skkn giáo dục nếp sống thanh lịch – văn minh thông qua môn đạo đức cho học sinh lớp 3

Nhân cách của con ngươi muốn được xây dựng và phát triển cần phải đượcbắt đầu ngay từ khi mới sinh ra và đặc biệt là trong giai đoạn ngồi trên ghế nhàtrường .Có thể nói việc xây dựng, hì

PHẦN MỞ ĐẦU

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:

Giáo dục đào tạo Việt Nam đang bước vào giai đoạn hết sức quan trọng vàmang tính chất quyết định, giai đoạn đổi mới giáo dục phổ thông theo nghị quyết

Đại hội lần thứ IX, Nghị quyết 40 của Quốc hội: “Mục tiêu giáo dục là đào tạo con

người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, có trí thức, sức khỏe, thẩm mĩ và nghề nghiệp, trung thành với lí tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.”

Chính vì vậy mục tiêu phát triển toàn diện nhân cách con người cần đượctriển khai một cách triệt để trong nhà trường Con người phát triển toàn diện vềnhân cách là sự kết hợp hài hòa của phẩm chất và năng lực (cao về trí tuệ, cườngtráng về thể chất, phong phú về tâm hồn, trong sáng về đạo đức) Sự phát triển nhâncách của con người chịu sự quy định của các mối quan hệ xã hội, nghĩa là các mốiquan hệ xã hội quy định bản chất con người Nói khác đi quan hệ xã hội quy địnhnội dung, cấu trúc cũng như con đường hình thành nhân cách của con người Trong

xu thế phát triển hiện nay con người càng phải hoàn thiện, một con người hoànthiện về nhân cách là con người không chỉ có tài mà còn phải có cả đức

Nhân cách của con ngươi muốn được xây dựng và phát triển cần phải đượcbắt đầu ngay từ khi mới sinh ra và đặc biệt là trong giai đoạn ngồi trên ghế nhàtrường Có thể nói việc xây dựng, hình thành và phát triển các phẩm chất đạo đức

và tri thức cho thế hệ trẻ là một trong những nhiệm vụ quan trọng và cấp thiết, đâycũng là một trong những nhiệm vụ mà nhà trường nói riêng và ngành giáo dục nóichung phải thực hiện.Giáo dục đạo đức mà đặc biệt là giáo dục nếp sống thanh lịch– văn minh là một vấn đề rất quan trọng trong xã hội ngày nay

Học sinh tiểu học là những học sinh ở lứa tuổi nhi đồng, các em mới đanghình thành và phát triển các phẩm chất nhân cách, những thói quen cơ bản chưa cótính ổn định mà đang được hình thành và củng cố Do đó việc giáo dục cho họcsinh tiểu học một nếp sống tốt – nếp sống thanh lịch văn minh để giúp các em trởthành những con người có đạo đức, lối sống tốt, lành mạnh là một việc làm hết sứccần thiết Chính những kết quả này sẽ là nền tảng giúp các em phát triển nhân cáchsau này.

Môn đạo đức là môn học có thế mạnh trong việc tích hợp và lồng ghép vớigiáo dục nếp sống thanh lịch – văn minh, đây là nội dung môn học chiếm ưu thếgiúp các nhà giáo dục có thể tích hợp một cách hoàn toàn, hoặc từng phần nộidung môn học với nội dung giáo dục nếp sống thanh lịch - văn minh

Hiểu được tầm quan trọng cũng như những lợi thế đó, năm học 2014 -2015

tôi mạnh dạn nghiên cứu : “ Giáo dục nếp sống thanh lịch – văn minh thông qua

môn đạo đức cho học sinh lớp 3 ”.Cùng với mong muốn đóng góp một phần nhỏ

bé vào sự nghiệp giáo dục, sự nghiệp trồng người

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:

Tìm được các biện pháp giáo dục nếp sống thanh lịch – văn minh cho họcsinh lớp 3 có hiệu quả, hỗ trợ cho sự phát triển toàn diện về nhân cách của mỗi họcsinh Góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của trường tiểu học nhằm thực hiệnmục tiêu giáo dục đạt hiệu quả

III ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU:

1 Đối tượng nghiên cứu:

Giáo dục nếp sống thanh lịch –văn minh thông qua môn đạo đức cho họcsinh lớp 3 ở trường Tiểu học

2 Đối tượng khảo sát:

Toàn bộ giáo viên khối 3 và học sinh lớp 3 ở trường Tiểu học

- Phụ huynh học sinh trường Tiểu học.

