Giáo án Lịch sử 12 bài 14: Phong trào cách mạng 1930 1935

- Hiểu được phong trào cách mạng đầu tiên do Đảng ta lãnh đạo về các mặt: lực lượng tham gia, hình thức đấu tranh, mục tiêu đấu tranh, qui mô phong trào, so sánh với các phong trào chống

Giáo án môn Lịch sử lớp 12 Bài 14 – PHONG TRÀO CÁCH MẠNG 1930 - 1935

I Mục tiêu

Học xong bài này, học sinh cần:

1 Kiến thức

- Biết được những nét chính về tình hình kinh tế, chính trị, xã hội Việt Nam trong thời kì khủng hoảng kinh tế thế giới 1929 – 1933

- Hiểu được phong trào cách mạng đầu tiên do Đảng ta lãnh đạo về các mặt: lực lượng tham gia, hình thức đấu tranh, mục tiêu đấu tranh, qui mô phong trào, so sánh với các phong trào chống Pháp của các tổ chức giai đoạn trước

- Trình bày được diễn biến chủ yếu của phong trào cách mạng 1930 – 1931 mà đỉnh cao là Xô viết Nghệ – Tĩnh

2 Kĩ năng

- Rèn luyện cho học sinh kĩ năng xác định kiến thức cơ bản để nắm vững bài

- Rèn luyện kĩ năng tư duy lôgic, phân tích, tổng hợp, nhận định các dự kiện lịch sử

3 Tư tưởng, thái độ

Bồi dưỡng cho học sinh lòng tự hào về truyền thống đầu tranh bất khuất của dân tộc, niềm tin tưởng tuyệt đối về sự lãnh đạo của Đảng Từ đó học sinh biết xác định trách nhiệm của mình trong việc phấn đấu để giữ gìn những thành quả cách mạng mà Đảng ta

đã đem lại trong chếin đấu cũng như xây dựng đất nước

II Gợi ý tiến trình và phương pháp tổ chức dạy học

1 Ổn định lớp học

2 Kiểm tra bài cũ

GV có thể sử dụng câu hỏi sau:

1 Trình bày hoàn cảnh, nội dung, ý nghĩa của Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam

- Nêu nội dung, ý nghĩa Chính cương vắn tắt, sách lược vắn tắt của Đảng Cộng sản Việt Nam 3/2/1930)

3 Bài mới

Chuẩn kiến thức

(Kiến thức cần đạt)

Hoạt động dạy – học của thầy, trò

I Việt Nam trong những năm

1929 – 1933

1.Tình hình kinh tế

Từ năm 1930, kinh tế Việt Nam

bắt đầu suy thoái: gạo lúa sụt

giảm, ruộng bỏ hoang nhiều;

công nghiệp hầu hết bị suy giảm,

xuất khẩu đình đốn, hàng hóa

khan hiếm, giá cả đắt đỏ

Hoạt động : GV trình bày nêu vấn đề: trong

những năm 1929 – 1933, kinh tế thế giới lâm vào cuộc khủng hoảng trầm trọng, ảnh hưởng

đến tình hình nước ta Vậy tình hình kinh tế, xã

hội nước ta giai đoạn này như thế nào? Tác động của nó tới phong trào cách mạng?

HS: Nghiên cứu SGK, trao đổi và trả lời:

GV: Nhận xét, bổ sung và phân tích (dựa vào số

liệu trong SGK)

-Về sự ảnh hưởng của khủng hoảng đến kinh tế:

vì kinh tế Việt Nam vốn đã bị phụ thuộc nặng

nề vào kinh tế Pháp.Chính quyền thực dân Đông Dương đã thi hành một loạt các biện pháp kinh

tế - tài chính dùng tiền của ngân hàng Đông Dương trợ cấp cho các công ty tư bản đang có nguy cơ phá sản, tìm mọi biện pháp tăng thuế và đặt ra những thuế mới, đồng tiền Đông dương bị phá giá Ngân sách Đông dương phải chi cho bộ máy thống trị và góp vào quỹ nước Pháp, năm

