CÁC NƯỚC CHÂU PHI VÀ MĨ LA TINH I. MỤC TIÊU 1. Kiến thức Khái quát được các giai đoạn đấu tranh giành và bảo vệ độc lập dân tộc của nhân dân Châu Phi và khu vực Mĩ Latinh từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai. Nêu được những nét chính về tình hình phát triển kinh tế, xã hội của các nước châu Phi và khu vực Mĩ Latinh sau khi giành được độc lập (những thành tựu, khó khăn trong quá trình xây dựng và phát triển). 2. Kĩ năng Rèn luyện cho HS kĩ năng tổng hợp, khái quát, phân tích, so sánh các sự kiện lịch sử Biết sử dụng bản đồ lịch sử và chọn lọc những tư liệu, tranh ảnh cần thiết phục vụ cho bài giảng 3.Tư tưởng, thái độ Bồi dưỡng cho HS tinh thần đoàn kết quốc tế, ủng hộ phong trào đấu tranh của nhân dân châu Phi và Mĩ latinh chống chủ nghĩa thực dân Biết chia sẻ những khó khăn mà nhân dân Châu Phi và Mĩ la tinh đang phải đối mặt. 4. Định hướng năng lực Nắm được các giai đoạn đấu tranh giành và bảo vệ độc lập dân tộc của nhân dân Châu Phi và khu vực Mĩ Latinh từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai. Nêu được những nét chính về tình hình phát triển kinh tế, xã hội của các nước châu Phi và khu vực Mĩ Latinh sau khi giành được độc lập Rút ra được kinh nghiệm trong công cuộc xây dựng CNXH ở Việt Nam. II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1.Giáo viên Phương tiện dạy học chủ yếu: Lược đồ các nước châu Phi, khu vực Mĩ Latinh 2. Học sinh: Những hình ảnh về chân dung N. Manđêla, Phiden Catxtrô III. tæ chøc c¸c ho¹t ®éng d¹y häc A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG: 1. Mục tiêu Với việc HS quan sát lược đồ Các nước đế quốc xâm lược Châu Phi và Mĩ la, các em sẽ biết được các nước xâm lược hai khu vực này, nhưng chưa biết được quá trình xâm lược của các nước đế quốc và quá trình đấu tranh giành độc lập của nhân dân Châu Phi và Mĩ La Tinh diễn ra như thế nào,. Từ đó kích thích sự tò mò, lòng khát khao mong muốn tìm hiểu những điều chưa biết ở hoạt động hình thành kiến thức mới của bài học. 2. Phương thức: GV giao nhiệm vụ cho HS. Cụ thể như sau: Hãy quan sát lược đồ và thảo luận một số vấn đề dưới đây : Em biết gì về khu vực Châu Phi và Mĩ La Tinh? Các nước đế quốc nào xâm lược và quá trình đấu tranh của nhân dân hai khu vực này diễn ra như thế nào? 3. Gợi ý sản phẩm: Mỗi HS có thể trình bày sản phẩm với các mức độ khác nhau, GV lựa chọn 01 sản phẩm nào đó của HS để làm tình huống kết nối vào bài mới. Đây là hai khu vực bị các nước đế quốc xâm lược từ rất sớm. Cuộc đấu tranh của nhân dân diễn ra rất mạnh m B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC: .Hoạt động 1: I. Các nước Châu Phi 1. Khái quát về cuộc đấu tranh giành độc lập của nhân dân châu Phi Mục tiêu: Khái quát được cuộc đấu tranh giành độc lập của nhân dân châu Phi Phương thức: GV giao nhiệm vụ cho HS đọc thông tin SGK và trả lời câu hỏi: Phong trào đấu tranh giành độc lập ở châu Phi mở đầu ở đâu? Chiến thắng Điện Biên Phủ của nhân dân Việt