Hoàn thiện công tác quản lý cơ sở vật chất tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị

Kết quả nghiên cứu và những đóng góp khoa học của luận văn Kết quả nghiên cứu chính đã đạt được của đề tài bao gồm: i Đề tài đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn, từ đó đề xuất cá

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

- -

LÊ ANH PHÚC

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ

CƠ SỞ VẬT CHẤT TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA

TỈNH QUẢNG TRỊ

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ

MÃ SỐ: 8 31 01 10

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC KINH TẾ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS NGUYỄN ĐĂNG HÀO

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn này là kết quả nghiên cứu của tác giả dưới sự hướng dẫn khoa học của giáo viên Các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là hoàn toàn trung thực và chưa được sử dụng để bảo vệ một học vị nào Tôi cũng xin cam đoan mọi sự giúp đỡ cho việc hoàn thành luận văn này đã được cảm

ơn và các thông tin trích dẫn đều được chỉ rõ nguồn gốc

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Lê Anh Phúc

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình học tập, nghiên cứu và thực hiện luận văn này, ngoài sự cố gắng nỗ lực của bản thân, tôi đã nhận được sự chỉ bảo tận tình của các nhà khoa học, các quý Thầy giáo, Cô giáo Trường Đại học Kinh tế Huế, sự giúp đỡ nhiệt tình của các đồng nghiệp tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị và người thân trong gia đình để tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp này

Tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn đến Thầy giáo, PGS.TS Nguyễn Đăng Hào đã trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong thời gian tôi thực hiện đề tài Tôi xin chân thành cám ơn Ban Giám hiệu, Phòng Đào tạo Sau đại học, Quý Thầy giáo, Cô giáo Trường Đại học Kinh tế Huế đã truyền đạt kiến thức, góp ý chân thành, tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong hai năm học tập cũng như quá trình thực hiện luận văn

Tôi xin trân trọng cảm ơn đến Ban lãnh đạo Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị đã luôn giúp đỡ và tạo mọi điều kiện tốt nhất để tôi được tham gia học tập và hoàn thành luận văn Xin cảm ơn các đồng nghiệp trong Bệnh viện đã giúp đỡ tôi thu thập số liệu, phỏng vấn để thực hiện luận văn này

Cuối cùng, tôi xin cảm ơn gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã luôn động viên, ủng hộ, tạo mọi điều kiện cho tôi để hoàn thành Chương trình đào tạo Thạc sỹ Bản thân tôi cũng đã cố gắng, nỗ lực hết mình trong suốt thời gian qua để thực hiện tốt luận văn này Tuy vậy, luận văn cũng không tránh khỏi những hạn chế, kính mong nhận được sự chỉ bảo của quý Thầy, Cô giáo

Một lần nữa, tôi xin trân trọng cám ơn!

TÓM LƯỢC LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC KINH TẾ

Họ và tên học viên: LÊ ANH PHÚC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS NGUYỄN ĐĂNG HÀO

Tên đề tài: HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ CƠ SỞ VẬT CHẤT

TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA TỈNH QUẢNG TRỊ

1 Mục đích và đối tượng nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu của luận văn là đánh giá thực trạng quản lý cơ sở vật chất tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị, đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý cơ sở vật chất tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị trong thời gian tới

Đối tượng nghiên cứu: Đề tài tập trung nghiên cứu các nội dung cơ bản và các vấn

đề liên quan đến quản lý cơ sở vật chất tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị

2 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu: Phương pháp thu thập tài liệu; nghiên cứu tổng

quan; nghiên cứu định tính; thống kê mô tả và phương pháp điều tra khảo sát

3 Kết quả nghiên cứu và những đóng góp khoa học của luận văn

Kết quả nghiên cứu chính đã đạt được của đề tài bao gồm: i) Đề tài đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn, từ đó đề xuất các tiêu chí đánh giá công tác quản lý cơ sở vật chất tại các bệnh viện; ii) Phân tích đánh giá đúng thực trạng về công tác quản lý cơ sở vật chất tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị trong thời gian qua Trên cơ sở đó đưa ra các kết quả đạt được, những hạn chế và nguyên nhân còn tồn đọng trong công tác quản lý, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý cơ sở vật chất tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT VÀ KÝ HIỆU

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

TÓM LƯỢC LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC KINH TẾ iii

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT VÀ KÝ HIỆU iv

MỤC LỤC v

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU viii

DANH MỤC CÁC BIỂU DỒ, SƠ ĐỒ ix

PHẦN I: MỞ ĐẦU 1

1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI 1

2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 1

2.1 Mục tiêu chung 2

2.2 Mục tiêu cụ thể 2

3 ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU 3

4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI 3

4.1 Phương pháp thu thập thông tin: 3

4.2 Phương pháp tổng hợp và xử lý dữ liệu: 4

4.3 Phương pháp phân tích thông tin: 4

5 CẤU TRÚC LUẬN VĂN 5

Phần II : NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 5

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ CƠ SỞ VẬT CHẤT 6

1.1 Cơ sở lý luận về quản lý cơ sở vật chất 6

1.1.1 Khái niệm và đặc điểm về quản lý cơ sở vật chất 6

1.1.2 Cơ sở lý luận về quản lý cơ sở vật chất 9

1.1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý cơ sở vật chất tại bệnh viện 22

1.2 Cơ sở thực tiễn về quản lý cơ sở vật chất tại bệnh viện 25

1.2.1 Các chính sách quốc gia về quản lý cơ sở vật chất 26

1.2.2 Những thành tựu đã đạt được 26

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

1.2.3 Những hạn chế trong quản lý cơ sở vật chất ở Việt Nam 29

1.2.4 Bài học kinh nghiệm 31

Chương 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CƠ SỞ VẬT CHẤT TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA TỈNH QUẢNG TRỊ 33

2.1 Khái quát chung về Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị 33

2.1.1 Giới thiệu Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị 33

2.1.2 Chức năng nhiệm vụ của Bệnh viện 34

2.1.3 Tổ chức bộ máy 36

2.1.4 Nguồn nhân lực 40

2.1.5 Tình hình cơ sở vật chất hạ tầng, trang thiết bị y tế tại Bệnh viện 41

2.1.6 Kết quả hoạt động của Bệnh viện một số năm gần đây 42

2.2 Thực trạng công tác quản lý cơ sở vật chất tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị (2016-2018) 44

2.2.1 Hiện trạng cơ sở vật chất của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị 44

2.2.2 Quản lý Cơ sở vật chất tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị 47

2.2.3 Quản lý trong quá trình sử dụng cơ sở vật chất 55

2.2.4 Quản lý trong quá trình sửa chữa, nâng cấp, bảo dưỡng cơ sở vật chất tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị 59

2.3 Đánh giá từ kết quả khảo sát 65

2.3.1 Thông tin chung về đối tượng điều tra 66

2.3.2 Kết quả khảo sát ý kiến đánh giá về công tác quản lý cơ sở vật chất tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị 67

2.4 Đánh giá công tác quản lý cơ sở vật chất tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị 79

2.4.1 Kết quả đạt được 79

2.4.2 Các ảnh hưởng đến công tác quản lý cơ sở vật chất tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Quảng Trị 80

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Chương 3 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ CƠ SỞ VẬT

CHẤT TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA TỈNH QUẢNG TRỊ 81

3.1 Định hướng chung của Bệnh viện và công tác quản lý cơ sở vật chất tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị trong thời gian tới 85

3.1.1 Định hướng chung của Bệnh viện 85

3.1.2 Định hướng công tác quản lý cơ sở vật chất 85

3.2 Mục tiêu hoàn thiện công tác quản lý cơ sở vật chất tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị 87

3.3 Một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý cơ sở vật chất tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị 88

3.3.1 Tăng cường huy động vốn đầu tư xây dựng, mua sắm 89

3.3.2 Hoàn thiện công tác quản lý trong quá trình sử dụng 93

3.3.3 Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực 96

3.3.4 Hoàn thiện công tác quản lý trong quá trình sửa chữa, nâng cấp, bảo dưỡng 96 3.3.5 Nhóm giải pháp khác 97

Phần III KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 99

1.KẾT LUẬN 100

2.KIẾN NGHỊ 102

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 103

PHỤ LỤC 105

QUYẾT ĐỊNH HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN

BẢN NHẬN XÉT PHẢN BIỆN 1

BẢN NHẬN XÉT PHẢN BIỆN 2

BIÊN BẢN CỦA HỘI ĐỒNG

BẢN GIẢI TRÌNH CHỈNH SỬA LUẬN VĂN

XÁC NHẬN HOÀN THIỆN LUẬN VĂN

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1 Tình hình cán bộ viên chức của bệnh viện qua các năm 40

Bảng 2.2 Cơ cấu các hạng mục cơ sở hạ tầng 41

Bảng 2.3 Một số chỉ tiêu cơ bản của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị 42

Bảng 2.4 Tình hình hoạt động của bệnh viện 43

Bảng 2.5 Tình hình cơ sở vật chất của bệnh viện 45

Bảng 2.6 Kế hoạch mua sắm và kết quả thực hiện qua các năm 51

Bảng 2.7 Kế hoạch và tần suất sử dụng cơ sở vật chất phục vụ công tác khám chữa bệnh tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị qua các năm 57

Bảng 2.8 Số lượng thiết bị, máy móc y tế bảo dưỡng, nâng cấp và sửa chữa ở bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị qua các năm 62

Bảng 2.9 Số lượng máy móc y tế thanh lý tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị qua các năm 65

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ

Sơ đồ 2.1 Sơ đồ tổ chức của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị 36 Biểu đồ 2.1 Cơ cấu giá trị tài sản, trang thiết bị của Bệnh viện đa khoa tỉnh Quảng Trị năm 2018 44

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

PHẦN I: MỞ ĐẦU

1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

Cơ sở vật chất (CSVC) bệnh viện là một trong những yếu tố quan trọng, góp phần hỗ trợ cho thầy thuốc trong chẩn đoán, điều trị người bệnh được chính xác Thực tế cho thấy CSVC, trang thiết bị bệnh viện ảnh hưởng quyết định chất lượng của công tác khám chữa bệnh trong các cơ sở y tế, góp phần thực hiện tốt vai trò chăm sóc và bảo vệ sức khoẻ người dân Trong những năm qua, cùng với quá trình công nghiệp hóa – hiện đại hóa nền kinh tế, Đảng và nhà nước đã có nhiều chính sách xây dựng và hiện đại hóa CSVC, đào tạo nâng cao trình độ nguồn nhân lực y tế nhằm đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh của người dân Nhờ vậy các cơ sở y tế từ tuyến trung ương đến cơ sở đã được đầu tư lớn qua hàng năm CSVC trong các cơ

sở y tế đã từng bước được nâng cấp cả về số lượng, lẫn chất lượng, đảm bảo tính hiện đại và hiệu quả trong công tác khám và chữa bệnh

Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị là đơn vị sự nghiệp y tế, có chức năng, nhiệm vụ chăm sóc, khám và chữa bệnh, đào tạo nhân lực y tế, chỉ đạo tuyến, phòng chống dịch bệnh và nghiên cứu khoa học, triển khai ứng dụng khoa học, công nghệ,

kỹ thuật hiện đại phục vụ nhân dân trong tỉnh và khu vực lân cận từ phía nam tỉnh Quảng Bình đến phía bắc tỉnh Thừa Thiên Huế và các tỉnh biên giới nước bạn Lào anh m Trải qua hơn 45 năm xây dựng và phát triển, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị đã trở thành Bệnh viện đa khoa tuyến tỉnh hạng I do Sở Y tế Quảng Trị quản lý Trong những năm qua, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị đã được đầu tư CSVC một cách khá đồng bộ cả về số lượng và chất lượng, đảm bảo tính hiện đại

và hiệu quả trong công tác khám và chữa bệnh

Xuất phát từ quy mô, chức năng và nhiệm vụ, năng lực hoạt động, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị được xây dựng khang trang trên diện tích 20,6ha và được trang bị đầy đủ các loại máy móc hiện đại ngang tầm với các bệnh viện tỉnh khác trong khu vực Với nhiều nguồn đầu tư xây dựng, mua sắm máy móc khác nhau, danh mục CSVC, trang thiết bị tại các khoa, phòng, ban trong bệnh viện tương đối lớn và đa dạng Đến nay, hệ thống CSVC bệnh viện được cải thiện đáng kể có khả năng giải

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

quyết cơ bản nhu cầu khám chữa bệnh của người dân Từ đó góp phần tích cực vào việc nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, phòng chống dịch bệnh và các hoạt động chuyên môn kỹ thuật, thúc đẩy phát triển, triển khai nhiều kỹ thuật mới, kỹ thuật cao, nâng cao uy tín thương hiệu cho bệnh viện Tuy vậy, thực tế cho thấy công tác quản lý

cơ sở vật chất của bệnh viện vẫn bộc lộ nhiều bất cập Mặc dù, cơ sở vật chất tuy được đầu tư mới nhưng công suất sử dụng còn thấp Bên cạnh đó, máy móc, trang thiết bị tại bệnh viện được đầu tư từ rất nhiều nguồn do vậy việc quản lý và sử dụng tại Bệnh viện

Đa khoa tỉnh Quảng Trị còn mang tính chồng chéo Quy trình và các quy định về quản

lý tài sản, trang thiết bị vẫn còn nhiều thiếu sót Đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý,

sử dụng, bảo dưỡng, sửa chữa tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị vừa thiếu về số lượng và còn hạn chế về trình độ chuyên môn

Nghiên cứu này được thực hiện với giả thiết rằng quản lý cơ sở vật chất có hiệu quả sẽ nâng cao chất lượng khám chữa bệnh tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị, giảm được kinh phí đầu tư, nâng cao tuổi thọ công trình, máy móc và hỗ trợ công tác chuyên môn cho cán bộ y tế Từ đó thu hút người dân tới khám chữa bệnh, góp phần làm giảm sự quá tải cho các bệnh viện tuyến trên, đồng thời người dân được hưởng các dịch vụ y tế kỹ thuật cao ngay tại tuyến tỉnh, sẽ giảm được chi phí đi lại không cần thiết, việc này rất có ý nghĩa đối với người nghèo, những người bệnh ở vùng sâu, vùng xa hay ở xa với những bệnh viện lớn tuyến trên Do đó, việc khảo sát thực trạng quản lý, sử dụng cơ sở vật chất tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị là hết sức cần thiết

Đây chính là lý do đề tài “HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ CƠ SỞ

VẬT CHẤT TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA TỈNH QUẢNG TRỊ” được lựa chọn

nghiên cứu trong luận văn này

2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

2.1 Mục tiêu chung

Trên cơ sở đánh giá thực trạng quản lý cơ sở vật chất tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị, đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý cơ

sở vật chất tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị trong thời gian tới

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

2.2 Mục tiêu cụ thể

- Hệ thống hoá cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý cơ sở vật chất tại Bệnh viện

- Phân tích, đánh giá thực trạng công tác quản lý cơ sở vật chất tại Bệnh viện

Đa khoa tỉnh Quảng Trị

- Đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện công tác quản lý cơ sở vật chất tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị trong thời gian tới

3 ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU

- Đối tượng nghiên cứu: Công tác quản lý cơ sở vật chất tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị

- Đối tượng khảo sát: Là cán bộ quản lý bệnh viện và các cán bộ trực tiếp quản

lý và sử dụng CSVC (tài sản, trang thiết bị) trong các khoa/phòng/ ban Bệnh viện

Đa khoa tỉnh Quảng Trị

- Phạm vi nghiên cứu

Không gian: Tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị

Thời gian: Đánh giá tình hình quản lý cơ sở vật chất tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Quảng Trị giai đoạn 2016 - 2018 và đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý đến năm 2025

4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI

4.1 Phương pháp thu thập thông tin:

Về thông tin thứ cấp: Đề tài thu thập các thông tin thứ cấp thông qua các nguồn chính, bao gồm: i) báo cáo tình hình tài sản của các khoa, phòng, chuyên môn; ii) số liệu thống kê tình hình tài sản, trang thiết bị hàng năm; iii) báo cáo tình hình xây dựng, mua sắm tài sản hàng năm; iv) các qui định, qui chế quản lý/

sử dụng; sửa chữa, bảo dưỡng, bảo trì, thanh lý tài sản, trang thiết bị của Bệnh viện Đa khoa Quảng Trị trong giai đoạn 2016-2018 Ngoài ra, thông tin thứ cấp còn được thu thập từ các báo cáo tại hội thảo chuyên ngành, từ sách, báo, internet và các công trình nghiên cứu, các đề tài đã được thực hiện liên quan đến nội dung nghiên cứu

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Về thông tin sơ cấp: Nhằm phản ánh rõ thực trạng công tác quản lý CSVC tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị, trong nghiên cứu các thông tin khảo sát trực tiếp đã được thực hiện đối với cán bộ làm công tác quản lý tại các khoa/ phòng trong và các nhân viên trực tiếp sử dụng, quản lý và vận hành tài sản của Bệnh viện Cụ thể, đối với nhóm cán bộ quản lý, các đối tượng chính được khảo sát bao gồm: Giám đốc và các Phó giảm đốc, Trưởng/ phó các Phòng: Kế hoạch tổng hợp, Tài chính kế toán, Tổ chức cán bộ, Hành chính quản trị, các Trưởng/ phó Khoa/ Phòng chuyên môn và điều dưỡng trưởng (ĐDT) - kỹ thuật viên trưởng (KTVT) Nhóm nhân viên bao gồm: nhân viên các phòng ban, cán bộ làm công tác hành chính khoa có liên quan đến quản lý và sử dụng cơ sở vật chất là những người tham gia công tác quản lý tài sản cơ sở vật chất Qui mô mẫu khảo sát là 110 người và được phân bổ như sau:

Phiếu điều tra gồm các nội dung hỏi như sau:

- Thông tin cá nhân

- Ý kiến cá nhân về công tác quản lý CSVC của Bệnh viện trong thời gian qua

- Phiếu điều tra được xây dựng dựa trên việc thảo luận với một số cán bộ liên quan trực tiếp đến công tác quản lý CSVC Bên cạnh đó việc hệ thống hóa từ nghiên cứu tương tự, từ các sách, tài liệu liên quan công tác quản lý CSVC Nội dung của phiếu điều tra được trình bày ở phần phụ lục của luận văn

Thời gian khảo sát: từ tháng 10 năm 2018 đến tháng 03 năm 2019

- Phương pháp tổng hợp và phân tích: Kết quả điều tra sẽ được xử lý, tổng hợp

và phân tích trên máy vi tính dựa trên phần mềm Exc l

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

4.3 Phương pháp phân tích thông tin:

Luận văn sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu như:

- Phương pháp thống kê mô tả: Thống kê mô tả được sử dụng để mô tả những

đặc tính cơ bản của dữ liệu thu thập được Phương pháp này được vận dụng trong chọn mẫu khảo sát, phân tích thống kê các chỉ tiêu th o các các loại đối tượng phân tích Các chỉ tiêu chính được sử dụng bao gồm: tần suất (frequency); giá trị trung bình (mean); giá trị lớn nhất (max); giá trị nhỏ nhất (min); phương sai (variance); độ lệch tiêu chuẩn (standard deviation)

- Phương pháp so sánh: Phương pháp so sánh sẽ được sử dụng trong nghiên

cứu để so sánh những kết quả đạt được trong công tác quản lý CSVC so với kế hoạch của Bệnh viện trong thời gian qua Phân tích so sánh sự khác biệt trong đánh giá các vấn đề có liên quan, những vấn đề bất cập trong quản lý đang diễn ra tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị Từ đó đưa ra kết luận có căn cứ khoa học cho các giải pháp đồng thời đưa ra các kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác quản lý CSVC tại bệnh viện

5 CẤU TRÚC LUẬN VĂN

Ngoài phần mở đầu, phần kết luận và kiến nghị, nội dung nghiên cứu được chia làm 3 chương:

Chương 1 Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý cơ sở vật chất bệnh viện Chương 2 Thực trạng công tác quản lý cơ sở vật chất tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị

Chương 3 Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý cơ sở vật chất tại Bệnh viện

Phần II : NỘI DUNG NGHIÊN CỨU Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ

CƠ SỞ VẬT CHẤT BỆNH VIỆN 1.1 Cơ sở lý luận về quản lý cơ sở vật chất

1.1.1 Khái niệm và đặc điểm về quản lý cơ sở vật chất

x m là loại tài sản công

Hiện nay có nhiều định nghĩa khác nhau về CSVC trong Bệnh viện Tuy vậy các định nghĩa phổ biến nhất đều x m CSVC là toàn bộ tư liệu lao động mà bệnh viện sử dụng để sản xuất và cung ứng các dịch vụ chăm sóc sức khỏ , khám chữa bệnh cho khách hàng Cơ sở vật chất có tính đa dạng và phong phú về chủng loại, bao gồm: hạ tầng kỹ thuật, máy móc y tế, các loại thiết bị, dụng cụ, vật liệu, vật tư CSVC có thể được sử dụng riêng lẻ hay phối hợp với nhau th o nhằm thực hiện các chức năng khám, chữa bệnh và các dịch vụ chăm chăm sóc sức khỏ cho người dân

