- Diễn biến chính cuộc chiến đấu trong các đô thị và những việc làm cụ thể của ta chuẩn bị cho cuộc kc - Hiểu được vì sao Pháp đánh lên Việt Bắc 1947, diễn biến chính của chiến dịch.. -
Trang 1Bài 18: NHỮNG NĂM ĐẦU CỦA CUỘC KHÁNG CHIẾN
TOÀN QUỐC CHỐNG PHÁP
(1946 – 1950)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1 Về kiến thức:
- Hiểu rõ cuộc kháng chiến toàn quốc chống Pháp đã bùng nổ trong bối cảnh lịch sử nào? Ghi nhớ nét chính của đường lối kháng chiến chống Pháp
- Diễn biến chính cuộc chiến đấu trong các đô thị và những việc làm cụ thể của ta chuẩn bị cho cuộc kc
- Hiểu được vì sao Pháp đánh lên Việt Bắc 1947, diễn biến chính của chiến dịch Kết quả, ý nghĩa lịch sử của chiến thắng nầy
2 Về t ư t ư ởng :
+ Giáo dục lòng căm thù thực dân Pháp
+ Học tập tinh thần yêu nước, ý chí bất khuất của nhân dân ta trong cuộc đấu tranh bảo vệ độc lập
tổ quốc
+ Củng cố niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng và Bác Hồ.Ý thức trách nhiệm với đất nước , tinh thần đấu tranh lòng yêu nước
3 Về kỉ n ă ng :
- Củng cố kỉ năng phân tích, đánh giá các sự kiện để rút ra những nhận định lịch sử
- Kĩ năng sử dụng tranh ảnh và lược đồ
II TRỌNG TÂM:
- Tại sau taphải kháng chiến chống Pháp Đường lối kháng chiến của Đảng ta
III CHUẨN BỊ:
*GV:
1 Ảnh: Quyết tử quân Hà Nội: nhân dân dựng chiến luỹ
2 Lược đồ: chiến dich Việt Bắc thu đông 1947
3 Tác phẩm “Kháng chiến…” Trường Chinh
Trang 2* HS: Học bài và chuẩn bị bài theo hướng dẫn của giáo viên.
IV TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC:
1 Ổn định: ổn dịnh trật tự kiểm tra sĩ số
2 kiểm tra bài cũ:
1 Tại nói: nước ta sau CMT8 ở vào tình trạng nghìn cân treo sợi tóc?
2 Vì sao ta kí hiệp định sơ bộ, nội dung và tác dụng?
3 Vào bài mới:
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung học sinh cần nắm
* Hoạt động 1:
Hoạt động theo nhóm
- So sánh thái độ giữa ta và Pháp sau hiệp định sơ
bộ?
- Giải thích “Tối hậu thư”
- Đánh giá nhận xét hành động của Pháp qua bản
“tối hậu thư” (sự khiêu khích của Pháp) đặt ra cho
ta 2 con đường lựa chọn
+ Đầu hàng
+ Cầm vũ khí chống pháp
* Hoạt động 2:
Làm việc: cá nhân với tập thể
- Giới thiệu và trích lời kêu gọi toàn quốc kháng
chiến của HCT hướng dẫn học sinh đánh giá sự
lựa chọn của dân tộc ta, phát biểu nội dung cơ bản
của lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến
- PT nội dung 3 văn kiện: Lời kêu gọi… chỉ thị…
tác phẩm … hướng dẫn học sinh khẳng định lời
kêu gọi… thể hiện đường lới kc của ta là gì?
Giải thích đường lối kháng chiến của ta? Đánh
giá?
I Kháng chiến toàn quốc chống Pháp bùng nổ.