1931 chi 77%

2.Tình hình xã hội -Về ảnh hưởng đến tình hình xã hội: trong thời

Cuộc khủng khoảng kinh tế thế

giới 1929 – 1933 làm trầm trọng

hơn tình hình xã hội ở Việt Nam

+Nông dân bị địa chủ cướp ruộng

đất, nạn sưu cao thuế năng hoành

hành, họ bị bần cùng hoá không lối

thoát

+Công nhân, thợ thủ công bị thất

nghiệp, nhiều cửa hiệu phải đóng

cửa

-Tình cảnh trên làm cho mâu thuẫn

dân tộc và mâu thuẫn giai cấp ngày

càng sâu sắc

kỳ này, các giai cấp, tầng lớp trong xã hội đều rất khốn khổ, công nhân bị thất nghiệp, nông dân bị mất đất, sưu cao thuế năng, bị bần cùng hoá, tiểu thương, tiểu chủ, thợ thủ công, viên chức, trí thức cũng sống điêu đứng Địa chỉ nhỏ

bị sa sút Một số tư sản dân tộc bị phá sản, vỡ

nợ Chính vì thế, mâu thuẫn trong xã hội, nhất là mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc Việt Nam và thực dân Pháp xâm lược ngày càng gay gắt Đặt ra vấn đề cấp thiết có những phong trào cách mạng phản ánh được tâm tư, nguyện vọng của người dân

HS lắng nghe và ghi chép ý chính

II Phong trào cách mạng 1930

– 1931 với đỉnh cao Xô viết

Nghệ – Tĩnh

1 Phong trào cách mạng 1930 –

1931

- Từ tháng 2 đến tháng 4/1930,

nhiều phong trào đấu tranh của

công nhân và nông dân đã nổ ra

- Ngày 1/5/1930, lần đầu tiên công

nhân Việt Nam kỉ niệm ngày quốc

tế lao động, phong trào nổ ra ở

nhiều nơi trong cả nước, đặc biệt ở

các thành phố lớn

- Tháng 9/1039, phong trào lên cao

Hoạt động 1

GV thông báo về sự bùng nổ của phong trào

công nhân và nông dân trong cả nước, mục tiêu

là đấu tranh đòi cải thiện đời sống

GV đặt câu hỏi: Phong trào cách mạng thời kì

này có điểm gì khác?

HS dựa vào SGK và trả lời

GV nhấn mạnh tới vai trò của Đảng, tạo ra bước ngoặt cho phong trào mà tiêu biểu là sự kiện 1/5/1930

Hoạt động 2

GV sử dụng lược đồ “Phong trào xô viết Nghệ

Tĩnh” và khai thác lược đồ như sau:

-Học sinh quan sát lược đồ và nhận xét, phong

nhất ở hai địa phương Nghệ An và

Hà Tĩnh với sự tham gia của hàng

nghìn nông dân, có sự tham gia của

công nhân

- Ngày 12/9/1930, nhân dân Hưng

Nguyên nổi dậy tiến về thành phố

Vinh gương cao các khẩu hiệu “đả

đảo chủ nghĩa đế quốc” đòi giảm

sưu thuế Mặc dù bị đàn áp nhưng

phong trào vẫn nổ ra mạnh mẽ, hệ

thống chính quyền thực dân bị tê

liệt ở nhiểu nơi, các xô viết được

thành lập

trào cách mạng phát triển mạnh nhất là ở khu vực nào?

-Tính thống nhất của các địa phương?