3 Đối tượng thực nghiệm:

- Học sinh lớp 3 ở trường Tiểu học

- Giáo viên khối 3 trường Tiểu học

IV NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:

- Nhiệm vụ 1: Nghiên cứu cơ sở lí luận, cơ sở thực tiễn về giáo dục nếpsống thanh lịch văn minh thông qua môn đạo đức cho học sinh lớp 3

- Nhiệm vụ 2: Nghiên cứu thực trạng của việc giáo dục nếp sống thanh lịchvăn minh thông qua môn đạo đức cho học sinh lớp 3

- Nhiệm vụ 3: Đề xuất các giải pháp và tổ chức thực hiện giáo dục nếp sốngthanh lịch văn minh thông qua môn đạo đức cho học sinh lớp 3 trường Tiểu học

V PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU :

- Phương pháp điều tra, tìm hiểu thực tế:

+ Tìm hiểu thực trạng giáo dục nếp sống thanh lịch văn minh cho học sinhlớp 3 , tìm hiểu những khó khăn, thuận lợi khi thực hiện giáo dục nếp sống TLVMcho học sinh lớp 3 ở trường tiểu học

+ Quan sát tìm hiểu học sinh thông qua các giờ học môn đạo đức (hànhđộng, lời nói, nét mặt, cử chỉ….) Trực tiếp trao đổi, trò chuyện với giáo viên vàhọc sinh trong khối để tìm hiểu nhận thức như thế nào về vai trò, ý nghĩa của việcgiáo dục nếp sống thanh lịch văn minh tích hợp trong môn đạo đức

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Nghiên cứu các tài liệu liên quan:

+ Luật Giáo dục

+ Tài liệu giáo nếp sống thanh lịch văn minh cho học sinh lớp 3

+ Sách giáo viên, sách giáo khoa đạo đức lớp 3

- Phương pháp thống kê, phân loại: Tôi dùng biện pháp này để xử lý kết quảnghiên cứu phân loại đối tượng học sinh, để phân loại các nhóm biện pháp

- Phương pháp kiểm tra, đánh giá: Phương pháp này áp dụng sau khi dạythực nghiệm Sau các bài dạy của mình, tôi có phiếu kiểm tra, đánh giá chất lượngbài dạy và mức độ hiểu bài của học sinh Căn cứ vào đó tôi đưa ra những kết luậncho đề tài nghiên cứu

VI PHẠM VI NGHIÊN CỨU VÀ KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU:

- Phạm vi nghiên cứu: “Giáo dục nếp sống thanh lịch văn minh thông quamôn đạo đức cho học sinh lớp 3 ở trường tiểu học”

- Thời gian nghiên cứu:

Năm học 2014 – 2015

Năm học 2015 – 2016

đô ta Giáo dục nếp sống thanh lịch của người Hà Nội cho học sinh đã được Bangiám hiệu và giáo viên trường tiểu học quan tâm từ nhiều năm trước, nhưng đến khi

bộ sách “ Giáo dục nếp sống thanh lịch – văn minh cho học sinh Hà Nội” thì việcgiáo dục đó trở nên bài bản và hiệu quả hơn nhiều

* Thế nào là giáo dục?

- Giáo dục (theo nghĩa rộng): Là sự hình thành nhân cách được tổ chức một

cách có mục đích, có tổ chức thông qua các hoạt động và các quan hệ giữa nhàGiáo dục với người được giáo dục nhằm giúp người được giáo dục chiếm lĩnhnhững kinh nghiệm xã hội của loài người

- Giáo dục (theo nghĩa hẹp): Đó là một bộ phận của quá trình sư phạm, làquá trình hình thành những cơ sở khoa học của thế giới quan, niềm tin, lý tưởng,

động cơ, tình cảm, thái độ, những tính cách, những hành vi, thói quen cư xử đúngđắn trong xã hội, kể cả việc phát triển và nâng cao thẻ lực.

Chức năng trội của quá trình giáo dục (theo nghĩa hẹp) chỉ được thực hiện trên cơ

sở vừa tác động đến ý thức, vừa tác động đến tình cảm và hành vi

*Thế nào là nếp sống ? Nếp sống là thói quen về sinh hoạt.

*Thế nào là thanh lịch – văn minh ?

Văn minh (văn = vẻ đẹp, minh = sáng) là khái niệm mang tính quốc tế, có nguồn gốc từ phương Tây đô thị và chỉ trình độ phát triển nhất định của văn hóa chủ yếu về phương diện vật chất

Thanh lịch là người có đạo đức, văn hóa, có chữ nghĩa và nói gọn lại là

"phong cách sống cao đẹp”

* Giáo dục nếp sống thanh lịch – văn minh là tạo cho học sinh có những

thói quen sinh hoạt tốt, có lối sống văn hóa, đẹp

2 Cơ sở thực tiễn:

Nghị quyết đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X kết luận 242-TB-TW ngày 5tháng 4 năm 2009 của Bộ chính trị về thực hiện NQTW2 khóa 8 phương hướnggiáo dục và đào tạo đến năm 2020:

Thứ nhất: Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, coi trọng lối sống cho họcsinh, sinh viên, mở rộng quy mô

- Căn cứ vào điều 27 mục tiêu giáo dục phổ thông : “Mục tiêu giáo dục phổthông là giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ, vàcác kĩ năng cơ bản , phát triển năng lực cá nhân, tính năng động, sáng tạo hìnhthành nhân cách con người Việt Nam XHCN và xây dựng tư cách, trách nhiệmcông dân; chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động;tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.”

