1/Kiến thức: Cung cấp cho học sinh các nội dung cơ bản: - Tình hình Liên Xô và các nước Đông Âu từ năm 1945 đến năm 1991: Những thành tựu chính trong công cuộc khôi phục và xây dựng CNX
Trang 1Chương II : LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU ( 1945-1991)
LIÊN BANG NGA (1991-2000).
BÀI 2: LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU (1945-1991)
LIÊN BANG NGA (1991-2000).
I Mục tiêu bài học.
1/Kiến thức: Cung cấp cho học sinh các nội dung cơ bản:
- Tình hình Liên Xô và các nước Đông Âu từ năm 1945 đến năm 1991: Những thành tựu chính trong
công cuộc khôi phục và xây dựng CNXH ở Liên Xô và các nước Đông Âu, Quá trình khủng hoảng ( về các mặt kinh tế, chính trị, xã hội ) dẫn đến sự sụp đổ của chế độ XHCN ở Liên Xô và các n ước Đông Âu
- Liên Bang Nga (từ năm 1991 đến nay) : Những nét chính về các mặt kinh tế, chính trị, chính sách đối ngoại, vị trí nước Nga trên trường quốc tế
2./ Kỹ năng: Học sinh kĩ năng phân tích vấn đề lịch sử, tranh ảnh, sử dụng bản đồ, lược đồ lịch sử lập
bảng niên biểu
3./ Thái độ tư tưởng tình cảm: Đánh giá khách quan về những thành tựu xây dựng CNXH của Liên Xô
và các nước Đông Âu trong những năm 1945-1970
II TRỌNG TÂM
- Công cuộc khôi phục kinh tế và xây dựng CNXH ở Liên Xô và các nước Đông Âu từ 1945 đến giửa những năm 1970
IIICHUẨN BỊ:
1 GV:
- Bản đồ châu Âu
- Lược đồ các nước Đông Âu sau chiến tranh thế giới II
- Ảnh nhà du hành vũ trụ Yuri Gagarin
2.Học sinh : tập, sách trài liệu liên quan bộ môn.
IV.TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC :
1/ Ổn định lớp kiểm tra sĩ số
Trang 22.Kiểm tra bài cũ:
+ Hồn cảnh và nội dung chính của hội nghị IanTa
+ Mục đích – nguyên tắc hoạt động và vai trị của Liên hiệp quốc
3/ Bài mới.
Hoạt động của thầy và trị Nội dung học sinh cần nắm
Hoạt động 1:
Giáo viên cĩ thể hỏi lại một số nội dung đã học ở lớp
11 cĩ liên quan đến Liên Xơ:
+ Liên Xơ thành lập vào năm nào
+ Liên Xơ xây dựng XHCN 1921-1941
Tình hình Liên Xơ sau chiến tranh thế giới thứ II như
thế nào? Vì sao Liên Xơ hồn thành khơi phục kinh
tế trước thời hạn?
Giáo viên nêu hồn cảnh trong nước(sgk)
Bên ngồi Mỹ và các đế quốc tiến hành bao vây kinh
tế, cơ lập chính trị để tiêu diệt Liên Xơ
- Những thành tựu CNXH từ năm 1950 đến nửa đầu
năm 1970
Giáo viên nêu vài số liệu về sản lượng cơng-nơng
nghiệp của Liên Xơ (1972: Cơng nghiệp chiếm 20%
thế giới)
Giáo viên sử dụng ảnh và nêu ngắn gọn về chuyến
bay của Gagarin
I Liên Xơ và các nước Đơng Au từ 1945 đến giữa những năm 70
1/ Liên Xơ :
a Cơng cuộc khơi phục kinh tế 1945-1950
- Liên Xơ bị chiến tranh tàn phá hết sức nặng nề: khoảng 27 triệu người chết, gần 2000 thành phố
bị phá hủy…
- Với tinh thần tự lực tự cường nhân dân Liên xơ thực hiện kế hoạch 5 năm lần thứ tư nhằm khơi phục kinh tế(1946-1950) Kế hoạch hồn thành trong 4 năm 3 tháng với những thành tích to lớn: Tới năm 1950 sản lượng cơng nghiệp tăng 73%
so với trước chiến tranh, sản xuất nơng ngiệp đạt mức trước chiến tranh
- KHKT phát triển nhanh: 1949 chế tạo bom nguyên tử, phá thế độc quyền bom nguyên tử của Mĩ
b/ Liên Xơ xây dựng CNXH từ năm 1950
đến nửa đầu năm 1970
- Thực hiện nhiều kế hoạch dài hạn (5 năm, 7 năm) và đã đạt được những thành tựu to lớn về cơng nghiệp: Liên Xơ đã trở thành cường quốc cơng nghiệp đứng thứ II thế giới (Sau Mỹ), đi đầu trong ngành cơng nghiệp như vũ trụ, cơng nghiệp hạt nhân
- Về nơng nghiệp: tuy gặp nhiều khĩ khăn, trong những năm 60 sản lượng nơng phẩm hang năm tăng 16%
Trang 3- Giáo viên sử dụng lược đồ (sgk/ h5)
Giải thích các nước Đông Âu (là các nước XHCN)
Bao gồm các nước thuộc Đông-Nam Âu (Trừ Hi
Lạp) và Trung Âu
Giải thích khái niệm: Nhà nước DCND: Là chính
quyền cách mạng của nhân dân lao động do Đảng
cộng sản lãnh đạo
- Giáo viên hướng dẫn học sinh lập niên biểu về
sự thành lập của các nước DCND
Các nước Đông âu tiến hành xây dựng CNXH trong
hoàn cảnh thế nào ?
