Giáo án Lịch sử 12 bài 21: Xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, đấu tranh chống đế quốc Mĩ và chính quyền Sài Gòn ở miền Nam (1954 1965)

Kiến thức: Hiểu được - Tình hình nước ta sau Hiệp định Giơnevơ, nguyên nhân đất nước ta bị chia cắt hai miền và nhiệm vụ cách mạng của mỗi miền.. Kỹ năng - Kĩ năng phân tích, đánh giá tì

Ngày soạn:

Tiết: 36

Chương IV Việt Nam từ năm 1954 đến năm 1975

Bài 21

X ây dựng CNXH ở miền Bắc, đấu tranh chống đế quốc

Mĩ và chính quyền Sài Gòn ở miền Nam (1954 – 1965 )

I / Mục tiêu:

1 Kiến thức: Hiểu được

- Tình hình nước ta sau Hiệp định Giơnevơ, nguyên nhân đất nước ta bị chia cắt hai miền và nhiệm vụ cách mạng của mỗi miền

- Nhiệm vụ, thành tựu đạt được của miền Bắc trong những năm 1954 – 1960

2 Kỹ năng

- Kĩ năng phân tích, đánh giá tình hình đất nước sau 1954 và nhiệm vụ cách mạng từng miền

- Thấy rõ âm mưu và thủ đoạn của đế quốc Mĩ và tay sai đối với miền Nam

3 Thái độ

- Bồi dưỡng lòng yêu nước, tình ruột thịt Bắc – Nam và thấu hiểu nỗi đau khi đất nước bị chia cắt hai miền

- Niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng và tiền đồ của cách mạng

II / Chuẩn bị:

1 Chuẩn bị của giáo viên:

- SGK, SGV và tài liệu liên quan

2 Chuẩn bị của học sinh:

- Đọc bài trước trong SGK

III / Hoạt động dạy học:

1 Ổn định tình hình lớp: Kiểm tra sĩ số, tác phong HS.

2 Kiểm tra bài cũ: Không kiểm tra

3 Giảng bài mới:

TG Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung

15’

Với Hiệp định Giơnevơ, cuộc

chiến tranh xâm lược Đông

Dương của Pháp có Mĩ giúp sức

đã chấm dứt HĐCN: Xác định tình hình Việt Nam sau Hiệp định?

- Ta: Thực hiện nghiêm chỉnh hiệp định về ngừng bắn, tập kết chuyển quân, chuyển giao khu vực, tiến tới tổng tuyển cử thống nhất đất nước

- Pháp: Pháp rút quân khỏi miền Bắc vào miền Nam và sau đó rút về nước trong 1956

- Mĩ: Hất cẳng Pháp chiếm miền Nam

TB: Sử dụng SGK nêu

những điều khoản nào Hiệp

I Tình hình và nhiệm vụ cách mạng nước ta sau Hiệp định Giơvevơ 1954

1/ Đặc điểm

- miền Bắc:

Kết hợp ghi

H 57: nhân dân HN … Thủ

đô

 Không khí tràn ngập niềm vui

Thủ đô GP

- 1/1/1955 TWĐ, c/phủ, Hồ

Chủ Tịch ra mắt nhân dân thủ

đô

- Mĩ và tay sai phá hoại hiệp

định, âm mưu chia cắt nước ta

Biến miền NamVN thành thuộc

địa kiểu mới, thành căn cứ quân

sự ở Đông Dương và ĐNÁ

- Giới thiệu NĐDiệm

- Do âm mưu và hành động vi

phạm H/định của Pháp, Mĩ và

tay sai

=> Miền Bắc là hậu phương

quyết định trực tiếp, miền Nam

trực tiếp chống Mĩ, bảo vệ miền

Bắc  thắng lợi mỗi miền là

thắng lợi chung của 2 miền

MR: Ta đóng góp vào kho tàng

lí luận cách mạng TG

- Để củng cố khối liên minh

định Giơnevơ thực hiện, chưa thực hiện.

- Thực hiện ?