Giáo dục tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho

sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩnăng cơ bản để học sinh tiếp tục học lên cấp THCS

- Thực hiện trọng tâm của nhiệm vụ năm học 2013-2014: "Tập trung đẩy

mạnh đổi mới nội dung và phương pháp dạy học, đánh giá kết quả học tập phù hợp với từng đối tượng và tâm sinh lý của học sinh tiểu học đảm bảo chuẩn kiến thức,

kĩ năng; chú trọng giáo dục đạo đức, kỹ năng sống cho học sinh”

- Thực hiện các hoạt động giáo dục đạo đức: "Thực hiện tốt kế hoạch

3842/KH-GD&ĐT ngày 23/3/2009 về giáo dục đạo đức, pháp luật, truyền thống lịch sử Thủ đô và phong cách người Hà Nội cho học sinh Tiểu học … triển khai giảng dạy tài liệu giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh cho học sinh thủ đô Nhà trường chủ động phối hợp với gia đình và cộng đồng trong công tác giáo dục đạo đức học sinh."

Được sự đồng ý của Bộ Giáo dục và Đào tạo và Ủy ban nhân dân Thành

phố, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội tổ chức biên soạn bộ tài liệu chuyên đề Giáo

dục nếp sống thanh lịch, văn minh cho học sinh Hà Nội Bộ tài liệu được đưa

vào giảng dạy trong các trường phổ thông của thành phố Hà Nội bắt đầu từ năm học 2010-2011.

Nhận thức rõ được điều này nên trong quá trình thực nghiệm giảng dạy bộ tàiliệu giáo dục nếp sống thanh lịch văn minh cho học sinh lớp 3, thì bên cạnh đó tôicũng tích hợp lồng ghép giáo dục nếp sống cho học sinh thông qua các môn họccũng như là các hoạt động ngoài giờ lên lớp Trong quá trình đó tôi luôn luôn tìmtòi các biện pháp để nâng cao chất lượng giáo dục nếp sống cho học sinh.Và môndạy tôi thực nghiệm là môn đạo đức

* Căn cứ vị trí và nội dung môn Đạo đức ở Tiểu học.

- Là con đường cơ bản và quan trọng nhất trong việc thực hiện giáo dục đạođức, tiêu chí hàng đầu trong nhân cách toàn diện của học sinh

- Là cơ sở để các môn học khác tích hợp nội dung giáo dục đạo đức cho họcsinh.

- Là tiền đề để học sinh tiếp tục học môn “Giáo dục công dân” ở trườngTrung học cơ sở

* Trích "Đạo đức và phương pháp giáo dục đạo đức ở Tiểu học" - Tài liệuđào tạo giáo viên (Bộ GD&ĐT)

- Nội dung chương trình môn đạo đức ở lớp 3

Bài 1: Kính yêu Bác Hồ Bài 8: Biết ơn thương binh, liệt sĩ

Bài 2: Giữ lời hứa Bài 9: Đoàn kết với thiếu nhi quốc tếBài 3: Tự làm lấy việc của mình Bài 10: Tôn trọng khách nước ngoàiBài 4: Quan tâm, chăm sóc ông bà, cha

mẹ, anh chị em

Bài 11: Tôn trọng đám tang

Bài 5: Chia sẻ vui buồn cùng bạn Bài 12: Tôn trọng thư từ, tài sản của

người khácBài 6: Tích cực tham gia việc lớp, việc

Bài 14: Chăm sóc cây trồng, vật nuô

- Chương trình môn đạo đức ở lớp 3 bao gồm 14 chuẩn mực hành vi phùhợp với lứa tuổi học sinh trong các mối quan hệ của các em với bản thân, gia đình,nhà trường, cộng đồng và môi trường tự nhiên

- Dạy học môn đạo đức là dạy học sinh những hành vi ứng xử phù hợp vớicác chuẩn mực đạo đức xã hội và quyền của trẻ em trong các tình huống đơn giản

cụ thể của cuộc sống hàng ngày Nội dung môn đạo đức kết hợp giữa giáo dụctrách nhiệm bổn phận của học sinh Hơn nữa, môn đạo đức không chỉ giáo dục bộnphận trách nhiệm của học sinh với gia đình, nhà trường, xã hội và môi trường tựnhiên, với chính bản thân các em mà còn lồng ghép giáo dục học sinh biết cách:

“Nói –nghe –làm – cử chỉ - vui chơi” đúng và đẹp.

- Mỗi bài của chương trình được dạy trong 2 tiết

* Căn cứ đặc điểm tâm lý của học sinh tiểu học:

- Đặc điểm về thể chất của trẻ: Cơ thể trẻ em là nền tảng vật chất của trí tuệ

và tâm hồn Nền tảng có vững thì trí tuệ và tình cảm mới có khả năng phát triển tốt

“Thân thể khoẻ mạnh thì chứa đựng một tinh thần sáng suốt”, ngược lại “tinh thầnsáng suốt thì cơ thể có điều kiện phát triển”