+ Khách quan: Bị các nước đế quốc bao vây , cô
lập-các thế lực phản động chống phá
+Chủ quan : điều kiện kỹ thuật lạc hậu- CNXH là
một mô hình xã hội mới mẻ
Sự ra đời và hoạt động của khối SEV, khối
VACSAVA
- Về khoa học- kỹ thuật: là nước đấu tiên trên thế giới phóng thành công vệ tinh nhân tạo(,10-1957)Và đưa người vào vũ trụ ( Iurin Gagarin 4-1961) mở đầu kỷ nguyên chinh phục vũ trụ cũa loài người
- Về đối ngoại : chủ trương duy trì hòa bình an ninh thế giới.ủng hộ phong trào giải phóng dân tộc, giúp đỡ các nước XHCN
2/ Các nước Đông Âu từ 1945 đến giữa 1970.
-Do thắng lợi to lớn của Hồng quân Liên Xô, vào giai đọan cuối của chiến tranh thế giới thứ hai (1944 – 1945), một loại các nước dân chủ nhân dân đã ra đời ở nhiều nước Đông âu
- Các nướpc dân chủ nhân dân Đông âu đã hoàn thành các nhiệm vụ quan trọng: xây dựng bộ máy nhà nước mới, tiến hành cải cách ruộng đất, quốc hữu hóa tài sản của tư bản nước ngoài, ban hành các quyền tự do dân chủ… vào những năm 1945 – 1949
- Trong những năm 1950 – 1970, các nước Đông
âu đã thực hiện nhiề kế hoạch 5 năm nhằm xây dựng cơ sở vật chất – kĩ thuật của chủ nghĩa xã hội và giành nhiều thành tựu to lớn: Xây dựng nền công nghiệp, điện khí hóa toàn quốc, cải thiện rõ rệt đời sống nhân dân Từ những nước nghèo nàng lạc hậu, các nước Đông Âu đã trở thành các quốc gia công - nông nghiệp
3/ Quan hệ hợp tác giữa các nước xã hội chủ nghĩa ở châu Âu.
- Sự thành lập Hội đồng tương trợ kinh tế (SEV) năm 1949 là lien kinh tế của các nước XHCN ở châu Âu nhằm tăng cường sự hợp tác, thúc đẩy
sự tiến bộ về kinh tế và kĩ thuật của các nước XHCN.SEV đã đạt được nhiều thành tựu to lớn
từ 1951 – 1973, sản xuất công nghiệp tăng hàng năm khoảng 10%, tổng sản phẩm trong nước(GDP) tăng 5 – 7 lần, LX đã viện trợ không
Trang 4Gv nhấn mạnh ý : Sụ ra đời của hai khối này tạo điều
kiện cho sự phát triển kinh tế – kỹ thuật và tạo thế
cân bằng về quân sự giữa các nước XHCN và TBCN
trong những năm 70
hồn lại cho các nước thành viên tới 20 tỉ rúp
- Sự ra đời của tổ chức Hiệp ước Vac-sa-va (1955) – Liên minh chính trị quân sự của LX và các nước Đơng Âu nhằm bảo vệ hịa bình an ninh châu Âu và thế giới
4.Củng cố:
4.1/ Cơng cuộc khơi phục kinh tế ở Liên Xơ?