Nam ảnh hưởng đến phong trào cách mạng ở châu Phi như thế nào? Vì sao năm 1960 lại được gọi là “Năm châu Phi”? Chế độ phân biệt chủng tộc Apacthai là gì? Kết quả cuộc đấu tranh đòi lật đổ chế độ phân biệt Apácthai ở Nam Phi ? + Trong hoạt động này GV có thể tổ chức cho HS hoạt động cá nhân sau đó trao đổi đàm thoại ở các cặp đôi hoặc nhóm (tùy từng lớp) + Trong quá trình HS làm việc, GV chú ý đến các các HS để có thể gợi ý hoặc trợ giúp HS khi các em gặp khó khăn. + GV gọi 12 HS bất kì báo cáo, các HS khác lắng nghe, sau đó phản biện, bổ sung, chỉnh sửa Gợi ý sản phẩm: Với các câu hỏi trên, gợi ý sản phẩm là: + Giai đoạn 1945 1954, phong trào bùng nổ ở Bắc Phi, nhiều nước giành được độc lập: Ai Cập (1952), Tuynidi, Marốc, Xuđăng (1956),... + Giai đoạn 1954 – 1960, phong trào lan rộng khắp châu Phi. Năm 1960 có 17 nước giành độc lập, được gọi là “Năm Châu Phi”. + Giai đoạn 1960 1975, hai nước cộng hòa Môdămbich và Ăngola tuyên bố độc lập, đánh dấu sự sụp đổ về cơ bản của hệ thống chủ nghĩa thực dân cũ ở châu Phi. + Giai đoạn 1975 – những năm 90: Phong trào chống chế độ phân biệt chủng tộc Apacthai ở Nam Phi giành thắng lợi. Tháng 41994, N.Manđêla trở thành Tổng thống người da đen đầu tiên của Cộng hoà Nam Phi Hoạt động 2: Tình hình phát triển kinh tế xã hội Mục tiêu: Phần này GV hướng dẫn HS tìm hiểu SGK, dựa vào số liệu đã cho để phân tích, đánh giá và nêu ra quan điểm của mình, chủ yếu là về những khó khăn của các nước khu vực Châu Phi hiện nay. Phương thức: GV hướng dẫn học sinh đọc thêm trong SGK. Hoạt động 3 : II. Các nước Mĩ la tinh 1. Vài nét về quá trình giành và bảo vệ độc lập Mục tiêu: Khái quát được cuộc đấu tranh giành độc lập của Các nước Mĩ la tinh. Phương thức: GV giao nhiệm vụ cho HS đọc thông tin SGK, quan sát hình ảnh: GV thông báo cho HS biết về Chính sách láng giềng thân thiện của Mĩ: Năm 1933, tổng thống Rudơven đưa ra “Chính sách láng giềng thân thiện”, mở đầu thời kì thực hiện chủ nghĩa thực dân mới của Mĩ ở các nước Mĩ Latinh. Với chính sách này, Mĩ đã ngăn chặn được sự xâm lược của phe phát xít và đẩy lùi được địa vị ưu thế của Anh ở khu vực này. Kể từ sau chiến tranh thể giới thứ 2, Mĩ biến khu vực này trở thành sân sau của Mĩ. Tiếp đó, GV hướng dẫn HS tìm hiểu về những giai đoạn quan trọng của cuộc cách mạng của nhân dân Cuba. Trong hoạt động này GV tổ chức hoạt động học tập ở cá nhân sau đó trao đổi nhóm và báo cáo kết quả làm việc trước lớp. Trong quá trình HS làm việc, GV chú ý đến các HS, nhóm để có thể gợi ý học trợ giúp HS khi các em gặp khó khăn. GV có thể sử dụng các phương pháp dạy học trao đổi đàm thoại và sử dụng đồ dụng trực quan để khai thác tranh ảnh trong hoạt động này. Gợi ý sản phẩm: Quan sát : Sau chiến tranh thế giới thứ hai, dựa vào ưu thế về kinh tế, quân sự, Mĩ đã biến khu vực Mĩ Latinh thành “sân sau” để xây dựng các chế độ độc tài thân Mĩ. Cuộc đấu tranh chống chế độ độc tài thân Mĩ diễn ra ở nhiều nước, tiêu biểu là thắng