Kiến thức: -Có những hiểu biết về nhiệm vụ của cách mạng miền Bắc, nhiệm vụ của cách mạng miền Nam sau Hiệp định Pari năm 1973 nhằm tiến tới giải phóng hoàn toàn miền năm.. -Cuộc Tổng
Trang 1Bài 23 KHÔI PHỤC VÀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ – XÃ HỘI MIỀN BẮC GIẢI PHÓNG HOÀN TOÀN MIỀN NAM (1973 – 1975)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC.
1 Kiến thức:
-Có những hiểu biết về nhiệm vụ của cách mạng miền Bắc, nhiệm vụ của cách mạng miền Nam sau Hiệp định Pari năm 1973 nhằm tiến tới giải phóng hoàn toàn miền năm
-Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975; về ý nghĩa lịch sự và nguyên nhân thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mĩ, cứu nước
2 Về thái độ, tình cảm, tư tưởng:
Bồi dưỡng lòng yêu nước, tinh thần dân tộc,tình cảm ruột thịt Bắc – Nam, niềm tự hào dân tộc, niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng
3 Kỹ năng:
- Rèn luyện kĩ năng phân tích, nhận định, đánh giávề âm mưu, thủ đoạn của địch sau Hiệp định Pari năm 1973 về Việt Nam; điều kiện và thời cơ sau khi Mĩ rút hết quân về nước; chủ trương, kế hoạch đúng đắn, sáng tạo, linh hoạt giải phóng hoàn toàn miền Nam
- Tinh thần chiến đấu, ý chí thống nhất Tổ quốc; ý nghĩa lịch sử và nguyên nhân thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước
II THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY HỌC.
- Ảnh, lược đồ trong SGK
- Tài liệu tham khảo trong SGV
- Tham khảo thêm Đại cương Lịch sử Viết Nam, Tập III
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY- HỌC.
1.Kiểm tra bài cũ.
Câu hỏi: - So sánh âm mưu và thủ đoạn giữa chiến lược chiến tranh cục bộ và chiến lược Việt Nam hóa chiến tranh?
- Hoàn cảnh, nội dung của Hiệp định Paris 1973 về chấm dứt chiến tranh ở Việt Nam?
Trang 22.Bài mới: Đặt câu hỏi: Sau Hiệp định Pari năm 1973 về Việt Nam, cách mạng từng miền Bắc –
Nam thực hiện những nhiệm vụ gì?
3.Tiến trình tổ chức dạy-học.
Hoạt động: cả lớp và cá nhân.
Ở mục này yêu cầu theo dõi SGK, GV khái quát một
số ý chính sau:
+ Âm mưu của Mỹ – Nguỵ:
- Mỹ tiếp tục viện trợ QS, KT cho cq SG.
- Tiến hành chiến dịch “ Tràn ngập lãnh thổ” , mở
nhiều cuộc hành quân nhằm bình định và lấn chiếm
vùng giải phóng.
+ Cuộc chiến đấu của quân và dân miền Nam:
- Tháng 7/1973 BCH TW Đảng họp hội nghị lần thứ
21: Tiếp tục cách mạng DTDCND bằng bạo lực
cách mạng, nắm vững chiến lược tiến công trên cả
3 mặt trận:qs,ct,ng.
+ Kết quả: - Từ 12/2/1974 – 6/1/1975 thắng lợi
trong chiến dịch đường 14 gp Phước Long.
- Dấu hiệu sự suy yếu của quân đội SG.
+ Chính trị, ngoại giao:
- Tố cáo Mỹ – Nguỵ vi phạm Hiệp định.
- Đòi thi hành các quyền tự do dân chủ.
-Ở các vùng giải phóng: khôi phục sx, tăng nguồn
dự trữ chiến lược.
I MIỀN BẮC KHÔI PHỤC VÀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ –
XÃ HỘI, RA SỨC CHI VIỆN CHO MIỀN NAM (Không dạy)
II MIỀN NAM ĐẤU TRANH CHỐNG ĐỊCH “BÌNH ĐỊNH – LẤN CHIẾM” TẠO THẾ VÀ LỰC TIẾN TỚI GIẢI PHÓNG HOÀN TOÀN
- 7/1973, BCH TW Đảng họp hội nghị lần thứ 21: Tiếp tục cách mạng DTDCND bằng bạo lực cách mạng, nắm vững chiến lược tiến công trên cả 3 mặt trận:qs,ct,ng
- Cuối 1974 đầu 1975,ta mở đợt hoạt động quân sự, trọng tâm
là đồng bằng sông Cửu long và Đông Nam Bộ, giành thắng lợi vang dội ở Phước long (6-1-1975)
- Chiến thắng Phước Long thấy rõ sự lớn mạnh của ta và khả năng thắng lớn của ta, sự suy yếu bất lực của quân đội Sài Gòn
và khả năng can thiệp của Mĩ là rất hạn chế
III GIẢI PHÓNG HOÀN TOÀN MIỀN NAM, GIÀNH TOÀN VẸN LÃNH THỔ TỔ QUỐC
1- Chủ trương, kế hoạch giải phóng Miền Nam
Cuối 1974 đầu 1975, Bộ chính trị trung ương Đảng đề ra kế hoạch giải phóng hoàn toàn miền Nam trong 2 năm 1975 –
1976, nhưng nhấn mạnh “cả 1975 là thời cơ” và “nếu thời cơ đến vào đầu hoặc cuối 1975 thì lập tức giải phóng miền Nam ngay trong năm 1975”.
