Giáo án thao giảng cực hay Bài ÔN DỊCH THUỐC LÁ

1.HĐ khởi động (3 phút) Khởi động : HS chơi trò chơi ô chữ: Ô chữ gồm có 07 hàng ngang. Mỗi hàng ngang là một lĩnh vực thuộc văn học, âm nhạc, hiểu biết xã hội... Luật chơi: Lớp được chia thành 6 đội . Mỗi đội chơi lần lượt được chọn một ô chữ Thời gian suy nghĩ tối đa cho mỗi đội là 10 giây Nếu trả lời đúng câu hỏi sẽ nhận được một tràng pháo tay cổ vũ của thầy cô và các bạn . Nếu trả lời sai phải nhường quyền trả lời cho các đội còn lại. Khi mỗi đội trả lời đúng thì ô chữ đó được mở và một phần từ khóa được hé lộ Từ chìa khóa là một từ gồm 7 chữ cái Bạn nào đoán đúng được từ chìa khóa sẽ được 10 điểm miệng . Đội chiến thắng chung cuộc là đội giành được nhiều điểm nhất. Câu 1. Là một từ có 6 chữ cái . Đây là một trong các biện pháp tu từ đã học( đối chiếu hai sự vật có nết tương đồng) ( so sánh) Câu 2. Từ có 10 chữ cái . Một bức họa nổi tiếng của Lê Vi Tan (Mùa thu vàng) Câu 3. Từ có 11 chữ cái. Một đoạn trích đã học trong tác phẩm Tắt đèn(Tức nước vỡ bờ) Câu 4. Từ có12 chữ cái. Một trong những đồ dùng học tập của học sinh ( sách giáo khoa) Câu 5. Từ có 4 chữ cái. Đất nước được mệnh danh là xứ sở hoa anh đào.(Nhật) Câu 6. Từ có 10 chữ cái. Một trong những loại hình giao thông hiện đại ( đường không) Câu 7. Từ có 12 chữ cái. Đây là một bài hát về mùa hè của Trịnh Công sơn được học trong chương trình âm nhạc lớp 7 (Tiếng ve gọi hè) Từ chìa khóa: Sức khỏe GV: Sức khỏe là một trong những vấn đề quan tâm hàng đầu của con người. Bởi có sức khỏe chúng ta có sẽ có tất cả. Nhưng để giữ SK thế nào không phải ai cũng làm được. Có người biết là mình sống như thế, làm như thế sẽ ảnh hưởng tới sức khỏe của mình, của những người xung quanh mà vẫn không có biện pháp để cải thiện. Một trong những nguyên nhân làm tổn hại nghiêm trọng sức khỏe con người là tệ hút thuốc lá. Hôm nay chúng ta sẽ cùng tìm hiểu văn bản ôn dịch thuốc lá để thấy được tác hại không lường của tệ nghiện hút thuốc và có cách phòng tránh và tuyên truyền cho những người xung quanh. và BH này cũng giúp các em có thêm kĩ năng viết bài văn thuyết minh về một vấn đề XH. 2. HĐ hình thành kiến thức

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Tiết 45 Văn bản: ÔN DỊCH, THUỐC LÁ

(Nguyễn Khắc Viện)

I MỤC TÊU CẦN ĐẠT:

1 Kiến thức:

- Thấy được mối nguy hại ghê gớm, toàn diện của tệ nghiện thuốc lá đối với sức khoẻ con người và đạo đức xã hội Từ đó có những suy nghĩ và hành động tích cực quyết tâm phòng chống, ngăn ngừa và hạn chế sử dụng thuốc lá

- Thấy được tính thuyết phục của việc kết hợp các phương thức biểu đạt lập luận trong cách thuyết minh và lời kêu gọi mà tác giả lên tiếng trong văn bản

* Thông qua tiết học các em:

- Tính được số liệu sử dụng thuốc lá hằng ngày gây tốn kém về kinh tế của con

người và cộng đồng xã hội (Kiến thức Toán 6: Bài 15 chương III: Tìm một số biết giá trị phân số).