- Một yếu tố nữa ảnh hưởng đến việc tự lập của HS là hệ thần kinh của trẻ

Hệ thần kinh của trẻ tiểu học đang trong thời kì phát triển mạnh Bộ óc của các emphát triển về khối lượng, trọng lượng và cấu tạo Đến 9, 10 tuổi hệ thần kinh của trẻcăn bản được hoàn thiện và chất lượng của nó sẽ được giữ lại trong suốt cuộc đời.Khả năng kìm hãm (khả năng ức chế) của hệ thần kinh còn yếu Trong khi đó bộ óc

và hệ thần kinh của các em đang phát triển đi dần đến hoàn thiện nên các em dễ bịkích thích Thầy cô giáo và cha mẹ, người thân của các em cần chú ý đến đặc điểmnày để giúp trẻ hình thành tính tự chủ, lòng kiên trì, sự kìm hãm của bản thân trướcnhững kích thích của hoàn cảnh xung quanh, biết giữ gìn trật tự nơi công cộng vàtrong lớp học Mặt khác không được mắng, dọa dẫm, nạt nộ các em vì làm như thếkhông những bị tổn thương đến tình cảm mà còn gây tác hại đến sự phát triển thầnkinh và bộ óc của các em

- Khi trẻ bắt đầu gia nhập cuộc sống nhà trường - đi học tiểu học, các emđược học thêm những điều chưa hề có trong 6 năm đầu đời; khi gia nhập cuộc sốngnhà trường các em phải tiến hành hoạt động học – hoạt động nghiêm chỉnh có kỉcương, nề nếp với những yêu cầu nghiêm ngặt Chuyển từ hoạt động chủ đạo là vuichơi sang hoạt động chủ đạo là học tập; chắc chắn trẻ không tránh khỏi sự bỡ ngỡ

vì thế phải chuẩn bị cho các em tâm lí chuẩn bị sẵn sàng đi học.Việc rèn những nếpsống tốt cho HS tiểu học cũng được bắt đầu ngay từ những buổi đầu các em đếntrường

- Đặc điểm quá trình nhận thức của trẻ bao gồm quá trình tri giác, chú ý, trínhớ, tưởng tượng, tư duy Đặc điểm nhân cách của trẻ tiểu học gồm có: tính cách,

nhu cầu nhận thức, tình cảm, sự phát triển của năng khiếu Sự nhận thức của trẻ ảnhhưởng rất lớn đến phát triển nhân cách Sự nhận thức đúng đắn sẽ giúp trẻ có đượckiến thức vận dụng trong cuộc sống sinh hoạt, giao tiếp, ứng xử phù hợp với yêucầu chuẩn mực xã hội Một đặc điểm quan trọng trong lứa tuổi tiểu học là tính haybắt chước HS tiểu học thích bắt chước hành vi, cử chỉ, lời nói, của các nhân vậttrong phim, của các thầy cô giáo, của những người thân trong gia đình Tính bắtchước là con dao “hai lưỡi”, vì trẻ em bắt chước cái tốt cũng nhiều, cái xấu cũnglắm Chính vì vậy những tính cách hành vi của những người xung quanh là môitrường ảnh hưởng trực tiếp đến tính cách, hành vi, ứng xử của trẻ.

Các dạng hoạt động của trẻ em được thực hiện trong các quan hệ:

Trẻ em – Gia đìnhTrẻ em - Đồ vậtTrẻ em – Nhà trườngTrẻ em – Xã hội Trong các mối quan hệ, quan hệ thầy trò là mối quan hệ đặc biệt của mốiquan hệ người – người Ở tiểu học, do uy tín của người thầy giáo các quan điểm,niềm tin, toàn bộ những hành vi cử chỉ của người thầy thường là những mẫu mựccho hành vi của học sinh nói chung Nó ảnh hưởng sâu sắc đến thái độ và cách ứng

xử của các em trong quan hệ với người khác và với xã hội Các em thường tintưởng tuyệt đối ở nơi thầy cô giáo nên chúng thường bắt chước những cử chỉ tácphong của thầy cô giáo mình Ở trường các em còn được tiếp xúc với bạn bè, vớitập thể nhóm bạn, tổ, lớp; những hoạt động tập thể cũng ảnh hưởng không ít đếnviệc hình thành, phát triển nhân cách, nếp sống cho trẻ

3 Vai trò và ý nghĩa của giáo dục nếp sống thanh lịch văn minh:

- Giúp học sinh:

+ Những chuẩn mực hành vi cơ bản của nếp sống thanh lịch, văn minh trongsinh hoạt và giao tiếp ứng xử Sự cần thiếtthực hiện những chuẩn mực hành vithanh lịch, văn minh (ý nghĩa, tác dụng của việc làm đúng; tác hại của việc làmtrái) Cách thực hiện những chuẩn mực hành vi thanh lịch, văn minh (những việc

cần làm, những việc cần tránh) HS biết tự nhận xét hành vi bản thân, nhận xét

hành vi người khác.