Cần phải tranh thủ thời cơ đánh nhanh thắng nhanh để đỡ thiệt hại về người và của cho nhân dân
2- Diễn biến cuộc tổng tiến công và nổi dậy xuân 1975
Trang 3Hoạt động: cả lớp và cá nhân.
GV khái quát chủ trương chiến lược của trong kế
hoạch giải phóng hoàn toàn miền Nam thống nhất
đất nước.
Làm rõ tại hội nghị của BCH Trung ương mở rộng
họp từ ngày 18/12/1974-08/01/1975 đã đề ra kế
hoạch giải phóng miền Nam trong vòng 2 năm
(1975-1976) BCT còn dự kiến nếu thời cơ đến thì
giải phóng miền Nam trong năm 1975
- Đầu năm 1975 khi thời cơ đến nhanh, Bộ Chính
trị quyết định thực hiện cuộc tổng tiến công và nổi
dậy, thời gian gần 2 tháng, bằng 3 chiến lược lớn.
Hoạt động: nhóm.
GV dùng lược đồ diễn biến cuộc tổng tiến công và
nổi dậy xuân 1975, yêu cầu HS xác định vị trí và
hướng tấn công chủ yếu của từng chiến dịch, rồi
nêu câu hỏi cho từng nhóm tiến hành thảo luận.
GV chia lớp thành 3 nhóm.
- Nhóm 1: Tường thuật diễn biến chính của chiến
dịch Tây Nguyên?
- Nhóm 2: Tường thuật diễn biến chính của chiến
dịch Huế – Đà Nẵng?
- Nhóm 3: Tường thuật diễn biến chính của chiến
dịch Hồ Chí Minh?
HS các nhóm thảo luận, rồi cử đại diện nhóm trình
bày, nhóm khác bổ sung GV nhận xét và chốt ý
a- Chiến dịch Tây Nguyên (4/ 3 đến 24/ 3/1975)
4/ 3/1975 ta đánh nghi binh ở Plâycu - Kontum nhằm thu hút lực lượng địch
10/ 3/1975 ta bất ngờ đánh Buôn Ma Thuột, đến ngày 11/ 3 ta giành thắng lợi
12/ 3/1975 đập tan cuộc phản công của địch tại Buôn Ma Thuột
14-3-1975, địch được lệnh rút toàn bộ quân khỏi Tây Nguyên
về giữ vùng ven biển miền Trung Trên đường rút chạy, địch bị quân ta truy kích tiêu diệt
Ngày 24/ 3/1975 Tây Nguyên hoàn toàn giải phóng
Ý nghĩa: Chuyển cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước của ta
từ tiến công chiến lược sang tổng tiến công chiến lược trên toàn miền Nam
b- Chiến dịch Huế – Đà Nẵng (21/ 3 đến 29/ 3/1975)
19/ 3/ 1975 ta giải phóng Quảng Trị
21/ 3/1975, quân ta tấn công Huế và chặn đường rút chạy của địch
Ngày 26/ 3 ta giải phóng thành phố Huế và toàn tỉnh Thừa Thiên
Cùng thời gian giải phóng Huế, quân ta tiến vào giải phóng Tam Kỳ, Chu Lai, Quảng Ngãi
29/ 3/ 1975 quân ta từ nhiều hướng tiến công Đà Nẵng và đến
3 giờ chiều cùng ngày thì giải phóng Đà Nẵng
Từ cuối tháng 3 đầu tháng 4, các tỉnh còn lại ven biển miền Trung, Nam Tây Nguyên và một số tỉnh ở Nam Bộ, các đảo biển miền Trung cũng lần lượt được giải phóng
Ý nghĩa: gây nên tâm lí tuyệt vọng trong ngụy quyền, đưa cuộc tổng tiến công và nổi dậy của quân dân ta tiến lên một bước mới với sức mạnh áp đảo
c- Chiến dịch Hồ Chí Minh (26/ 4 đến 30/ 4/ 1975)
Sau thăng lợi của chiến dịch Tây Nguyên và Huế - Đà Nẵng,
Bộ chính trị trung ương Đảng quyết định giải phóng MN trước
Trang 4Hoạt động: cả lớp và cá nhân.
GV nêu câu hỏi phát vấn:
- Nêu ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến chống
Mỹ cứu nước?