Th o chức năng, CSVC trong bệnh viện nhằm một hoặc nhiều mục đích sau đây:

a Hỗ trợ trong chẩn đoán, ngăn ngừa, th o dõi, điều trị và làm giảm nhẹ bệnh tật hoặc bù đắp tổn thương;

b Có khả năng kiểm tra, thay thế, điều chỉnh hoặc hỗ trợ giải phẫu và quá trình sinh lý;

c Hỗ trợ hoặc duy trì sự sống ;

d Vận chuyển chuyên dụng hoặc sử dụng phục vụ cho hoạt động y tế;

e Hệ thống thiết bị cung cấp thông tin cho việc chẩn đoán, th o dõi, điều trị thông qua biện pháp kiểm tra các mẫu vật có nguồn gốc từ cơ thể người

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

f Máy móc thiết bị dùng trong chẩn đoán gồm: thuốc thử, chất hiệu chuẩn, vật liệu kiểm soát, dụng cụ, máy, thiết bị hoặc hệ thống được sử dụng riêng lẻ hoặc kết hợp th o chỉ định của chủ sở hữu để phục vụ cho việc kiểm tra các mẫu vật có nguồn gốc từ cơ thể người [10]

1.1.1.2 Đặc điểm cơ sở vật chất

Cơ sở vật chất rất phong phú về số lượng chủng loại, mỗi loại cơ sở vật chất

có đặc điểm, tính chất, công dụng khác nhau song chúng đều có những đặc điểm chung sau:

Thứ nhất: Cơ sở vật chất được đầu tư xây dựng, mua sắm bằng kinh phí của

ngân sách nhà nước, có nguồn từ ngân sách nhà nước hoặc từ các nguồn vốn đầu tư khác (trừ một số tài sản đặc biệt như: đất đai, tài sản được xác lập sở hữu Nhà nước được chuyển giao)

Bên cạnh đó là những cơ sở vật chất được hình thành từ nguồn viện trợ không hoàn lại, cơ sở vật chất do dân đóng góp xây dựng và cơ sở vật chất được xác lập quyền sở hữu Nhà nước Đối với cơ sở vật chất này, ngân sách nhà nước không trực tiếp đầu tư xây dựng và mua sắm mà chỉ giao cơ sở vật chất cho các cơ quan sử dụng Nhưng các cơ sở vật chất này trước khi giao cho các bệnh viện sử dụng, đều phải xác lập quyền sở hữu Nhà nước Khi các tài sản này được xác lập quyền sở hữu Nhà nước, thì giá trị của các cơ sở vật chất đều được ghi vào nguồn thu cho ngân sách Nhà nước Như vậy, suy cho cùng các cơ sở vật chất được xác lập quyền

sở hữu Nhà nước, cơ sở vật chất viện trợ không hoàn lại, cơ sở vật chất do dân đóng góp giao cho các cơ quan hành chính sử dụng vẫn có nguồn gốc hình thành từ ngân sách Nhà nước

Thứ hai: Sự hình thành và sử dụng cơ sở vật chất phải phù hợp với chức năng,

nhiệm vụ của từng cơ quan Đối với cơ quan quản lý nhà nước, cơ sở vật chất chỉ đơn thuần là điều kiện vật chất, là phương tiện để cơ quan nhà nước thực hiện chức năng quản lý kinh tế, xã hội, an ninh, quốc phòng Cơ sở vật chất của các cơ quan này lớn nhất là trụ sở làm việc, các phương tiện giao thông vận tải phục vụ đi lại công tác, các trang thiết bị, máy móc và phương tiện làm việc Số lượng cơ sở vật

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

chất cần phải có tuỳ thuộc vào cơ cấu tổ chức bộ máy và biên chế cán bộ, công chức, viên chức của mỗi cơ quan, đơn vị

Thứ ba: Vốn đầu tư xây dựng và mua sắm cơ sở vật chất không thu hồi được

trong quá trình sử dụng cơ sở vật chất Thực tế các nước trên thế giới cho thấy khoảng 80% chi NSNN là chi chuyển giao và có rất ít khoản chi là chi thanh toán, được hoàn trả trực tiếp Khác với doanh nghiệp kinh doanh, cơ sở vật chất trong cơ quan chủ yếu

là những tài sản trong lĩnh vực tiêu dùng của cải vật chất, không thuộc lĩnh vực sản xuất kinh doanh; trong quá trình sử dụng không tạo ra sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ để đưa ra thị trường; do đó, không chuyển giá trị bị hao mòn vào giá thành của sản phẩm hoặc chi phí lưu thông Vì thế, trong quá trình sử dụng, tuy tài sản bị hao mòn nhưng không trích khấu hao được (đối với tài sản cố định), vì giá trị của nó không được chuyển dần sang giá trị của sản phẩm vật chất, dịch vụ để hình thành bộ phận giá trị mới cần phải thu hồi Do không thực hiện trích khấu hao tài sản cố định, nên nguồn vốn đầu tư xây dựng, mua sắm tài sản không thu hồi được trong quá trình sử dụng và không có nghĩa vụ tài chính với ngân sách nhà nước trong việc sử dụng Mức độ hao mòn của cơ sở vật chất trong quá trình sử dụng nhanh hay chậm không ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích của cơ quan nhà nước được thụ hưởng, Nhà nước không sử dụng đòn bẩy trích khấu hao tài sản cố định để thúc đẩy các cơ quan bảo vệ cơ sở vật chất như đối với các tổ chức kinh tế sử dụng tài sản vào sản xuất kinh doanh Nhà nước chỉ có thể buộc các cơ quan này quản lý và sử dụng cơ sở vật chất tiết kiệm và hiệu quả bằng các biện pháp hành chính như quy định tiêu chuẩn, định mức sử dụng cơ sở vật chất, cùng với biện pháp quản lý chặt chẽ các khoản chi tiêu về duy trì, bảo dưỡng, sửa chữa

cơ sở vật chất để buộc các cơ quan đơn vị sử dụng tài sản hiệu quả hơn [18]

Ngoài ra, đối với cơ sở y tế cơ sở vật chất được thống kê bao gồm các loại như: hạ tầng kỹ thuật, thiết bị, dụng cụ, vật tư, phương tiện phục vụ cho hoạt động chăm sóc bảo vệ sức khỏ nhân dân Cơ sở vật chất là máy móc y tế là bộ phận không thể tách rời trong các hoạt động y tế và được x m là yếu tố không thể thiếu trong việc nâng cao chất lượng, hiện đại hóa nền y học nước nhà Đặc điểm CSVC thể hiện:

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

a Cơ sở vật chất là một loại hàng hóa đặc biệt với chủng loại đa dạng và luôn được cập nhật ứng dụng các tiến bộ khoa học công nghệ mới, thế hệ công nghệ luôn thay đổi

b Cơ sở vật chất là tài sản cố định có giá trị cao Cơ sở vật chất hiện nay cho ngành y tế thường là hiện đại nên có giá trị cao, đắt tiền Nó được sản xuất gắn liền với thành tựu của khoa học tiên tiến về khám chữa bệnh

c Cơ sở vật chất ở Việt Nam phần lớn được nhập khẩu từ các nước có nền khoa học tiên tiến, hiện đại, đòi hỏi người sử dụng phải cập nhật và nâng cao trình độ thường xuyên

d Cơ sở vật chất ở Bệnh viện tuyến tỉnh thường được hình thành từ nhiều nguồn vốn khác nhau, trong đó có từ ngân sách nhà nước, các loại viện trợ, quỹ phát triển khoa học và tự mỗi đơn vị mua sắm [14]

1.1.1.3 Quy định về phân loại cơ sở vật chất

CSVC trong Bệnh viện là hệ thống các phương tiện vật chất (đất đai, tài sản,

trang thiết bị, công cụ dụng cụ (hữu hình) và phần mềm y tế, bệnh án điện tử, danh tiếng, uy tín (vô hình) của Bệnh viện) được huy động vào việc khám, điều

trị, chăm sóc người bệnh và các hoạt động mang tính y tế khác để đạt được mục đích chăm sóc sức khỏ nhân dân

Các yếu tố hợp thành của CSVC trong Bệnh viện được chia thành 2 nhóm

chính chủ yếu là: Nhà cửa vật kiến trúc và máy móc thiết bị y tế

- Nhà cửa vật kiến trúc là nơi tiến hành các hoạt động khám chữa bệnh cho

người bệnh, bao gồm khối khám bệnh, khối kỹ thuật nghiệp vụ - cận lâm sàng - thăm dò chức năng, khối lưu trú bệnh nhân, khối hành chính quản trị và dịch vụ tổng hợp, khối kỹ thuật - hậu cần và công trình phụ trợ

- Máy móc thiết bị: được qui định rõ trong Chương II Nghị định

36/2016/NĐ-CP, việc phân loại máy móc y tế được quy định như sau:

Máy móc y tế gồm 2 nhóm được phân làm 4 loại dựa trên mức độ rủi ro tiềm

ẩn liên quan đến thiết kế kỹ thuật và sản xuất các máy móc y tế đó:

+ Nhóm 1 gồm máy móc y tế thuộc loại A là Cơ sở vật chất có mức độ rủi ro thấp

Cụ thể, nhóm 1 gồm Cơ sở vật chất thuộc loại A là những thiết bị có mức độ gây rủi ro

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

thấp nhất, đơn vị sở hữu sẽ công bố chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật và tự chịu trách nhiệm về chất lượng sản phẩm (như: Bông, băng, giường điều trị thông thường…) + Nhóm 2 gồm máy móc y tế thuộc loại B, C và D, trong đó loại B là máy móc y tế

có mức độ rủi ro trung bình thấp; máy móc y tế thuộc loại C có mức độ rủi ro trung bình cao và loại D có mức độ rủi ro cao (như: Trang thiết bị cấy ghép vào cơ thể người) Với các trang thiết bị loại C và D sẽ phải qua giai đoạn thử nghiệm lâm sàng (trên người) về tính an toàn trước khi được đưa vào sử dụng chính thức [10]

Nguyên tắc phân loại cơ sở vật chất, máy móc y tế

- Việc phân loại máy móc y tế phải dựa trên cơ sở quy tắc phân loại về mức độ rủi ro

- Trong trường hợp máy móc y tế có thể được phân loại vào hai hoặc nhiều mức độ rủi ro thì áp dụng việc phân loại th o mức độ rủi ro cao nhất của cơ sở vật chất đó

- Trong trường hợp máy móc y tế được thiết kế để sử dụng kết hợp với một máy móc y tế khác thì mỗi máy móc y tế phải được phân loại mức độ rủi ro riêng biệt