+ HS biết thực hiện các chuẩn mực hành vi cơ bản được học

- Học sinh thể hiện được những thái độ, tình cảm:

+ Trân trọng, kế thừa, phát huy truyền thống thanh lịch, văn minh

+ Mong muốn, chủ động, tự giác thực hiện những hành vi thanh lịch, vănminh

+ Đồng tình với những hành vi thanh lịch, văn minh, không đồng tình vớinhững hành vi chưa thanh lịch, văn minh

CHƯƠNG 2:

THỰC TRẠNG CỦA VIỆC GIÁO DỤC NẾP SỐNG THANH LỊCH VĂN MINH THÔNG QUA MÔN ĐẠO ĐỨC

CHO HỌC SINH LỚP 3

1 Thực trạng chung của học sinh Tiểu học:

Năm 2014-2015 nhà trường có126 em học sinh lớp 3, được chia vào 3 lớp.Phần lớn các em đều là con nông dân hoặc kinh doanh buôn bán, phụ huynh ít cóthời gian quan tâm đến con cái về cả học tập cũng như lời ăn tiếng nói, cử chỉ.Riêng lớp 3 - tôi chủ nhiệm gồm có 42 học sinh trong đó có 19 học sinh nam và

23 học sinh nữ, các em đều có thể chất khỏe mạnh Phụ huynh đều làm nông dânhoặc buôn bán, có ít thời gian quan tâm đến con cái.Vì vậy mà khi nhận lớp quatiếp xúc và quan sát tôi thấy có nhiều em còn chưa tự tin trong giao tiếp, hay giaotiếp nói năng còn chưa đúng mực, chưa có thói quen tốt trong sinh hoạt, ăn mặccòn chưa phù hợp, chưa gọn gàng, làm việc chưa tích cực Chính vì vậy mà ngay từ

đầu năm học tôi đã vạch ra kế hoạch giáo dục cho học sinh lớp mình có nếp sống,thói quen sinh hoạt tốt thông qua môn học chiếm nhiều ưu thế để tích hợp là mônĐạo đức, việc làm đó cũng giúp tôi triển khai dạy bộ tài liệu Giáo dục nếp sốngthanh lịch văn minh cho học sinh lớp 3 dễ dàng hơn vào giữa kì I của năm học.

2 Mục đích, yêu cầu của nghiên cứu thực trạng giáo dục nếp sống thanh lịch văn minh thông qua môn đạo đức cho học sinh lớp 3

* Mục đích: Nhằm xác định được thực chất việc giáo dục nếp sống thanh

lịch văn minh cho học sinh lớp 3 trường Tiểu học thông qua môn đạo đức từ đó là

cơ sở để đề xuất giải pháp Giáo dục nếp sống thanh lịch văn minh thông qua mônđạo đức cho học sinh lớp 3 một cách khoa học, có hiệu quả nhằm hỗ trợ cho sựphát triển toàn diện về nhân cách của mỗi học sinh

* Yêu cầu: Hoàn thành việc khảo sát thực trạng giáo dục nếp sống thanh lịch

văn minh cho học sinh lớp 3 tại trường Tiểu học

3 Nội dung và cách thức tiến hành điều tra thực trạng giáo dục nếp sống thanh lịch văn minh thông qua môn đạo đức cho học sinh lớp 3.

* Nội dung điều tra thực trạng:

- Nghiên cứu về thực trạng đội ngũ giáo viên khối 3.Thực trạng giáo viênhiểu về mục đích, vai trò, ý nghĩa của việc giáo dục nếp sống thanh lịch văn minhcho học sinh tích hợp trong môn đạo đức

- Điều tra thực trạng của học sinh về sự nhận thức, thái độ, cách thực hiệnnhững chuẩn mực hành vi thanh lịch văn minh

- Điều tra sự hiểu biết cũng như nhận thức của phụ huynh học sinh lớp 3 đốivới việc giáo dục nếp sống thanh lịch văn minh cho học sinh

* Cách thức tiến hành:

Để biết được thực trạng này tôi dùng phiếu thăm dò với các giáo viên lớp 3như sau:

PHIẾU THĂM DÒ GIÁO VIÊN

Đồng chí hãy vui lòng đánh dấu x vào trước ý kiến đồng chí cho là phù hợpvới câu trả lời của các câu hỏi sau:

1 Theo đ/c việc giáo dục nếp sống thanh lịch cho học lớp 3 có thực sự quantrọng không?

Rất quan trọng Quan trọng Bình thường Không quan trọng

2 Đ/c hãy cho biết việc dạy tích hợp giáo dục nếp sống thanh lịch văn

minh(TLVM) cho học sinh vào nội dung dạy học môn đạo đức cũng như trong cácmôn học khác có thực sự cần thiết không?

Rất cần thiết Cần thiết Bình thường Không cần thiết

3 Theo đ/c việc giáo dục nếp sống TLVM cho với học sinh lớp 3 cần đạt

mấy chuẩn kiến thức kĩ năng:

Các chuẩn kiến thức kĩ năng tương ứng với 8 bài học trong tài liệu GDNSTLVM Các chuẩn kiến thức kĩ năng tương ứng với 6 bài trong bộ tài liệu GDNSTLVM Các chuẩn kiến thức kĩ năng tương ứng với 4 bài trong bộ tài liệu GDNSTLVM

4 Đồng chí đã sử dụng những biện pháp nào để giáo dục nếp sống TLVMtích hợp, lồng ghép thông qua môn đạo đức cho học sinh?

PHIẾU THĂM DÒ Ý KIẾN PHỤ HUYNH

Tôi là phụ huynh học sinh lớp:………

Các bậc phụ huynh hãy vui lòng đánh dấu X vào trước ý kiến cho là phù hợp với câu trả lời của các câu hỏi sau :  Theo PH việc giáo dục nếp sống thanh lịch cho học lớp 3 có thực sự quan trọng không? Rất quan trọng Quan trọng Bình thường Không quan trọng  PH có thường xuyên kết hợp với giáo viên giáo dục nếp sống tốt cho học sinh không? Thường xuyên Rất ít khi Không  Ý kiến đóng góp của PH đối với viêc giáo dục nếp sống TLVM cho học sinh?

