức, viên chức

1.1.1 Khái niệm cán bộ công chức, viên chức

1.1.1.1 Khái niệm cán bộ

Cùng với xu hướng toàn cầu hóa về kinh tế, những thành tựu của sự phát triển kinh tế - xã hội, sự tăng cường mở rộng giao lưu, hợp tác về nhiều mặt với các nước, tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa nhân loại; cùng với công cuộc cải cách hành chính hiện nay đang đặt ra nhu cầu chuyên biệt hóa trong sự điều chỉnh pháp luật ngày càng rõ nét, đòi hỏi phải có sự thống nhất về nhận thức trong sự phân định các khái niệm có liên quan Luật Cán bộ, công chức được Quốc hội ban hành tháng 11

năm 2008, có hiệu lực từ ngày 01/01/2010 đã quy định cụ thể: “Cán bộ là công dân Việt Nam được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm, giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội

ở trung ương, ở tỉnh, huyện trực thuộc Trung ương; ở huyện, quận, thị xã, huyện trực thuộc tỉnh, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước” [1]

Như vậy, đến nay khái niệm cán bộ đã được quy định rõ ràng, cụ thể, xác định rõ nội hàm, đó là những người giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong các

cơ quan thuộc hệ thống chính trị Việt Nam từ trung ương đến cấp huyện, quận và tương đương Tùy góc độ và mục tiêu xem xét có thể phân biệt đội ngũ cán bộ thành các nhóm sau:

- Xét về loại hình có thể phân thành: Cán bộ Đảng, đoàn thể, cán bộ Nhà nước, cán bộ kinh tế và quản lý kinh tế; cán bộ khoa học, kỹ thuật

- Theo tính chất và chức năng nhiệm vụ có thể phân thành: nhóm chính khách, nhóm lãnh đạo quản lý; nhóm chuyên gia và nhóm công chức, viên chức

1.1.1.2 Khái niệm công chức

Công chức là một khái niệm chung được sử dụng phổ biến nhiều quốc gia trên thế giới để chỉ những công dân được tuyển dụng vào làm việc thường xuyên

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

trong cơ quan nhà nước, do tính chất đặc thù của mỗi quốc gia, khái niệm công chức của các nước cũng không hoàn toàn đồng nhất Ở nước ta, Công chức là một

bộ phận quan trọng trong bộ máy quản lý nhà nước, là lực lượng lao động chủ yếu thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của bộ máy hành chính nhà nước từ trung ương đến địa phương Hiệu lực của hệ thống chính trị nói chung và của bộ máy hành chính Nhà nước nói riêng, xét cho cùng được quyết định bởi phẩm chất, năng lực và hiệu quả của đội ngũ cán bộ, công chức Luật cán bộ, công chức được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XII thông qua ngày 13/11/2008, có

hiệu lực từ ngày 01/01/2010 quy định rõ: “Công chức là công dân Việt Nam được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện, trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong các cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy lãnh đạo quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội (sau đây gọi tắt là đơn vị sự nghiệp công lập), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước; đối với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập thì lương được bảo đảm từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật” [2]

Từ những cách quan niệm về công chức nêu trên, chúng ta có thể hiểu khái

niệm công chức như sau: Công chức thường được hiểu một cách chung là những công dân, được tuyển dụng và bổ nhiệm giữ một công vụ thường xuyên trong một công sở của nhà nước ở trung ương hay địa phương, được xếp vào một ngạch và hưởng lương từ ngân sách nhà nước; có nghĩa vụ, bổn phận phục vụ nhân dân, phục

vụ nhà nước theo quy định của pháp luật, và chịu sự điều chỉnh của luật công chức 1.1.1.3 Khái niệm viên chức

Theo Luật Viên chức ngày 15 tháng 11 năm 2010: “Viên chức là công dân Việt Nam được tuyển dụng theo vị trí việc làm, làm việc tại đơn vị sự nghiệp công lập theo chế độ hợp đồng làm việc, hưởng lương từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật” [3]

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Như vậy, mỗi một quốc gia có những quan niệm và định nghĩa khác nhau về công chức, viên chức Mặc dù có sự khác nhau, song nhìn chung các quan niệm, định nghĩa đều cho rằng một công chức, viên chức của một quốc gia nào đó nếu có

đủ các đặc trưng sau đây đều là công chức, viên chức:

- Là công dân của quốc gia đó

- Được tuyển dụng vào làm việc trong các cơ quan, đơn vị nhà nước

- Được xếp vào ngạch

- Được hưởng lương từ ngân sách nhà nước

- Được quản lý thống nhất và được điều chỉnh bằng Luật riêng

- Thừa hành các quyền lực nhà nước giao cho, chấp hành các công vụ của nhà nước và quản lý nhà nước

Đội ngũ công chức, viên chức là bộ phận quan trọng trong nền HCNN của một quốc gia Xã hội càng phát triển bao nhiêu thì càng cần một đội ngũ công chức, viên chức có năng lực, trình độ chuyên môn cao bấy nhiêu để đảm bảo quản lý và thúc đẩy xã hội phát triển

1.1.1.4 Phân biệt giữa cán bộ công chức và viên chức [1]; [2]; [3]

vụ quản lý; nhân danh quyền lực chính trị, quyền lực công

- Vận hành quyền lực nhà nước, làm nhiệm

vụ quản lý

- Thực hiện chức năng xã hội, trực tiếp thực hiện kỹ năng, nghiệp vụ chuyên sâu

- Theo nhiệm kỳ - Thực hiện công vụ

thường xuyên

- Thực hiện các hoạt động thuần túy mang tính nghiệp vụ

- Thi tuyển, bổ nhiệm,

có quyết định của CQNN có thẩm quyền, trong biên chế

-Xét tuyển, ký hợp đồng làm việc

- Trách nhiệm chính - Trách nhiệm chính -Trách nhiệm trước

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

STT Tiêu chí

cơ bản Cán bộ Công chức Viên chức

trị trước Đảng, Nhà nước, nhân dân và trước cơ quan, tổ chức

có thẩm quyền

trị, trách nhiệm hành chính của công chức

cơ quan, người đứng đầu tổ chức, cơ quan xét tuyển, ký hợp đồng

Hưởng lương từ NSNN, theo ngạch bậc

Hưởng lương một phần từ NSNN, một phần từ nguồn thu sự nghiệp

4 Nơi làm

việc

Cơ quan của Đảng cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị- xã hội

Cơ quan Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị

- xã hội, Quân đội, Công an, Tòa án, Viện kiểm sát

Đơn vị sự nghiệp nhà nước, các tổ chức xã hội

Năng lực, trình độ chuyên môn nghiệp

vụ

Năng lực, trình độ chuyên môn nghiệp

vụ

- Tinh thần trách nhiệm;

Tiến độ và kết quả thực hiện nhiệm vụ

Hiệu quả công việc (số lượng, chất lượng)

Hiệu quả thực hiện nhiệm vụ

- Tinh thần trách nhiệm và phối hợp trong thực thi nhiệm

vụ

Thái độ phục vụ nhân dân

Cách chức Buộc thôi việc

Nguồn: Tác giả tổng hợp

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

1.1.2 Một số đặc điểm của đội ngũ cán bộ công chức, viên chức

Cán bộ công chức, viên chức là lực lượng trực tiếp thực thi các chức năng hành pháp của nhà nước, thực hiện quản lý và điều hành đất nước theo pháp luật và làm cho đất nước phát triển trên cơ sở đảm bảo kỷ cương phép nước Các mệnh lệnh, quyết định quản lý trong mọi hoạt động của nền kinh tế - xã hội là do cán bộ công chức, viên chức triển khai thực hiện Do vậy, cán bộ công chức, viên chức có những đặc điểm cơ bản sau đây:

Đội ngũ cán bộ công chức, viên chức là chủ thể của nền công vụ, là những người thực thi công vụ và được Nhà nước đảm bảo các điều kiện cần thiết, quyền lợi chính đáng để có khả năng và yên tâm thực thi công vụ

