Giáo án Lịch sử 12 bài 13: Phong trào dân tộc dân chủ ở Việt Nam từ năm 1925 đến năm 1930

Kiến thức - Biết được những sự kiện tiêu biểu thể hiện sự phát triển của phong trào dân tộc dân chủ ở Việt Nam dưới tác động của các tổ chức cách mạng có khuynh hướng dân tộc dân chủ.. -

Giáo án môn Lịch sử lớp 12 BÀI 13: PHONG TRÀO DÂN TỘC DÂN CHỦ Ở VIỆT NAM

TỪ NĂM 1925 ĐẾN NĂM 1930

I Mục tiêu

Học xong bài này, học sinh cần:

1 Kiến thức

- Biết được những sự kiện tiêu biểu thể hiện sự phát triển của phong trào dân tộc dân chủ ở Việt Nam dưới tác động của các tổ chức cách mạng có khuynh hướng dân tộc dân chủ

- Hiểu được sự ra đời của ba tổ chức cộng sản ở Việt Nam là kết quả của sự lựa, chọn sàng lọc lịch sử

2 Kĩ năng

Rèn luyện HS kĩ năng phân tích tính chất, vai trò lịch sử của các tổ chức, đảng phái chính trị, đặc biệt là Đảng cộng sản Việt Nam do Nguyễn Ái Quốc sáng lập

3 Tư tưởng, thái độ

Bồi dưỡng HS tinh thần dân tộc theo hướng cách mạng vô sản, lòng kính yêu lãnh

tụ cách mạng

II Gợi ý tiến trình và phương pháp tổ chức dạy học

1 Ổn định lớp học

2 Kiểm tra bài cũ

GV có thể sử dụng câu hỏi sau:

1 Cuộc khai thác thuộc địa lần thứ hai của thực dân Pháp đã tác động đến tình hình kinh tế, xã hội Việt nam như thế nào?

2 Trình bày tóm tắt những hoạt động yêu nước của Nguyễn Ái Quốc từ năm 1917 đến năm 1919 Ý nghĩa?

3 Bài mới

Chuẩn kiến thức

(Kiến thức cần đạt)

Hoạt động dạy – học của thầy, trò

I Sự ra đời và hoạt động của ba

tổ chức cách mạng

1 Hội Việt Nam cách mạng

thanh niên

- Hoàn cảnh:

Cuối năm 1924, Nguyễn Ái Quốc

về Quảng Châu (Trung Quốc)

Người lựa chọn một số thanh niên

tích cực trong nhóm Tâm tâm xã,

lập ra Cộng sản đoàn

- Tháng 6/1925, Nguyễn Ái Quốc

thành lập Hội VNCMTN để tổ

chức, huấn luyện họ, chuẩn bị

thành lập Đảng

* Hoạt động của Hội Việt Nam

cách mạng thanh niên:

Hoạt động 1

GV hướng dẫn HS tìm hiểu về hoàn cảnh ra đời của tổ chức Hội Việt Nam cách mạng thanh niên GV có thể đặt các câu hỏi gợi ý như sau:

- Hội Việt Nam cách mạng thanh niên ra đời vào thời gian nào, dựa trên cơ sở nào?

- Hội do ai sáng lập? Mục tiêu của Hội Việt Nam cách mạng thanh niên là làm gì?

HS: Dựa vào SGK để trả lời

GV: Nhận xét và nhấn mạnh tới “tầm nhìn xa

trông rộng” của Nguyễn Ái Quốc khi người

lựa chọn đối tượng là thanh niên để làm lực lượng nòng cốt cho cách mạng, giúp HS thấy được trách nhiệm của thê hệ trẻ đối với công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước hiện nay

HS: ghi nhớ và ghi chép ý chính

Hoạt động 2

GV hướng dẫn HS tìm hiểu về hai ấn phẩm của Hội Việt Nam cách mạng thanh niên là

- Xuất bản báo “Thanh niên”

(1925) và tác phẩm “Đường kách

mệnh” (1927) của Nguyễn Ái

Quốc

- Nguyễn Ái Quốc trực tiếp mở các

lớp giảng dạy ở Quảng Châu để

truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênnin

cho các học viên

- Đưa thanh niên đã được đào tạo ở

Quảng Châu đi “Vô sản hóa”: về

nước, đi vào các nhà máy, hầm mỏ,

xí nghiệp vận động quần chúng và

công nhân đứng lên đấu tranh

- Tác dụng: thúc đẩy phong trào

công nhân trong nước phát triển

mạnh, họ trở thành cốt lõi của

phong trào đấu tranh giải phóng

dân tộc sau này

báo Thanh niên – Cơ quan ngôn luận của Hội, đặc biệt là tác phẩm Đường kách mệnh –

