Quản lý mạng lưới đường giao thông thành phố yên bái, tỉnh yên bái có tính đến yếu tố tác động của biến đổi khí hậu

QUẢN LÝ MẠNG LƯỚI ĐƯỜNG ĐÔ THỊ QUẬN THANH XUÂN THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG Chuyên ngành: Quản lý đô thị và công trình Mã số: 60.58.01.06 TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI NGUYỄN YÊN HI

6

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

-

NGUYỄN DUY LINH

QUẢN LÝ MẠNG LƯỚI ĐƯỜNG ĐÔ THỊ QUẬN THANH XUÂN THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

Hà Nội – 2015

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

-

NGUYỄN DUY LINH

Khóa: 2013-2015

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

-

NGUYỄN YÊN HIỀN

QUẢN LÝ MẠNG LƯỚI ĐƯỜNG GIAO THÔNG THÀNH PHỐ YÊN BÁI, TỈNH YÊN BÁI CÓ TÍNH ĐẾN YẾU TỐ TÁC ĐỘNG

CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

Yên Bái - 2019

QUẢN LÝ MẠNG LƯỚI ĐƯỜNG ĐÔ THỊ QUẬN THANH XUÂN THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

Chuyên ngành: Quản lý đô thị và công trình

Mã số: 60.58.01.06

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

NGUYỄN YÊN HIỀN

KHÓA 2017 - 2019

QUẢN LÝ MẠNG LƯỚI ĐƯỜNG GIAO THÔNG THÀNH PHỐ YÊN BÁI, TỈNH YÊN BÁI CÓ TÍNH ĐẾN YẾU TỐ TÁC ĐỘNG

CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

Chuyên ngành: Quản lý đô thị và công trình

Mã số: 60 58 01 06

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS TS NGUYỄN LÂM QUẢNG

Yên Bái - 2019

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin trân trọng bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc của mình tới Thầy giáo - PGS TS Nguyễn Lâm Quảng - Người thầy đã tận tình hướng dẫn, động viên và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và thực hiện luận văn

Xin chân thành cảm ơn tới cơ quan nơi tôi công tác UBND thành phố Yên Bái, gia đình và đồng nghiệp giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt thời gian học tập nghiên cứu cũng như thời gian làm luận văn tốt nghiệp

Tôi cũng xin gửi tới Ban Giám hiệu, Khoa Sau đại học, các đơn vị chức năng, các thầy, cô giáo và cán bộ của Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội lời cảm ơn chân thành và sâu sắc nhất

Hà Nội, tháng năm 2019

Nguyễn Yên Hiền

LỜI CAM ĐOAN

Luận văn này do chính tôi nghiên cứu Các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực và các thông tin trích dẫn đã được chỉ rõ nguồn gốc

Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về lời cam đoan trên

Tác giả

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ MẠNG LƯỚI ĐƯỜNG GIAO THÔNG TP YÊN BÁI, TỈNH YÊN BÁI

6

1.1 Giới thiệu chung về thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái 6

1.2 Thực trạng về mạng lưới đường đô thị TP Yên Bái 15

1.3 Thực trạng công tác quản lý mạng lưới đường giao thông thành

phố Yên Bái ứng phó với biến đổi khí hậu

23

1.3.1 Thực trạng về ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đối với mạng lưới

đường thành phố Yên Bái

23

1.3.2 Thực trạng công tác quản lý mạng lưới đường đô thị TP Yên Bái 27

1.4 Đánh giá chung về công tác quản lý mạng lưới đường đô thị TP

Yên Bái, tỉnh Yên Bái

TP YÊN BÁI, TỈNH YÊN BÁI ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

2.1 Đặc tính, vai trò và chức năng cơ bản của HT giao thông đô thị 34 2.1.1 Đặc tính của hệ thống giao thông và các công trình HTKT đô thị 34

2.1.3 Chức năng, phân loại mạng lưới đường đô thị 35

2.2.1 Các yêu cầu trong quản lý mạng lưới đường đô thị 37 2.2.2 Quản lý nhà nước hệ thống giao thông đô thị 39

2.3 Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu tới hệ thống giao thông đô thị 42 2.3.1 Phương pháp và công cụ đánh giá tác động của biến đổi khí hậu

trong lĩnh vực giao thông

42

2.4 Cơ sở pháp lý quản lý mạng lưới đường đô thị 46 2.4.1 Các văn bản do cơ quan nhà nước Trung ương ban hành 46 2.4.2 Văn bản do tỉnh Yên Bái và thành phốYên Bái ban hành 48 2.4.3 Kịch bản biến đổi khí hậu đối với tỉnh Yên Bái và thành phố Yên Bái 48 2.4.4 Định hướng phát triển GT thành phố Yên Bái đến năm 2030 50

2.5 Kinh nghiệm về công tác quản lý hệ thống giao thông của Việt

Nam và một số nước trên thế giới ứng phó với biến đổi khí hậu

57

CHƯƠNG 3 ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP QUẢN LÝ MẠNG LƯỚI ĐƯỜNG

TP YÊN BÁI, TỈNH YÊN BÁI CÓ TÍNH ĐẾN YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