- Trong trường hợp máy móc y tế được sử dụng kết hợp với một máy móc y tế khác hoặc máy móc y tế có hai hoặc nhiều mục đích sử dụng thì việc phân loại phải căn cứ vào mục đích sử dụng quan trọng nhất của máy móc y tế đó

- Bộ trưởng Bộ Y tế quy định chi tiết việc phân loại máy móc y tế bảo đảm phù hợp với các điều ước quốc tế về phân loại máy móc y tế của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á mà Việt Nam là thành viên.[10]

1.1.2 Cơ sở lý luận về quản lý cơ sở vật chất

1.1.2.1 Khái niệm về quản lý

Cho tới nay có khá nhiều khái niệm về quản lý do bản thân khái niệm quản

lý có tính đa nghĩa nên có sự khác biệt về nghĩa rộng và nghĩa hẹp Hơn nữa, do sự khác biệt về thời đại, xã hội, chế độ, nghề nghiệp nên quản lý cũng có nhiều giải thích, lý giải khác nhau Cùng với sự phát triển của phương thức xã hội hoá sản xuất và sự mở rộng trong nhận thức của con người thì sự khác biệt về nhận thức và

lý giải khái niệm quản lý càng trở nên rõ rệt Do vậy khái niệm về quản lý rất phong phú và đa dạng, sau đây là một số khái niệm chủ yếu:

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

“Quản lý là một nghệ thuật nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra thông qua việc điều khiển, chỉ huy, phối hợp, hướng dẫn hoạt động của những người khác” (Harol Koontz, 1993)

“Quản lý là sự tác động chỉ huy, điều khiển, hướng dẫn các quá trình xã hội

và hành vi hoạt động của con người nhằm đạt tới mục tiêu đã đề ra” (Nguyễn Minh Đạo, 1997)

Như vậy, quản lý được hiểu là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý lên đối tượng và khách thể quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng, cơ hội của hệ thống xã hội để đạt được mục tiêu trong điều kiện luôn biến động của môi trường

Qua các định nghĩa trên, hoạt động quản lý có một số đặc trưng sau:

kế hoạch, tổ chức, chỉ huy, phối hợp và kiểm soát

trong và bên ngoài hệ thống Chủ thể quản lý tác động lên con người, thông qua đó

mà tác động đến các yếu tố vật chất và phi vật chất khác để tạo ra kết quả cuối cùng của toàn bộ hệ thống

- Quản lý là quá trình tác động mang tính liên tục th o thời gian, là tập trung

nỗ lực, cố gắng của mọi người nhằm tạo dựng tương lai mong muốn trên cơ sở quá khứ và hiện tại

đạt được mục đích một cách tốt nhất trong điều kiện nguồn lực hạn chế và môi trường luôn biến động Mục tiêu của quản lý tạo dựng môi trường mà trong đó mỗi người có thể thực hiện được các mục đích th o nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất ít nhất và sự thỏa mãn cá nhân cao nhất

biến động Sự hiểu biết về môi trường của hệ thống và kỹ năng phân tích môi trường là hết sức cần thiết

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Chủ thể thông qua các cơ chế quản lý (nguyên tắc, phương pháp, công cụ) tác động vào đối tượng quản lí nhằm đạt được các mục tiêu xác định Mối quan hệ tác động qua lại giữa chủ thể và đối tượng quản lí tạo thành hệ thống quản lý Ngày nay, thuật ngữ quản lý đã trở nên phổ biến nhưng chưa có một định nghĩa thống nhất Có người cho rằng quản lý là hoạt động nhằm bảo đảm sự hoàn thành công việc thông qua sự nỗ lực của người khác Cũng có người cho rằng quản

lý là một hoạt động thiết yếu nhằm đảm bảo phối hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt được mục đích của nhóm Có tác giả lại quan niệm một cách đơn giản hơn, coi quản lý là sự có trách nhiệm về một cái gì đó… Tóm lại, có thể hiểu quản lý là sự tác động chủ quan có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý tới đối tượng quản

lý nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra với hiệu quả cao nhất

Vậy quản lý cơ sở vật chất là gì?

Quản lý cơ sở vật chất là một hoạt động của quản lý y tế nhằm mục tiêu huy động, phân phối và sử dụng hợp lý các nguồn lực một cách hiệu quả và tiết kiệm; thực hiện đúng các quy định của Nhà nước và của ngành; phát hiện những yếu kém trong công tác tổ chức quản lý, điều hành, thực hiện ngân sách y tế tại đơn

vị để đề xuất các giải pháp khắc phục, các chế độ mới nhằm hoàn thiện hệ thống quản lý CSVC của ngành

Công tác quản lý CSVC tại các cơ sở y tế nói riêng và trong toàn ngành nói chung cần phải được quan tâm chỉ đạo chặt chẽ, quyết liệt để góp phần nâng cao chất lượng phục vụ, phát huy hiệu quả đầu tư, đặc biệt là an toàn trong khám chữa bệnh phục vụ nhân dân Để thực hiện được nhiệm vụ trên, tăng cường công tác quản

lý đầu tư CSVC và quản lý sử dụng, khai thác có hiệu quả các CSVC là một trong những biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả triển khai thực hiện các chủ trương của Đảng và Chính phủ về đầu tư cho ngành y tế, góp phần phục vụ công tác chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏ nhân dân Để nâng cao hiệu quả, đòi hỏi các đơn vị phải luôn cập nhật và nắm vững các văn bản quy định của pháp luật, đồng thời, phải nêu cao ý thức trách nhiệm và đặc biệt là vai trò của bộ phận chuyên trách quản lý,

th o dõi về CSVC có vai trò rất quan trọng trong công tác tham mưu, tư vấn cho

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

lãnh đạo đơn vị trong công tác quản lý chất lượng, công tác đầu tư xây dựng, quy trình mua sắm, quản lý khai thác sử dụng có hiệu quả vật tư, CSVC trong đơn vị mình

1.1.2.2 Nguyên tắc quản lý, sử dụng cơ sở vật chất

Cơ sở vật chất (CSVC) trong bệnh viện được x m là mặt hàng đặc biệt, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏ con người và là một trong những yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả, chất lượng của công tác y tế, hỗ trợ người thầy thuốc trong chẩn đoán và điều trị cho người bệnh CSVC lại có đặc thù là chủng loại đa dạng với hàng nghìn loại, thế hệ công nghệ luôn thay đổi, cập nhật ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ mới

Vì vậy vấn đề quản lý là hết sức quan trọng và phải được quán triệt trong toàn ngành, nhất là đối với đội ngũ cán bộ quản lý của các cơ sở y tế Nguyên tắc quản lý, sử dụng cơ sở vật chất là máy móc y tế được quy định tại Nghị định 36/2016/NĐ-CP như sau:

Việc quản lý, sử dụng cơ sở vật chất phải th o đúng mục đích, công năng, chế

độ, bảo đảm tiết kiệm và hiệu quả

Việc kiểm tra, bảo dưỡng, sửa chữa, kiểm định, hiệu chuẩn phải tuân thủ quy định của nhà sản xuất, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác về kiểm định, hiệu chuẩn

Đối với các cơ sở vật chất có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn vệ sinh lao động thì ngoài việc phải tuân thủ các quy định về kiểm tra, bảo dưỡng, sửa chữa, kiểm định, hiệu chuẩn th o quy định tại Nghị định này còn phải tuân thủ quy định của pháp luật về an toàn vệ sinh lao động

Phải lập, quản lý, lưu trữ đầy đủ hồ sơ về cơ sở vật chất, máy móc y tế; thực hiện hạch toán kịp thời, đầy đủ về hiện vật và giá trị th o quy định hiện hành của pháp luật về kế toán, thống kê và các quy định pháp luật khác có liên quan; bảo đảm kinh phí thực hiện các nhiệm vụ th o quy định tại Khoản 2 Điều này

Chịu sự thanh tra, kiểm tra, giám sát của cơ quan quản lý có thẩm quyền về quản lý

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Các cơ sở y tế của Nhà nước ngoài việc thực hiện quản lý, sử dụng cơ sở vật chất th o quy định tại Nghị định 36/2016/NĐ-CP, phải thực hiện quản lý th o các quy định sau:

Cơ sở vật chất trong các cơ sở y tế của Nhà nước được quản lý, sử dụng th o quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước

Thực hiện công khai chế độ quản lý, sử dụng cơ sở vật chất, máy móc y tế Thực hiện đầu tư, mua sắm bảo đảm nguyên tắc:

định hiện hành của pháp luật về đấu thầu;

 Khuyến khích sử dụng hàng sản xuất trong nước Đối với hàng sản xuất trong nước đã được Bộ Y tế công bố đáp ứng yêu cầu chất lượng sử dụng và khả năng cung cấp thì trong hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu phải quy định nhà thầu không được chào hàng nhập khẩu

Bảo đảm chất lượng, an toàn và sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất, máy móc y

tế

Thông tin đầy đủ, chính xác, kịp thời về đặc tính kỹ thuật, công dụng và các yếu tố nguy cơ có thể xảy ra đối với người sử dụng

Bảo đảm truy xuất nguồn gốc

1.1.2.3 Mục tiêu quản lý cơ sở vật chất bệnh viện

- Nhằm làm hạn chế tối đa hư hỏng, kéo dài tuổi thọ của CSVC

- Tăng cường nâng cao chất lượng dịch vụ y tế (đảm bảo CSVC luôn hoạt động ổn định, chính xác và an toàn cho bệnh nhân)

- Nắm chắc tình hình CSVC và xây dựng nhu cầu CSVC mua sắm cho năm sau, báo cáo lên cấp trên (Bộ Y tế và Sở Y tế)

- Tổ chức thực hiện việc kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ và tiến hành kiểm tra, đánh giá chất lượng CSVC th o đúng quy định

1.1.2.4 Nội dung quản lý cơ sở vật chất trong bệnh viện

Quản lý là sự tác động của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm đạt được những mục tiêu nhất định trong điều kiện biến động của môi trường (Phan

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Huy Đường, 2017) Chủ thể quản lý là tác nhân tạo ra các tác động quản lý nhằm dẫn dắt đối tượng quản lý đi đến mục tiêu Chủ thể có thể là một người, một bộ máy quản lý gồm nhiều người, một thiết bị Đối tượng quản lý tiếp nhận các tác động của chủ thể quản lý Như vậy, quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý và khách thể quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng, cơ hội của tổ chức để đạt được những mục tiêu đã đặt ra trong điều kiện biến động của môi trường

Tổ chức quản lý là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo, kiểm tra các nguồn lực và hoạt động của tổ chức nhằm đạt được mục đích của tổ chức với hiệu lực và hiệu quả cao trong điều kiện môi trường luôn biến động (Phan Huy Đường, 2017)