Đội ngũ cán bộ công chức, viên chức là những người có vị trí trong hệ thống

cơ quan HCNN, có chức năng thực thi pháp luật và thi hành công vụ nhằm phục vụ lợi ích chung cho toàn xã hội Những loại nhiệm vụ này do chính đội ngũ cán bộ công chức, viên chức các cấp thực hiện, không thể chuyển giao cho bất cứ tổ chức,

cá nhân nào bên ngoài Đội ngũ cán bộ công chức, viên chức là hạt nhân cơ bản của nền công vụ, là chủ thể thực sự tiến hành các công vụ cụ thể và cũng chính là yếu tố đảm bảo cho nền công vụ hoạt động, vận hành có hiệu lực, hiệu quả Để thực hiện công vụ, người cán bộ công chức, viên chức được Nhà nước cung cấp các điều kiện cần thiết để tiến hành thực thi công vụ như trụ sở, phương tiện, điều kiện làm việc… Họ được đảm bảo các quyền lợi vật chất và tinh thần như: hưởng lương từ NSNN, nhận các loại trợ cấp, phụ cấp khác bằng tiền hoặc hiện vật và lương hưu khi đủ thời gian cống hiến, được khen thưởng…

Là lực lượng lao động chuyên nghiệp, có tính chuyên môn hoá cao

Các CQNN từ Trung ương đến địa phương được tổ chức và hoạt động theo những nguyên tắc nhất định nhằm thực hiện quyền hành pháp của Nhà nước để điều hành, quản lý các lĩnh vực của đời sống xã hội theo pháp luật và bằng pháp luật, vì lợi ích của Nhà nước và của toàn xã hội, nhằm đảm bảo cho xã hội ổn định và phát triển Với chức năng đó, bộ máy nhà nước đòi hỏi phải có đội ngũ cán bộ công chức, viên chức mang tính chất chuyên nghiệp, là những người thực hiện công vụ thường xuyên, liên tục, có trình độ chuyên môn và được đào tạo, bồi dưỡng về kỹ

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

năng, nghiệp vụ ở các mức độ khác nhau Đồng thời, qua thực tiễn hoạt động, chính đội ngũ cán bộ công chức, viên chức là lực lượng sáng tạo pháp luật, tham mưu đề xuất những chủ trương, chính sách, pháp luật quản lý và phát triển xã hội, đất nước

Do vậy, CBCC, VC phải am hiểu và tinh thông pháp luật, thực hiện đúng pháp luật; nắm vững chuyên môn nghiệp vụ, phải am hiểu lĩnh vực chuyên môn của mình

Chính vì vậy, ngay khi tuyển dụng, cơ quan nhà nước đã yêu cầu người dự tuyển phải có chuyên môn, có đủ tiêu chuẩn về độ tuổi, phẩm chất chính trị, đạo đức… Trong điều kiện hiện nay, đội ngũ cán bộ công chức, viên chức phải có trình độ chuyên môn hoá cao, được đào tạo một cách chính quy và hệ thống, đồng thời phải luôn luôn được bồi dưỡng, cập nhật kịp thời các thông tin và tri thức mới của khoa học công nghệ Không thể xây dựng được nền công vụ và nền HCNN nói chung, chính quy hiện đại, phục vụ đắc lực nhân dân nếu đội ngũ cán bộ công chức, viên chức chưa được quản lý và đào tạo cơ bản theo hướng chuyên nghiệp hoá, chuyên môn hoá cao

Đội ngũ cán bộ công chức, viên chức tương đối ổn định, mang tính kế thừa, nhưng luôn đòi hỏi không ngừng nâng cao về chất lượng

Hiện nay, xã hội không ngừng phát triển; đối tượng điều chỉnh của pháp luật ngày càng mở rộng và phức tạp hơn; yêu cầu của khách hàng về chất lượng phục vụ ngày càng cao nhưng các CQNN không thể tuyển dụng hàng loạt người lao động mới, vì rằng việc tuyển dụng và giải quyết các lao động dôi dư trong các CQNN luôn liên quan đến một loạt các vấn đề về chính sách, chế độ xã hội phức tạp

Trước thực tế khách quan đó, đòi hỏi cán bộ công chức, viên chức phải luôn được đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ Giải pháp hiệu quả, thích hợp trong điều kiện hiện nay là xây dựng hệ thống chính sách tuyển dụng, đào tạo bồi dưỡng, sắp xếp, đề bạt, thuyên chuyển, đãi ngộ phù hợp để giảm thiểu tối đa sự chênh lệch về

số lượng và chất lượng nguồn nhân lực HCNN Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực hiện có bằng bồi dưỡng, đào tạo, đào tạo lại đội ngũ cán bộ công chức, viên chức nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của các CQNN Chú trọng chất lượng tuyển dụng nhân lực, thu hút, khuyến khích nhân tài thực thi công vụ Hạn chế đến mức thấp nhất những sai lầm trong tuyển dụng cán bộ công chức, viên chức

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Hoạt động của đội ngũ cán bộ công chức, viên chức diễn ra thường xuyên, liên tục trên phạm vi rộng và mang tính phức tạp

Các CQNN được tổ chức thành hệ thống từ Trung ương đến cơ sở thực hiện nhiệm vụ quản lý, điều hành toàn bộ các lĩnh vực kinh tế, văn hoá, chính trị, xã hội, ngoại giao, quốc phòng, an ninh với các mặt hoạt động hết sức phong phú và phức tạp gồm tài chính, NSNN, kế toán, kiểm toán, thống kê, tín dụng, bảo hiểm, tài sản công, khoa học, công nghệ, môi trường, kế hoạch, xây dựng, bưu chính viễn thông, giao thông vận tải, nông nghiệp, y tế, văn hoá, giáo dục… Tất cả các hoạt động đó đều liên quan hàng ngày và trực tiếp hoặc gián tiến đến cuộc sống của tất cả mọi người dân, đòi hỏi hệ thống các cơ quan quản lý HCNN và đội ngũ cán bộ công chức, viên chức phải đủ năng lực, thẩm quyền để giải quyết tất cả các vấn đề thuộc phạm vi quản lý, điều hành một cách nhanh chóng, kịp thời, có hiệu quả

Đội ngũ cán bộ công chức, viên chức phải am hiểu và tôn trọng luật pháp và thông lệ quốc tế

Trong điều kiện mở cửa hội nhập quốc tế hiện nay, tất yếu Nhà nước phải giải quyết các quan hệ pháp lý mang yếu tố quốc tế, đồng thời phải ký kết và thực hiện các công ước quốc tế, các tập quán và thông lệ quốc tế trong tất cả các lĩnh vực Để thực hiện tốt nhiệm vụ này, đội ngũ cán bộ công chức, viên chức phải có tri thức, phải am hiểu và tôn trọng luật pháp và thông lệ quốc tế Muốn vậy, trước hết

họ phải có kiến thức pháp luật và trình độ ngoại ngữ nhất định, đủ để có thể giao tiếp, đọc hiểu các văn bản pháp luật, hợp đồng mang tính quốc tế Do vậy, Nhà nước cần phải quan tâm, chú trọng đến công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức có đầy đủ phẩm chất và năng lực, am hiểu và có khả năng thực sự giải quyết tốt các quan hệ có yếu tố nước ngoài

Đội ngũ cán bộ công chức, viên chức trung thành với Đảng, với Chính phủ, với Tổ quốc và nhân dân