- Thấy được tác hại của việc sử dụng thuốc lá, bởi trong khói thuốc chứa nhiều chất độc gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, đạo đức và kinh tế (Kiến thức Hóa Học – “Chất" Sinh học 8 Bài 65: Đại dịch AIDS – Thảm họa của loài người Bài 3 - Giáo dục nếp sống văn minh thanh lịch Mĩ Thuật 8: Vẽ tranh đề tài

- Học sinh mở rộng kiến thức về tác hại của thuốc lá đối với mọi người xung

quanh, người thân trong gia đình, có tính kiên trì nhẫn nại giúp người thân hạn chế, cai nghiện thuốc lá bằng nhiều cách

- Có kiến thức viết bài văn thuyết minh

2 Kỹ năng:

- Đọc hiểu một văn bản nhật dụng đề cập đến một vấn đề xã hội bức thiết

- Tích hợp với tập làm văn để viết một bài văn thuyết minh về một vấn đề cuả xã hội

- Kỹ năng giải quyết vấn đề

- Tự tin, năng động và biết thuyết phục người khác

- Giao tiếp hiệu quả

- Rèn kỹ năng vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các vấn đề về sức khỏe, đạo đức, kinh tế Đặc biệt tuyên truyền hiểu biết về tác hại của thuốc lá đến với mọi người

- Kỹ năng liên kết các kiến thức giữa các phân môn

3 Thái độ:

- Giáo dục học sinh biết làm chủ bản thân: “Nói không với thuốc lá”

- Giúp học sinh biết quý trọng sức khỏe và có ý thức bảo vệ bản thân, bảo vệ mọi người xung quanh và môi trường

- Rèn ý thức, tinh thần tham gia môn học

- Yêu thích môn Ngữ văn cũng như các môn khoa học khác như: Giáo dục công dân, Toán học, Hóa học, Vật lý, Sinh học, Âm nhac, Mỹ thuật

4 Năng lực, phẩm chất

* Năng lực:

- Năng lực nhận xét, đánh giá vấn đề

- Năng lực hợp tác, thảo luận nhóm.

- Năng lực giải quyết tình huống có vấn đề

- Năng lực thu thập thông tin

- Giao tiếp hợp tác

-sáng tạo

* Phẩm chất: Tự tin, tự lập, tự chủ; có trách nhiệm với bản thân, gia đình, xã hội

II CHUẨN BỊ:

* Thầy: Giáo án, bài giảng, thiết bị dạy học, tư liệu dạy học (Băng hình, hình ảnh, tài liệu )

* Trò: Đọc tác phẩm, soạn bài, tìm hiểu các kiến thức về việc sử dụng thuốc lá ở địa phương, trường học

III TIẾN TRÌNH TIẾT HỌC

1.HĐ khởi động (3 phút)

* Khởi động : HS chơi trò chơi ô chữ:

Ô chữ gồm có 07 hàng ngang Mỗi hàng ngang là một lĩnh vực thuộc văn học,

âm nhạc, hiểu biết xã hội

Luật chơi: Lớp được chia thành 6 đội Mỗi đội chơi lần lượt được chọn một ô chữ Thời gian suy nghĩ tối đa cho mỗi đội là 10 giây

Nếu trả lời đúng câu hỏi sẽ nhận được một tràng pháo tay cổ vũ của thầy cô và các bạn Nếu trả lời sai phải nhường quyền trả lời cho các đội còn lại

Khi mỗi đội trả lời đúng thì ô chữ đó được mở và một phần từ khóa được hé lộ

Từ chìa khóa là một từ gồm 7 chữ cái

Bạn nào đoán đúng được từ chìa khóa sẽ được 10 điểm miệng

Đội chiến thắng chung cuộc là đội giành được nhiều điểm nhất

Câu 1 Là một từ có 6 chữ cái Đây là một trong các biện pháp tu từ đã học( đối

chiếu hai sự vật có nết tương đồng)

( so sánh)

Câu 2 Từ có 10 chữ cái Một bức họa nổi tiếng của Lê Vi Tan (Mùa thu vàng) Câu 3 Từ có 11 chữ cái Một đoạn trích đã học trong tác phẩm "Tắt đèn"(Tức

nước vỡ bờ)

Câu 4 Từ có12 chữ cái Một trong những đồ dùng học tập của học sinh ( sách giáo khoa)

Câu 5 Từ có 4 chữ cái Đất nước được mệnh danh là xứ sở hoa anh đào.(Nhật) Câu 6 Từ có 10 chữ cái Một trong những loại hình giao thông hiện đại ( đường

không)

Câu 7 Từ có 12 chữ cái Đây là một bài hát về mùa hè của Trịnh Công sơn được

học trong chương trình âm nhạc lớp 7 (Tiếng ve gọi hè)