Từ sự phân tích ở trên, có thể cho rằng quản lý cơ sở vật chất trong bệnh viện

là sự tác đ ng có t chức, có hướng đích của các chủ thể quản lý bệnh viện đối với các loại cơ sở vật chất của bệnh viện đó để có thể sử dụng, khai thác cơ sở vật chất

m t các hiệu quả nhất nhằm đạt được mục tiêu hoạt đ ng của bệnh viện

Như vậy, công tác quản lý CSVC đều phải nhắm đến tính hiệu quả, hiệu quả được x m xét ở mỗi khâu, mỗi công đoạn và từng công việc được giao Quản lý CSVC được thực hiện th o những tiêu chí nhất định nhằm quản lý chặt chẽ hiệu quả

th o đúng chính sách chế độ, phù hợp với quy hoạch, kế hoạch và đảm bảo tiết kiệm

Th o điều 12, Luật quản lý tài sản công ngày 21/6/2017, công tác quản lý CSVC tại các Bệnh viện công lập được tiến hành quản lý th o quá trình hình thành

và sử dụng CSVC bao gồm quá trình đầu tư mua sắm, khai thác, sử dụng, kể cả duy

tu, bảo dưỡng, sửa chữa và cuối cùng là thanh lý, khấu hao.[14]

a Đặc điểm quản lý cơ sở vật chất trong bệnh viện

Quản lý cơ sở vật chất trong bệnh viện có những đặc điểm cơ bản khác biệt so với các đơn vị hành chính sự nghiệp khác như sau:

Một là, đối tượng quản lý là cơ sở vật chất trong các bệnh viện Các loại cơ sở vật chất là các tài sản của bệnh viện có đặc điểm đa dạng, phong phú và mang tính

kỹ thuật chuyên môn cao, có giá trị lớn và liên quan tới công tác chăm sóc sức khỏ

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

của con người thậm chí là tính mạng của người bệnh Chính vì vậy, việc quản lý trong các bệnh viện cần đảm bảo các quy trình nghiêm ngặt và chặt chẽ, bao gồm cả quy trình quản lý tài sản và quy trình quản lý chuyên môn

Hai là, công tác quản lý cơ sở vật chất trong các bệnh viện gắn với công tác nghiên cứu khoa học, ứng dụng khoa học vào sử dụng các máy móc y tế Bệnh viện cần đào tạo đội ngũ cán bộ kỹ thuật chuyên ngành để khai thác sử dụng, bảo dưỡng, sửa chữa và kiểm chuẩn máy móc y tế Tăng cường công tác đào tạo chuyên khoa

và kỹ năng khai thác sử dụng cho đội ngũ cán bộ chuyên môn, song song với công tác đào tạo cán bộ kỹ thuật để đáp ứng nhu cầu cho sử dụng, bảo dưỡng và sửa chữa thiết bị Do cơ sở vật chất trong bệnh viện có tính ứng dụng khoa học, công nghệ cao nên cũng chịu tác động mạnh mẽ của hao mòn vô hình Điều này dẫn tới việc quản lý khấu hao cũng khó khăn hơn vì phải tính toán tới những ảnh hưởng bất lợi của hao mòn vô hình

b Quản lý quá trình hình thành

Công tác quản lý đều nhằm hướng tới tính hiệu quả, hiệu quả được x m xét ở mỗi khâu, mỗi công đoạn và từng công việc được giao Quản lý được thực hiện th o những tiêu chí nhất định nhằm quản lý chặt chẽ hiệu quả th o đúng chính sách chế độ, phù hợp với quy hoạch, kế hoạch và đảm bảo tiết kiệm

Quá trình các đơn vị sẽ quyết định chủ trương đầu tư xây dựng, mua sắm Đối với việc quyết định chủ trương đầu tư mua sắm tài sản phải căn cứ vào định mức, tiêu chuẩn sử dụng, chế độ quản lý, nắm vững khả năng và nhu cầu cần đầu tư, xây dựng, mua sắm của từng đơn vị; xác định nhu cầu vốn cho đầu

tư mua sắm được ghi vào dự toán ngân sách hàng năm Sau khi có chủ trương đầu tư, mua sắm và việc thực hiện đầu tư, mua sắm phải được thực hiện th o quy định về đầu tư và xây dựng, quy định

Với lý thuyết sự lựa chọn tối ưu trong kinh tế và sự cạnh tranh sử dụng nguồn lực của xã hội buộc các cơ quan chức năng quản lý dần hướng tới mô hình tối ưu trong quản lý là khái niệm doanh thu - chi phí và hiệu quả, dù rằng cơ sở vật chất không có doanh thu bằng tiền như tài sản của doanh nghiệp, nhưng lợi ích đ m lại,

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

sự phục vụ cho công tác quản lý sẽ là cơ sở lượng hoá lợi ích Như vậy quản lý quá trình hình thành cơ sở vật chất là khâu mở đầu, quan trọng nhất quyết định cho các khâu tiếp th o Cơ sở vật chất nếu được hình thành có cơ sở khoa học và thiết thực

sẽ được quản lý và khai thác sau này hiệu quả Đồng thời thông qua quá trình hình thành tài sản sẽ đánh giá được tính cấp thiết, thực trạng quản lý và ngân sách của mỗi cơ quan quản lý sau này

Quản lý khâu lập kế hoạch mua sắm là nội dung đầu tiên của quản lý đầu tư,

th o đó phải xác định được các căn cứ lập kế hoạch mua sắm, các thủ tục và phương pháp lập kế hoạch mua sắm và lên kế hoạch mua sắm hàng năm cho Bệnh viện Đây là cơ sở quan trọng để thực hiện đầu tư th o kế hoạch của các Bệnh viện, các cơ sở y tế

Tiêu chí đánh giá quản lý quá trình hình thành tài sản công tại các bệnh viện được đánh giá dựa trên mức độ tuân thủ các bước trong quy trình quyết định hình thành tài sản của đơn vị: Đây là tiêu chí định tính phản ánh sự tuân thủ các nội dung trong quy trình quyết định hình thành khi đơn vị có lập kế hoạch đầu tư tài sản công không? Căn cứ lập kế hoạch đầu tư có đầy đủ không?

c Công tác đầu tư

Đầu tư mua sắm là hoạt động đặc biệt quan trọng nhằm bảo đảm nhu cầu sử dụng ở các Bệnh viện Những năm gần đây, việc tăng cường đầu tư mua sắm đã quan tâm và tạo nhiều điều kiện về kinh phí

Quản lý mua sắm th o nguồn vốn hình thành: Quản lý đầu tư đòi hỏi cần nắm

rõ nguồn vốn đầu tư, số lượng cần mua sắm tương ứng với từng loại nguồn vốn khác nhau Các nguồn vốn đầu tư cho việc mua sắm rất đa dạng: từ liên doanh, từ nguồn vốn ngân sách Nhà nước, nguồn quỹ phát triển các hoạt động sự nghiệp của Bệnh viện và đề án xã hội hoá y tế

Quản lý nguồn nhập: Xác định chính xác nguồn nhập tài sản y tế sẽ giúp quá trình quản lý nắm rõ hơn nguồn gốc, số lượng và chất lượng các tài sản công được đưa vào sử dụng tại Bệnh viện Đây là khâu quan trọng và không thể thiếu trong công tác quản lý

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Quản lý th o mục đích sử dụng: Căn cứ vào mục đích sử dụng, các khoa, phòng ban chức năng trong các cơ sở y tế, bệnh viện sẽ lên kế hoạch mua sắm tài sản cho đơn vị mình Từ đó, giúp công tác quản lý tài sản có hiệu quả hơn nhờ vào việc xác định đúng mục đích sử dụng trong khám chữa bệnh với điều kiện nguồn tài chính hạn hẹp

Sau khi có chủ trương đầu tư mua sắm, việc thực hiện đầu tư, mua sắm tài sản của các bệnh viện phải được thực hiện th o quy định về đầu tư và xây dựng, mua sắm tài sản công Cơ sở để quyết định trong giai đoạn này mang tính định tính, quy phạm pháp luật để quyết định cho quá trình hình thành hay đầu tư, mua sắm tài sản công của các bệnh viện

Như vậy, quản lý quá trình đầu tư, mua sắm tài sản của các bệnh viện là khâu

mở đầu, quan trọng nhất quyết định các khâu tiếp th o Tài sản của các bệnh viện nếu được hình thành có cơ sở khoa học, thiết thực sẽ được quản lý và khai thác sau này có hiệu quả Đồng thời, thông qua quá trình đầu tư, mua sắm của các bệnh viện

sẽ đánh giá được tính cấp thiết, thực trạng quản lý ngân sách của đơn vị

Chỉ tiêu và tiêu chí đánh giá quản lý đầu tư, mua sắm tại các bệnh viện bao gồm:

- Tổng mức vốn đầu tư cho mua sắm của các đơn vị

- Cơ cấu nguồn vốn đầu tư cho mua sắm tài sản của các đơn vị trong từng giai đoạn cụ thể

- Số lượng tài sản công được mua sắm, hình thành mới trong từng thời kỳ

- Mức độ tuân thủ quy trình mua sắm: trong quá trình đầu tư tại các bệnh viện, cần tuân thủ đúng quy trình các bước đầu tư nhằm đảm bảo tính khách quan và minh bạch trong quá trình đầu tư

d Quản lý trong khâu sử dụng, vận hành cơ sở vật chất

Cơ sở vật chất tại các bệnh viện bao gồm các loại máy móc, thiết bị đặc thù Tuy nhiên, cũng như các loại máy móc thiết bị khác, quá trình sử dụng và vận hành

sẽ dần xuất hiện những vấn đề kỹ thuật, những điểm yếu kém Do đó, công tác quản

lý tại các bệnh viện cũng cần quan tâm đặc biệt đến việc quản lý sử dụng Quá trình

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

sử dụng sẽ chứng minh cho những luận chứng kỹ thuật được đưa ra trong giai đoạn đầu tư, mua sắm Đây là quá trình diễn ra hết sức phức tạp, bởi vì thời gian sử dụng tùy thuộc đặc điểm, tính chất, độ bền của mỗi loại tài sản Quá trình này đều được thực hiện bởi các tổ chức, cá nhân được đơn vị giao trực tiếp quản lý, sử dụng Thời gian của quá trình khai thác, sử dụng tại các bệnh viện được tính từ ngày nhận hay bàn giao tài sản đến khi nó không còn sử dụng được phải thanh lý