được coi là Sơ thảo trong Chính cương, Sách lược vắn tắt của Nguyễn Ái Quốc tại Hội nghị thành lập Đảng (tháng 2/1930)

GV hướng dẫn HS quan sát hình bìa cuốn

sách Đường Kách mệnh và nhấn mạnh: Ðường Kách mệnh được viết một cách mộc mạc, đơn giản, ngắn gọn, nhưng nội dung phong phú, hàm chứa những tư tưởng lớn mang tính quốc gia và quốc tế vĩ đại của Hồ Chí Minh Người đã đưa chủ nghĩa Mác-Lê-nin vào Việt Nam theo cách của riêng mình Với những lời mộc mạc, dễ hiểu về "vũ khí tư tưởng của thời đại", làm cho lý luận Mác - Lê-nin đến với Việt Nam, thật giản dị và sinh động

GV khẳng định: Hai ấn phẩm trên đã trang bị

lí luận cho cán bộ cách mạng Sau khi được trang bị lí luận và đào tạo các hội viên về

nước và hoạt động trong phong trào “vô sản hóa”.

- Về tác động của phong trào: GV cho HS đọc

to phần chữ nhỏ trong SGK trang 84, qua đó

HS có thể nhận xét về phong trào đấu tranh công nhân, cũng như qui mô, địa bàn của phong trào

HS: Lắng nghe, trao đổi và tự ghi vở.

Hoạt động

GV hướng dẫn HS đọc SGK theo gợi ý, dùng bút chì để gạch chân những ý chính và trả lời

2 Tân Việt Cách mạng Đảng

* Sự thành lập:

- Ngày 14/7/1925, một số tù chính

trị ở Trung kì và nhóm sinh viên

trường Cao đẳng sư phạm Hà nội

lập ra Hội phục Việt, sau đổi là Hội

Hưng Nam

- Sau nhiều lần đổi tên, ngày

14/7/1928 Hội đã lấy tên là Tân

Việt Cách mạng Đảng Đây là tổ

chức tập hợp những trí thức nhỏ và

tiểu tư sản trí thức yêu nước

* Hoạt động:

- Địa bàn hoạt động: chủ yếu ở

Trung Kì, chủ trương đánh đổ chủ

nghĩa đế quốc, thiết lập xã hội bình

đẳng, bác ái

- Xu hướng: nhiều hội viên tiên tiến

của Đảng Tân Việt đã gia nhập tổ

chức Hội Việt Nam cách mạng

thanh niên, số đảng viên còn lại

tích cực thành lập chính đảng cách

câu hỏi:

- Tân Việt Cách mạng Đảng ra đời trong thời gian nào? Ở đâu?

- Hoạt động của Tân Việt cách mạng Đảng chủ yếu ở trên địa bàn nào?

- Nội dung tư tưởng hoạt động của tổ chức?

- Trong bối cảnh sự phát triển mạnh mẽ của

tổ chức Hội Việt Nam cách mạng thanh niên, Tân Việt cách mạng Đảng bị phân hóa như thế nào?

HS: Dựa vào SGK, gạch chân các ý chính và

trả lời câu hỏi theo gợi ý của GV

GV: Nhận xét, trình bày bổ sung và kết luận:

GV nhấn mạnh để HS hiểu rõ: Sự chuyển biến mẽ của số đông Đảng viên Tân Việt theo chủ nghĩa cộng sản dưới ảnh hưởng của Hội Việt Nam cách mạng thanh niên là phù hợp với xu thế phát triển tất yếu của phong trào yêu nước lúc đó Nó góp phần làm suy yếu và đánh bại chủ nghĩa cải lương và chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi, đồng thời tăng cường thêm sức mạnh cho giai cấp vô sản trong cuộc đấu tranh giành quyền lãnh đạo cách mạng Việt Nam

HS: Lắng nghe và ghi bài

mạng sau này.