1.Thực dân Pháp bội ước & tiến công nước ta
- Sau Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 và Tạm ước 14/9 Pháp vẫn tấn công ta ở Nam bộ, mặt khác tăng cường khiêu khích ta ở Hải Phòng, Lạng Sơn, nhất
là ở Hà Nội tháng 12/1946 … -Ngày 18/12/1946 chúng gởi tối hậu thư đòi giải tán lực lượng tự vệ chiến đấu và giao quyền kiểm soát Thủ đô cho chúng Nếu không chúng sẽ hành động vào 20/12/1946
=>Như vậy, trước những hành động trên của Pháp, nhân dân ta chỉ có một con đường là đứng lên cầm
vũ khí kháng chiến chống Pháp, để bảo vệ độc lập ,tự do
2 Đường lối kháng chiến chống Pháp của Đảng:
- Đường lối kháng chiến chống Pháp thể hiện qua
các văn kiện:
+ Chỉ thị toàn dân kháng chiến 12/12/1946 + Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch HCM ngày 19/12/1946
+ Tác phẩm kháng chiến nhất định thắng lợi
Trang 3- Đúc kết tư duy của hs và lưu bảng
* Giới thiệu tác phẩm “kháng chiến nhất định
thắng lợi của Trường Chinh”
+ Nội dung đường lối kc:
+ Toàn dân: là cuộc chiến tranh tự vệ, chính nghĩa
của toàn thể dân tộc VN để bảo vệ độc lập, tự do
của tổ quốc
+ Toàn diện: Có quan hệ mật thiết gắn bó đến tính
chất toàn dân của cuộc kc
+ Trường Kì: vì P là 1 cường quốc, không thể
đánh bại nhanh chóng, phải trường kì thì mới có
thể phát huy những thuận lợi của ta
+ Tự lực cánh sinh: vì đấu tranh bảo vệ độc lập
của nước VN là công việc của người VN
+ Tranh thủ sự ủng hộ của quốc tế
* Hoạt động 3:
Làm việc cá nhân
- PT vì sao ta phải đánh rực tiếp với P tại địa hình
đô thị hướng dẫn học sinh tìm sở trường của ta
trong thời kì kháng chiến?
- Tường thuật cuộc chiến đấu ở các đô thị
+ Trực quan: bản đồ VN
- Giải thích “Quyết tử cho tổ quốc quyết sinh”
“Cảm tử quân”
- Yêu cầu học sinh sử dụng sách GK kết hợp theo
dõi tường thuật để rút ra tá dụng và ý nghĩa của sự
kiện này?
Giải thích “Thực túc binh cường”
- Ta kháng chiến lâu dài để làm thay đổi dài để
làm hay đổi tương quan lượng không cân sức
giữa ta Pháp
9/1947 của Tổng Bí Thư Trường Chinh
Từ nội dung chính của 3 văn kiện trên đã nêu rõ
tính chất, mục đích, nội dung, phương châm của cuộc kháng chiến chống Pháp là:
Toàn dân: Vì lợi ích của toàn dân và do dân tiến hành…
Toàn diện: đánh Pháp trên tất cả các mặt: quân sự, chính trị, kinh tế, văn hoá, ngoại giao, nhằm tạo sức mạnh tổng hợp…
Trường kì: ta yếu, địch mạnh nên phải đánh lâu dài để chuyển hoá lực lượng…
Tự lực cánh sinh: chủ yếu là dựa vào sức mạnh của nhân dân, đồng thời tranh thủ sự ủng hộ của quốc tế Muốn đánh lâu dài phải dựa vào sức mình là chính…
II Cuộc chiến đấu ở các đô thị và việc chuẩn bị cho cuộc kháng chiến lâu dài.
1.Cuộc chiến đấu ở các đô thị phía Bắc vĩ tuyến 16
- Ở Hà Nội, khoảng 20g đêm 19/12/1946, cuộc
chiến đấu bắt đầu, nhân dân khiêng bàn, ghế, giường
tủ làm chướng ngại vật Trung đoàn Thủ đô được thành lập, đánh địch quyết liệt ở Bắc bộ phủ, Chợ Đồng xuân…đến 2/1947, sau 2 tháng chiến đấu, quân ta rút khỏi vòng vây của địch ra căn cứ an toàn
- Ở các đô thị khác: Bắc Giang, Bắc Ninh, Nam
Định, Huế, Đà Nẵng…quân ta bao vây, tiến công, tiêu diệt nhiều tên địch
- Ý nghĩa: ta đánh tiêu hao một bộ phận sinh lực
địch, giam chân chúng trong thành phố, chặn đứng
kế hoạch đánh nhanh thắng nhanh, tạo điều kiện cho
cả nước bước vào cuộc kháng chiến lâu dài
2.Tích cực chuẩn bị cho cuộc kháng chiến lâu
dài.