Quản lý việc sử dụng cơ sở vật chất tại các bệnh viện phải th o công năng, mục đích nhất định Những cơ sở vật chất tại các bệnh viện cần thiết phải có điều kiện quản lý th o tiêu chuẩn, định mức sử dụng thì phải xây dựng tiêu chuẩn, định mức sử dụng và thực hiện quản lý th o tiêu chuẩn, định mức sử dụng đó Đồng thời, phải có chế độ quản lý, sử dụng, trong đó chú ý đến việc đăng kí sử dụng các máy móc đặc thù, xây dựng quy chế quản lý từng loại cơ sở vật chất Đặt ra định mức sử dụng là nghiệp vụ hết sức khoa học và phức tạp quyết định hiệu quả cho quản lý, khai thác Định mức cũng là một trong những cơ sở khởi nguồn cho công tác mua sắm

Tiếp đến trong công tác quản lý là việc điều chuyển từ bộ phận này sang bộ phận khác, tức là điều chuyển từ nơi thừa sang nơi thiếu hoặc có tài sản công tại các bệnh viện đối với bộ phận này thì không còn sử dụng được nhưng đối với bộ phận khác vẫn có thể sử dụng được

Quản lý quá trình sử dụng là cơ sở quan trọng nhằm điều chỉnh và sửa chữa kịp thời mỗi khi bị hư hỏng Do đó, công tác quản lý quá trình sử dụng có ý nghĩa hết sức lớn trong công tác quản lý nói chung Đây là hoạt động nhằm khai thác tối

đa tiềm năng của hệ thống cơ sở vật chất tại các bệnh viện

Chỉ tiêu và tiêu chí đánh giá quản lý sử dụng tài sản công bao gồm:

- Công suất khai thác, sử dụng các tài sản công hiện tại của đơn vị

- Mức độ đáp ứng của số lượng hiện tại so với nhu cầu sử dụng thực tế của từng đơn vị

- Số lượng và tỷ lệ % không được sử dụng, vận hành vào hoạt động của đơn vị trong từng thời kỳ

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

- Hiệu quả sử dụng cơ sở vật chất của đơn vị được biểu hiện thông qua các chỉ tiêu cụ thể như nguồn thu, số lượt khám chữa bệnh và điều trị cho người bệnh…

- Mức độ tuân thủ các quy định về quản lý và sử dụng cơ sở vật chất trong các bệnh viện

Quản lý trong khâu sửa chữa, bảo trì tài sản

Quá trình khai thác, sử dụng cơ sở vật chất quyết định hiệu quả của tài sản, chứng minh cho những luận chứng kỹ thuật được đưa ra trong giai đoạn hình thành tài sản Đây là quá trình diễn ra hết sức phức tạp, bởi vì thời gian khai thác, sử dụng tuỳ thuộc đặc điểm tính chất, độ bền của mỗi loại tài sản Thời gian của quá trình khai thác, sử dụng tài sản được tính từ ngày nhận tài sản hay bàn giao tài sản đến khi tài sản không còn sử dụng được phải thanh lý

Quản lý cơ sở vật chất cần quan tâm đến khâu sửa chữa nhằm bảo đảm sử dụng tối ưu hiệu năng của các tài sản đã đầu tư Quy trình bảo dưỡng, sửa chữa gồm các bước sau:

+ Bước 1: Lập yêu cầu bảo dưỡng, sửa chữa;

+ Bước 2: Tiếp nhận yêu cầu bảo dưỡng, sửa chữa và kiểm tra;

+ Bước 3: Tổ chức bảo dưỡng, sửa chữa;

+ Bước 4: Nghiệm thu, ghi sổ th o dõi và thu hồi trang thiết bị hư hỏng;

+ Bước 5: Thanh toán

Công tác kiểm tra, đánh giá chức năng quản lý có các tiêu chí cần bám theo như:

+ Tiêu chí 1: Xây dựng quy định và th o dõi việc thực hiện những quy định về việc sử dụng;

+ Tiêu chí 2:Th o dõi, kiểm tra kế hoạch mua sắm, bảo quản và bảo dưỡng các tài sản;

+ Tiêu chí 3: Kiểm tra định kỳ, thường xuyên hồ sơ, việc bảo quản, bảo trì tài sản;

+ Tiêu chí 4: Tổng kết, đánh giá hiệu quả việc sử dụng

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Trong công tác quản lý khâu bảo dưỡng, sửa chữa thì việc kiểm tra, đánh giá chức năng quản lý là những hoạt động quan trọng, giúp nâng cao hiệu quả công tác quản lý Chỉ tiêu và tiêu chí đánh giá quản lý trong khâu bảo dưỡng, sửa chữa, bảo trì tại các bệnh viện thường bao gồm:

- Mức độ chấp hành đầy đủ và nghiêm túc các bước trong quy trình bảo dưỡng, sửa chữa, nâng cấp… của bệnh viện

- Quy mô nguồn vốn và tăng trưởng nguồn vốn cho bảo dưỡng, sửa chữa, bảo trì, nâng cấp… các tài sản của bệnh viện trong từng thời kỳ nhất định

- Số lượng và tỷ lệ tài sản được bảo trì, bảo dưỡng, nâng cấp… trong từng thời kỳ

- Mức độ thường xuyên của việc nâng cấp, sửa chữa, bảo trì… các tài sản công của bệnh viện

Quản lý trong khấu hao m n và thanh lý tài sản

Các CSVC tại bệnh viện công lập hiện nay được tính khấu hao th o Thông tư 45/2018/TT-BTC ngày 07 tháng 05 năm 2018 của Bộ Tài chính về hướng dẫn chế

độ quản lý, tính hao mòn, khấu hao tài sản cố định tại cơ quan, tổ chức, đơn vị và tài sản cố định do nhà nước giao cho doanh nghiệp quản lý không tính thành phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp Việc kết thúc sử dụng đối với tài sản công phải tuân thủ những quy trình và thủ tục cần thiết:

- Tài sản công, trừ một số tài sản có thời gian sử dụng vĩnh viễn hoặc có thời gian sử dụng dài hàng trăm năm trở lên, số còn lại đều là tài sản có thời hạn sử dụng nhất định Tuy nhiên, có tài sản kết thúc sử dụng trên phương diện tài sản công nhưng nó vẫn còn giá trị sử dụng, vẫn được xã hội cần sử dụng ví dụ: như đất đai, nhà cửa, vật kiến trúc, phương tiện vận tải và một số loại máy móc, trang thiết bị làm việc, phục vụ nghiên cứu khoa học; có tài sản còn có giá trị thu hồi Do đó, một tài sản khi kết thúc quá trình sử dụng phải được quản lý chặt chẽ để tránh lãng phí, thất thoát tài sản Khi kết thúc sử dụng tài sản phải thực hiện đánh giá hiện trạng tài sản cả về vật chất và giá trị tài sản; thực hiện kiểm kê, xác định giá trị hiện tại của tài sản; lập phương án xử lý khác nhau Vấn đề định giá để bán thanh lý tài sản chính là yếu tố nhạy cảm quyết định hiệu quả của quá trình này

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

- Đối với các cơ sở vật chất đều là tài sản thì nếu chia ra làm động sản và bất động sản, phương pháp nhà nước thường sử dụng là bán thanh lý hay điều chuyển Đối với bán thanh lý có thể đưa ra đấu giá công khai hay chỉ định giá bán và đối tượng nếu là đối tượng chính sách, mức giá bán khởi điểm để đấu giá hay ấn định thường dựa trên thị trường và tham chiếu biểu giá chung nhưng thấp hơn một tỷ lê

% nhất định Còn phương pháp điều chuyển đòi hỏi công tác quản lý tổng thể, xác định lại giá trị và đăng ký lại sở hữu hay sử dụng Nhìn chung tài sản công có giá trị

sử dụng dài hạn tại các nước thường được điều chuyển để đảm bảo hợp lý và tiết kiệm Quy chế, nguyên tắc điều chuyển cũng được phân cấp và quản lý riêng cho từng nhóm tài sản th o đặc điểm và tiêu thức nhất định

Các chỉ tiêu và tiêu chí đánh giá quản lý khấu hao và thanh lý tài sản công của bệnh viện bao gồm:

- Mức khấu hao và tỷ lệ hao mòn tài sản cố định của bệnh viện tại các thời điểm nhất định

- Giá trị thu thanh lý tài sản công tại các bệnh viện

- Mức độ phù hợp của việc áp dụng phương pháp khấu hao và tỷ lệ khấu hao tài sản cố định của bệnh viện

- Mức độ tuân thủ quy trình thanh lý tài sản công của bệnh viện

1.1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý cơ sở vật chất tại bệnh viện

Quản lý CSVC tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh là một trong những nội dung cơ bản của công tác quản lý Muốn có phương án quản lý CSVC hợp lý và có hiệu quả, đòi hỏi mỗi khoa, phòng trong Bệnh viện phải nghiên cứu, phân tích sự tác động của các nhân tố ảnh hưởng đến quá trình hoạt động dịch vụ khám chữa bệnh tại đơn vị mình

1.1.3.1 Nhân tố bên ngoài:

a Các quy định, chính sách của Đảng và Nhà nước:

Mỗi đơn vị y tế dù muốn hay không đều phải thực hiện theo đúng đường lối, chủ trương, chính sách xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội của Đảng, Nhà nước và Chính phủ Chỉ có làm theo cách này thì phương hướng tổ chức quản lý

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

dịch vụ khám chữa bệnh tại đơn vị mới đúng đắn Tổ chức quản lý dịch vụ khám chữa bệnh trong đơn vị y tế được duy trì, phát triển hay mở rộng phụ thuộc rất lớn vào đường lối chủ trương, chính sách và pháp luật của Đảng, Nhà nước và chính phủ Đối với việc quản lý CSVC thì các văn bản về đầu tư và khấu hao, sẽ quyết định khả năng khai thác CSVC

b Tiến b khoa học, kỹ thuật, công nghệ, thiết bị máy móc:

Sự phát triển của khoa học, công nghệ trên thế giới đã tạo ra những CSVC hiện đại, đa chủng loại và liên tục được cải tiến, hỗ trợ thiết thực cho việc chăm sóc sức khỏ con người Vì vậy, để có phương án tổ chức quản lý CSVC hợp lý, bệnh viện phải xác định cho được đơn vị mình nên mua công nghệ, thiết bị máy móc nào

là thích hợp Các dịch vụ khám chữa bệnh nếu được ứng dụng nhanh chóng và kịp thời các tiến bộ khoa học kỹ thuật hiện đại thì nó cho phép sử dụng đầy đủ, hợp lý

và tiết kiệm dược phẩm y tế và sức lao động nhằm góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả của hoạt động dịch vụ khám chữa bệnh

Máy móc thiết bị nếu cập nhật kịp thời công nghệ mới, với tính chất hiện đại

và đầu tư th o chiều sâu thì sẽ nâng cao được trình độ tay nghề, kỹ năng, kinh nghiệm của đội ngũ cán bộ trong đơn vị, tạo ra nhiều sản phẩm với chất lượng cao, giá thành hạ, đáp ứng kịp thời nhu cầu khám bệnh và chữa bệnh cho nhân dân

c Bài học kinh nghiệm để quản lý tốt tài sản công và cơ sở vật chất tại một số bệnh viện