Cơng cuộc khơi phục kinh tế 1945-1950
- Liên Xơ bị chiến tranh tàn phá hết sức nặng nề: khoảng 27 triệu người chết, gần 2000 thành phố bị phá hủy…
- Với tinh thần tự lực tự cường nhân dân Liên xơ thực hiện kế hoạch 5 năm lần thứ tư nhằm khơi phục kinh tế(1946-1950) Kế hoạch hồn thành trong 4 năm 3 tháng với những thành tích to lớn: Tới năm 1950 sản lượng cơng nghiệp tăng 73% so với trước chiến tranh, sản xuất nơng ngiệp đạt mức trước chiến tranh
- KHKT phát triển nhanh: 1949 chế tạo bom nguyên tử, phá thế độc quyền bom nguyên tử của Mĩ
4.2 Những thành tựu của cơng cuộc xây dựng chủ nghĩa Ơ Liên Xơ từ những năm 1950 đến những năm 1970?
Liên Xơ xây dựng CNXH từ năm 1950 đến nửa đầu năm 1970
- Thực hiện nhiều kế hoạch dài hạn (5 năm, 7 năm) và đã đạt được những thành tựu to lớn về cơng nghiệp: Liên Xơ đã trở thành cường quốc cơng nghiệp đứng thứ II thế giới (Sau Mỹ), đi đầu trong ngành cơng nghiệp như vũ trụ, cơng nghiệp hạt nhân
- Về nơng nghiệp: tuy gặp nhiều khĩ khăn, trong những năm 60 sản lượng nơng phẩm hang năm tăng 16%
- Về khoa học- kỹ thuật: là nước đấu tiên trên thế giới phĩng thành cơng vệ tinh nhân tạo(,10-1957)Và đưa người vào vũ trụ ( Iurin Gagarin 4-1961) mở đầu kỷ nguyên chinh phục vũ trụ cũa lồi người
- Về đối ngoại : chủ trương duy trì hịa bình an ninh thế giới.ủng hộ phong trào giải phĩng dân tộc, giúp
đỡ các nước XHCN
5 Dặn dị: Chuẩn bị bài mới ( bài 2- tiếp theo) theo các câu hỏi hướng dẫn sau:
-Nguyên nhân và những biểu hiện sự khủng hoảng của chế độ XHCN ở Liên xơ những năm 80 Theo em đâu là nguyên nhân cơ bản?
Trang 5-Công cuộc cải tổ ở Liên xô được tiến hành như thế nào ? Vì sao cải tổ lại thất bại ? -Nguyên nhân sự sụp đổ của XHCN ở Liên xô và Đông Âu Nguyên nhân nào là cơ bản?
Trang 6Bài 2: LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU TỪ GIỮA 1970 ĐẾN 1991 (Tiếp theo)
I/ Mục tiêu bài học:
- Như tiết 2
II Trọng tâm:
- Quá trình khủng hỏang và nguyên nhân sụp đổ của chế độ XHCN ở Liên Xô và Đông Âu Liên bang
Nga từ năm 1991 đến năm 2000
III: Chuẩn bị:
1 GV:
- Một số vấn đề lý luận thực tiễn CNXH
- Lược đồ cộng đồng các quốc gia độc lập (SNG)
2.Học sinh : tập, sách trài liệu liên quan bộ môn.
IV.TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC :
1/ Ổn định: Ổn định trật tự kiểm tra sĩ số học sinh.
2.Kiểm tra bài cũ.
+ Thành tựu xây dựng CNXH của Liên Xô từ 1950-1970
+ Sự ra đời và hoạt động của khối SEV
3/ Dẫn nhập vào bài mới
Em cho biết những nguyên nhân khách quan, chủ
quan dẫn đến sự khủng hoảng CNXH ở Liên Xô
Trì trệ: Phát triển chậm dừng lại không phát
triển
II Liên xô và các nước Đông Âu từ giữa những năm 70 đến 1991
1 Sự khủng hoảng của chế độ XHCN ở Liên Xô
- Từ sau cuộc khủng hoảng năng lượng 1973, nền kinh tế của Liên Xô chậm ngày càng lâm vào tình trạng trì trệ và suy thoái
-Tháng 3/1985 M Goocbachốp lên nắm quyền và tiến hành công cuộc cải tổ, nhưng tình hình đất nước không được cải
Trang 7Công cuộc cải tổ do Goocbachop tiến hành ở Liên
Xô như thế nào ? Vì sao cải tổ bị thất bại ?
Giáo viên giải thích khái niệm “cải tổ” Là tổ
chức, sắp xếp lại về mọi mặt Cải tổ là cấn thiết
nhưng cải tổ sai nguyên tắc Hậu quả nghiêm
trọng
- Cải tổ kinh tế: Phát triển kinh tế hàng hoá
nhưng do cơ cấu kinh tế mới chưa xây dựng
đã vội xoá bỏ cái cũ sự hụt hẫng cho kinh
tế Đời sống khó khăn khủng hoảng
- Chính trị: Đa nguyên, đa đảng sai lầm về
đường lối, tư tưởng và tổ chức cán bộ
Nguyên nhân và những biểu hiện của sự khủng
hoảng ở các nước XHCN ở Đông Âu
Giáo viên nêu sự sụp đổ của một số nước Đông
Âu:
thiện, ngày càng mất ổn định, giảm sút về kinh tế, rối ren về chính trị và xã hội
- Ban lãnh đạo Liên Xô đã phạm phải nhiều sai lầm, thiếu sót…, cuối cùng, ngày 25/12/1991 M Goocbachốp từ chức, Liên bang Xô Viết sụp đổ