- Ta sơ tán các cơ quan Đảng, chính phủ, mặt trận, các đoàn thể lên căn cứ địa Việt Bắc
Trang 4- Hướng dẫn hs tìm và làm rõ các hoạt động chuẩn
bị cụ thể của ta
- Liên hệ phần ác dụng cuộc chiến đấu ại các đô
thị (kiềm chân giặc P, bảo vệ cơ quan đầu não của
KC)
- Tham khảo SGK làm rõ các hoạt động chuẩn bị
của ta về mọi mặt
Tại sao ta có đk di chuyển thực lực
- Ta xây dựng hậu phương:
+ Chính trị: thành lập UBKC hành chính, mở rộng
mặt tật, lập hội liên việt
+ Kinh tế: đề ra chính sách phát triển kinh tế, nhất
là lương thực
+ Quân sự xây dựng lực lương chiến đấu
+ VH: duy trì PT “BDHV” các trường PT tiếp tục
giảng dạy
đánh lâu dài + ta càng đánh càng mạnh
- Chính trị: Các Uỷ ban kháng chiến hành chính ra
đời, thành lập Hội Liên Hiệp quốc dân Việt Nam (Liên Việt)
- Kinh tế: Chính phủ đề ra các chính sách phát triển
sản xuất trước hết là sản xuất lương thực
- Quân sự: Chính phủ quy định mọi người dân từ 18
- 45 tuổi được tuyển chọn tham gia các lực lượng chiến đấu
- Văn hóa: tiếp tục phong trào bình dân học vụ, phát
triển trường phổ thông các cấp vẫn tiếp tục giảng dạy & học tập trong hoàn cảnh chiến tranh
4 Củng cố:
1.Vì sao cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp xâm lược bùng nổ vào ngày 19/12/1946? Sau Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 và Tạm ước 14/9 Pháp vẫn tấn công ta ở Nam bộ, mặt khác tăng cường khiêu khích ta ở Hải Phòng, Lạng Sơn, nhất là ở Hà Nội tháng 12/1946 …
-Ngày 18/12/1946 chúng gởi tối hậu thư đòi giải tán lực lượng tự vệ chiến đấu và giao quyền kiểm soát Thủ đô cho chúng Nếu không chúng sẽ hành động vào 20/12/1946
=>Như vậy, trước những hành động trên của Pháp, nhân dân ta chỉ có một con đường là đứng lên cầm vũ khí kháng chiến chống Pháp, để bảo vệ độc lập ,tự do
2 Cuộc kháng chiến của quân dân ta trong những tháng đầu kháng chiến chiến toàn quốc diễn ra như thế nào?
- Ở Hà Nội, khoảng 20g đêm 19/12/1946, cuộc chiến đấu bắt đầu, nhân dân khiêng bàn, ghế, giường tủ
làm chướng ngại vật Trung đoàn Thủ đô được thành lập, đánh địch quyết liệt ở Bắc bộ phủ, Chợ Đồng xuân…đến 2/1947, sau 2 tháng chiến đấu, quân ta rút khỏi vòng vây của địch ra căn cứ an toàn
Trang 5- Ở các đô thị khác: Bắc Giang, Bắc Ninh, Nam Định, Huế, Đà Nẵng…quân ta bao vây, tiến công, tiêu
diệt nhiều tên địch
5 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà:
* Tiết này: Về học bài xem lại SGK để nắm rõ về đường lối kháng chiến của Đảng ta
* Tiết sau: đọc trước SGK diễn biến của chiến dịch Việt Bắc thu đông 1947 và xem trước phần kế hoạch
Rờ Ve và diễn biến chiến dịch biên giới thu đông năm 1950
V/.Rút kinh nghiệm:
- Nội dung kiến thức :
- phương pháp -Sử dụng đồ dùng thiết bị dạy học :
Trang 6Bài 18: NHỮNG NĂM ĐẦU CỦA CUỘC KHÁNG CHIẾN
TOÀN QUỐC CHỐNG PHÁP (1946 – 1950) (TT)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
- Như tiết 29
II TRỌNG TÂM:
- Diễn biến kết quả và ý nghĩa của chiến dịch Việt Bắc và chiến dịch biên giới thu đông 1950
III CHUẨN BỊ:
* GV:
- Lược đồ: chiến dich Biên giới thu đông 1947
Tác phẩm “Kháng chiến…” Trường Chinh
* HS: Học bài và chuẩn bị bài theo hướng dẫn của giáo viên.
IV TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC:
1 Ổn định: Ổn Định trật tự kiểm tra sỉ số
2 kiểm tra bài cũ:
Vì sao cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp xâm lược bùng nổ vào ngày 19/12/1946?
- Cuộc kháng chiến của quân dân ta trong những tháng đầu kháng chiến chiến toàn quốc diễn ra như thế nào?
- Chiến dịch Việt Bắc - thu đông năm 1947 diễn ra như thế nào?
3 Vào bài mới:
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung học sinh cần nắm
a Hoàn cảnh (âm mưu của địch)
+ So sánh tình hình giữa ta và Pháp (kết hợp bản đồ
VN với lược đồ trận Việt Bắc)
+ Gợi ý: vì sao Pháp tấn công lên Việt Bắc
III Chiến dịch Việt Bắc Thu – đông 1947 và việc đẩy mạnh kháng chiến toàn dân, toàn diện
1 Chiến dịch Việt Bắc thu – đông 1947
a Cuộc tấn công của Pháp lên Việt Bắc.