* Kinh nghiệm quản lý tài sản công của Bệnh viện Đa khoa Hà Đông

Bệnh viện Đa khoa Hà Đông là bệnh viện thuộc tuyến tỉnh nằm tại Quận Hà Đông, thành phố Hà Nội

Thứ nhất, quản lý đầu tư tài sản công: Giai đoạn 2011 - 2016, Bệnh viện đã được đầu tư 111 thiết bị y tế với tổng kinh phí hơn 79,245 tỷ đồng Trong đó, nguồn ngân sách nhà nước cấp gần 42tỷ đồng, nguồn kinh phí dự án cấp là 30,188 tỷ đồng

và nguồn kinh phí xã hội hóa là hơn 7 tỷ đồng Các máy móc, thiết bị được đầu tư sau khi tiếp nhận đã được đưa ngay vào sử dụng và hoạt động tốt Bệnh viện cũng ban hành quy chế quản lý và sử dụng tài sản nhà nước, trong đó bao gồm quy chế

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

quản lý TTBYT Đồng thời, bố trí kinh phí sửa chữa, duy tu, bảo dưỡng đảm bảo đầy đủ thiết bị phục vụ bệnh nhân

Thứ hai, đối với việc thanh lý tài sản TTBYT, năm 2016, bệnh viện đã tiến hành kiểm kê thiết bị tại các khoa phòng và lập danh mục trang thiết bị hư hỏng, không có khả năng sửa chữa, khắc phục Ngoài ra, Bệnh viện cũng đã kiểm định và đánh giá lại trang thiết bị trình các cấp để làm thủ tục thanh lý th o quy định

Mặc dù hoạt động còn nhiều khó khăn nhưng những năm qua, Bệnh viện đã rất coi trọng công tác quản lý tài sản công Tuy nhiên, nguồn kinh phí đầu tư cho TTBYT chưa nhiều, cán bộ kỹ thuật chuyên sâu còn ít cũng là trở ngại cho bệnh viện trong quá trình khai thác tài sản công phục vụ công tác khám chữa bệnh

* Kinh nghiệm từ Bệnh viện Bạch Mai: Trong thời kỳ hội nhập phát triển, với vai trò là Bệnh viện đa khoa hàng đầu ở Việt Nam, Bệnh viện Bạch Mai đã và đang tập trung đầu tư trang thiết bị máy móc ngày một hiện đại nhằm nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, phục vụ nhân dân ngày một tốt hơn Chính vì vậy, công tác quản lý, bảo dưỡng và sử dụng máy móc, thiết bị y tế một cách an toàn, hiệu quả luôn là một vấn đề được Bệnh viện đặc biệt quan tâm Thứ nhất, về công tác quản lý đầu tư tài sản công: Là một trong những đơn vị đầu tiên được Bộ Y tế giao tự chủ tài chính, Bệnh viện Bạch Mai đã mở rộng các khoa, phòng khám chữa bệnh th o yêu cầu, thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao về làm việc; kêu gọi doanh nghiệp đầu tư máy móc, trang thiết bị hiện đại và điều trị cho người bệnh

Xã hội hóa y tế xuất phát từ chủ trương của Đảng, Chính phủ, Quốc hội, đặc biệt Chính phủ ban hành nghị định 43 năm 2006 về quyền tự chủ của đơn vị thực hiện nhiệm vụ tổ chức bộ máy và tài chính và đơn vị được phép xã hội hoá các hoạt động y tế, trong đó có mảng về trang thiết bị y tế Đối với bệnh viện Bạch Mai, nguồn kinh phí hàng năm do nhà nước cấp nhỏ, hạn chế, không đáp ứng được nhu cầu KCB của nhân dân, đặc biệt là nhu cầu kỹ thuật cao phục vụ người bệnh nên Bệnh viện chủ trương xã hội hóa Hình thức doanh nghiệp đầu tư số máy, bệnh viện cung cấp nơi đặt máy, nhân lực và đặc biệt là dùng uy tín của bệnh viện Còn nguồn nữa là bệnh viện tự mua máy Trong quá trình mua sắm tài sản công, quy trình lựa

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

chọn các trang thiết bị tương đối chặt chẽ Các trang thiết bị đều thông qua hội đồng khoa học đáp ứng các tiêu chí:

Thứ nhất: Bệnh viện lựa chọn máy phải có nhu cầu cao cho người bệnh

Thứ hai: Những thiết bị phải tiên tiến, mới nhất và những máy đó bệnh viện phải có đủ năng lực sử dụng, đây là về con người

Bệnh viện luôn đảm bảo chất lượng của dịch vụ đó, chất lượng gồm có máy móc, thiết bị, chất lượng nhân sự sử dụng máy, đảm bảo an toàn về môi trường mới lựa chọn Thứ hai, trong quá trình sử dụng, Bệnh viện còn quản lý chặt chẽ các khoản thu chi hằng ngày để tránh tình trạng các trang thiết bị y tế bị lạm dụng Tuỳ th o từng loại máy, bệnh viện chủ yếu có mặt bằng, cung cấp điện nước, nhân sự, cung cấp toàn bộ chi phí vật tư tiêu hao, các chi phí này bệnh viện chi có hạch toán chi tiết và trả về bệnh viện Bệnh viện chỉ lấy phần gọi là uy tín của Bệnh viện [17]

1.1.3.2 Nhân tố bên trong:

a Chủng loại cơ sở vật chất được trang bị sử dụng:

CSVC sử dụng rất phong phú, đa dạng về chủng loại và chúng còn được gọi là đối tượng lao động, một trong ba yếu tố cơ bản của quá trình thực hiện hoạt động

dịch vụ khám chữa bệnh (Thuốc – Thầy thuốc – CSVC) Giữa CSVC và tổ chức

quản lý dịch vụ khám chữa bệnh tại bệnh viện có mối quan hệ hữu cơ với nhau Dịch vụ khám chữa bệnh tại bệnh viện là một quá trình liên tục tác động vào đối tượng lao động để tạo ra của cải vật chất cho xã hội Giá trị và giá trị sử dụng được tăng lên gấp bội khi CSVC tham gia liên tục vào quá trình hoạt động dịch vụ khám chữa bệnh tại bệnh viện

Chủng loại CSVC đơn giản hay phức tạp có ảnh hưởng đến tổ chức quản lý dịch vụ khám chữa bệnh tại bệnh viện Ngược lại, tổ chức dịch vụ khám chữa bệnh tại bệnh viện ở trình độ cao hay thấp đều đòi hỏi việc sử dụng CSVC phải đáp ứng được yêu cầu Nhìn chung, mối quan hệ giữa quản lý dịch vụ khám chữa bệnh và CSVC thay đổi th o những đặc điểm kinh tế - kỹ thuật CSVC của mỗi đơn vị và thay đổi th o sự phát triển của xã hội Vì vậy, để có được phương án tổ chức quản

lý CSVC hợp lý và hiệu quả, mỗi đơn vị phải chú ý và xác định cho được mức độ ảnh hưởng của CSVC đối với đơn vị mình

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

b Trình đ chuyên môn của cán b sử dụng CSVC tại bệnh viện:

Đội ngũ y bác sĩ, cán bộ ngành y tế nói chung và cán bộ ngành y tế trong các Bệnh viện Đa khoa nói riêng có vai trò quan trọng đối với công tác quản lý CSVC

CSVC là một trong 3 yếu tố quan trọng nhất (Thuốc – Thầy thuốc – CSVC) trong

ngành y tế, đồng thời đây cũng là đối tượng đặc thù, là công cụ, dụng cụ có liên quan trực tiếp đến chăm sóc sức khoẻ con người Đầu tư máy móc thiết bị công nghệ kỹ thuật cao là điều quan trọng và rất cần thiết Nhưng người sử dụng kỹ thuật cao là yếu tố quyết định Để có thể quản lý và sử dụng CSVC hiệu quả thì cần phải bồi dưỡng, đào tạo nâng cao trình độ tay nghề của cán bộ sử dụng trong quá trình vận hành sử dụng, bảo dưỡng, bảo quản và sửa chữa CSVC Ngoài trình độ tay nghề, đòi hỏi cán bộ phải luôn có ý thức trách nhiệm trong việc giữ gìn, bảo quản máy móc thiết bị Có như vậy, nó mới duy trì công suất cao trong thời gian dài và

sử dụng có hiệu quả hơn trong khám chữa bệnh

1.2 Cơ sở thực tiễn về quản lý vơ sở vật chất tại bệnh viện

1.2.1 Các chính sách quốc gia về quản lý cơ sở vật chất

Trong những năm qua, nền kinh tế đất nước có nhiều phát triển, đời sống nhân dân được nâng lên kéo th o nhu cầu chăm sóc, bảo vệ sức khỏ tăng cao Đồng thời, việc mở cửa hội nhập sâu rộng về mọi mặt với thế giới và khu vực, cộng với việc nỗ lực đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực quản lý đã tạo cơ hội để các máy móc y tế nhập khẩu vào Việt Nam một cách nhanh chóng, đa chủng loại, đa chuyên ngành, nhiều máy móc y tế kỹ thuật cao, hiện đại (ví dụ như robot phẫu thuật, máy cộng hưởng từ, máy CT scanner, máy chụp mạch, PET/CT,…) Nhờ vậy, người dân

và cán bộ y tế được tiếp cận với những phương pháp điều trị mới, tiên tiến, giảm thiểu rủi ro và tác dụng bất lợi ảnh hưởng đến sức khỏ và môi trường

Mặt khác, được sự quan tâm của Đảng, Quốc hội, Chính phủ việc đầu tư trang thiết bị và các công trình y tế được chú trọng, quan tâm hơn Nhiều bệnh viện được xây mới, cải tạo đã làm thay đổi bộ mặt bệnh viện, cải thiện đáng kể tình trạng quá tải, nằm ghép của bệnh nhân; Cơ sở vật chất được đầu tư từ nhiều nguồn vốn khác nhau giúp nâng cao năng lực chẩn đoán, điều trị tại các cơ sở y tế công lập, ngang tầm khu vực và thế giới