Từ chìa khóa: Sức khỏe

GV: Sức khỏe là một trong những vấn đề quan tâm hàng đầu của con người Bởi

có sức khỏe chúng ta có sẽ có tất cả Nhưng để giữ SK thế nào không phải ai cũng làm được Có người biết là mình sống như thế, làm như thế sẽ ảnh hưởng tới sức khỏe của mình, của những người xung quanh mà vẫn không có biện pháp để cải thiện Một trong những nguyên nhân làm tổn hại nghiêm trọng sức khỏe con người

là tệ hút thuốc lá Hôm nay chúng ta sẽ cùng tìm hiểu văn bản ôn dịch thuốc lá

để thấy được tác hại không lường của tệ nghiện hút thuốc và có cách phòng tránh và tuyên truyền cho những người xung quanh và BH này cũng giúp các

em có thêm kĩ năng viết bài văn thuyết minh về một vấn đề XH

2 HĐ hình thành kiến thức

GV ghi đề bài

Hoạt động của GV và HS Nội dung kiến thức.

HĐ I Tìm hiểu chung ( 5 phút)

PP: Dự án

KT: Giao nhiệm vụ

-HS gi i thi u v TG, V n b n, Bới thiệu về TG, Văn bản, Bố ệu về TG, Văn bản, Bố ề TG, Văn bản, Bố ăn bản, Bố ản, Bố ố

c cục

ÔN

DỊCH

THUỐC

LÁ

HĐ II Phân tích VB (25 phút)

PP: Dự án, HĐ nhóm, trải nghiệm.

KT: Giao nhiệm vụ, động não, hợp tác

- HS HĐ nhóm đôi: (3 phút)

Tìm hiểu ý nghĩa nhan đề tác phẩm:

- HS trình bày về nạn dịch thuốc lá (2

phút)

(GV tích hợp: Kiến thức văn thuyết

minh).

I Tìm hiểu chung:

1 Tác giả:

- GS-BS Nguyễn Khắc Viện

- Sinh năm: 1913 - 1997

2.Tác phẩm :

- Trích «Từ thuốc lá đến ma túy – Bệnh nghiện »

- PTBĐ: Nghị luận+ thuyết minh

3 Bố cục: 3 phần:

a Từ đầu -> “…còn nặng hơn cả AIDS”

 Thông báo về nạn dịch thuốc lá

b Tiếp theo -> “…con đường phạm

pháp”

 Tác hại của thuốc lá

c Phần còn lại:

Lời kêu gọi chống thuốc lá

II Phân tích: (25 phút)

* Nhan đề (3 phút)

- Ôn dich:

+ Bệnh lan truyền nguy hiểm, gây tử vong hàng loạt

+ Lời nguyền rủa

- Dấu phẩy đặt giữa hai từ,

+ Gợi tình huống nguy cấp

+ Bộc lộ thái độ ghê tởm, căm ghét thuốc lá

- Thuốc lá : tệ nghiện thuốc lá

vừa khẳng định, vừa nguyền rủa đó là loại dịch lây lan đáng báo động đe dọa sức khỏe, tính mạng con người

1 Thông báo về nạn dịch thuốc lá(3 phút)

TB về nạn dịch thuốc lá

Tác hại của thuốc lá

Thông điệp

- Nhóm 1: Trình bày sản phẩm nhóm:

Phóng sự điều tra (Tiếp cận kiến thức

bài học)

- HSHĐ nhóm đôi ( 2 phút)

+ Cách nêu tác hại của thuốc lá có gì

đặc biệt?

+ Hút thuốc lá có ảnh hưởng đến con

người về những phương diện nào?

( Chiếu trên máy chiếu lời của Trần

Hưng Đạo)

Tích hợp KT lịch sử

Trần hưng Đạo là vị tướng soái, thiên

tài quân sự thời Trần, có công đánh

thắng quân Nguyên Mông Đây là câu

nói với vua Trần Anbh Tông khi đc nhà

vua hỏi về kế sách đánh giặc.

*Thảo luận, trình bày nhóm: Tác hại

của thuốc lá ( 18 phút)

- Nhóm 1+2: Về sức khỏe

- Nhóm 3+4: Kinh tế

- Nhóm 5+6: Về xã hội

Yêu cầu:

- Hai nhóm hoạt động một nội dung

- Trao đổi, bổ sung và thống nhất kết

quả

- Cử đại diện hai nhóm trình bày sản

phẩm

- Các nhóm khác nhận xét bổ sung

+

Nhóm 1+2 trình bày

(Nhóm 3 hỏi: tại sao tác giả lại bắt đầu

cho tác hại của thuốc lá bằng một căn

bệnh nhẹ nhất khi hút thuốc: viêm phế

quản mà k đưa ra bệnh nặng ngay từ

đầu?)