Đây là đặc trưng cơ bản của đội ngũ cán bộ công chức, viên chức Việt Nam nói chung, xuất phát từ truyền thống tốt đẹp của nhân dân ta và từ đặc điểm lịch sử, quá trình cách mạng hình thành Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Nhà nước ta ra đời từ thắng lợi của cuộc Cách mạng tháng Tám năm 1945,

do nhân dân giành chính quyền dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh; Nhà nước là con đẻ của khối đại đoàn kết toàn dân Về phương diện pháp lý, Nhà nước là thiết chế quyền lực do nhân dân bầu ra theo nguyên tắc phổ thông đầu phiếu Ngoài việc lập ra Nhà nước, nhân dân thông qua các hình thức khác tham gia hoạt động QLNN, xã hội, tác động đến các quá trình hoạch định đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; thực hiện việc giám sát đối với hoạt động của các cơ quan, tổ chức nhà nước, cán bộ, công chức trong thực thi công vụ Nhà nước ta tồn tại là để phục vụ lợi ích nhân dân, bảo đảm các quyền tự do dân chủ của công dân Trong hoạt động, các CQNN, cán bộ công chức, viên chức phải tôn trọng nhân dân, tận tụy phục vụ nhân dân, liên hệ chặt chẽ với nhân dân, lắng nghe và chịu sự giám sát của nhân dân

Trong bối cảnh mở cửa hội nhập với khu vực và quốc tế, chuyển đổi cơ chế quản lý kinh tế tập trung bao cấp sang nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần định hướng XHCN, có nhiều quan hệ xã hội mới xuất hiện đòi hỏi cán bộ công chức, viên chức phải có những thay đổi tương ứng nhằm thích nghi, đủ khả năng giải quyết tốt mối quan hệ giữa phát triển kinh tế và bảo đảm công bằng tiến bộ xã hội theo định hướng XHCN

Mặt trái của tiến trình hội nhập và nền kinh tế thị trường cũng đặt ra yêu cầu cán bộ công chức, viên chức nói chung phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, rèn luyện phẩm chất đạo đức và lối sống lành mạnh, tận tâm, tận trí phục vụ nhân dân, phụng sự Tổ quốc

1.1.3 Vị trí, vai trò của cán bộ công chức, viên chức

Đối với Việt Nam, hiệu lực hiệu quả của bộ máy nhà nước nói riêng và của toàn bộ hệ thống chính trị nói chung, xét đến cũng được quyết định bởi phẩm chất, năng lực và hiệu quả công tác của đội ngũ cán bộ công chức, viên chức Ngày nay, trong công cuộc cải cách hành chính, để có một nền hành chính công đạt được tiêu chí của một xã hội văn minh, một nền hành chính thực sự phục vụ nhân dân và xã hội, thúc đẩy phát triển kinh tế, nâng cao dân trí, thực hiện dân chủ, công bằng và nâng cao chất lượng mọi mặt của nhóm cán bộ công chức, viên chức

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Vai trò của đội ngũ cán bộ công chức, viên chức được thể hiện qua bốn mối

quan hệ: Một là, quan hệ với đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; Hai là, với bộ máy tổ chức lãnh đạo quản lý; Ba là, với công việc; Bốn là, với

quần chúng nhân dân

Công cuộc đổi mới đất nước do Đảng Cộng sản Việt Nam khởi xướng và lãnh đạo, có sự tham gia của nhiều chủ thể xã hội, trong đó có nền công vụ nhà nước Nền công vụ đóng vai trò chủ yếu trong việc tổ chức thực hiện các nghị quyết của Đảng bằng việc thể chế hoá các nghị quyết của Đảng thành pháp luật và được thực thi trong

xã hội, qua đó giúp Đảng đánh giá, điều chỉnh các chủ trương, đường lối cho phù hợp với thực tiễn Ngoài ra, một bộ phận cán bộ công chức, viên chức quan trọng trực tiếp tham gia đóng góp vào quá trình xây dựng các chủ trương, chính sách của Đảng thông qua việc xây dựng các dự thảo, đề án hoặc đóng góp ý kiến…

Với chức năng cơ bản là thực thi công vụ Cán bộ công chức, viên chức là những người đem chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước giải thích cho dân chúng hiểu rõ và chấp hành Đồng thời, nắm tình hình triển khai thực hiện chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, phản ánh lại cho Đảng và Nhà nước để có sự điều chỉnh, sửa đổi bổ sung cho đúng và phù hợp với thực tiễn Ở đây, vị trí vai trò của người cán bộ công chức, viên chức là cầu nối giữa Đảng, Chính phủ với nhân dân

Vì vậy, chỉ có đội ngũ cán bộ công chức, viên chức có phẩm chất và năng lực tốt mới có thể đề ra đường lối đúng đắn, mới có thể cụ thể hoá, bổ sung hoàn chỉnh đường lối và thực hiện tốt đường lối Không có đội ngũ cán bộ công chức, viên chức vững mạnh thì dù có đường lối chính trị đúng đắn cũng khó có thể biến thành hiện thực Cán bộ công chức, viên chức chính là nhân tố quyết định sự thành bại của đường lối và nhiệm vụ chính trị của Đảng và Nhà nước

Cán bộ công chức, viên chức là nhân tố chủ yếu, hàng đầu và là nhân tố

“động” nhất của tổ chức Cán bộ công chức, viên chức là người lập ra tổ chức và điều hành bộ máy tổ chức, song đến lượt mình cán bộ công chức, viên chức lại chịu

sự chi phối, ràng buộc của tổ chức Tổ chức buộc cán bộ công chức, viên chức phải hành động theo những nguyên tắc và khuôn khổ nhất định Tổ chức bộ máy khoa

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

học và hợp lý sẽ phát huy sức mạnh tổng hợp của cán bộ công chức, viên chức Cán

bộ công chức, viên chức chỉ phát huy sức mạnh khi gắn với tổ chức và nhân dân Tách rời khỏi tổ chức thì cán bộ công chức, viên chức mất sức mạnh quyền lực và hiệu lực do tổ chức đề ra

Đội ngũ cán bộ công chức, viên chức là “công bộc” của nhân dân, có vai trò quan trọng trong bảo đảm kỷ cương phép nước, bảo vệ pháp luật và công lý, bảo vệ các quyền tự do dân chủ, quyền con người, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, bảo đảm trật tự xã hội, chống lại các hành vi xâm hại pháp luật, tuỳ tiện và vô chính phủ Họ cũng là người đóng vai trò tiên phong, đi đầu trong cuộc đấu tranh với các hiện tượng quan liêu, hành vi tham nhũng, cửa quyền và các tiêu cực khác làm cho

bộ máy nhà nước trong sạch, vững mạnh, hoạt động có hiệu quả

1.1.4 Phân loại cán bộ công chức, viên chức

1.1.4.1 Phân loại cán bộ công chức

Theo Luật Cán bộ công chức ngày 13 tháng 11 năm 2008, tại Điều 34 của Luật này, đội ngũ công chức được phân loại như sau: [2]

(1) Căn cứ vào ngạch được bổ nhiệm, công chức:

a) Loại A gồm những người được bổ nhiệm vào ngạch chuyên viên cao cấp hoặc tương đương;

b) Loại B gồm những người được bổ nhiệm vào ngạch chuyên viên chính hoặc tương đương;

c) Loại C gồm những người được bổ nhiệm vào ngạch chuyên viên hoặc tương đương;

d) Loại D gồm những người được bổ nhiệm vào ngạch cán sự hoặc tương đương và ngạch nhân viên

(2) Căn cứ vào vị trí công tác, công chức:

a) Công chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý;

b) Công chức không giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý

1.1.4.2 Phân loại viên chức

Theo Luật viên chức năm 2010, tại Điều 34 của Luật này, đội ngũ viên chức được phân loại như sau: [3]

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

(1) Theo vị trí việc làm, viên chức:

a) Viên chức quản lý là người được bổ nhiệm giữ chức vụ quản lý có thời hạn, chịu trách nhiệm điều hành, tổ chức thực hiện một hoặc một số công việc trong đơn vị sự nghiệp công lập nhưng không phải là công chức và được hưởng phụ cấp chức vụ quản lý

b) Viên chức không giữ chức vụ quản lý bao gồm những người chỉ thực hiện chuyên môn nghiệp vụ theo chức danh nghề nghiệp trong đơn vị sự nghiệp công lập