lợi của cách mạng Cu ba: + Tháng 31952, Mĩ thiết lập chế độ độc tài Batixta ở Cuba. Nhân dân Cuba đã đứng lên lật đổ chế đổ chế độ độc tài Batixta, mở đầu là cuộc tấn công vào trại lính Môncađa (2671953) dưới sự lãnh đạo của Phiđen Caxtơrô. + Ngày 11 1959, chế độ Batixta bị sụp đổ, nước Cộng hoà Cuba ra đời, do Phiđen Caxtơrô làm Chủ tịch. Từ thập kỉ 60 – 70, phong trào cách mạng ở Mĩ Latinh phát triển mạnh, điển hình là ở Panama, vùng biển Caribê. Năm 1983, vùng Caribê có 13 nước giành được độc lập. Mĩ Latinh trở thành “Lục địa bùng cháy ”, nhiều nước đã giành thắng lợi : Vênêxuêla, Côlômbia, Pêru, Nicaragoa, Chilê,.... Hoạt động 2: Tình hình phát triển kinh tế xã hội Mục tiêu: Phần này GV hướng dẫn HS tìm hiểu SGK, dựa vào số liệu đã cho để phân tích, đánh giá và nêu ra quan điểm của mình, chủ yếu là về những khó khăn của các nước khu vực Mĩ Latinh hiện nay. Phương thức: GV hướng dẫn học sinh đọc thêm trong SGK. C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP 1. Mục tiêu: nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức về phong trào đấu tranh của Châu Phi và Mĩ La Tinh. 2. Phương thức: GV giao nhiệm vụ cho HS: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân, trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn hoặc thầy, cô giáo: Thời gian Tên phong trào Yêu cầu này nhằm củng cố kiến thức về phong trào đấu tranh của Châu Phi và Mĩ La Tinh. Với việc điền những nội dung phù hợp vào bảng thống kê trên HS phải dựa vào phong trào đấu tranh của Châu Phi và Mĩ La Tinh. 3. Gợi ý sản phẩm Thời gian Tên phong trào 18301847 Khởi nghĩa Ápđen Cađê ở Angiêri. 18791882 Phong trào Ai cập trẻ” 18851896 Cuộc đấu tranh của nhân dân Êtiôpia Thời gian Tên phong trào Kết quả 18101821 Phong trào Mêhicô Lập nước Cộng hòa 18101816 Khởi nghĩa của Áchentina Lập nước Cộng hòa 1822 Cuộc đấu tranh của Braxin Thoát khỏi sự thống trị của Bồ đào Nha D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG 1. Mục tiêu: nhằm vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để nhận xét, đánh giá về phong trào đấu tranh của Châu Phi và Mĩ La Tinh. 2. Phương thức: GV giao nhiệm vụ cho HS: Vận dụng các kiến thức đã học để trả lời câu hỏi: + Nhận xét, đánh giá chung về phong trào đấu tranh ở Châu Phi ? + Nhận xét, đánh giá chung về phong trào đấu tranh ở Mĩ La Tinh? 3.Gợi ý sản phẩm: Châu Phi + Thế kỉ XVI,XVII, trở thành thuộc địa của Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha… + Cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc diễn ra quyết liệt nhiều nước giành độc lập Mĩ La Tinh + Nổ ra sôi nổi và quyết liệt thể hiện tinh thần dân tộc + Nhiều quốc gia giành được độc lập và thành lập chế độ Cộng hòa và có ảnh hưởng đến phong trào giải phóng dân tộc ở các nơi khác E. RÚT KINH NGHIỆM
Trang 1Ngày soạn 3/9/2017
Ngày giảng : 12A5 – 7/9; 12A6 – 4/9
Tiết 07 BÀI 5
CÁC NƯỚC CHÂU PHI VÀ MĨ LA TINH
I MỤC TIấU
1 Kiến thức