Trang 7- Phân tích chiến lược “Đánh nhanh thắng nhanh”
“Kế hoạch 2 gọng kìm”
- Trích tinh thần của Đàng và chính phủ ta qua chỉ
thị 15/10/1947“Phải phá tan cuộc tiến công
mùa đông của giặc Pháp”.
Tường thuật diễn biến theo bản đồ
- Giới thiệu các loại hình binh chủng của P
- Giải thích
- Phân ích lợi thế của ta dẫn đến chiến thuật bất ngờ
giáng trả quyết liệt
Giải thích “Đánh tỉa”
+ Khắc sâu chiến thắng Đoan hùng và Đèo Bơng
Lau trong chiến dịch
Ý nghĩa:
+ Đưa cuơc kc của ta sang g/đ mới, đánh bại đánh
nhanh thắng nhanh của P buộc P chuyển sang - Gv
hướng dẫn học sinh đọc SGK và nêu câu
hỏi cuộc kháng chiến toàn dân tòan viện
của Đảng ta dược đẩy mạnh như thế nào?
- Học sinh vựa vào SGK để trả lời VG tóm
ý lại
+ Chính trị
+ VHGD :
+ Kinh tế
+ Quân sự
*Chính trị: trong năm 1949 ta tổ chức bầu cử Hồi
đồng nhân dân và Uỷ ban kháng chiến hành chính
- Tháng 3/1947 Bo6lae được cử làm cao uỷ Đơng
Dương, vạch ra kế hoạch tấn cơng Việt bắc nhằm nhanh chĩng kết thúc chiến tranh
- Ngày 7-10-1947, Pháp huy động 12.000 quân, tấn cơng lên Việt Bắc theo đường số 4 và sơng lơ
b Chủ trương của ta: Khi địch tấn Việt Bắc,
Đảng ta họp và ra chỉ thị “Phải phá tan cuộc tấn cơng mùa Đơng của giặc Pháp”
c Diễn biến
- Ta chủ động bao vây và tiến cơng địch ở Bắc Cạn, Chợ Mới, Chợ Đồn, Chợ Rã… buộc Pháp phải rút khỏi Chợ Đồn, Chợ Rã vào cuối tháng 11 – 1947
- Mặt trận hướng Đơng: ta phục kích chặn đánh
địch trên đường số 4, tiêu biểu ở đèo Bơng Lau (30-10-1947)
- Ở hướng Tây: ta phục kích chặn đách địch trên
sơng Lơ, nổi bật là trận Đoan Hùng, Khe Lau, đánh chìm nhiều tàu canơ, tiêu diệt hàng trăm của địch
- 19-12-1947 sau hai tháng địch rút chạy khỏi Việt Bắc ngày
- Cả nước mở chiến trường phối hợp hoạt động mạnh, kiềm chế, khơng cho địch tập trung binh lực vào chiến trường chính
d Kết quả – ý nghĩa
* Kết quả: Ta loại khỏi vịng chiến đấu hơn 6.000
địch, bắn rơi 16 máy bay, bắn chìm 11 tàu chiến, canơ, phá hủy nhiều phương tiện chiến tranh; Cơ quan đầu não kháng chiến được an tồn; bộ đội chủ lực của ta đã trưởng thành
*Ý nghĩa: Với chiến thắng Việt Bắc thu - đơng
1947, cuộc kháng chiến tồn quốc chống Pháp chuyển sang giai đoạn mới, buộc Pháp phải thay đổi chiến lược chiến tranh ở Đơng Dương, từ đánh
Trang 8nhân dân các cấp Mặt trận Việt Minh & Hội Liên
Việt thống nhất thành Mặt trận Liên Việt
*Quân sự: bộ đội chủ lực phân tán, đi sâu vào
vùng sau lưng địch, phát triển chiến tranh du kích
*Kinh tế: giảm tô 25% (7/1949) hoãn nợ, xóa nợ
(5/1950), chia lại ruộng đất công & ruộng đất của
bọn phản động chia cho nông dân (7/1950)
*Văn hoá – giáo dục: 7/1950 chính phủ đề ta chủ
trương cải cách giáo dục phổ thông theo; xây dựng
các trường đại học & trung học chuyên nghiệp
nhanh, thắng nhanh sang đánh lâu dài với ta
2 Đẩy mạnh kháng chiến toàn dân, toàn diện
*Chính trị: trong năm 1949 ta tổ chức bầu cử
Hồi đồng nhân dân và Uỷ ban kháng chiến hành chính nhân dân các cấp Mặt trận Việt Minh & Hội Liên Việt thống nhất thành Mặt trận Liên Việt