(2) Theo chức danh nghề nghiệp, với các cấp độ từ cao xuống thấp như sau: a) Viên chức giữ chức danh nghề nghiệp hạng I, tương đương với ngạch chuyên viên cao cấp;

b) Viên chức giữ chức danh nghề nghiệp hạng II, tương đương với ngạch chuyên viên chính;

c) Viên chức giữ chức danh nghề nghiệp hạng III, tương đương với ngạch chuyên viên;

d) Viên chức giữ chức danh nghề nghiệp hạng IV, tương đương với ngạch cán sự

1.2 Chất lượng cán bộ công chức, viên chức

1.2.1 Lý luận cơ bản về chất lượng cán bộ công chức, viên chức

1.2.1.1 Quan niệm về chất lượng cán bộ công chức, viên chức

Chất lượng cán bộ công chức, viên chức trước hết cần được hiểu đó chính là chất lượng lao động của cán bộ công chức, viên chức, một loại lao động có tính chất đặc thù riêng xuất phát từ vị trí, vai trò của chính đội ngũ lao động này [21]

Chất lượng cán bộ công chức, viên chức ở các cơ quan hành chính là một trạng thái nhất định của đội ngũ cán bộ công chức, viên chức nhà nước thể hiện mối quan hệ phối hợp, hiệp đồng giữa các yếu tố, các thành viên cấu thành nên bản chất bên trong của đội ngũ công chức Chất lượng CBCC,VC là một trong những tiêu chí phản ánh trình độ quản lý kinh tế - xã hội của một kinh tế - xã hội mới…

Chất lượng cán bộ công chức, viên chức được phản ánh thông qua hệ thống các chỉ tiêu phản ánh trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, trình độ ngoại ngữ, tin học, các kỹ năng, kỹ xảo, kinh nghiệm trong quản lý…của đội ngũ công chức Chất

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

lượng cán bộ công chức, viên chức còn bao hàm tình trạng sức khoẻ của đội ngũ cán bộ công chức, viên chức, có đủ điều kiện sức khoẻ cho phép công chức thực thi được nhiệm vụ hiện tại và tương lai Chất lượng cán bộ công chức, viên chức được đánh giá cao hay thấp cần phải được so sánh với tiêu chuẩn thực hiện công việc ở mỗi công việc mà công chức đảm nhận và mức độ thực tế kết quả thực hiện nhiệm

vụ công việc của công chức [23]

Chất lượng cao của đội ngũ công chức nhà nước là cơ sở để hoàn thành chức năng, nhiệm vụ của bộ máy hành chính nhà nước, là điều kiện thuận lợi cho phép tăng cường nhiệm vụ của bộ máy hành chính và áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật trong công tác quản lý

Yêu cầu về chất lượng cán bộ công chức, viên chức là một yêu cầu khách quan, được đòi hỏi bởi chức năng, nhiệm vụ của tổ chức hành chính cần thực hiện Đây cũng chính là cơ sở để tuyển dụng, sử dụng và bố trí cán bộ công chức, viên chức phù hợp với khả năng, năng lực, sở trường của mỗi người

Do vậy, có thể định nghĩa chất lượng cán bộ công chức, viên chức như sau: Chất lượng cán bộ công chức, viên chức được phản ánh thông qua các tiêu chuẩn phản ánh trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, trình độ ngoại ngữ, tin học, các kỹ năng, kinh nghiệm trong quản lý, thái độ chính trị, đạo đức… của người cán bộ công chức, viên chức Chất lượng cán bộ công chức, viên chức còn bao hàm tình trạng sức khoẻ của người công chức, viên chức có đủ điều kiện sức khoẻ cho phép công chức, viên chức thực thi nhiệm vụ công việc được giao

Như vậy, đội ngũ cán bộ công chức, viên chức có vị trí vô cùng quan trọng đối

với sự tồn vong và phát triển của mỗi quốc gia C.Mác đã khẳng định: “Muốn thực hiện tư tưởng thì cần có những con người sử dụng lực lượng thực tiễn” là như vậy 1.2.1.2 Hệ thống chỉ tiêu đánh giá chất lượng cán bộ công chức, viên chức huyện

a Nhóm tiêu chí phản ánh năng lực, trình độ

Thứ nhất, tiêu chí về sức khỏe, độ tuổi

Sức khoẻ là vốn quý nhất của mỗi con người Sức khoẻ là nhu cầu trước hết của bản thân con người, là nhu cầu tồn tại Không có sức khoẻ thì không phát triển được trí tuệ, không thể lao động có hiệu quả cho xã hội Có một cơ thể khoẻ mạnh,

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

cường tráng là điều kiện cần thiết cho một tinh thần sảng khoái, minh mẫn, là tiền đề

và cơ sở chắc chắn, thường xuyên cho việc thực hiện có chất lượng nhiệm vụ được giao Cán bộ công chức, viên chức có sức khỏe tốt có thể mang lại kết quả thành công cao trong công việc nhờ sự bền bỉ, dẻo dai và khả năng tập trung trong khi làm việc Nhờ thể lực tốt, cán bộ công chức, viên chức có thể tiếp thu nhanh chóng những kiến thức, kỹ năng trong quá trình thực thi công vụ Có nhiều chỉ tiêu biểu hiện trạng thái sức khỏe của người lao động Bộ y tế Việt Nam quy định 5 trạng thái sức khỏe là: Loại 1: rất khỏe; Loại 2: khỏe; Loại 3: Trung bình; loại 4: Yếu; Loại 5: rất yếu (theo Quyết định số 1613/QĐ-BYT ngày 15/8/1997 của Bộ y tế về việc ban hành tiêu chuẩn phân loại sức khỏe để khám tuyển, khám định kỳ cho người lao động)

Quy định tuổi người cán bộ là để tạo mặt bằng chung, bảo đảm khả năng làm việc tốt, bảo đảm sự kế thừa và đổi mới cán bộ Tuổi đời không phải là một yếu tố quyết định phẩm chất, năng lực, trình độ, hiệu quả công việc Tuổi đời là một tiêu chí xã hội quan trọng, xác định vị trí, vai trò và uy tín xã hội của mỗi người cán bộ Người cán bộ cần có tuổi đời thích hợp với chức trách, vai trò, nhiệm vụ hiện tại đang đảm nhận, có độ “dư thừa” cần thiết để bảo đảm khả năng phát huy lâu dài, ít nhất là một nhiệm kỳ công tác

Thứ hai, tiêu chí về trình độ học vấn

Đây là tiêu chí rất quan trọng phản ánh chất lượng cán bộ công chức, viên chức Trình độ học vấn là mức độ kiến thức của người cán bộ công chức, viên chức thường được xác định bằng các bậc học cụ thể trong hệ thống giáo dục quốc dân Đây là nền tảng để rèn luyện, nâng cao trình độ chính trị, chuyên môn và cả phẩm chất chính trị, phẩm chất đạo đức của người cán bộ Sự phát triển như vũ bão của khoa học, công nghệ yêu cầu cán bộ công chức, viên chức phải có trình độ học vấn

cơ bản để có khả năng tiếp thu và áp dụng kiến thức mới trong thực thi công vụ; góp phần giúp cán bộ công chức, viên chức nâng cao khả năng làm việc chủ động, linh hoạt và sáng tạo [24]

Ba là, trình độ chuyên môn, chính trị và đạo đức

- Trình độ chuyên môn: Muốn hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, đòi hỏi người cán bộ công chức, viên chức phải có trình độ Trình độ chuyên môn của người