- Còn nhiều đ/khoản liên quan đến trách nhiệm mà P,

chưa thực hiện: Hiệp thương

tổng tuyển cử TN 2 miền

HĐ nhóm: Thảo luận n/vụ

cách mạng từng miền

* N.1: miền Bắc xây dựng

CNXH chống chiến tranh phá hoại của Mĩ, chi viện miền Nam

* N.2: miền Nam chống Mĩ,

tay sai bảo vệ miền Bắc, tiến đến thống nhất

* N.3: N/vụ chung chống Mĩ

TN đất nước, đi lên CNXH

+ 10/10/1954 quân ta tiếp quản HN

+ 16/5/1955 toán lính Pháp cuối cùng rút khỏi nước ta  miền Bắc hoàn toàn GP

- miền Nam:

+ 5/1956 Pháp rút khỏi miền Nam

+ Mĩ từng bước thay thế vị trí Pháp, dựng chính quyền tay sai Ngô Đình Diệm

=> Nước ta bị chia cắt 2 miền với 2 chế độ chính trị khác nhau

2/ Nhiệm vụ cách mạng trong thời kì mới

- Miền Bắc: Hàn gắn vết thương chiến tranh, khôi phục kinh tế, tiến lên CNXH

- Miền Nam: Tiếp tục cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân thực hiện hòa bình, thống nhất nước nhà

II Miền Bắc hoàn thành cải cách ruộng đất, khôi phục KT, cải tạo quan hệ

SX (1954-1960)

1/ Hoàn thành cải cách

ruộng đất, khôi phụcKT,

công nông, mở rộng mặt trận

thống nhất  TWĐ và c/phủ

quyết định cải cách ruộng đất

- Ở 3.314 xã thuộc 22 tỉnh

Kết hợp ghi

- Chia cho 2tr nông hộ (H 58)

 Thực chất cải cách ruộng

đất ?

- Qui nhầm 1 số nông dân, cán

bộ, Đảng viên là địa chủ

=> Bộ mặt miền Bắc thay đổi,

khối Liên minh công nông được

củng cố

- Nhiệm vụ tất yếu thời kì đầu

sau chiến tranh, triển khai tất cả

các ngành kinh tế

Kết hợp ghi

- Trên 4tr tấn lương thực, tăng

hơn 1,5tr so 1939

- Mỏ Hòn Gai, Xmăng HP, Dệt

NĐịnh, Điện HN: “Dựa sức….”

- Cơ khí HN, Diêm TN, Gỗ Cầu

Đuống, Cá hộp HP…

- Chuyển từ phục vụ chiến tranh

sang phục vụ SX và XD

- Giao lưu KT địa phương và

buôn bán nước ngoài

HĐCN: Tham khảo SGK

- Kết quả

- Những sai lầm

HĐ nhóm: Sử dụng SGK

nêu thành tựu cơ bản

* N.1: Nông nghiệp

* N.2: Công nghiệp

* N.3: Thủ CNg, Thương nghiệp

* N.5: GTVT

hàn gắn vết thương chiến tranh

a) Hoàn thành cải cách 2 ruộng đất

- Từ 1954 – 1956: miền Bắc tiến hành 4 đợt cải cách Rđ

- Kết quả: Qua 5 đợt cải cách (kể cả 1953):

Tịch thu 81 vạn ha ruộng đất, 10 vạn trâu bò, 1,8 triệu nông cụ

- Sai lầm: Đấu tố sai đối tượng, tràn lan, thô bạo

Nhưng đã kịp thời sửa chữa trong 1957

b) Khôi phục KT, hàn gắn vết thương chiến tranh

- Nông nghiệp: Khai hoang, cày cấy hết ruộng đất, sắm nông cụ, nuôi trâu bò, tu sửa thủy nông

 Cuối 1957 sản lượng nông nghiệp vượt mức trước chiến tranhanh,

nạn đói ở miền Bắc được giải quyết

- Công nghiệp:

+ Khôi phục và mở rộng hầu hết các cơ sở CNg

+ XD thêm nhà máy mới

 1957 có 97 nhà máy do nhà nước quản lý

- Thủ công nghiệp, Thương nghiệp: Khôi phục nhanh chóng

 Cuối 1957 + Cung cấp hàng thiết

- Dân dụng quốc tế

- Giáo dục hệ 10 năm, hơn 1tr

người xoá mù chữ, ĐH Bách

khoa HN

=> Chế độ bóc lột cơ bản bị xoá

bỏ, thúc đẩy SX p/triển

* N.6: VH-GD-Y tế

K: Đánh giá ý nghĩa thành

tựu trên?