Đối với học sinh vào đầu năm học khi nhận lớp tôi có khảo sát thực trạng bằng cách quan sát các em qua những hoạt động học tập cũng như hoạt động vui chơi , bên cạnh đó tôi cũng trực tiếp giao tiếp với các em

4 Kết quả nghiên cứu thực trạng việc giáo dục nếp sống thanh lịch văn minh thông qua môn đạo đức cho học sinh lớp 3

4.1 Kết quả điều tra giáo viên:

* Bảng 1: Mức độ quan trọng của giáo dục nếp sống thanh lịch văn minh cho học sinh lớp 3.

Các chuẩn kiến thức kĩ năng tương

ứng với 8 bài học trong tài liệu

GDNSTLVM

2

Các chuẩn kiến thức kĩ năng

tương ứng với 6 bài trong bộ tài

liệu GDNSTLVM

3 Các chuẩn kiến thức kĩ năng tương 0/7 0 % 3

ứng với 4 bài trong bộ tài liệu

GDNSTLVM

* Bảng 4: Những biện pháp đã sử dụng để giáo dục nếp sống TLVM tích hợp, lồng ghép thông qua môn đạo đức cho học sinh.

- Đổi mới phương pháp dạy học phát huy tính tích cực của học sinh

- Tích cực giao bài tập về xử lý tình huống cho học sinh

- Củng cố các kiến thức về nếp sống TLVM thông qua các câu chuyện đạođức cho học sinh

- Tổ chức một số hình thức dạy học để giúp học sinh có hứng thú khi thamgia vào việc thể hiện thái độ cũng như đạt chuẩn mực hành vi thanh lịch văn minh

4.2 Kết quả điều tra phụ huynh học sinh

* Bảng 5: Mức độ quan trọng của giáo dục nếp sống thanh lịch văn minh cho học sinh lớp 3.

- “Mong cô giáo chủ nhiệm quan tâm và hướng dẫn các cháu trong từng lời

ăn tiếng nói, gia đình sẽ kết hợp với cô chỉ dạy các cháu.”

- “Tôi thấy việc giáo dục nếp sống TLVM cho học sinh là một việc làm thiếtthực và rất quan trọng Gia đình sẽ kết hợp cùng cô giáo để giáo dục các cháu.”

4.3 Kết quả điều tra học sinh

* Bảng 8: Mức độ thể hiện thái độ, hành vi thanh lịch văn minh:

4.4 Nhận xét về kết quả điều tra thực trạng:

* Đối với giáo viên:

Giáo viên đã có những nhận thức đầy đủ về giáo dục nếp sống TLVM chohọc sinh nói riêng, thông qua các môn học nói chung Đã có ý thức tìm tòi cácphương pháp để sử dụng vào việc giảng dạy nếp sống TLVM cho học sinh

* Đối với phụ huynh:

- Một phần lớn phụ huynh đã nhận thức được tầm quan trọng của việc giáodục nếp sống TLVM cho con em mình Đã có những ý kiến đóng góp mong muốnđược kết hợp giáo dục nếp sống tốt cho học sinh Tuy nhiên bên cạnh đó vẫn cònmột số phụ huynh còn coi nhẹ việc giáo dục nếp sống cho học sinh

* Đối với học sinh:

- Quan việc khảo sát có thể nhận thấy nhiều em chưa có thói quen thể hiệnthái độ hay những hành vi văn minh Có thể hiện thì còn lúng túng chưa mạnh dạn,

tự tin

5 Nguyên nhân dẫn đến thực trạng:

- Nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên là do hiện nay thời buổi kinh tế thịtrường, đa số bố mẹ đều mải mê làm kinh tế, hay làm ăn buôn bán xa nhà, công

việc quá bận nên không có nhiều thời gian quan tâm chu đáo tới việc giáo dục nếpsống cho các con.

- Giáo viên còn chưa vận dụng những phương pháp một cách triệt để hayphương pháp vận dụng còn chưa hiệu quả

- Việc kết hợp giáo dục giữa gia đình và nhà trường chưa thông suốt, chưatriệt để

- Học sinh lớp 3 tư duy còn non nớt các em chưa có những suy nghĩ, haynhững hiểu biết sâu sắc về vai trò cũng như ý nghĩa của việc sống thanh lịch vănminh

CHƯƠNG 3:

MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC NẾP SỐNG THANH LỊCH – VĂN MINH THÔNG QUA MÔN ĐẠO ĐỨC CHO

HỌC SINH LỚP 3

1 Cơ sở đề xuất các giải pháp:

- Mục tiêu giáo dục: “Mục tiêu giáo dục là đào tạo con người Việt Nam pháttriển toàn diện, có đạo đức, có trí thức, sức khỏe, thẩm mĩ và nghề nghiệp, trungthành với lí tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, hình thành và bồi dưỡngnhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo

vệ Tổ quốc”

- Thực trạng nghiên cứu việc giáo dục nếp sống thanh lịch văn minh cho họcsinh nói chung và tích hợp qua môn đạo đức nói riêng tôi nhận thấy nhiều học sinhchưa có những nếp sống tốt,chưa có tác phong thanh lịch văn minh Chính vì vậytôi xin đề xuất các giải pháp sau để giáo dục nếp sống TLVM thông qua môn đạođức cho học sinh một cách có hiệu quả

2 Đề xuất các biện pháp:

+ Nhóm biện pháp thứ nhất: Nghiên cứu chuẩn bị kĩ bài đạo đức để lựa

chọn nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức giáo dục nếp sống TLVM cho HS

+ Nhóm biện pháp thứ hai: Sử dụng các biện pháp dạy học tích cực.