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

cán bộ công chức, viên chức là mức độ kiến thức và kỹ năng thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của chức danh công việc theo quy định Trình độ chuyên môn của người cán bộ công chức, viên chức không chỉ được đánh giá bởi bằng cấp chuyên môn được đào tạo mà chủ yếu là ở kết quả hoàn thành nhiệm vụ chuyên môn, ở uy tín trong công tác chuyên môn Muốn có trình độ tất yếu người cán bộ công chức, viên chức phải được đào tạo, bồi dưỡng qua trường lớp và tự đào tạo, rèn luyện qua thực tế công tác Hiện nay, trình độ chuyên môn nghiệp vụ của cán bộ công chức, viên chức được đào tạo ứng với hệ thống văn bằng chia thành các trình độ như: Sơ cấp, trung cấp, cao đẳng, đại học và trên đại học Tuy nhiên, khi xem xét về trình độ chuyên môn của cán bộ công chức, viên chức cần phải lưu ý về sự phù hợp giữa chuyên môn đào tạo với yêu cầu thực tế của công việc và kết quả làm việc của họ

- Trình độ chính trị: Trong xu thế phát triển của đất nước, phẩm chất, bản lĩnh chính trị là yêu cầu quan trọng, cơ bản nhất đối với đội ngũ cán bộ công chức, viên chức Trình độ chính trị là mức độ hiểu biết về chính trị của người cán bộ công chức, viên chức Trên thực tế, trình độ chính trị được đánh giá chủ yếu bằng mức độ hiểu biết về lý luận chính trị Hiện nay, trình độ chính trị của người cán bộ công chức, viên chức được đánh giá theo 3 mức độ: Sơ cấp, trung cấp, cao cấp Đó là sự tuyệt đối trung thành với mục đích, lý tưởng của Đảng, vững vàng kiên định với mục tiêu và con đường xã hội chủ nghĩa mà Đảng và nhân dân đã lựa chọn; nhiệt tình cách mạng, gương mẫu, tận tụy có tinh thần và ý thức trách nhiệm cao với công việc, hết lòng, hết sức phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân

- Phẩm chất đạo đức, lối sống: Đạo đức của người cán bộ công chức, viên chức gồm hai mặt cơ bản: Đạo đức cá nhân và đạo đức nghề nghiệp Đạo đức cá nhân của mỗi cán bộ công chức, viên chức trước hết thể hiện ở ý thức, niềm tin vào định hướng xã hội chủ nghĩa; ở tinh thần và ý thức biết tôn trọng kỷ luật, sống và làm việc theo pháp luật, có lối sống lành mạnh, không tham ô, lãng phí, có trách nhiệm trong thi hành công vụ, có lòng nhân ái, vị tha, ứng xử đúng đắn trong mọi mối quan hệ; có tinh thần hướng thiện, hiếu học Đạo đức nghề nghiệp của cán bộ công chức, viên chức, viên chức thể hiện trước hết ở tinh thần trách nhiệm và đề cao kỷ luật trong thi hành công vụ Đó là ý thức cố gắng hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, kể cả khi gặp những điều khó khăn, phức tạp; không tham nhũng, phiền hà, sách nhiễu dân

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Lối sống của người cán bộ công chức, viên chức là những hình thức, cung cách sinh hoạt, làm việc, những hoạt động, cách xử sự đã trở thành ổn định, thành đặc điểm riêng của cá nhân Lối sống do nhiều yếu tố quy định như giáo dục, nghề nghiệp, điều kiện kinh tế, sinh hoạt, hoàn cảnh xã hội, phẩm chất tâm - sinh lý và sự rèn luyện của cá nhân… Lối sống gắn liền và là một biểu hiện đậm nét của đạo đức

cá nhân, vì vậy, khi nhận diện và đánh giá phẩm chất đạo đức của cán bộ nhất thiết phải xem xét lối sống của họ

Phẩm chất đạo đức, lối sống của người cán bộ công chức, viên chức quan hệ mật thiết với phẩm chất chính trị Phẩm chất chính trị chi phối, quy định phẩm chất đạo đức; phẩm chất đạo đức tác động tới sự phát triển phẩm chất chính trị Người cán

bộ công chức, viên chức có giác ngộ chính trị, có niềm tin sâu sắc vào lý tưởng cộng sản chủ nghĩa sẽ giúp họ có tình yêu thương đồng chí, kính trọng nhân dân, quan tâm giúp đỡ mọi người, biết hy sinh lợi ích cá nhân cho lợi ích cách mạng Những phẩm chất đạo đức tốt đẹp như trung, hiếu, dũng, liêm,… sẽ giúp người cán bộ củng cố, phát triển các phẩm chất chính trị như sự kiên định lập trường, tư tưởng, tính tiên phong gương mẫu của người cán bộ công chức, viên chức Quan hệ biện chứng giữa phẩm chất chính trị và phẩm chất đạo đức của người cán bộ công chức, viên chức tạo

nên phẩm chất đạo đức cách mạng của người cán bộ thường được gọi là “phẩm chất” hay mặt “đức” mặt “hồng” của cán bộ Người cán bộ công chức, viên chức phải có

phẩm chất đạo đức trong sáng, tiêu biểu cho cuộc đấu tranh chống tham nhũng, quan liêu, lãng phí và được cán bộ, đảng viên và nhân dân tin cậy

Bốn là, tiêu chí phản ánh về kỹ năng nghề nghiệp

Đây cũng là một trong những tiêu chí quan trọng đánh giá chất lượng của cán

bộ công chức, viên chức; nó phản ánh tính chuyên nghiệp của công chức khi thực thi nhiệm vụ Cán bộ công chức, viên chức cần có những kỹ năng quản lý tương xứng để thực hiện vai trò, nhiệm vụ của cán bộ công chức, viên chức Dựa vào kết quả mà các kỹ năng hướng đến, có thể chia thành ba nhóm kỹ năng chính:

+ Kỹ năng kỹ thuật - liên quan đến khả năng nắm vững các phương pháp, sử dụng các phương tiện, công cụ cũng như kiến thức về một lĩnh vực nào đó

+ Các kỹ năng quan hệ - liên quan đến khả năng trong giao tiếp, phối hợp, chia sẻ và động viên, thu hút người khác với tư cách cá nhân hoặc nhóm

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

+ Kỹ năng tổng hợp, tư duy chiến lược - khả năng tổng hòa tất cả các mối quan tâm cũng như các hoạt động của tổ chức Điều này liên qua đến khả năng nhìn nhận tổ chức như một thực thể thống nhất, hiểu được mối liên hệ phụ thuộc giữa các

bộ phận của các tổ chức với nhau, dự đoán được những thay đổi trong bộ phận này

sẽ ảnh hưởng tới các bộ phận khác ra sao

Bảng 1.1 Những kỹ năng công việc quan trọng cần đào tạo

cho ba nhóm công chức cấp huyện Lãnh đạo UBND

(Chủ tịch, p.Chủ tịch)

Trưởng, phó phòng (và tương đương)

Công chức, viên chức các phòng, ban, cơ quan

- Kỹ năng thuyết trình

- Kỹ năng làm việc nhóm

- Quan hệ giao tiếp

- Kỹ năng soạn thảo văn bản hành chính

- Quan hệ giao tiếp trong hoạt động công vụ và phương pháp làm việc

lý thì việc luân chuyển, bố trí ở những vị trí khác nhau cũng là một hình thức tăng cường kinh nghiệm cho công chức đó

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Sáu là, tiêu chí về tin học, ngoại ngữ

- Tin học: Tin học ngày nay có khả năng thâm nhập, len lỏi vào mọi ngóc ngách của cuộc sống cho phép con người khai thác triệt để khả năng lao động tư duy, thông qua các phương tiện hỗ trợ đắc lực Đối với cán bộ công chức, viên chức hành chính nhà nước việc nâng cao trình độ tin học xuất phát mục tiêu của chương trình cải cách hành chính Nhà nước, thúc đẩy mạnh mẽ việc hiện đại hóa công nghệ hành chính, thực hiện Tin học hóa các quy trình phục vụ nhân dân trong các lĩnh vực dịch vụ công cộng, nâng cao năng lực của cơ quan hành chính Nhà nước trong việc cung cấp dịch vụ công cho doanh nghiệp và nhân dân