3 Việt Nam Quốc dân Đảng

* Sự thành lập:

Ngày 25/12/1927, tổ chức Việt

Nam Quốc dân đảng được thành

lập (do nguyễn Thái Học, Phạm

Tuấn Tài, Nguyễn Khắc Nhu, Phó

Đức Chính lãnh đạo)

* Xu hướng hoạt động:

Năm 1929, Quốc dân Đảng đưa ra

chương trình hành động dựa trên tư

tưởng “Tự do, bình đẳng, bác ái”,

chia thành bốn thời kì, thời kì cuối

là “đánh đổ ngôi vua, thiết lập dân

quyền”  đi theo con đường cách

mạng dân chủ tư sản

* Khởi nghĩa Yên Bái:

- Tháng 2/1929, Việt Nam Quốc

dân Đảng tổ chức ám sát tên trùm

mộ phu đồn điền Badanh tại Hà

Nội Pháp tiến hành khủng bố dã

man cách mạng

- Bị động trước tình thế đó, Việt

nam quốc dân Đảng dốc toàn bộ

Hoạt động :

GV chia lớp học thành 4 nhóm, giao nhiệm

vụ cụ thể để các em cùng nghiên cứu SGK để trả lời câu hỏi

Nhóm 1: Tìm hiểu hoàn cảnh ra đời, lực lượng lãnh đạo của tổ chức Việt Nam quốc dân Đảng

Nhóm 2: Nêu mục đích và các hình thức hoạt động của Việt Nam quốc dân Đảng.

Nhóm 3: Tìm hiểu nguyên nhân, diễn biến và kết quả của khởi nghĩa Yên Bái.

Nhóm 4: Thông qua hoạt động của các tổ chức yêu nước ở nước ta đầu thế kỉ XX, nhận xét về tình hình đấu tranh của nhân dân ta và

xu thế cách mạng trong giai đoạn sắp tới.

HS: Nghiên cứu SGK và làm việc theo nhóm

để trả lời câu hỏi

GV - HS: Hết thời gian, GV yêu cầu đại diện

từng nhóm trình bày, các nhóm khác lắng nghe và có thể nêu thắc mắc để nhóm trình bày giải thích rõ hơn

GV: Nhận xét phần trình bày của từng nhóm,

sau đó sử dụng lược đồ về khởi nghĩa Yên Bái

để trình bày khái quát lại và chốt ý

GV cần nhấn mạnh:

- Vai trò của các yếu nhân trong Việt Nam Quốc dân Đảng, nhất là Nguyễn Thái Học

lực lượng tiến hành cuộc khởi

nghĩa Yên Bái (9/2/1930) với

phương châm “không thành công

cũng thành nhân” nhưng cuối cùng

đã thất bại

- Khởi nghĩa Yên Bái đã cổ vũ lòng

yêu nước và chí căm thù giặc của

nhân dân ta Đồng thời chấm dứt

vai trò của Việt Nam Quốc dân

Đảng

- Việt Nam Quốc dân đảng về căn bản là một

tổ chức tiểu tư sản trí thức lớp trên ở nước ta

Vì thiếu một cơ sở kinh tế và giai cấp đủ mạnh làm chỗ dựa, cho nên trong suốt mấy năm tồn tại của mình Việt Nam Quốc dân Đảng rất sơ hở, lỏng lẻo, công tác tuyên truyền huấn luyện thì sơ sài Những nhược điểm và hạn chế đó làm cho Việt Nam Quốc dân đảng không đủ khả năng đảm nhiệm vai trò lãnh đạo cách mạng Việt Nam trong sự nghiệp giải phóng dân tộc

HS: Theo dõi và ghi chép ý chính

II Đảng cộng sản Việt Nam ra

đời

1 Sự xuất hiện các tổ chức Cộng

sản năm 1929

- Năm 1929, phong trào công nhân

và phong trào yêu nước phát triển

mạnh Tháng 3/1929, Chi bộ Cộng

sản đầu tiên đã ra đời tại số nhà 5D

phố Hàm Long ( Hà Nội)

- Tháng 6/1929, tại Hà Nội, Đông

Dương Cộng sản Đảng tuyên bố

thành lập, thông qua Tuyên ngôn,

Điều lệ, cho ra đời báo Búa Liềm

làm cơ quan ngôn luận của Đảng,

cử ra Ban chấp hành Trung ương

Đảng

Hoạt động

GV thông báo về tình hình nước ta năm 1929, trước sự lớn mạnh của phong trào, chi bộ cộng sản đầu tiên được thành lập ở Hà Nội Đến tháng 5/1929 trong Đại hội lần thứ nhất của tổ chức Việt Nam Cách mạng thanh niên đoàn đại biểu Bắc Kì đặt vấn đề cần phải thành lập ngay một Đảng cộng sản ở Việt Nam để kịp thời lãnh đạo cách mạng nhưng yêu cầu chính đáng đó không được chấp nhận,

họ tuyên bố bỏ Đại hội ra về

Tiếp theo, GV trình bày sự xuất hiện liên tiếp của hai tổ chức cộng sản sau đó và nêu vấn đề:

Ba tổ chức cộng sản cùng xuất hiện trong năm 1929, đã gây ảnh hưởng như thế nào đến phong trào trong nước?