*Quân sự: bộ đội chủ lực phân tán, đi sâu vào
vùng sau lưng địch, phát triển chiến tranh du kích
*Kinh tế: giảm tô 25% (7/1949) hoãn nợ, xóa
nợ (5/1950), chia lại ruộng đất công & ruộng đất của bọn phản động chia cho nông dân (7/1950)
*Văn hoá – giáo dục: 7/1950 chính phủ đề ta
chủ trương cải cách giáo dục phổ thông theo; xây dựng các trường đại học & trung học chuyên nghiệp
4 Củng cố:
- Chiến dịch Việt bắc thu đông 1947?, diễn biến, kết qua,û ý nghĩa
Diễn biến
- Ta chủ động bao vây và tiến công địch ở Bắc Cạn, Chợ Mới, Chợ Đồn, Chợ Rã… buộc Pháp phải rút khỏi Chợ Đồn, Chợ Rã vào cuối tháng 11 – 1947
- Mặt trận hướng Đông: ta phục kích chặn đánh địch trên đường số 4, tiêu biểu ở đèo Bông Lau
(30-10-1947)
- Ở hướng Tây: ta phục kích chặn đách địch trên sông Lô, nổi bật là trận Đoan Hùng, Khe Lau, đánh
chìm nhiều tàu canô, tiêu diệt hàng trăm của địch
- 19-12-1947 sau hai tháng địch rút chạy khỏi Việt Bắc ngày
- Cả nước mở chiến trường phối hợp hoạt động mạnh, kiềm chế, không cho địch tập trung binh lực vào chiến trường chính
d Kết quả – ý nghĩa
* Kết quả: Ta loại khỏi vòng chiến đấu hơn 6.000 địch, bắn rơi 16 máy bay, bắn chìm 11 tàu chiến, canô,
phá hủy nhiều phương tiện chiến tranh; Cơ quan đầu não kháng chiến được an toàn; bộ đội chủ lực của ta
đã trưởng thành
Trang 9*Ý nghĩa: Với chiến thắng Việt Bắc thu - đông 1947, cuộc kháng chiến toàn quốc chống Pháp chuyển
sang giai đoạn mới, buộc Pháp phải thay đổi chiến lược chiến tranh ở Đông Dương, từ đánh nhanh, thắng
nhanh sang đánh lâu dài với ta
5 Hướng dẫn học sinh tự học:
* Tiết này vể đọc lại sách giáo khoa nắm lại diễn biến và ý nghĩa của chiến dịch việt bắc 1947
* Tiết sau: Xem trước phần hoàn cảnh lịch sử vả diễn biến ý nghĩa của chiến dịch Biên giới thu đông
1950?
V/.Rút kinh nghiệm:
- Nội dung kiến thức :
- phương pháp -Sử dụng đồ dùng thiết bị dạy học :
Trang 10NHỮNG NĂM ĐẦU CỦA CUỘC KHÁNG CHIẾN
TOÀN QUỐC CHỐNG PHÁP (1946 – 1950) (TT)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
- Như tiết 29
II TRỌNG TÂM:
- Diễn biến kết quả và ý nghĩa của chiến dịch Việt Bắc và chiến dịch biên giới thu đông 1950
III CHUẨN BỊ:
* GV:
- Lược đồ: chiến dich Biên giới thu đông 1947
Tác phẩm “Kháng chiến…” Trường Chinh
* HS: Học bài và chuẩn bị bài theo hướng dẫn của giáo viên.
IV TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC:
1 Ổn định: Ổn Định trật tự kiểm tra sỉ số
2 kiểm tra bài cũ:
Vì sao cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp xâm lược bùng nổ vào ngày 19/12/1946?
- Cuộc kháng chiến của quân dân ta trong những tháng đầu kháng chiến chiến toàn quốc diễn ra như thế nào?
- Chiến dịch Việt Bắc - thu đông năm 1947 diễn ra như thế nào?
3 Vào bài mới:
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung học sinh cần nắm
* Thuận lợi :
- 1/10/1949, cách mạng Trung Quốc thành công,
nước CHND Trung Hoa ra đời và đặt quan hệ ngoại
giao với ta (18.01.1950)
IV.Hoàn cảnh lịch sử mới & chiến dịch Biên giới Thu-Đông 1950
1.Hoàn cảnh lịch sử mới của cuộc kháng chiến