- Trình độ ngoại ngữ: Trình độ ngoại ngữ là tiêu chuẩn hàng đầu để cán bộ công chức, viên chức hành chính Nhà nước có thể hiểu biết sâu sắc hơn về nền văn minh thế giới, mở rộng quan hệ hợp tác, giao lưu và phát triển tiềm năng của chính mình Có trình độ ngoại ngữ cán bộ công chức, viên chức có thể nghiên cứu các tài liệu nước ngoài liên quan đến công việc nhằm tích lũy kiến thức, kinh nghiệm để nâng cao hiệu quả, chất lượng thực thi công vụ của mình

b Nhóm tiêu chí phản ánh mức độ đảm nhận công việc

Đây là nhóm tiêu chí đánh giá năng lực thực thi nhiệm vụ thực tế của cán bộ công chức, viên chức Phản ánh mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cán bộ công chức, viên chức và mức độ đảm nhận chức trách nhiệm vụ của cán bộ công chức, viên chức Để đánh giá cán bộ công chức, viên chức theo tiêu chí này cần dựa vào đánh giá thực hiện công việc của cán bộ công chức, viên chức Đánh giá thực hiện công việc là phương pháp, nội dung của quản trị nguồn nhân lực trong các tổ chức bao gồm cả tổ chức hành chính nhà nước Đánh giá thực hiện công việc thực chất là xem xét so sánh giữa thực hiện nhiệm vụ cụ thể của cán bộ công chức, viên chức với những tiêu chuẩn đã được xác định trong Bản mô tả công việc Kết quả đánh giá thực hiện công việc cho phép phân tích và đánh giá về chất lượng cán bộ công chức, viên chức trên thực tế Nếu như cán bộ công chức, viên chức liên tục không hoàn thành nhiệm vụ mà không phải lỗi của tổ chức, của những yếu tố khách quan thì có nghĩa là cán bộ công chức, viên chức đó không đáp ứng được yêu cầu của công việc Trong trường hợp này có thể kết luận: chất lượng cán bộ công chức, viên chức thấp,

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

không đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ được giao ngay cả khi cán bộ công chức, viên chức có trình độ chuyên môn đào tạo cao hơn yêu cầu của công việc [21]

Để đánh giá được chính xác về thực hiện công việc của cán bộ công chức, viên chức đòi hỏi trong các cơ quan hành chính nhà nước phải tiến hành phân tích công việc một cách khoa học, xây dựng được Bản mô tả công việc, Bản tiêu chuẩn chức danh nghiệp vụ thực thi công việc và Bản tiêu chuẩn hoàn thành công việc Khi phân tích đánh giá về chất lượng cán bộ công chức, viên chức trên cơ sở tiêu chí này cần phải phân tích làm rõ các nguyên nhân của việc cán bộ công chức, viên chức không hoàn thành nhiệm vụ, bao gồm cả nguyên nhân khách quan và chủ quan

c Nhóm tiêu chí đánh giá về khả năng nhận thức và mức độ sẵn sàng đáp ứng

về sự thay đổi công việc

Đây là nhóm tiêu chí đánh giá chất lượng cán bộ công chức, viên chức trên

cơ sở đáp ứng sự thay đổi của công việc trong tương lai Hầu hết các phân tích đánh giá về chất lượng cán bộ công chức, viên chức đều đánh giá chất lượng cán bộ công chức, viên chức dựa trên cơ sở trạng thái tĩnh của cán bộ công chức, viên chức cũng như của công việc và tổ chức Trên thực tế công việc (và ngay cả bản thân cán bộ công chức, viên chức) cũng luôn thay đổi [24]

Nhiệm vụ, nội dung và yêu cầu của công việc luôn thay đổi do các nhân tố khách quan Nếu như cán bộ công chức, viên chức không nhận thức được sự thay đổi

về công việc của mình theo yêu cầu của sự phát triển, thì sẽ không có sự đầu tư cập nhật kiến thức, nâng cao kỹ năng, thay đổi thái độ và hành vi của mình thì không thể đảm nhận được công việc trong tương lai Có hai tiêu chí quan trọng được xem xét khi đánh giá chất lượng của cán bộ công chức, viên chức trong nhóm này là nhận thức về

sự thay đổi công việc trong tương lai và những hành vi sẵn sàng đáp ứng sự thay đổi

đó Để đánh giá được cán bộ công chức, viên chức theo tiêu chí này đòi hỏi người nghiên cứu phải thực hiện điều tra, thu thập thông tin qua bảng hỏi hay trực tiếp phỏng vấn cán bộ công chức, viên chức để thấy được nhận thức của cán bộ công chức, viên

chức về sự thay đổi cũng như sẵn sàng chuẩn bị “hành trang” cho sự thay đổi

d Nhóm tiêu chí phản ánh chất lượng của đội ngũ cán bộ công chức, viên chức hành chính như là một thể thống nhất

Một là, tiêu chí về cơ cấu cán bộ công chức, viên chức

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Cho đến nay, chưa có một tài liệu chính thức nào quy định cơ cấu công chức một cơ quan theo ngạch, theo độ tuổi, theo giới tính bao nhiêu là hợp lý Tuy nhiên, theo kinh nghiệm thực tiễn của các nhà quản lý thì trong một cơ quan, tổ chức phải xác định được cơ cấu cán bộ công chức, viên chức theo tiêu chí sau:

- Cơ cấu về độ tuổi: Phải có đủ 3 lứa tuổi để có tính kế thừa và phát triển

- Cơ cấu về trình độ đào tạo: ở mỗi cơ quan, đơn vị cần đảm bảo cơ cấu về trình

độ sơ cấp, trung cấp, cao đẳng, đại học, thạc sỹ, tiến sỹ, trong đó trình đại học phải chiếm tỷ lệ cao; trong tương lai, số có trình độ thạc sỹ, tiến sỹ phải được tăng dần lên

- Cơ cấu ngạch công chức: phải có đầy đủ các ngạch (chuyên viên chính, chuyên viên, cán sự, nhân viên) để sắp xếp, bố trí cán bộ công chức, viên chức phù hợp với năng lực của mỗi người

- Cơ cấu về giới tính: phải có cả nam và nữ để tạo không khí hài hòa trong giao tiếp và giải quyết công việc

Hai là, tiêu chí về sự phối hợp làm việc giữa các nhóm và giữa các cán bộ

công chức, viên chức trong nhóm

Đây cũng là tiêu chí quan trọng trong việc đánh giá chất lượng cán bộ công chức, viên chức Một tập thể mạnh là một tập thể có được sự phối kết hợp giữa các thành viên, phát huy hết năng lực của các thành viên trong tổ chức đó Để làm được điều này, trước hết phải có quy chế làm việc của tổ chức, quy định rõ chức trách, nhiệm vụ của từng tổ chức bên trong và từng thành viên của tổ chức Bên cạnh đó, phải sắp xếp những người làm việc trong từng nhóm có thể hỗ trợ được cho nhau và

bố trí, sử dụng con người phải xuất phát từ yêu cầu công việc

Ba là, Tiêu chí văn hóa công sở

Tiêu chí này có tầm quan trọng trong việc đánh giá chất lượng của đội ngũ cán bộ công chức, viên chức Văn hóa công sở là tổng hòa những giá trị hữu hình và

vô hình bao gồm trình độ nhận thức, phương pháp tổ chức, quản lý, môi trường - cảnh quan, phương tiện làm việc, đạo đức nghề nghiệp và phong cách giao tiếp ứng

xử của cán bộ công chức, viên chức nhằm xây dựng một công sở văn minh, lịch sự, hoạt động đúng pháp luật và hiệu quả cao Xây dựng văn hóa công sở chính là xây dựng một môi trường làm việc hiện đại, chuyên nghiệp và thân thiện giúp cán bộ công chức, viên chức làm việc đạt hiệu quả cao, đem lại sự hài lòng cho nhân dân