HS: Suy nghĩ câu hỏi và trả lời.

- Tháng 8/1929, tại Nam Kì, tổ

chức An Nam cộng sản Đảng ra

đời, lấy tờ Báo đỏ làm cơ quan

ngôn luận của Đảng, thông qua

đường lối chính trị và bầu Ban chấp

hành Trung ương

- Tháng 9/1929, những đảng viên

tiến bộ của đảng Tân Việt cũng

tuyên bố thành lập Đông Dương

cộng sản liên đoàn

Trong vòng chưa đầy 4 tháng, 3 tổ

chức cộng sản ở nước ta nối tiếp

nhau ra đời, nhưng lại hoạt động

riêng rẽ, cần phải thống nhất thành

một tổ chức duy nhất

GV: Nhận xét và nhấn mạnh: Sự ra đời của

ba tổ chức cộng sản nửa sau 1929, đã khẳng định bước tiến nhảy vọt của cách mạng Việt Nam Nó chứng tỏ hệ tư tưởng cộng sản đã giành được ưu thế trong phong trào dân tộc, những điều kiện để thành lập Đảng cộng sản

đã hoàn toàn chín muồi trong cả nước

Vậy tình thế đó đã đặt ra vấn đề gì đối với nước ta?  cần phải thống nhất các tổ chức cộng sản thành một Đảng duy nhất

2 Hội nghị thành lập Đảng cộng

sản Việt Nam.

a Hoàn cảnh

- Cuối năm 1929, nước ta có 3 tổ

chức cộng sản ra đời, nhưng lại

hoạt động riêng rẽ, gây ảnh hưởng

đến phong trào

- Nguyễn Ái Quốc nhận chỉ thị của

Quốc tế cộng sản, trở về Cửu Long

(Hương Cảng) để thống nhất các tổ

chức cộng sản ở Việt Nam Hội

nghị diễn ra ngày 6/1/ 1930, do

Nguyễn Ái Quốc chủ trì,

Hoạt động 1

GV giới thiệu về hoàn cảnh nước ta năm 1929

và tính cấp thiết phải thống nhất các tổ chức cộng sản Vai trò của Nguyễn Ái Quốc trong việc thống nhất các tổ chức cộng sản

GV có thể tường thuật khung cảnh của Hội nghị thành lập Đảng: Đó là những ngày cuối năm rất lạnh ở Hương Cảng, Nguyễn Ái Quốc chủ trì hội nghị, tham dự gồm có 2 đại biểu của Đông Dương cộng sản Đảng, 2 đại biểu của An Nam cộng sản Đảng(Đông Dương cộng sản Liên Đoàn ở trong nước không sang kịp, ngày 24 /2 1930 chính thức gia nhập Đảng cộng sản Việt Nam) Các đại biểu đã

b Nội dung

- Nguyễn Ái Quốc phê phán những

quan điểm sai lầm của các tổ chức

cộng sản

- Hội nghị đã thảo luận và nhất trí

thống nhất các đảng cộng sản thành

một đảng duy nhất lấy tên là Đảng

cộng sản Việt Nam

- Hội nghị thông qua Chính cương,

Sách lược vắn tắt của Đảng do

Nguyễn Ái Quốc khởi thảo Cương

lĩnh chỉ rõ:

+ Đường lối cách mạng: tiến hành

tư sản dân quyền cách mạng và thổ

địa cách mạng, tiến tới xã hội cộng

sản

+ Nhiệm vụ chiến lược: Đánh đổ đế

quốc Pháp, bọn phong kiến và tư

sản phản động, xây dựng nước Việt

Nam độc lập, tự do lập chính quyền

công nông, quân đội công nông,

tịch thu ruộng đất của bọn đế quốc

và bọn phản cách mạng chia cho

dân nghèo

+ Lực lượng cách mạng: công –

nông, tiểu tư sản trí thức; phú nông,

trung, tiểu địa chủ và tư sản thì lợi

nhất trí các đề xuất của Nguyễn Ái Quốc

HS lắng nghe và ghi nhớ ý chính

Hoạt động 2.