- KT miền Bắc phục hồi, tạo điều kiện cho kinh tế p/triển, đời sống nhân dân được cải thiện từng bước, góp phần củng cố miền Bắc

- Đảm báo chi viện & cổ vũ cho cách mạng miền Nam

HĐCN: Đọc và ghi nhanh

theo hướng dẫn của giáo viên số liệu cụ thể:

- Xây dựng hợp tác xã

- Công tư hợp doanh

- Số xí nghiệp do nhà nước quản lí

HĐCN: Nêu số liệu cụ thể

- 1957  1960 HS tăng 80%

- 1955 1960 cơ sở y tế tăng

11 lần

yếu, giải quyết việc làm cho nhân dân

+ Miền Bắc đã đặt quan

hệ buôn bán với 27 nước

- GTVT + Khôi phục, XD 700 Km đường sắt, hàng ngàn Km đường bộ

+ Mở rộng cảng, khai thông đường hàng không

- VH-GD-Y tế + Hoàn chỉnh hệ thống GD phổ thông, lập trường đại học + Bước đầu chăm sóc sức khoẻ cho nhân dân

2/ Cải tạo quan hệ sản

xuất bước đầu phát triển KT-XH (1958-1960)

a) Cải tạo XHCN

- Tiến hành cải tạo mọi mặt nông nghiệp, thủ công nghiệp, TN, công nghiệp (khâu chính là hợp tác xã

N2 )

- Kết quả: Cuối 1960:

+ Trên 85% hộ + 70% ruộng đất vào hợp tác xã + Hơn 87% Thợ TC 45% người buôn bán nhỏ vào HTX

+ 95% hộ TS vào công tư hợp doanh

- Hạn chế: Đồng nhất cải tạo với xoá bỏ tư hữu, sai nguyên tắc tự nguyện( Nóng vội)

b)Bước đầu phát triển KT-XH

- KT: Đạt nhiều thành tựu đáng kể, 1972 có 172 xí

nghiệp TW và 500 xí nghiệp địa phương quản lí

- Văn hóa, giáo dục, Y tế có bước phát triển

Ngày soạn:

Tiết: 37

Bài 21 (TT)

X ây dựng CNXH ở miền Bắc, đấu tranh chống đế quốc

Mĩ và chính quyền Sài Gòn ở miền Nam (1954 – 1965 )

I / Mục tiêu:

1 Kiến thức: Hiểu được

- Cuộc đấu tranh chống chế độ Mĩ - Diệm của nhân dân miền Nam vô cùng gian khổ vì sự tàn bạo của chúng phong trào đạt đến đỉnh cao là cuộc “Đồng khởi”

- Những thành tựu đạt được của miền Bắc trong những năm 1961- 1965, trở thành hậu phương vững chắc cho cách mạngMN

2 Kỹ năng

- Kĩ năng phân tích, đánh giá những thắng lợi của quân dân miền Nam chống c/độ Mĩ Diệm

- Thấy rõ âm mưu và thủ đoạn của đế quốc Mĩ và tay sai những năm 1954 – 1960 đối với miền Nam

3 Thái độ

- Bồi dưỡng lòng yêu nước, tình ruột thịt Bắc – Nam

- Niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng và tiền đồ của cách mạng

II / Chuẩn bị:

1 Chuẩn bị của giáo viên:

- SGK, SGV và tài liệu liên quan

2 Chuẩn bị của học sinh:

- Đọc bài trước trong SGK

III / Hoạt động dạy học:

1 Ổn định tình hình lớp: Kiểm tra sĩ số, tác phong HS.

2 Kiểm tra bài cũ: Những thành tựu của miền Bắc trong công cuộc khôi phục kinh tế và hàn gắn vết

thương chiến tranh?

3 Giảng bài mới:

TG Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung

7’

1954 – 1960: Aixenhao thực

hiện “Chiến lược chiến tranh

thực dân mới điển hình của Mĩ”

- hình thức thống trị của chính

quyền tay sai Ngô Đình Diệm

MR:Ta phải chống 1 siêu

cường có s/mạnh kinh tế, quân

sự và hiếu chiến  diễn ra chắc

chắn ác liệt gấp bội so với

chống P

HĐlớp: Nhắc lại âm mưu

của Mĩ đối với miền Nam?

- Biến miền Nam thành thuộc địa kiểu mới  tấn công miền Bắc  phá hoại cách mạng ĐNÁ

=> Mĩ Diệm phá hoại h/định Giơnevơ, khủng bố cách mạng

HĐCN: Điểm các cuộc

III miền Nam đấu tranh chống chế độ Mĩ - Diệm, giữ gìn và phát triển lực lượng cách mạng tiến tới

“Đồng khởi” (1954 – 1960)

1/ Đấu tranh chống chế

độ Mĩ Diệm, giữ gìn và phát triển lực lượng cách mạng (1954-1959)

- Nhiệm vụ: Đấu tranh CHÍNH TRị chống Mĩ-Diệm đòi:

+ Thi hành hiệp định Giơnevơ,

+ Bảo vệhòa bình, giữ gìn

và phát triển lực lượng

Kết hợp ghi

- Bằng mít tinh, hội họp, đưa

yêu sách: đòi hiệp thương,

chống trò hề “trưng…ý”, “Bầu

cử QH” riêng lẻ

- Nhưng M-D tăng cường khủng

bố: Chợ Được (9/54), Vĩnh

Trinh(1/55), Hướng Điền (7/55)

- Thu hút đông đảo nhân dân

- Sẽ tạo nên “cơn bão táp cách

mạng": Cuộc Đồng khởi

- Chiến dịch “tố cộng”, “diệt

cộng”, luật 10/59: Phú

Lợi(12/58)

- Đọc H chính trị (Trang sau)

“Hãy nghe …tội ác”

Kết hợp ghi

Lược đồ phong trào “Đồng

khởi” ở miền Nam

- phong trào từ chỗ nổ ra lẻ tẻ ở

Bắc Ái, Vĩnh Thạnh (2/59), Trà

Bồng (8/59)  cao trào cách

mạng, tiêu biểu là phong trào

“Đồng khởi”

- Định Thuỷ, Phước Hiệp, Bình

Chánh

đấu tranh.

- phong tràohòa bình

HĐlớp: Thảo luận hệ quả

chính sách khủng bố của

Mĩ Diệm ?

- nhân dân căm phẫn

phong trào chống khủng bố trong toàn miền Nam

HĐCN: Nêu nội dung của

nghị quyết 15

Đọc chữ nhỏ trang 164

- NB: 600/1.298 xã GP

- TTBộ: 904/3.829 xã GP

- TNg: 3.200/5.721 thôn GP

cách mạng

- Diễn biến:

+ 8/1954 “PTHB” của nhân dân SG Chợ Lớn đòi

Mĩ Diệm thi hành hiệp định Giơnevơ

+ phong trào lan rộng khắp Sài Gòn - Huế - Đà Nẵng chuyển sang dùng bạo lực chống khủng bố, đòi các quyền tự do, dân sinh, dân chủ

2/ Phong trào “Đồng Khởi” (1959-1960)

a Nguyên nhân

- Những năm 1957-1959 Mĩ- Diệm tăng cường khủng bố

 Nhân dân đứng dậy 

“cơn bão táp cách mạng"

- 1/1959 Hội nghị 15 của Đảng

+ Xác định: Tiến hành bạo lực cách mạng là con đường duy nhất

+ Phương hướng: khởi nghĩa giành chính quyền về tay nhân dân bằng đấu tranh CHÍNH TRị + đấu tranh vũ trang đánh đổ ách thống trị của M-D

b Diễn biến

- Nhân dân giành được quyền

làm chủ

- Nông dân được chia ruộng đất,

Lập lực lượng vũ trang

- K/hoạch “Bắc tiến”, “Lấp chỗ

trống” thất bại (Mĩ phải dồn sức

cho miền Nam)

- Cách mạng miền Nam phát

triển lên thành cuộc chiến tranh

nhân dân, chiến tranh giải

phóng dân tộc

H CHÍNH TRị: Đây là ĐH

XDCNXH ở miền Bắc và đấu

tranh thống nhất nước nhà

Kết hợp ghi

- Bảo vệ hòa bình ĐNÁ

K: Nêu ý nghĩa của phong

trào?

- Đối với Mĩ Diệm?

- Đối với cách mạng miền Nam?

TB: Ôn tập kiến thức, nêu

hoàn cảnh trong nước, TG của đại hội

- TG: CNXH phát triển, ủng hộ cuộc k/c của ta

- miền Nam sau phong trào Đồng khởi có bước nhảy vọt

- miền Bắc: 1954-1960 hoàn thành C2 RĐ, cải tạo

và p/triển kinh tế

HĐCN: Tìm hiểu nhiệm

vụ cách mạng VN do ĐH

đề ra?

K: Tại sao cách mạng

miền Bắc quyết định cách mạng cả nước?

- Hậu phương, chi viện cho cách mạng miền Nam

- 17/1/1960 nhân dân 3 xã huyện Mỏ Cày (Bến Tre) khởi nghĩa  toàn tỉnh Bến Tre

- Phong trào tiếp tục lan rộng NB, Tây Nguyên và TTBộ

c Kết quả và ý nghĩa

* Kết quả

- Nhiều vùng nông thôn được GP, ủy ban nhân dân

tự quản được thành lập

- Từ phong trào “Đồng khởi”, MT DTGPMN VN

ra đời 20/12/1960

* Ý nghĩa

- Giáng 1 đòn mạnh vào chính sách TD mới của Mỹ

ở miền Nam, làm lung lay tận gốc chính quyền tay sai NĐD

- Đánh dấu bước phát triển nhảy vọt của cách mạngMN

từ thế giữ gìn L2 sang thế tiến công quân sự

IV Miền Bắc xây dựng bước đầu cơ sở vật chất –

kĩ thuật của CNXH (1961 – 1965 )