HS quan sát lược đồ và trả lời Tiếp đó, GV sử dụng lược đồ và tường thuật sự kiện ở Hưng Nguyên – Nghệ An

Đỉnh cao nhất của phong trào 1930 – 1931 ở Nghệ Tĩnh là cuộc biểu tỉnh khổng lồ của gần 3 vạn nông dân huyện Hưng Nguyên kéo về Vinh đòi giảm sưu thuế…Thực dân Pháp đã đàn áp đẫm máu cuộc biểu tình, chúng dùng máy bay ném bom đoàn biểu tình, làm cho 217 người chết, 126 người bị thương Sự đàn áp đó không dập tắt được phong trào, phong trào càng phát triển mạnh hơn, quyết liệt hơn

2 Xô viết Nghệ – Tĩnh

- Trong những năm 1930 -1931,

các xô viết được hình thành ở

nhiều huyện ở Nghệ An và Hà

Tĩnh, nên gọi là xô viết Nghệ –

Tĩnh

- Các xô viết thực sự là chính

quyền kiểu mới

+Về chính trị: quần chúng tự do

tham gia hoạt động các đoàn thẻ

cách mạng, tự do hội họp, các đội

Hoạt động 1: GV giới thiệu thời gian xuất hiện

và địa bà chủ yếu của các xô viết: Tại Nghệ An,

xô viết đã ra đời từ tháng 9/1930 tại các xã thuộc huyện Thanh Chương, Nam Đàn, Anh Sơn, Nghi Lộc…Tại Hà Tĩnh, các Xô viết ra đời

từ cuối 1930 đến đầu 1931 tại các xã thuộc huyện Can Lộc, Nghi xuân, Hương Khê…

Hoạt động 2

GV hướng dẫn học sinh tìm hiểu về các xô viết, thông qua các gợi ý như sau:

GV yêu cầu học sinh dùng bút chì, gạch chân những ý chính đề cập đến tổ chức và hoạt động của các xô viết Đồng thời thấy được tính tích cực trong những chính sách đó

HS- GV: Học sinh thực hiện nhiệm vụ của mình

tự vệ đỏ và toà án nhân dân được

thành lập

+Về kinh tế: tịch thu ruộng đất

của địa chủ chia cho dân nghèo,

bãi bỏ những thứ thuế vô lí

+Về văn hóa - xã hội: mở lớp dạy

chữ quốc ngữ, xoá bỏ mọi nạn xã

hội như cờ bạc, rượu, chè

và trả lời theo những gợi ý của giáo viên

GV phân tích: Xô viết Nghệ - Tĩnh là đỉnh cao nhất của phong trào cách mạng 1930 – 1931 ở nước ta, tuy nó chỉ tồn tại được 4 – 5 tháng, sau

đó thực dân pháp đàn áp khốc liệt, dìm xô viết Nghệ - Tĩnh trong biển máu Nhưng, xô viết Nghệ - Tĩnh để lại cho chúng ta nhiều bài học kinh nghiệm quý báu về kết hợp hai nhiệm vụ chiến lược: dân tộc và dân chủ, về liên minh công nông, về vấn đề thành lập mặt trận dân tộc thống nhất và xây dựng chính quyền mới

3 Hội nghị lần thứ nhất Ban

chấp hành trung ương lâm thời

Đảng cộng sản Việt Nam

(10-1930)

- Hội nghị họp vào tháng

10/1930 tại Hương Cảng, do

đồng chí Trần Phú chủ trì

- Nội dung:

+ Đổi tên Đảng Cộng sản Việt

Nam thành Đảng cộng sản Đông

Dương

+ Cử Ban chấp hành Trung ương

chính thức do Trần Phú làm tổng

bí thư

Hoạt động 1: GV thông báo kiến thức về thời

gian, địa điểm diễn ra hội nghị tháng 10 năm

1930 Hướng dẫn học sinh ghi nhớ 3 nội dung của Hội nghị

GV nên sử dụng chân dung và giới thiệu vài nét

về đồng chí Trần Phú: Ông sinh năm 1904 tại Đức Thọ, Hà Tĩnh, được giác ngộ chủ nghĩa Mác Lênin Năm 1930 ông được giao soạn thảo Luận cương chính trị và được bầu làm Tổng bí thư Năm 1931, ông bị giặc Pháp bắt và mất tại nhà thương Chợ Quán, 27 tuổi Trước khi mất ông còn nhắn nhủ đồng chí của mình là “Hãy giữ vững khí tiết chiến đấú”