HS suy nghĩ trả lời câu hỏi , GV nhận xét và chốt ý,
yêu cầu làm rõ các ý sau:
-Thắng lợi vĩ đại nhất trong lịch sử chiến tranh giải
phóng dân tộc.
- Mở ra kỷ nguyên mới : độc lập ,thống nhất, đi lên
CNXH.
HS nghe và ghi chép.
Hoạt động: cả lớp
Trình bày nguyên nhân thắng lợi của cuộc kháng
chiến chống Mỹ cứu nước?
HS suy nghĩ trả lời câu hỏi GV nhận xét và chốt ý,
yêu cầu làm rõ các ý chính sau:
Nguyên nhân chủ quan:
- Sự lãnh đạo của Đảng, đứng đầu là Chủ tịch Hồ
Chí Minh với đường lối chính trị, quân sự đúng đắn
và sáng tạo, độc lập và tự chủ.
- Nhân dân ta có truyền thống yêu nước, trong
cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước do Đảng lãnh
đạo, truyền thống đó được phát huy cao độ trở
thành sức mạnh của cả dân tộc.
mùa mưa
Chiến dịch giải phóng Sài Gòn - Gia Định được Bộ chính trị quyết định mang tên Chiến dịch Hồ Chí Minh
Trước khi bắt đầu chiến dịch giải phóng Sài Gòn, quân ta tiến công Xuân Lộc và Phan Rang – những căn cứ phòng thủ trọng yếu của địch bảo vệ Sài Gòn từ phía đông:
Ngày 16- 4-1975 ta chọc thủng tuyến phòng thủ Phan Rang Ngày 21- 4-1975 giải phóng Xuân Lộc
17h ngày 26- 4- 1975, quân ta được lệnh nổ súng mở đầu chiến dịch 5 cánh quân ta vượt qua tuyến phòng thủ vòng ngoài của địch tiến vào trung tâm Sài Gòn, đánh chiếm các cơ quan đầu não của chúng
10 h 45’ ngày 30- 4- 1975, xe tăng và bộ binh của ta tiến vào Dinh Độc Lập bắt sống toàn bộ Nội các Sài Gòn – Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng vô điều kiện
11h 30’ ngày 30-4-1975, lá cờ cách mạng tung bay trên nóc Dinh Độc Lập báo hiệu chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng Chiến dịch Hồ Chí Minh thắng lợi tạo điều kiện thuận lợi để giải phóng hoàn toàn miền Nam Ngày 2- 5- 1975, miền Nam hoàn toàn giải phóng
IV- NGUYÊN NHÂN THẮNG LỢI, Ý NGHĨA LỊCH SỬ CỦA CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG MĨ CỨU NƯỚC (1954 – 1975)
1- Nguyên nhân thắng lợi
Sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng đứng đầu là chủ tịch Hồ Chí Minh với đường lối chính trị, quân sự, phương pháp cách mạng đúng đắn, sáng tạo, độc lập và tự chủ
Truyền thống yêu nước nồng nàn của nhân dân ta, tinh thần đoàn kết chiến đấu dũng cảm vì sự nghiệp cách mạng
Hậu phương miền Bắc vững chắc đáp ứng kịp thời các yêu cầu của cuộc chiến đấu ở hai miền
Sự đoàn kết chiến đấu của nhân dân 3 nước Đông Dương
Trang 5- Miền Bắc XHCN được bảo vệ vững chắc được
xây dựng củng cố và tăng lên không ngừng về tiềm
lực kinh tế, quốc phòng, đã làm tốt nghĩa vụ hậu
phương đáp ứng ngày càng lớn yêu cầu chi viện sức
người, sức của cho tiền tuyến.
HS nghe và ghi chép.
Sự đồng tình ủng hộ và giúp đỡ to lớn của Liên Xô, Trung Quốc và các nước XHCN khác, của các lực lượng tiến bộ trên thế giới
2- Ý nghĩa lịch sử
Kết thúc 21 năm chiến đấu chống Mỹ và 30 năm chiến tranh GPDT, bảo vệ tổ quốc từ sau cách mạng tháng tám
Chấm dứt hoàn toàn ách thống trị của chủ nghĩa thực dân- đế quốc ở nước ta Hoàn thành cuộc cách mạng dân tộc dân chủ trong cả nước và thống nhất đất nước
Mở ra kỉ nguyên mới của lịch sử dân tộc – kỉ nguyên đất nước độc lập, thống nhất đi lên CNXH
Tác động mạnh đến tình hình nước Mĩ và thế giới, là nguồn
cổ vũ to lớn đối với phong trào giải phóng dân tộc thế giới
4 Củng cố:
- Chủ trương kế hoạch giải phóng miền Nam của Đảng
- Cuộc tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân 1975 (chiến dịch Tây Nguyên, Huế, Đà Nẵng)
- Ý nghĩa lịch sử và nguyên nhân thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước (1954-1975)
5 Dặn dò : Học và chuẩn bị bài mới.