1/ Đại hội đại biểu toàn

quốc lần III của Đảng (9/1960 )

* Thời gian: 5/9  10/9/1960 tại HN

- Ưu tiên phát triển CN nặng,

chú trọng CN nhẹ và nông

nghiệp

- Hồ Chí Minh (chủ tịch

Đảng) , Lê Duẩn (Tổng BT)

MR: Đảng chủ trương lấy xây

dựng CNXH làm trọng tâm, đầu

tư vốn cho kinh tế (61% ngân

sách) & đẩy mạnh các phong

trào thi đua yêu nước đạt danh

hiệu tổ đội lao động XHCN

QĐ: “3 nhất”, Nông nghiệp:

“Đại phong”, Công nghiệp:

“Duyên Hải”, giáo dục: “Bắc

Lí”

Kết hợp ghi

- Uông Bí, Phân đạm Hà Bắc,

Việt Trì…

- Nhờ áp dụng KHKT, thuỷ

nông phát triển (Thái Bình)

“Cô Ba …TBình”

- Góp phần  kinh tế, đáp ứng

nhu cầu nhân dân

- Vũ khí đạn dược thuốc men…

- Nhiều cán bộ chính trị, văn

hóa, quân sự, y tế… phục vụ

Đọc chữ nhỏ 166 “Để

thực…”=> N/vụ trước mắt

của miền Bắc?

- Tiến hành CN hóa để xây dựng CNXH hiện đại

TB: Ý nghĩa ĐH Đảng?

- Là cơ sở đ/kết toàn dân và phát huy sự s’tạo của nhân dân trong SX và chiến đấu

HĐCN: Tham khảo SGK

nêu nhiệm vụ k/hoạch

- Ra sức phát triển CN2 tiếp tục cải tạo XHCN củng cố,

tăng cường…(trang 166)

HĐCN: Nêu thành tựu

chính của k/hoạch

Về nhà đọc thêm chữ nhỏ

trang 166

Đọc trang 168 về thành tựu mà HNghị TWĐ (12/1965) khẳng định

* Nội dung

- Nêu nhiệm vụ cách mạng:

+ Miền Bắc: xây dựng CNXH  quyết định đối với cách mạng cả nước

+ Miền Nam: Trực tiếp GPMN, bảo vệ miền Bắc + Cả nước: Hoàn thành cách mạng DTDCND, thực hiệnhòa bình, thống nhất đất nước

- Riêng miền Bắc:

+ Tiến nhanh, mạnh, vững chắc lên CNXH

+ Thực hiện kế hoạch 5 năm lần 1( 1961-1965 ):

XD bước đầu cơ sở VC – kinh tế của CNXH, thực hiện một bước CN hoá XHCN

- Bầu ban chấp hành TW Đảng

2/ Miền Bắc thực hiện kế hoạch Nhà nước 5 năm (1961-1965)

a Nhiệm vụ

- Phát triển công nông nghiệp, tiếp tục cải tạo XHCN, c/cố, tăng cường thành phần kinh tế quốc doanh

- Cải thiện một bước đời sống vật chất & văn hóa cho nhân dân

- Củng cố q/phòng, tăng cường TTANXH

c/đấu và xây dựng vùng giải

phóng

* Hạn chế:

- Chỉ 2 thành phần kinh tế

- Nền kinh tế hiện vật, mệnh

lệnh hành chính, quan liêu, bao

cấp…

b Thành tựu

- Công nghiệp: Giá trị sản lượng công nghiệp nặng

1965 tăng 3 lần so với 1960

- Nông nghiệp: nhiều HTX đạt 5 tấn/ha

- Thương nghiệp quốc doanh chiếm lĩnh thị trường

- GTVT, văn hóa,giáo dục,

y tế có bước phát triển

- Làm tròn nghĩa vụ cho miền Nam

trong giai đoạn này

của đế quốc Mĩ”

“Cho tới khi hàng vạn người đã bị giết hại 1 cách tàn nhẫn & hàng chục vạn người khác bị giam cầm chết dần mòn trong các nhà tù & trại tập trung của bọn Ngô Đình Diệm,, đồng bào chúng tôi

ở miền Nam mới thấy không có con đường nào khác ngoài con đường chiến đấu bảo vệ đời sống của mình Họ đau đớn phải lựa chọn giữa 2 con đường hoặc là cầm v/khí c/đấu hoặc là bị tiêu diệt”