Hoạt động 2

GV hướng dẫn học sinh tìm hiểu về Luận cương tháng 10/1930 Sử dụng

Phiếu học tập

Hoàn thành những nội dung sau về Luận cương tháng 10/1930

+ Thông qua Luận cương chính

trị của Đảng, gồm các vấn đề:

Đường lối chiến lược (ừ cách

mạng tư sản dân quyền tiến thẳng

lên cách mạng XHCN bỏ qua thời

kì TBCN); nhiệm vụ chiến lược

(đánh đổ phong kiến và đánh đổ

đế quốc); động lực cách mạng

(công nhân và nông dân); lãnh

đạo cách mạng (giai cấp công

nhân, đội tiên phong là Đảng

cộng sản)

* Nhận xét

+ Chưa thấy rõ mâu thuẫn chủ

yếu của cách mạng Đông Dương,

không đưa vấn đề dân tộc lên

hàng đầu, mà nặng về đấu tranh

giai cấp và cách mạng ruộng đất

+ Chưa đánh giá đúng khả năng

cách mạng của tiểu tư sản và khả

năng có thể lôi kéo một bộ phận

tư sản dân tộc, địa chủ yêu nước

tham gia mặt trận thống nhất

chống đế quốc và tay sai

-Chiến lược cách mạng

-Nhiệm vụ cách mạng

-Động lực cách mạng

-Lãnh đạo cách mạng

-Mối quan hệ cách mạng Việt Nam với thế giới

Học sinh dựa vào SGK hoàn thành phiếu học tập trong thời gian 3 phút Hết thời gian, GV ưu tiên những học sinh làm xong trước lên trình bày

GV nhận xét, bổ sung và cung cấp thông tin phản hồi

HS bổ sung phiếu học tập

Hoạt động 3: GV hướng dẫn học sinh nhận xét

về Luận cương chính trị và so sánh với Cương lĩnh đầu tiên của Đảng

HS vận dụng kiến thúc đã học và SGK để trả lời

GV nhận xét và nhấn mạnh khi so sánh hai văn kiện trên Từ những hạn chế của Luận cương tháng 10/1930 lại càng thấy được sự sáng tạo của Nguyễn Ái Quốc trong Cương lĩnh đầu tiên, đúng đắn và phù hợp với thực tiễn cách mạng Việt Nam Có thể lấy vấn đề lực lượng cách mạng để làm rõ nhận định này

4 Ý nghĩa lịch sử và bài học

kinh nghiệm của phong trào

Hoạt động

cách mạng 1930 -1931

a.Ý nghĩa:

- Là cuộc tổng diễn tập đầu tiên

của Đảng ta cho cách mạng tháng

Tám 1945

- Khẳng định sự lãnh đạo đúng

đắn của Đảng, khối liên minh

công nông hình thành

- Đảng ta được công nhận là bộ

phận của Quốc tế cộng sản

b Bài học kinh nghiệm:

Bài học về công tác tư tưởng, liên

minh công nông, xây dựng mặt

trận dân tộc thống nhất và lãnh

đạo quần chúng đấu tranh

GV hướng dẫn học sinh tìm hiểu về ý nghĩa lịch

sử và bài học kinh nghiệm của phong trào 1930 -1931

GV gợi ý: Đây là phong trào đầu tiên khi Đảng

ta ra đời và đỉnh cao là phong trào xô viết Nghệ Tĩnh Vậy phong trào có ý nghĩa lịch sử như thế nào và để lại bài học lịch sử gì?