-Khói thuốc lá gặm nhấm từ từ cơ thể

người từ nhẹ đến nặng không thể coi

thường đồng thời cũng là lời cảnh báo

cho những ai chủ quan với căn bệnh

viêm phế quản khi hút thuốc

- Dựa vào hơn 5 vạn công trình nghiên cứu về thuốc lá

- Lấy kết luận của các công trình ấy làm luận đề cho bài viết khẳng định tính nghiêm trọng của vấn đề

-> Nhấn mạnh hiểm họa to lớn của ôn dịch

này

2 Tác hại của hút thuốc lá.

* “Nếu giặc đánh như vũ bão thì không đáng sợ, đáng sợ là giặc gặm nhấm như tằm ăn dâu”.

- Lấy cách tấn công của giặc ngoại xâm

so sánh với cách tấn công của thuốc lá

với con người

- Gặm nhấm là cách đánh từ từ, cũng như khói thuốc lá xâm nhập vào cơ thể con người một cách vô hình nhưng gây hậu quả khôn lường

- Cách so sánh sáng tạo gây ấn tượng cho người đọc: Khói thuốc lá là một loại giặc

vô hình tàn phá , hủy hoại sức khỏe, tính mạng con người

con người

* Khói thuốc:

+ Tác hại đến sức khỏe;

+ Tác hại đến kinh tế;

+ Tác hại đến đời sống xã hội

Cụ thể:

* Về sức khỏe:

- Người hút( hút thuốc chủ động) + Nhẹ: ho hen, viêm phế quản;

+Nặng: ung thư vòm họng, ung thư phổi,

Nhóm 4 hỏi: Tại sao trong văn bản nhật

dụng có yếu tố nghị luận là chủ yếu tác

giả lại sử dụng câu biểu cảm: Tôi hút

thuốc, tôi bị bệnh, mặc tôi!

- Muốn nhắc nhở chúng ta k đc vô trách

nhiệm , k đc thỏa mãn sự nghiện ngập

của bản thân mà coi thường tính mạng

của những người xung quanh, của cộng

động

Nh

ó m 3+4 trình bày

- Nhóm 5 hỏi:

Với những người nghiện ngập, họ có thể

nhịn bữa sáng để lấy tiên hút thuốc Như

vậy họ chẳng làm ảnh hưởng đến kinh tế

của ai Bạn giải thích điều này thế nào?

- Làm phép tính:

+ 1 người nghiện một ngày hút 1

bao=15 nghìn x 365 ngày=

5.475.000đ/năm ( so sánh với tiền chi cho

việc học, tạo thêm nhiều cơ hội cho con

cái học hành, gia đình sẽ đc cải thiện

thêm )

Nhóm 5+6 Trình bày.

Nhóm 1 hỏi: Tôi không nghĩ rằng cứ

hút thuốc là xấu Chẳng qua họ nghiện

cũng giống như người ta thích uống cà

phê hay trè vậy Bạn nghĩ sao?

- Là ảnh hưởng Là tác động xấu VD:

Khi người hút không để ý đến sự có mặt

của những người xung quanh; khi học

sinh chúng ta chưa làm ra tiền mà

nghiện thuốc tì chắc phải đi ăn tộm rồi

GV Sau khi biết tác hại của thuốc lá,

em thấy thế nào? ( sợ, chắc chắn bản

thân sẽ tránh xa nó)

- Mở rộng: Ngoài những tác hại nêu

trên, hút thuốc lá còn có những tác hại

tắc động mạch, nhồi máu cơ tim

( NHóm nêu ngoài những con số: 1,1 triệu ng chết vì ung thư/năm-85% chết vì ung thư phổi; ở Vn có 40.000 người chết liên quan đến thuốc lá gấp 3 lần số người chết vì tai nạn giao thông)

> Thuốc lá hủy hoại nghiêm trọng đến sức khỏe, nguy hiểm đến tính mạng người hút.

- Những người xung quanh (hút thuốc thụ động)

+ Vợ con + Đồng nghiệp + Phụ nữ có thai

- Đau tim, viêm phế quản, ung thư

( Tại Hà Nội gần nửa dân số phải hút thuốc thụ động, nhiều nhất là phụ nữ và trẻ em)

-> Đầu độc những người xung quanh.