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

1.2.1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng cán bộ công chức, viên chức

b Các nhân tố chủ quan

Một là, thể chế quản lý cán bộ công chức, viên chức

Thể chế quản lý cán bộ công chức, viên chức nói chung và cán bộ công chức hành chính nói riêng bao gồm: Hệ thống luật pháp, các chính sách, chế độ liên quan đến tuyển dụng, sử dụng, đào tạo và phát triển, đề bạt…Thể chế quản lý cán bộ công chức, viên chức còn bao gồm: Bộ máy tổ chức nhà nước và các quy định về thanh tra, kiểm tra việc thực thi nhiệm vụ của cán bộ công chức, viên chức quản lý nhà nước, chi phối đến chất lượng và nâng cao chất lượng của đội ngũ cán bộ công chức nhà nước Do đặc điểm của đội ngũ cán bộ công chức, viên chức nhà nước là

có tính thống nhất cao trong toàn bộ hệ thống, chịu sự điều chỉnh bởi hệ thống pháp luật hiện hành nên chất lượng và nâng cao chất lượng cán bộ công chức, viên chức chịu sự tác động và chi phối của thể chế quản lý đội ngũ này [21]

Quản lý, kiểm tra, giám sát cán bộ công chức, viên chức về các mặt nhận thức tư tưởng, năng lực công tác, các mối quan hệ xã hội, đạo đức, lối sống…là các nội dung vô cùng khó khăn và phức tạp vì mỗi cán bộ công chức có tác phong, lề lối làm việc khác nhau Nếu làm tốt công tác này thông qua các hình thức kiểm tra, giám sát của cơ quan, nhân dân, của chi bộ nơi cán bộ công chức, viên chức đang công tác, cư trú thì sẽ góp phần rất lớn trong việc nâng cao chất lượng cán bộ công chức, viên chức

Hai là, công tác quy hoạch đội ngũ cán bộ công chức, viên chức

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Quy hoạch đội ngũ cán bộ công chức, viên chức là dự báo hướng phát triển đội ngũ cán bộ công chức, viên chức trong tương lai Quy hoạch là cơ sở để đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng và đề bạt, bổ nhiệm công chức Do vậy, quy hoạch đội ngũ cán

bộ công chức, viên chức là một nội dung trọng yếu trong việc xây dựng và nâng cao chất lượng cán bộ công chức, viên chức Làm tốt công tác quy hoạch sẽ tạo nguồn cán bộ công chức, viên chức từ Trung ương tới cơ sở, đặc biệt là cán bộ đứng đầu

có phẩm chất và năng lực, có bản lĩnh chính trị, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đảm bảo sự chuyển tiếp liên tục và vững vàng giữa các thế hệ nhằm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế

Ba là, phân tích công việc trong các cơ quan hành chính nhà nước

Phân tích công việc là quá trình thu thập thông tin và phân tích đánh giá về công việc trong các cơ quan hành chính nhà nước nhằm xây dựng được bản mô tả công việc, bản tiêu chuẩn chức danh nghiệp vụ đối với người thực hiện công việc và bản tiêu chuẩn đánh giá hoàn thành công việc Với kết quả như vậy, phân tích công việc là cơ sở của quản lý cán bộ công chức, viên chức nói riêng và quản lý đơn vị nói chung Phân tích công việc là cơ sở của tuyển chọn cán bộ công chức, viên chức, cơ

sở cho đánh giá thực hiện công việc, cơ sở giúp hoạch định chính sách về đào tạo và phát triển cán bộ công chức, viên chức…Việc không thực hiện hoặc thực hiện không tốt phân tích công việc là một trong những nguyên nhân dẫn tới động lực lao động của cán bộ công chức, viên chức bị giảm sút; trì trệ, quan liêu trong tổ chức…

Bốn là, công tác tuyển dụng và sử dụng cán bộ công chức, viên chức

Tuyển dụng công chức là hình thức tuyển chọn người vào làm việc trong các

cơ quan hành chính nhà nước hay nói cách khác là một hình thức bổ sung lực lượng cho đội ngũ cán bộ công chức, viên chức Hiện nay, việc tuyển dụng công chức bằng thi tuyển là hình thức phổ biến ở nước ta Đó là hình thức tuyển dụng vừa đảm bảo các tiêu chuẩn của nền công vụ, vừa mang tính khách quan, đảm bảo sự công bằng trong tuyển chọn công chức và để tuyển chọn người tài, người có năng lực vào hệ thống cán bộ công chức, viên chức nhà nước Tuyển dụng là khâu quan trọng quyết định tới chất lượng của đội ngũ cán bộ công chức, viên chức; nếu công tác tuyển dụng được thực hiện tốt sẽ tuyển được người thật sự có năng lực, phẩm chất tốt bổ sung cho lực lượng cán bộ công chức, viên chức, nếu không thì ngược lại [18]

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Năm là, công tác đào tạo và phát triển đội ngũ cán bộ công chức, viên chức

Đào tạo, phát triển đội ngũ cán bộ công chức, viên chức là nhằm sử dụng tối

đa năng lực nguồn nhân lực hiện có, nâng cao tính hiệu quả của tổ chức thông qua việc giúp người cán bộ công chức, viên chức hiểu rõ hơn về công việc, nắm vững nghiệp vụ thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình một cách tự giác hơn, với thái

độ tốt hơn cũng như nâng cao khả năng thích ứng của họ đối với công việc trong tương lai Đào tạo, phát triển quyết định trực tiếp tới nâng cao chất lượng của đội ngũ cán bộ công chức, viên chức Trong chiến lược xây dựng đội ngũ cán bộ công chức, viên chức nhà nước nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công việc thì công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công chức, viên chức ngày càng trở nên cấp bách, được tiến hành một cách liên tục Phải kịp thời đào tạo đội ngũ cán bộ công chức, viên chức có đủ phẩm chất, năng lực, vừa có đạo đức, vừa có tài, mà đức là gốc; chú trọng đào tạo cả về chính trị lẫn chuyên môn nhằm đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của công việc được giao

Sáu là, công tác đánh giá kết quả thực hiện công việc

Đánh giá kết quả thực hiện công việc đóng vai trò quan trọng trong quản trị nhân lực nói chung và trong nâng cao chất lượng cán bộ công chức, viên chức nhà nước nói riêng Đánh giá kết quả thực hiện công việc giúp cho xác định được kết quả lao động cụ thể của cá nhân, từng cán bộ công chức, viên chức trong thực hiện nhiệm vụ được giao Phân tích công việc, đánh giá kết quả thực hiện công việc cho phép xác định được nhu cầu đào tạo và phát triển cán bộ công chức, viên chức, là cơ

sở cho việc tuyển chọn bố trí, sử dụng cán bộ công chức, viên chức [18]

Bảy là, chế độ đãi ngộ đối với cán bộ công chức, viên chức

Để nâng cao chất lượng cán bộ công chức, viên chức phải thường xuyên chăm lo tới quyền lợi chính đáng của họ, có chế độ đãi ngộ phù hợp, sử dụng đồng

bộ các biện pháp khuyến khích, tạo động lực để cán bộ công chức, viên chức tích cực học tập nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, nhiệt tình tự giác trong công việc Trong cơ chế thị trường hiện nay, chế độ chính sách ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cán bộ công chức, viên chức Thực tế cho thấy, khi thu nhập của con người không tương xứng với công sức của họ bỏ ra hoặc không có chế độ, chính

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

sách đãi ngộ thỏa đáng ngoài tiền lương đối với những cán bộ công chức, viên chức hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao thì họ dễ sinh ra chán nản, thiếu trách nhiệm với công việc, thậm chí có khi còn dẫn đến việc tham nhũng, hối lộ, tiêu cực…Vì vậy, nếu chế độ tiền lương là hình thức đầu tư trực tiếp cho con người, đầu

tư cho phát triển kinh tế - xã hội thì chắc chắn sẽ góp phần quan trọng vào việc nâng cao chất lượng cán bộ công chức, viên chức