+ Nhóm biện pháp thứ ba: Giáo viên làm gương cho học sinh.

+ Nhóm biện pháp thứ tư: Phối kết hợp chặt chẽ với phụ huynh học sinh

sở cho biện pháp kia chúng bổ sung cho nhau, thúc đẩy nhau cùng hoàn thiện để từ

đó việc giáo dục nếp sống chó học sinh có hiệu quả, đáp ứng được mục tiêu giáodục.Tuy nhiên muốn khai thác tối đa thế mạnh của các nhóm biện pháp trên để

chúng phát huy hiệu quả nhất thì phải phù hợp với đặc điểm tình hình từng lớp,từng độ tuổi.

3 Tổ chức thực nghiệm khoa học:

Căn cứ vào kết quả khảo sát kỹ lưỡng ở chương 2 tôi tiến hành tổ chức thựcnghiệm.Tổ chức thực nghiệm khoa học để điều chỉnh các biện pháp cho phù hợpvới tình hình thực tế của trường, nhằm giáo dục nếp sống TLVM thông qua mônđạo đức cho học sinh một cách có hiệu quả

Yêu cầu: Tổ chức thực nghiệm bám sát vào các yêu cầu, tiêu chuẩn, tiêu chícủa quy định về chuẩn mực hành vi thanh lịch văn minh trong bộ Tài liệu Giáo dụcnếp sống thanh lịch văn minh cho học sinh lớp 3, bám sát mục tiêu giáo dục vàthực tế ở trường Tiểu học

B

iện pháp 1 : NGHIÊN CỨU KĨ BÀI ĐẠO ĐỨC, LỰA CHỌN NỘI

DUNG, PHƯƠNG PHÁP, HÌNH THỨC TỔ CHỨC GIÁO DỤC NẾP SỐNGTLVM CHO HỌC SINH

* Mục tiêu:

Đây là việc cần phải làm đầu tiên để tạo nên nhận thức đúng đắn trong mỗigiáo viên thay đổi nâng cao nhận thức đúng đắn cho giáo viên về giáo dục nếp sốngvăn minh Đây cũng là một việc làm quan trọng giúp giáo viên nắm sâu và vữngchắc về nội dung bài học đạo đức, chọn lựa được đúng nội dung của bài học phùhợp để tích hợp, lồng ghép việc giáo dục nếp sống cho các em Từ việc nghiên cứu

kĩ bài giáo viên sẽ tìm được những phương pháp và hình thức tổ chức dạy học,cũng như chọn lựa được những đồ dùng dạy học phù hợp giúp học sinh hình thànhđược những thái độ, hành vi TLVM

* Nội dung và cách thức tiến hành:

- Đối với giáo viên: Nghiên cứu kĩ các bài học đạo đức trong sách đạo đứclớp 3, sách giáo viên đạo đức 3, Bộ Tài liệu giáo dục nếp sống thanh lịch văn minhcho học sinh lớp 3 Nắm chắc kiến thức từ đó phân loại được các chuẩn mực kĩnăng TLVM mà học sinh lớp 3 cần đạt có thể tích hợp trong nội dung nào của cácbài đạo đức Qua nghiên cứu tôi thấy: Bộ tài liệu giáo dục nếp sống TLVM cho họcsinh lớp 3 gồm có 8 bài Mỗi bài là những chuẩn mực kĩ năng tương ứng với mỗichủ đề mà học sinh lớp 3 cần đạt:

Dựa vào những chủ đề trên, tôi chọn lọc những nội dung trong các bài đạođức lớp 3 mà phù hợp để lồng ghép giáo dục nếp sống cho các em Tôi đã thống kêđược như sau:

2

Nói, nghe

Giữ lời hứa

em

Cử chỉ

Kính yêu Bác Hồ

6

Vui chơi

Tích cực tham gia việc lớp, việc trường

Sau khi đã phân loại được như trên tôi thấy dễ dàng cho bước tiếp theo là tìmhiểu các biện pháp và hình thức dạy học để hình thành cho học sinh những thái độ,hành vi đạo đức nói chung và những chuẩn mực thái độ hành vi TLVM nói riêng

Ví dụ 1: Trong Bài 11: Tôn trọng đám tang mục tiêu của bài này là:

1 Học sinh hiểu:

- Đám tang là lễ chôn cất người đã chết

- Đây là sự kiện rất đau buồn với những người thân trong gia đình họ

- Vì thế cần chia sẽ nỗi buồn, lịch sự, nghiêm túc, tôn trọng không khí tang

lễ

2 Học sinh có thái độ:

- Cảm thông, chia buồn với người trong gia đình có tang

- Nghiêm túc, lịch sự trong đám tang.