Sau khi trình bày các nội dung của Hội nghị thành lập Đảng, GV yêu cầu học sinh tìm hiểu nội dung Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng do Nguyễn Ái Quốc khởi thảo thông qua Phiếu học tập: Em hãy tìm hiểu nội dung

và ý nghĩa Cương lĩnh đầu tiên cảu Đảng, theo mẫu sau

1 Nội dung

- Đường lối chiến lược:

- Nhiệm vụ cách mạng:

- Lực lượng cách mạng:

-Lực lượng lãnh đạo:

- Mối quan hệ của cách mạng Việt Nam đối với phong trào cách mạng thế giới: ………

- Ý nghĩa: ………

Sau khi HS hoàn thành các nội dung, GV gọi những em làm xong nhanh nhất lên trình bày

HS: Trình bày phiếu học tập của mình.

GV: Nhận xét, đưa ra thông tin phản hồi về

nội dung của Chính cương vắn tắt, sách lược vắn tắt

- Về ý nghĩa lịch sử của Chính cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt, GV cần nhấn mạnh: đó là Cương lĩnh cách mạng giải phóng dân tộc

dụng hoặc trung lập.

+ Lãnh đạo cách mạng là Đảng

cộng sản

+ Cách mạng Việt Nam có mối

quan hệ khăng khít với cách mạng

thế giới

c Ý nghĩa lịch sử của sự thành lập

Đảng:

- Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời

là kết quả của cuộc đấu tranh dân

tộc và giai cấp quyết liệt của nhân

dân ta

- Đảng ra đời là sự kết hợp giữa 3

yếu tố: chủ nghĩa Mác – Lênin,

phong trào công nhân và phong

trào yêu nước

- Đánh dấu bước ngoặt lớn của

cách mạng Việt Nam, là sự chuẩn

bị tất yếu có tính quyết định cho

những thắng lợi sau này của cách

mạng Việt Nam

sáng tạo, kết hợp dân tộc và vấn đề giai cấp, độc lập và tự do là cốt lõi của cương lĩnh

Hoạt động 3

GV hướng dẫn HS tìm hiểu về ý nghĩa sự ra đời của Đảng cộng sản Việt Nam, theo các ý trong SGK, thông qua các câu hỏi gợi mở sau:

- Đảng ra đời trong bối cảnh cách mạng nước ta như thế nào?

- Vì sao nói Đảng ra đời là kết quả sự sàng lọc nghiêm khắc của lịch sư?

- Đảng ra đời sẽ ảnh hưởng đến cách mạng nước ta như thế nào?

HS: Theo dõi bài giảng và trả lời câu hỏi GV: Nhận xét và làm rõ thêm vai trò lãnh đạo

của giai cấp công nhân, cũng như phân tích những đặc điểm ưu việt cảu giai cấp công nhân Việt Nam như có nguồn gốc từ nông dân, có truyền thống yêu nước, được giác ngộ

lí tưởng và qua thử thách đấu tranh

HS: Lắng nghe và ghi chép.

III Củng cố dặn dò

1 Củng cố

Giáo viên củng cố kiến thức có thể thông qua hai cách:

Thứ nhất, GV đặt câu hỏi để học sinh trả lời qua đó củng cố kiến thức:

1.Hội Việt Nam cách mạng thanh niên, Tân Việt cách mạng Đảng và Việt Nam Quốc dân đảng đã ra đời và hoạt động như thế nào?

2.Vai trò của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc với quá trình vận động chuẩn bị thành lập Đảng cộng sản Việt Nam như thế nào

3.Hãy nêu ý nghĩa lịch sử của việc thành lập Đảng cộng sản Việt Nam (3/2/1930)

Thứ hai, GV tổ chức trò chơi điền khuyết để tạo không khí trên lớp học và giúp

học sinh nắm vững bài

- Chuẩn bị: một bảng thống kê kẻ sẵn trên giấy khổ lớn hoặc soạn trên máy tính

- Cách thức chơi: học sinh sẽ điền những kiến thức tương ứng với cột cho trước Những học sinh điền chính xác, giáo viên nên cho điểm để khuyến khích

6/1925

25/12/1927

14/7/1928

Chi bộ Cộng sản đầu tiên ra đời ở số nhà 5D phố Hàm Long Hà Nội

An Nam Cộng sản đảng ra đời

An Nam Cộng sản đảng ra đời Đông Dương Cộng sản liên đoàn ra đời 3/2/1930