- Khỏi quỏt được cỏc giai đoạn đấu tranh giành và bảo vệ độc lập dõn tộc của nhõn dõn Chõu Phi và khu vực Mĩ Latinh từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai
- Nờu được những nột chớnh về tỡnh hỡnh phỏt triển kinh tế, xó hội của cỏc nước chõu Phi và khu vực Mĩ Latinh sau khi giành được độc lập (những thành tựu, khú khăn trong quỏ trỡnh xõy dựng và phỏt triển)
2 Kĩ năng
- Rốn luyện cho HS kĩ năng tổng hợp, khỏi quỏt, phõn tớch, so sỏnh cỏc sự kiện lịch sử
- Biết sử dụng bản đồ lịch sử và chọn lọc những tư liệu, tranh ảnh cần thiết phục vụ cho bài giảng
3.Tư tưởng, thỏi độ
- Bồi dưỡng cho HS tinh thần đoàn kết quốc tế, ủng hộ phong trào đấu tranh của nhõn dõn chõu Phi và Mĩ latinh chống chủ nghĩa thực dõn
- Biết chia sẻ những khú khăn mà nhõn dõn Chõu Phi và Mĩ la tinh đang phải đối mặt
4 Định hướng năng lực
- Nắm được cỏc giai đoạn đấu tranh giành và bảo vệ độc lập dõn tộc của nhõn dõn Chõu Phi và khu vực Mĩ Latinh từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai
- Nờu được những nột chớnh về tỡnh hỡnh phỏt triển kinh tế, xó hội của cỏc nước chõu Phi và khu vực Mĩ Latinh sau khi giành được độc lập
- Rỳt ra được kinh nghiệm trong cụng cuộc xõy dựng CNXH ở Việt Nam
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIấN VÀ HỌC SINH
1.Giỏo viờn
* Phương tiện dạy học chủ yếu: Lược đồ cỏc nước chõu Phi, khu vực Mĩ
Latinh
2 Học sinh:
- Những hỡnh ảnh về chõn dung N Manđờla, Phiden Catxtrụ
III tổ chức các hoạt động dạy - học
A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG:
1 Mục tiờu
Với việc HS quan sỏt lược đồ Cỏc nước đế quốc xõm lược Chõu Phi và Mĩ la, cỏc em
sẽ biết được cỏc nước xõm lược hai khu vực này, nhưng chưa biết được quỏ trỡnh xõm lược của cỏc nước đế quốc và quỏ trỡnh đấu tranh giành độc lập của nhõn dõn Chõu Phi và Mĩ La
Trang 2Tinh diễn ra như thế nào, Từ đó kích thích sự tò mò, lòng khát khao mong muốn tìm hiểu những điều chưa biết ở hoạt động hình thành kiến thức mới của bài học
2 Phương thức:
- GV giao nhiệm vụ cho HS Cụ thể như sau:
Hãy quan sát lược đồ và thảo luận một số vấn đề dưới đây :
- Em biết gì về khu vực Châu Phi và Mĩ La Tinh?
- Các nước đế quốc nào xâm lược và quá trình đấu tranh của nhân dân hai khu vực này diễn
ra như thế nào?
3 Gợi ý sản phẩm:
Mỗi HS có thể trình bày sản phẩm với các mức độ khác nhau, GV lựa chọn 01 sản phẩm nào đó của HS để làm tình huống kết nối vào bài mới
- Đây là hai khu vực bị các nước đế quốc xâm lược từ rất sớm
- Cuộc đấu tranh của nhân dân diễn ra rất mạnh m
B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC:
*.Hoạt động 1: I Các nước Châu Phi
1 Khái quát về cuộc đấu tranh giành độc lập của nhân dân châu Phi
* Mục tiêu: Khái quát được cuộc đấu tranh giành độc lập của nhân dân châu Phi
* Phương thức: GV giao nhiệm vụ cho HS đọc thông tin SGK và trả lời câu hỏi: -
Phong trào đấu tranh giành độc lập ở châu Phi mở đầu ở đâu?
- Chiến thắng Điện Biên Phủ của nhân dân Việt Nam ảnh hưởng đến phong trào cách mạng ở châu Phi như thế nào?