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Ngày 15/5/2016 Thủ tướng Chính phủ đã ký Nghị định số 36/2016/NĐ-CP

về quản lý máy móc y tế, đây là hành lang pháp lý quan trọng cho công tác quản lý cơ sở vật chất đáp ứng yêu cầu hiện nay và hội nhập quốc tế, khu vực Đây là khung pháp lý giúp các nhà quản lý, các bệnh viện, đơn vị y tế, các doanh nghiệp nắm rõ các quy định, xác định rõ quyền, trách nhiệm và nghĩa vụ khi tham gia các hoạt động trong lĩnh vực CSVC; đảm bảo chất lượng, hiệu quả đầu tư và tăng cường quản lý, khai thác sử dụng CSVC, góp phần nâng cao chất lượng các dịch vụ y tế, nâng cao chất lượng chăm sóc, bảo vệ sức khỏ nhân dân

Triển khai Nghị định, Bộ Y tế đã có Quyết định số 4125/QĐ-BYT ngày 29/7/2016 phê duyệt kế hoạch triển khai các nội dung của Nghị định và đã triển khai các nội dung sau:

- Ban hành các văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn thực hiện

- Rà soát hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật liên quan để đề xuất các nội dung cần sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với Nghị định số 36/2016/NĐ-CP

- Tổ chức các Hội nghị tập huấn triển khai Nghị định và Thông tư hướng dẫn Nghị định

- Xây dựng, trình ban hành chương trình đào tạo phân loại, chương trình đào tạo dịch vụ tư vấn kỹ thuật và tổ chức đào tạo cho các đơn vị tham gia thực hiện

- Triển khai ứng dụng công nghệ thông tin để thực hiện nhóm thủ tục hành chính tại Nghị định [10]

1.2.2 Những thành tựu đã đạt được

Tại Việt Nam, được sự quan tâm của Ðảng và Nhà nước, trong thời gian qua,

hệ thống y tế cả nước đã đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất cho các đơn vị thuộc các lĩnh vực: y tế dự phòng, khám chữa bệnh, y dược học cổ truyền, đào tạo nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ sản xuất thuốc Ðặc biệt nhiều cơ sở y tế tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh đã triển khai ứng dụng nhiều tiến bộ khoa học kỹ thuật mới, áp dụng nhiều phương tiện hiện đại trong khám, chữa bệnh, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc bảo vệ sức khỏ nhân dân

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Tại nhiều bệnh viện tỉnh, nhiều chuyên khoa được đầu tư đổi mới máy móc y

tế như: chẩn đoán hình ảnh, xét nghiệm sinh hoá, phòng mổ và hồi sức cấp cứu Nhiều máy móc y tế cơ bản và công nghệ cao được mua sắm như CT-scann r, máy X-quang cao tần - tăng sáng truyền hình, máy siêu âm, máy nội soi, máy xét nghiệm sinh hoá nhiều chỉ số, máy huyết học, máy gây mê, máy thở, máy th o dõi bệnh nhân, sàng lọc HIV, sàng lọc máu

Các bệnh viện huyện đã được trang bị những thiết bị chẩn đoán thiết yếu, hầu hết đã có máy X-quang với công suất phù hợp, máy siêu âm chẩn đoán và x ô tô cứu thương Các trạm y tế xã đã được cung cấp các thiết bị, dụng cụ cần thiết để phục vụ chăm sóc sức khỏ ban đầu và thực hiện các dịch vụ về dân số và kế hoạch hoá gia đình Do được đầu tư trang thiết bị tốt, nhiều bệnh viện tuyến dưới đã có khả năng thực hiện nhiều kỹ thuật chuyên sâu mà trước đây chỉ Trung ương (TW) mới thực hiện được

Hiện nay chính phủ đã có những bước điều chỉnh các quy định, luật lệ và chính sách kinh tế vĩ mô cho phù hợp với các quy định quốc tế, tạo ra môi trường đầu tư và kinh doanh ngày càng thuận lợi, thông thoáng và minh bạch hơn cho tất

cả các doanh nghiệp trong đó có doanh nghiệp kinh doanh và sản xuất máy móc y

tế Nghị định số 36/2016/NĐ-CP đã được Chính phủ ban hành và được x m là khung pháp lý quan trọng giúp các nhà quản lý y tế nước ta trong công tác quản lý CSVC hiện nay và trong giai đoạn tới

Các nhà quản lý, các bệnh viện, đơn vị y tế, các doanh nghiệp nắm rõ các quy định, xác định rõ quyền trách nhiệm và nghĩa vụ khi tham gia hoạt động trong lĩnh vực, đảm bảo chất lượng, hiệu quả đầu tư và tăng cường quản lý, khai thác sử dụng, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc, bảo vệ sức khỏ nhân dân Trong nội dung quy định của Nghị định cũng đã chuyển tải các quy định của Hiệp định ASEAN về thiết bị y tế, đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt và chính thức có hiệu lực tại

Việt Nam (Tại Nghị quyết số 17/NQ-CP ngày 26/02/2016) để đáp ứng nhu cầu hội

nhập khu vực ASEAN và quốc tế th o đúng quy định thực hiện các điều ước quốc

tế Về phân loại cơ sở vật chất th o quy định hội nhập là phân nhóm, quản lý máy

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

móc y tế th o chu trình vòng đời sản phẩm, thay đổi phương thức quản lý áp dụng chung hình thức đăng ký lưu hành, ứng dụng công nghệ thông tin trong cải cách thủ tục hành chính, xây dựng môi trường công vụ công khai, minh bạch, hiệu quả, hiệu lực, xác định rõ quyền và nghĩa vụ trách nhiệm của các chủ thể, tổ chức cá nhân tham gia

Bộ y tế phối hợp với các Bộ, ngành liên quan triển khai các nội dung của Phó thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân và các hoạt động của Ban chỉ đạo về máy móc y tế như: Xây dựng chính sách thuế nhập khẩu linh kiện để lắp ráp, sản xuất trong nước; Tích cực, chủ động phối hợp với Tổng cục Hải quan – Bộ Tài chính xây dựng chính

sách Thuế hỗ trợ nghiên cứu, sản xuất, mã số HS (mã phân loại của hàng hóa, dùng

để xác định thuế suất xuất nhập khẩu hàng hóa), áp mã số và áp thuế đối với danh

mục hàng hóa nhập khẩu; Xây dựng chính sách, hỗ trợ đầu ra cho sản phẩm; Xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật kiểm tra chất lượng; Phối hợp với Bộ Khoa học

và Công nghệ xây dựng đề án: “Xây dựng hệ thống kiểm chuẩn đến năm 2020”; Phối hợp với các đối tác, hãng và tổ chức Quốc tế tổ chức các hội nghị, hội thảo giới thiệu, phổ biến các quy định quản lý, hội nhập khu vực và quốc tế lĩnh vực CSVC…

1.2.3 Những hạn chế trong quản lý cơ sở vật chất ở Việt Nam

a Lãng phí trong khâu mua sắm, sử dụng:

Tại Kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XI, Kiểm toán Nhà nước đã tổng hợp kết quả báo cáo Quốc hội các nội dung về quyết toán Ngân sách Nhà nước năm 2015 trên nhiều lĩnh vực, trong đó có chuyên đề công tác đầu tư, mua sắm, quản lý và sử dụng

cơ sở vật chất Th o đó, Kiểm toán nhà nước đã phát hiện ra nhiều sai phạm trong việc mua sắm thiết bị khám chữa bệnh tại rất nhiều bệnh viện và Sở Y tế trên toàn quốc Về quản lý, sử dụng là tài sản cố định, qua kiểm toán tại Bộ Y tế cho thấy một

số đơn vị sử dụng cơ sở vật chất kém hiệu quả do xác định nhu cầu mua sắm chưa phù hợp với điều kiện cơ sở hạ tầng và nguồn nhân lực Đáng lưu ý có nhiều thiết bị được đầu tư mới nhưng chưa đưa vào sử dụng hoặc mới đưa vào sử dụng đã hỏng

Bộ Y tế cũng như hầu hết các địa phương được kiểm toán chưa xây dựng kế hoạch trung hạn và kế hoạch dài hạn về đầu tư xây dựng, mua sắm để làm căn cứ

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

xác định nhu cầu mua sắm trang thiết bị hàng năm Bộ Y tế chưa có hướng dẫn, quy định đối với hoạt động liên doanh, liên kết th o hình thức đặt máy bán hóa chất xét nghiệm chỉ để bán hóa chất nên trong công tác quản lý còn nhiều bất cập Về công tác đấu thầu, chưa ban hành các văn bản quy định cụ thể về đấu thầu cơ sở vật chất

y tế, đặc biệt là công tác xây dựng, phê duyệt kế hoạch đấu thầu mua sắm hóa chất, vật tư tiêu hao còn nhiều bất cập…

Sự lãng phí trong việc đầu tư, mua sắm, sử dụng máy móc y tế có cả những nguyên nhân khách quan và chủ quan Bởi với đặc thù của ngành y, việc mua sắm máy móc y tế, vật tư tiêu hao rất quan trọng, vì liên quan đến tính mạng, sức khỏ của con người Do đó, việc đầu tư cơ sở vật chất y tế hiện đại với nguồn kinh phí lớn là cần thiết nhưng phải sát với thực tế và mang lại hiệu quả

b Công tác bảo dưỡng, sửa chữa CSVC:

Công tác bảo dưỡng, sửa chữa không những chỉ nhằm đảm bảo độ: an toàn, chính xác và ổn định, mà còn có giá trị kinh tế lớn vì nếu thực hiện tốt công tác bảo dưỡng thường kì th o quy định để giảm thiểu những hỏng hóc lớn, khi sửa chữa sẽ rất tốn kém, thậm chí trường hợp không khắc phục được Tuy nhiên, công tác đào tạo, bảo dưỡng và sửa chữa chưa được các cơ sở y tế thực sự quan tâm đúng mức, xuất phát từ những nguyên nhân sau:

- Đối với tuyến huyện: khi thiết bị gặp sự cố, dù đơn giản cũng không thể khắc phục vì “run” trước máy mới lại không có tài liệu kỹ thuật; không biết mời đơn vị nào, ở đâu đến sửa chữa; thiếu kinh phí để sửa chữa; rất khó khăn trong việc tiếp xúc với nhà cung cấp, các hãng sản xuất thiết bị để yêu cầu hỗ trợ tài liệu kỹ thuật, phụ tùng thay thế, có nhận được sự hỗ trợ từ bệnh viện tỉnh và trung ương qua chương trình 1816 nhưng chưa phải là giải pháp cơ bản, hiệu quả còn hạn chế

- Đối với bệnh viện tuyến tỉnh: đội ngũ cán bộ kỹ thuật còn “thiếu và yếu”;

thiết bị công nghệ cao (CT-Scann r, MRI, Angiography, thiết bị xạ trị, siêu âm màu,

các thiết bị xét nghiệm,…) phải mời chuyên gia, nhà cung cấp Song nhiều thiết bị

vẫn không sửa chữa được vì các cán bộ kỹ thuật của nhà cung cấp thiết bị cũng

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