3.Học sinh có hành vi:

- Nói năng nhỏ nhẹ, không cười đùa, hét to trong đám tang.

- Giúp gia quyến những công việc có thể, phù hợp

- Cư xử đúng mực khi gặp đám tang: ngả mủ nón, nhường đường.

Dựa vào những kiến thức, thái độ, kĩ năng học sinh đạt được trong chủ đề

“nói- nghe”, tôi chuẩn bị được một số những phương pháp, hình thức và đồ dùnghọc tập để dạy bài này như sau :

- Phương pháp trò chơi –Sử dụng cho hoạt động 5 (Tiết 2 ): “Trò chơi nên

và không nên” HS chia làm 2 nhóm và viết những việc nên làm và không nên làmkhi gặp đám tang

- Phương pháp thảo luận nhóm –Sử dụng cho hoạt động 2 (Tiết 2 ): HS thảoluận và làm bài tập: Điền Đ vào ô trống trước những việc làm đúng và điền S trướcnhững việc làm sai khi gặp đám tang

a Chạy theo xem, chỉ trỏ d Ngả mũ, nón

b Nhường đường đ Bóp còi xe xin đường

c Cười đùa e Luồn lách, vượt lên trước

- Phương pháp đóng vai – Sử dụng cho hoạt động 4 (Tiết 2): HS đóng vaivới các tình huống sau:

Em sẽ ứng xử thế nào nếu ở vào các tình huống sau?

+ Tình huống 1: Em thấy bạn em đeo băng tang, đi đằng sau xe tang.+ Tình huống 2: Bên nhà hàng xóm có tang

+ Tình huống 3: Gia đình của bạn học cùng lớp em có đám tang

+ Tình huống 4: Em nhìn thấy mấy bạn nhỏ đang chạy theo xem mộtđám tang, cười nói, chỉ trỏ

- Tranh ảnh, đoạn băng video cho học sinh quan sát

Ví dụ 2: Trong Bài 7: “Quan tâm, giúp đỡ hàng xóm láng giềng” mục tiêu của

- Tôn trọng quan tâm, giúp đỡ hàng xóm, láng giềng, không đồng tình với

những ai thờ ơ, không quan tâm giúp đỡ hàng xóm, láng giềng

3.Học sinh có hành vi:

- Bước đầu biết quan tâm đến hàng xóm láng giềng, trong cuộc sống hàng

ngày bằng những việc làm cụ thể, vừa sức

Dựa vào những kiến thức, thái độ, kĩ năng học sinh đạt được trong chủ đề

“nói- nghe”, tôi chuẩn bị được một số những phương pháp, hình thức và đồ dùnghọc tập để dạy bài này như sau :

- Phương pháp trò chơi –Sử dụng cho hoạt động 2 (Tiết 1 ): “Đặt tên chotranh” HS thi tìm tên phù hợp với nội dung tranh

- Phương pháp thảo luận nhóm –Sử dụng cho hoạt động 3 (Tiết 2 ): HS thảoluận và đánh dấu + trước ý kiến em tán thành:

a Hàng xóm tắt lửa, tối đèn có nhau

giềng Ví dụ: + Em hãy nêu một tấm gương tốt về sự quan tâm, giúp đỡ hàng xómláng giềng mà em biết?

+ Em hãy kể một câu chuyện hoặc một việc mà em đã làm thể hiện

sự quan tâm, giúp đỡ hàng xóm láng giềng?

+ Trong lớp mình đã bạn nào biết quan tâm, giúp đỡ hàng xóm lánggiềng của mình chưa?

- Từ việc nghiên cứu kĩ bài, tạo điều kiện thuận lợi hơn giúp tôi trong việchướng dẫn học sinh chuẩn bị bài trước ở nhà

- Đối với học sinh:

Giáo viên hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài trước ở nhà bằng cách xem trướcbài, hay chuẩn bị những tranh ảnh, mẩu chuyện có nội dung liên quan tới bài học

Giáo viên cũng có thể tranh thủ hướng dẫn trước các em một số những tìnhhuống mà học sinh phải đóng vai trong bài học, giúp cho học sinh tự tin hơn cũngnhư phối hợp ăn ý với giáo viên hơn trong quá trình hình thành những kĩ năng,thái độ TLVM

Biện pháp 2: SỬ DỤNG CÁC BIỆN PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC

*Mục tiêu:

Đây là nội dung quan trọng trong quá trình dạy học,việc sử dụng các biệnpháp dạy học tích cực sẽ giúp việc giáo dục nếp sống TLVM cho học sinh cũngnhư việc học sinh lĩnh hội các kiến thức, kĩ năng một cách chủ động và nhanhchóng hơn

* Nội dung và cách tiến hành:

Trước tiên cần phải hiểu rõ: Phương pháp dạy học tích cực là gì?

Phương pháp dạy học tích cực (PPDH tích cực) là một thuật ngữ rút gọn,được dùng ở nhiều nước để chỉ những phương pháp giáo dục, dạy học theo hướngphát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học