Đế quốc xâm lược châu Phi đến cuối TK XIX
Trang 3- Vì sao năm 1960 lại được gọi là “Năm châu Phi”?
- Chế độ phân biệt chủng tộc Apacthai là gì? Kết quả cuộc đấu tranh đòi lật đổ chế độ phân biệt Apácthai ở Nam Phi ?
+ Trong hoạt động này GV có thể tổ chức cho HS hoạt động cá nhân sau đó trao đổi đàm thoại ở các cặp đôi hoặc nhóm (tùy từng lớp)
+ Trong quá trình HS làm việc, GV chú ý đến các các HS để có thể gợi ý hoặc trợ giúp HS khi các em gặp khó khăn
+ GV gọi 1-2 HS bất kì báo cáo, các HS khác lắng nghe, sau đó phản biện, bổ sung, chỉnh sửa
*Gợi ý sản phẩm:
Với các câu hỏi trên, gợi ý sản phẩm là:
+ Giai đoạn 1945 - 1954, phong trào bùng nổ ở Bắc Phi, nhiều nước giành được độc lập: Ai Cập (1952), Tuynidi, Marốc, Xuđăng (1956),
+ Giai đoạn 1954 – 1960, phong trào lan rộng khắp châu Phi Năm 1960 có 17
nước giành độc lập, được gọi là “Năm Châu Phi”.
+ Giai đoạn 1960 - 1975, hai nước cộng hòa Môdămbich và Ăngola tuyên bố độc lập, đánh dấu sự sụp đổ về cơ bản của hệ thống chủ nghĩa thực dân cũ ở châu Phi
+ Giai đoạn 1975 – những năm 90: Phong trào chống chế độ phân biệt chủng tộc Apacthai ở Nam Phi giành thắng lợi Tháng 4/1994, N.Manđêla trở thành Tổng thống người da đen đầu tiên của Cộng hoà Nam Phi
Hoạt động 2: Tình hình phát triển kinh tế - xã hội
* Mục tiêu: Phần này GV hướng dẫn HS tìm hiểu SGK, dựa vào số liệu đã cho để
phân tích, đánh giá và nêu ra quan điểm của mình, chủ yếu là về những khó khăn của các nước khu vực Châu Phi hiện nay
* Phương thức: GV hướng dẫn học sinh đọc thêm trong SGK
Hoạt động 3 : II Các nước Mĩ la tinh
1 Vài nét về quá trình giành và bảo vệ độc lập
* Mục tiêu: Khái quát được cuộc đấu tranh giành độc lập của Các nước Mĩ la tinh.
* Phương thức: GV giao nhiệm vụ cho HS đọc thông tin SGK, quan sát hình ảnh:
GV thông báo cho HS biết về Chính sách láng giềng thân thiện của Mĩ: Năm
1933, tổng thống Rudơven đưa ra “Chính sách láng giềng thân thiện”, mở đầu thời kì
thực hiện chủ nghĩa thực dân mới của Mĩ ở các nước Mĩ Latinh Với chính sách này,
Mĩ đã ngăn chặn được sự xâm lược của phe phát xít và đẩy lùi được địa vị ưu thế của Anh ở khu vực này Kể từ sau chiến tranh thể giới thứ 2, Mĩ biến khu vực này trở thành sân sau của Mĩ Tiếp đó, GV hướng dẫn HS tìm hiểu về những giai đoạn quan trọng của cuộc cách mạng của nhân dân Cuba
- Trong hoạt động này GV tổ chức hoạt động học tập ở cá nhân sau đó trao đổi nhóm
và báo cáo kết quả làm việc trước lớp
- Trong quá trình HS làm việc, GV chú ý đến các HS, nhóm để có thể gợi ý học trợ giúp HS khi các em gặp khó khăn
- GV có thể sử dụng các phương pháp dạy học trao đổi đàm thoại và sử dụng đồ dụng trực quan để khai thác tranh ảnh trong hoạt động này
Trang 4* Gợi ý sản phẩm:
- Quan sát :
- Sau chiến tranh thế giới thứ hai, dựa vào ưu thế về kinh tế, quân sự, Mĩ đã
biến khu vực Mĩ Latinh thành “sân sau” để xây dựng các chế độ độc tài thân Mĩ.