HS vận dụng những kiến thức vừa học để trả lời

GV nhấn mạnh và lưu ý học sinh ghi ý chính vào vở

HS lắng nghe và ghi chép

III.Phong trào cách mạng trong

năm qua 1932 – 1935

1 Cuộc đấu tranh hồi phục

phong trào cách mạng

- Cuộc khủng bố trắng của thực

dân Pháp đã gây tổn thất lớn cho

phong trào cách mạng

- Năm 1932, Đảng ta nhận chỉ thị

của Quốc tế Cộng sản tổ chức

Ban lãnh đạo Trung ương Đảng

Hoạt động

GV thông báo: Cuối năm 1931, phong trào cách mạng Việt Nam tạm thời lắng xuống, chính quyền thực dân Pháp vẫn tiếp tục chính sách khủng bố nhằm tiêu diệt tận gốc Đảng cộng sản

và lực lượng yêu nước Cho nên Đảng ta đã lãnh đạo cuộc đấu tranh hồi phục phong trào cách mạng (1932 – 1935)

GV nhấn mạnh đến tình thần khí tiết của các chiến sĩ cách mạng bị bắt tù đầy Trong hoàn

- Tháng 6-1932, Đảng đưa ra

chương trình hành động Các tổ

chức Đảng được hồi phục và

củng cố, ban lãnh đạo Hải ngoại

được thành lập do đồng chí Lê

Hồng Phong đứng đầu, các xứ ủy

Nam Kì, Bắc Kì được khôi phục

 Năm 1935, các tổ chức Đảng và

phong trào cách mạng được hồi

phục

cảnh đó, những người cộng sản vẩn kiên cường đấu tranh để hồi phục lực lượng cách mạng

HS lắng nghe

GV yêu cầu học sinh theo dõi quá trình phục hồi của tổ chức Đảng ở trong và ngoài nước Có thể giới thiệu về cuộc đời và sự nghiệp của Lê Hồng Phong

HS lắng nghe và ghi ý chính

2 Đại hội Đại biểu toàn quốc

lần thứ nhất Đảng Cộng Sản

Đông dương (3/1935)

- Đại hội được tổ chức tháng

3/1935 tại Ma Cao (Trung Quốc)

- Nội dung:

+ Xác định 3 nhiệm vụ chủ yếu

của Đảng trong thời gian sắp tới

là: củng cố và phát triển Đảng,

tranh thủ quần chúng rộng rãi,

chống chiến tranh đế quốc

+ Thông qua nghị quyết, điều lệ

Đảng

+ Bầu BCH Trung ương, do đồng

chí Lê Hồng Phong làm Tổng bí

Hoạt động 1

GV thông báo hoàn cảnh lịch sử: đầu năm 1935, khi hệ thống tổ chức Đảng được xây dựng và chấp nối lại, Ban lãnh đạo Hải ngoại quyết định triệu tập Đại hội Đại biểu lần thứ nhất của Đảng (3-1935)

Hoạt động 2

GV hướng dẫn học sinh tìm hiểu về nội dung và

ý nghĩa lịch sử của Đại hội lần thứ nhất

GV yêu cầu học sinh dùng bút chì và gạch chân những kiến thức trong SGK để trả lời những câu hỏi sau:

-Đại hội xác định nhiệm vụ của cách mạng nước

ta thời kì sắp tới là gì?

-Ai được bầu làm Tổng bí thư

-Đại hội lần thứ nhất được tiến hành có ý nghĩa

- Ý nghĩa: Đánh dấu Đảng đã

khôi phục được hệ thống tổ chức

từ Trung ương đến địa phương

cũng như các tổ chức quần chúng

như thế nào trong bối cảnh Đảng ta vừa trải qua một thời kì khó khăn

HS thực hiện nhiệm vụ của mình, chọn lọc ghi ý chính vào vở

III Củng cố, dặn dò

1 Củng cố

Giáo viên tiến hành củng cố thông qua một số câu hỏi

- Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến phong trào cách mạng 1930 – 1931

- Hãy chứng minh rằng; Xô - Viết Nghệ - Tĩnh là chính quyền kiểu mới

- Hãy nêu nội dung cơ bản của Luận cương chính trị của Đảng (tháng 10 năm 1930)

2 Bài tập về nhà

- Hãy nêu nhận xét về phong trào cách mạng 1930 – 1931

- Sưu tầm thơ ca về Xô viết Nghệ - Tĩnh

- Tìm hiểu trước nội dung bài 15