-Chứng cớ khoa học, được phân tích và minh họa bằng các số liệu thống kê nên có sức thuyết phục cao

* Về kinh tế:

- Tiền mua một bao thuốc: (15.000đ ở thời điểm tác giả viết bài; 30.000 ở thời điểm hiện tại)

- Sức khỏe yếu, mất ngày công lao động -> Tốn kém, thiệt hại

( Ngoài ra còn chưa kể việc huy động nhiều nguồn tài nguyên trong đó có tài nguyên rừng sử dụng cho việc lấy gõ làm giấy quấn thuốc và sản xuất bao bì đựng thuốc ; tiền chi phí cho việc chữa bệnh do thuốc lá gây ra; theo thống kê năm 2016

Vn đã bỏ ra 31 tỉ đồng cho tiêu dùng thuốc lá)

* Về xã hội:

- Người lớn hút thuốc làm gương xấu cho

trẻ em

- Hút thuốc -> ma túy -> trộm cắp

-> Hủy hoại lối sống, nhân cách con người

( Hình ảnh thanh niên phì phèo điếu thuốc

là hình ảnh không đẹp; tạo ra một kiểu sống của giới trẻ: chơi bời, hưởng thụ)

- Hủy hoại mơi trường

+ Đầu thuốc vứt xuống ao hồ cản trở sự

Pt của sinh vật; nguy cơ hỏa hoạn cao

âm nhập ào ơ te con người từ từ,

-HSHĐ nhĩm

+ Nhận xét về cách kiến nghị của tác giả

về chống hút thuốc

+ Chiến dich chống thuốc lá được các

nước phát triển hưởng ứng như thế nào?

+ Thái độ của tác giả qua câu: "Việt

Nam ngăn ngừa"?

Phong: Em đã bao giờ hút thuốc chưa?

Nếu cĩ người mời em hút thuốc thì em

giải quyêt tình huống đĩ thế nào?

Em định ngăn chặn nạn dịch này bằng

cách nào?

Em nhận ra những thơng điệp nào sau

khi học VB này

(HS bộc lộ)

- Hút thuốc là tội ác

- Thuốc lá là một tệ nạn, hãy loại trừ nĩ

- Hãy nĩi khơng với thuốc lá

- Thuốc lá là kẻ thù của nhân loại…

> Hút thuốc lá cĩ tác hại ghê gớm, nhiều mặt đối với con người, xã hội

-Chứng cứ sát thực, khoa học; lập luận chặt chẽ, thuyết phục

c Kiến nghị chống hút thuốc lá: (2 phút)

- Các nước đang phát triển…

+ Tuyên truyền + Cấm

+ Phạt nặng

- “Việt Nam cĩ nhiều bệnh tật… Nghĩ mà kinh! Đã đến lúc mọi người phải đứng lên chống lại, ngăn ngừa ”

- Kêu gọi: Mọi người phải đứng lên chống

lại, ngăn ngừa ơn dịch này

4 Tổng kết:

a Nội dung:

Với những phân tích khoa học, tác giả đã chỉ ra tác hại của việc hút thuốc lá đối với đời sống con người, từ đĩ phê phán và kêu gọi mọi ngời ngăn ngừa tệ nạn hút thuốc lá

b Nghệ thuật- Lập luận chặt chẽ, dẫn

chứng sinh động, thuyết minh cụ thể, phân tích trên cơ sở khoa học

- Sử dụng thủ pháp so sánh để thuyết minh

3 HĐ luyện tập:

PP: Tự học

KT: Giao nhiệm vụ:

Em nhận ra những thông điệp nào sau khi học VB này

+ Mỗi HS tự tìm cho mình một thông điệp

+ Nhóm lựa chọn một thông điệp ý nghĩa nhất-> thông điệp nhóm

+ Hs biểu quyết lấy một thông điệp ý nghĩa nhất-> Thông điệp của lớp 8A

(HS bộc lộ)

4 HĐ vận dụng:

- Nhóm 1,2: Chiếu clip đã tìm hiểu thực tế

- Nhóm 3,4: Vẽ tranh khẩu hiệu

Nhóm 5,6: Nếu gia đình em có người hút thuốc lá thì em sẽ làm gì? (HS trả lời

-> GV chốt)

5 HĐ tìm tòi mở rộng

- Sưu tầm vẽ tranh ảnh, tài liệu về tác hại của tệ nghiện hút thuốc lá và khói thuốc đối với sức khỏe con người và cộng đồng

- Em hãy viết một đoạn văn bày tỏ thái độ của em với thuốc lá

- Soạn bài “Bài toán dân số”: Đọc văn bản, đọc chú thích và trả lời câu hỏi phần

đọc – hiểu văn bản