- Cuộc đấu tranh chống chế độ độc tài thân Mĩ diễn ra ở nhiều nước, tiêu biểu là thắng lợi của cách mạng Cu ba:
+ Tháng 3/1952, Mĩ thiết lập chế độ độc tài Batixta ở Cuba Nhân dân Cuba đã đứng lên lật đổ chế đổ chế độ độc tài Batixta, mở đầu là cuộc tấn công vào trại lính Môncađa (267/1953) dưới sự lãnh đạo của Phiđen Caxtơrô
+ Ngày 1/1 /1959, chế độ Batixta bị sụp đổ, nước Cộng hoà Cuba ra đời, do Phiđen Caxtơrô làm Chủ tịch
- Từ thập kỉ 60 – 70, phong trào cách mạng ở Mĩ Latinh phát triển mạnh, điển hình là ở Panama, vùng biển Caribê Năm 1983, vùng Caribê có 13 nước giành được
độc lập Mĩ Latinh trở thành “Lục địa bùng cháy ”, nhiều nước đã giành thắng lợi :
Vênêxuêla, Côlômbia, Pêru, Nicaragoa, Chilê,
Hoạt động 2: Tình hình phát triển kinh tế - xã hội
* Mục tiêu: Phần này GV hướng dẫn HS tìm hiểu SGK, dựa vào số liệu đã cho để
phân tích, đánh giá và nêu ra quan điểm của mình, chủ yếu là về những khó khăn của
Trang 5các nước khu vực Mĩ Latinh hiện nay.
* Phương thức: GV hướng dẫn học sinh đọc thêm trong SGK
C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
1 Mục tiêu: nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được
lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức về phong trào đấu tranh của Châu Phi và Mĩ
La Tinh
2 Phương thức:
- GV giao nhiệm vụ cho HS: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân, trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn hoặc thầy, cô giáo:
Thời gian Tên phong trào
Yêu cầu này nhằm củng cố kiến thức về phong trào đấu tranh của Châu Phi và
Mĩ La Tinh Với việc điền những nội dung phù hợp vào bảng thống kê trên HS phải
dựa vào phong trào đấu tranh của Châu Phi và Mĩ La Tinh
3 Gợi ý sản phẩm
Thời gian Tên phong trào
1830-1847 - Khởi nghĩa Áp-đen Ca-đê ở An-giê-ri.
1879-1882 - Phong trào "Ai cập trẻ”
1885-1896 - Cuộc đấu tranh của nhân dân Ê-ti-ô-pi-a
Trang 6Thời gian Tên phong trào Kết quả
1810-1821 Phong trào Mê-hi-cô Lập nước Cộng hòa
1810-1816 Khởi nghĩa của
Ác-hen-ti-na
Lập nước Cộng hòa
1822 - Cuộc đấu tranh của
Bra-xin
Thoát khỏi sự thống trị của Bồ đào Nha
D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
1 Mục tiêu: nhằm vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để nhận xét, đánh giá về phong trào đấu tranh của Châu Phi và Mĩ La Tinh
2 Phương thức:
- GV giao nhiệm vụ cho HS: Vận dụng các kiến thức đã học để trả lời câu hỏi: + Nhận xét, đánh giá chung về phong trào đấu tranh ở Châu Phi ?
+ Nhận xét, đánh giá chung về phong trào đấu tranh ở Mĩ La Tinh?
3.Gợi ý sản phẩm:
- Châu Phi
+ Thế kỉ XVI,XVII, trở thành thuộc địa của Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha…
+ Cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc diễn ra quyết liệt nhiều nước giành độc lập
- Mĩ La Tinh
+ Nổ ra sôi nổi và quyết liệt thể hiện tinh thần dân tộc
+ Nhiều quốc gia giành được độc lập và thành lập chế độ Cộng hòa và có ảnh hưởng
đến phong trào giải phóng dân tộc ở các nơi khác
E RÚT KINH NGHIỆM