1.2.2 Chính sách nâng cao chất lượng cán bộ công chức, viên chức

1.2.2.1 Nhóm công tác đầu vào của việc nâng cao chất lượng cán bộ công chức, viên chức

- Về tuyển dụng cán bộ công chức, viên chức

Khi một cơ quan, đơn vị muốn tuyển dụng cán bộ công chức, viên chức phải căn cứ vào yêu cầu nhiệm vụ, vị trí việc làm và chỉ tiêu biên chế, phải đưa ra các tiêu chí cụ thể không phân biệt dân tộc, nam nữ, thành phần xã hội, tín ngưỡng, tôn giáo được đăng ký dự tuyển công chức như: Có một quốc tịch là quốc tịch Việt Nam, đủ 18 tuổi trở lên, có đơn dự tuyển; có lý lịch rõ ràng, có văn bằng, chứng chỉ phù hợp, có phẩm chất chính trị, đạo đức tốt, đủ sức khoẻ để thực hiện nhiệm vụ và các điều kiện khác theo yêu cầu của vị trí dự tuyển [21]

Việc tuyển dụng được thực hiện thông qua thi tuyển, xét tuyển Hình thức, nội dung thi tuyển công chức phải phù hợp với ngành, nghề, bảo đảm lựa chọn được những người có phẩm chất, trình độ và năng lực đáp ứng yêu cầu tuyển dụng

Việc tuyển dụng phải bảo đảm nguyên tắc công khai, minh bạch, khách quan

và đúng pháp luật, tính cạnh tranh, tuyển chọn đúng người đáp ứng yêu cầu nhiệm

vụ và vị trí việc làm, ưu tiên tuyển chọn người có tài năng, người có công với nước Khâu tuyển dụng là một trong những khâu quan trọng để nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công chức, viên chức

1.2.2.2 Nhóm công tác duy trì chất lượng cán bộ công chức, viên chức

- Về chế độ đào tạo và đào tạo lại

Cơ quan, đơn vị quản lý cán bộ công chức, viên chức có trách nhiệm xây dựng và công khai quy hoạch, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng để tạo nguồn và nâng cao năng lực, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, có trách nhiệm tạo điều kiện để cán

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

bộ công chức, viên chức tham gia đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và hỗ trợ kinh phí đào tạo, bỗi dưỡng theo quy định

Ngược lại, cán bộ công chức, viên chức tham gia đào tạo, bồi dưỡng phải chấp hành nghiêm chỉnh quy chế đào tạo, bồi dưỡng và chịu sự quản lý của cơ sở đào tạo, bồi dưỡng, được hưởng nguyên lương và phụ cấp; thời gian đào tạo, bồi dưỡng được tính vào thâm niên công tác liên tục, được xét nâng lương theo quy định của pháp luật; nếu tự ý bỏ việc, xin thôi việc phải đền bù chi phí đào tạo, bồi dưỡng theo quy định của pháp luật; chương trình, hình thức, thời gian đào tạo, bồi dưỡng công chức phải căn cứ vào tiêu chuẩn chức danh, chức vụ lãnh đạo, quản lý, tiêu chuẩn của ngạch công chức, viên chức và phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ và hính thức đào tạo, bỗi dưỡng phù hợp làm cho người học phấn chấn và tiếp thu có hiệu quả chương trình đào tạo, bỗi dưỡng [18]

- Công tác quy hoạch cán bộ công chức, viên chức

Công tác quy hoạch cán bộ công chức, viên chức là công tác phát hiện sớm nguồn cán bộ trẻ có đức, có tài có khả năng, triển vọng về khả năng lãnh đạo, quản

lý đưa vào quy hoạch để có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, tạo nguồn các chức danh lãnh đạo, quản lý để đáp ứng nhiệm vụ chính trị trước mắt và lâu dài của địa phương Công tác này xuất phát từ yêu cầu nhiệm vụ chính trị và thực tế đội ngũ cán bộ công chức, viên chức, phải gắn với các khâu trong công tác cán bộ, phải đáp ứng cơ cấu trong quy hoạch như ngành đào tạo, lĩnh vực công tác, tuổi, trình độ, thành phần dân tộc, giới tính… Thực hiện việc bổ sung, điều chỉnh quy hoạch, đưa

ra khỏi quy hoạch những người không còn đủ tiêu chuẩn và điều kiện; việc xây dựng quy hoạch phải tập trung, thống nhất, dân chủ nhằm từng bước đưa cán bộ trong quy hoạch vào các vị trí phù hợp để rèn luyện, thử thách, tạo uy tín chuẩn bị cho việc giới thiệu bầu cử vào các chức danh quy hoạch

- Công tác điều động, luân chuyển cán bộ công chức, viên chức

Các cơ quan, đơn vị phải xác định mục đích của công tác điều động, luân chuyển cán bộ công chức, viên chức nhằm bồi dưỡng, rèn luyện và sử dụng có hiệu quả cán bộ hoặc căn cứ vào yêu cầu sắp xếp tổ chức nhằm tạo nên sự đồng bộ trong đội ngũ cán bộ công chức, viên chức Nó phải gắn với yêu cầu công tác của cơ quan, đơn vị và trình độ năng lực của cán bộ

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Điều động là việc cán bộ công chức, viên chức được cơ quan có thẩm quyền quyết định chuyển từ cơ quan, tổ chức, đơn vị này đến làm việc ở cơ quan, tổ chức, đơn vị khác Luân chuyển là việc cán bộ công chức, viên chức lãnh đạo, quản lý được cử hoặc bổ nhiệm giữ một chức danh lãnh đạo, quản lý khác trong một thời hạn nhất định để tiếp tục được đào tạo, bồi dưỡng và rèn luyện theo yêu cầu nhiệm

vụ Việc điều động, luận chuyển cán bộ công chức, viên chức phải bảo đảm các nguyên tắc như: Người đứng đầu cơ quan, đơn vị có thẩm quyền tiếp nhận, tuyển dụng cán bộ thì có quyền điều động, luân chuyển, cán bộ theo phân cấp quản lý cán

bộ, phải căn cứ vào yêu cầu công tác, chỉ tiêu biên chế, phù hợp với trình độ, năng lực của cán bộ và họ phải chấp hành nghiêm chỉnh quyết định điều động, luân chuyển của cấp có thẩm quyền [18]

- Công tác đánh giá cán bộ công chức, viên chức

Công tác quản lý cán bộ công chức, viên chức có nhiều nội dung, trong đó đánh giá cán bộ công chức, viên chức được coi là khâu khó và nhạy cảm vì có ảnh hưởng đến tất cả các khâu khác, có ý nghĩa quyết định trong việc phát hiện, tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng, bố trí, sử dụng, đề bạt, khen thưởng, kỷ luật và thực hiện các chế độ, chính sách đối với cán bộ công chức, viên chức cũng như giúp cán bộ công chức, viên chức phát huy ưu điểm, khắc phục nhược điểm, tiến bộ không ngừng trong việc nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức cách mạng, năng lực và hiệu quả công tác của cán bộ công chức, viên chức; đánh giá đúng sẽ tạo điều kiện cho cán bộ công chức, viên chức phát huy được sở trường hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao

Đánh giá cán bộ công chức, viên chức để làm rõ phẩm chất chính trị, đạo đức, năng lực, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao Kết quả đánh giá là căn cứ để bố trí, sử dụng, bổ nhiệm, đào tạo, bồi dưỡng, khen thưởng, kỷ luật và thực hiện chính sách đối với công chức Nó gắn với các nội dung như: Chấp hành đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước, phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, tác phong và lề lối làm việc, năng lực, trình độ chuyên môn Thực hiện việc đáng giá cán bộ công chức, viên chức để tiến hành phân loại đối với từng cá nhân với các mức: Hoàn thành xuất sắc nhiệm

vụ, hoàn thành tốt nhiệm vụ, hoàn thành nhiệm vụ nhưng còn hạn chế về năng lực; không hoàn thành nhiệm vụ [18]

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