2 Sự khủng hoảng của chế độ XHCN ở các nước Đông Âu.
- Từ sau cuộc khủng hoảng năng lượng 1973, nền kinh tế ở các nước Đông Âu lâm vào tình trạng trì trệ và suy thoái Khủng hoảng bao trùm các nước, ban lãnh đạo các nước này lần lượt bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng cộng Sản, chấp nhận chế độ đa nguyên, tiến hành tổng tuyển cử tự do, chấm dứt chế độ XHCN
- Sau khi bức từng Beclin sụp đổ, 3/10/1990 nước Đức đã thống nhất với tên gọi chung Cộng hòa Liên bang Đức Từ cuối năm 1989, các nước XHCN ở Đông Âu tan rã
3 Nguyên nhân tan rã của chế độ XHCN ở Liên Xô và các nước Đông Âu
- Đường lối lãnh đạo mang tính chủ quan, duy ý chí, cơ chế tập trung quan liêu bao cấp kéo dài, sự thiếu dân chủ và công bằng
- Không bắt kịp bước phát triển của khoa học – kĩ thuật tiên tiến
- Sai lầm trong quá trình cải tổ
- Sự chống phá của các thế lực thù địch ở trong và ngoài nước
III Liên Bang Nga 1991 – 2000
Trang 8+ Ba Lan
+ CHDC Đức
+ Rumani
Những nguyên nhân dẫn đếnsự sụp đổ của chế độ
XHCN ở Liên Xô – Đông Âu
Giáo viên phân tích 4 nguyên nhân (sgk) Nhân
mạnh nguyên nhan chính là: những sai lầm về
đường lối trong công cuộc cải tổ kinh tế-chính trị
Nét chính về liên bang Nga trong thập niên 90
Gv liên hệ tình hình hiện nay ở Trecxnia
- Từ sau 1991 Liên bang Nga là quốc gia kế thừa địa vị pháp lý của Liên Xô trong quan hệ quốc tế Trong thập niên
90, dưới chính quyền Tổng thống Enxin, tình hình Liên bang Nga khó khăn và khủng hoảng, kinh tế tăng trưởng
âm, tranh chấp giữa các đảng phái và xung đột sắc tộc, nổi bật là phong trào ly khai ở Trécxnia.…
- Về đối ngoại, một mặt ngã về phương Tây nhưng không
đạt kết quả như mong muốn, về sau Nga khôi phục và phát triển các mối quan hệ với châu Á (Trung Quốc, Ấn Độ, các nước ASEAN…)
- Từ năm 2000, chính quyền của Tổng thống V Putin, đưa nước Nga thoát dần khỏi khó khăn khủng hoảng, có nhiều chuyển biến khả quan, kinh tế hồi phục và phát triển, chính trị dần ổn định, vị thế quốc tế được nâng cao để trở lại vị thế cường quốc Á – Âu …
4.CỦNG CỐ::
1 Sự khủng hoảng của chế độ XHCN ở Liên Xô ?
Sự khủng hoảng của chế độ XHCN ở Liên Xô
- Từ sau cuộc khủng hoảng năng lượng 1973, nền kinh tế của Liên Xô chậm ngày càng lâm vào tình trạng
trì trệ và suy thoái
-Tháng 3/1985 M Goocbachốp lên nắm quyền và tiến hành công cuộc cải tổ, nhưng tình hình đất nước
không được cải thiện, ngày càng mất ổn định, giảm sút về kinh tế, rối ren về chính trị và xã hội
- Ban lãnh đạo Liên Xô đã phạm phải nhiều sai lầm, thiếu sót…, cuối cùng, ngày 25/12/1991 M
Goocbachốp từ chức, Liên bang Xô Viết sụp đổ
2Nguyên nhân của sự sụp đổ chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và các nước Đông Âu?
- Nguyên nhân tan rã của chế độ XHCN ở Liên Xô và các nước Đông Âu
- Đường lối lãnh đạo mang tính chủ quan, duy ý chí, cơ chế tập trung quan liêu bao cấp kéo dài, sự thiếu
dân chủ và công bằng
- Không bắt kịp bước phát triển của khoa học – kĩ thuật tiên tiến
Trang 9- Sai lầm trong quá trình cải tổ.
- Sự chống phá của các thế lực thù địch ở trong và ngoài nước
5 Dặn dò:
- Tiết này về học kĩ phần sự sụp đổ chủ Liên Xô và nguyên nhân sụp đổ của CNXH ở Liên Xô và Đông Âu
Tiết sau: Chuẩn bị bài 3 “ Các nứơc Đông bắc á’’( Theo hệ thống câu hỏi trong Sách giáo khoa)