66

3.1 Mục tiêu, quan điểm và nguyên tắc quản lý xây dựng mạng lưới

đường đô thị TP Yên Bái có tính đến ảnh hưởng biến đổi khí hậu

66

3.2 Đề xuất nội dung yêu cầu về quy hoạch mạng lưới đường TP Yên

Bái có tính đến ảnh hưởng của biến đổi khí hậu

68

3.2.1 Yêu cầu về quy hoạch 69 3.2.2 Yêu cầu về ứng phó với biến đổi khí hậu 70 3.3 Đề xuất giải pháp quản lý kỹ thuật mạng lưới đường TP Yên Bái

có tính đến ảnh hưởng của biến đổi khí hậu

3.3.3 Giải pháp tăng cường hệ thống thoát nước mặt nhằm hạn chế ngập

úng khu dân cư và các tuyến đường nội thị thành phố

80

3.3.4 Giải pháp sử dụng vật liệu bền vững xây dựng đường trong trường

hợp ngập nước

82

3.3.5 Giải pháp nâng cao cốt nền ở các khu vực mở rộng, các khu đô thị

mới của thành phố Yên Bái

82

3.4 Đề xuất bổ sung về cơ chế, chính sách, tổ chức bộ máy quản lý và

thu hút đầu tư xây dựng MLĐ thành phố Yên Bái có tính đến ảnh hưởng của biến đổi khí hậu

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT

UBND Ủy ban nhân dân

GTVTĐT Giao thông vận tải đô thị

THCS- THPT Trung học cơ sở - Trung học phổ thông

DANH MỤC HÌNH VẼ, ẢNH, SƠ ĐỒ

1.1 Bản đồ vị trí thành phố Yên Bái 9 1.2 Bản đồ hiện trạng sử dụng đất và giao thông TP Yên Bái 18 1.3 Mặt cắt ngang đường trục chính khu vực 19 1.4 Hình ảnh đường Bưu điện, nhà khách – Cầu Văn Phú 21 1.5 Bản đồ khung giao thông thành phố Yên Bái 22 1.6 Mặt cắt ngang đường cao tốc Hà Nội – Lào Cai 23 1.7 Hình ảnh ta-luy dương đường Nguyễn Văn Cừ sạt lở nghiêm trọng 25 1.8 Hình ảnh đường Thanh niên thành phố Yên Bái bị ngập úng

nghiêm trọng do nước song Hồng dâng cao

26

1.9 Sơ đồ cơ cấu tổ chức Phòng QLĐT thành phố Yên Bái 29 1.10 Sơ đồ quản lý, khai thác, sử dụng mạng lưới đường TP Yên Bái 30 1.11 Hình ảnh cầu Bích Lẫm, thành phố Yên Bái 33 2.1 Đặt đường ống thoát nước ở 2 bên đường đối với các tuyến đường

có chiều rộng lớn hơn 30m

38

2.2 Sơ đồ thiết lập quy trình quản lý mạng lưới đường đô thị 38 2.3 Bản đồ quy hoạch giao thông TP Yên Bái đến năm 2030 52 2.4 Mặt cắt ngang đường trục chính TP Yên Bái 54 2.5 Mặt cắt ngang đường trục chính khu vực ngoại thị 54 2.6 Mặt cắt ngang đường chính đô thị 55 2.7 Mặt cắt ngang đường liên khu vực TP Yên Bái 55 2.8 Mặt cắt ngang đường đại lộ Giới Phiên 56 2.9 Phân chia cấp nền để xây dựng công trình phòng chống sạt lở đất

tại TP Đà Lạt

57

2.10 Ốp đá tường chắn phòng chống sạt lở đất 58 2.11 Cảnh sạt lở đất tại Sau Mau Ping, Hồng Kông năm 1976 61 2.12 Hình ảnh thi công neo đất 62 2.13 Công trình neo đất sau khi hoàn thiện 62

2.14 Tường đất kết hợp trồng cây để ổn định mái dốc 63 3.1 Hình ảnh minh họa hệ thống đèn chiếu sang sử dụng năng

lượng mặt trời được đề xuất bố trí trên các tuyến đường chính

trong quản lý giao thông thành phố Yên Bái

các tuyến đường có độ dốc lớn, nguy cơ sạt lở cao

3.14 Sơ đồ đề xuất cơ cấu tổ chức bộ máy và bổ sung chức năng

của Phòng Quản lý đô thị (Ghi chú: Phần đề xuất có khung và chữ màu đỏ)

88

DANH MỤC BẢNG, BIỂU

1.1 Bảng tần suất lũ song Hồng tại trạm Yên Ninh, TP Yên Bái 7 1.2 Bảng khối lượng chất thải rắn sinh hoạt tại TP Yên Bái 15 1.3 Bảng tổng hợp hiện trạng giao thông TP Yên Bái 20 1.4 Biểu tổng hợp kinh phí nâng cấp sửa chữa và khắc phục bão

lũ trong 3 năm gần đây cho các tuyến đường nội thị 31

2.1 Các phương pháp đánh giá tác động của BĐKH trong lĩnh vực

giao thông đô thị

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Việt Nam đang là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nhiều nhất của BĐKH Hầu hết các tỉnh trên lãnh thổ nước ta đều chịu ảnh hưởng của BĐKH Ảnh hưởng của BĐKH gây ra rõ rệt nhất đối với vùng đồng bằng, đặc biệt là vùng đồng bằng ven biển với biểu hiện nước biển dâng dẫn đến mất đất đai, đa dạng sinh học, chất lượng nước thay đổi, Tuy nhiên các tỉnh miền núi cũng chịu tác động không nhỏ của BĐKH Sự thay đổi lượng mưa, nhiệt độ làm thiếu nước ở vùng núi cao, mưa nhiều vào mùa mưa làm gia tăng hiện tượng lũ quét, sạt lở đất, ngập úng cục bộ, gây thiệt hại người và của

Đến năm 2030, theo kịch bản (RCP4.5)Kịchbảnbiến đổi khí hậu,

nước biển dâng cho Việt Nam(phiên bản 2016) thì lượng mưa hàng năm

ởYên Bái giai đoạn 2016 - 2035 tăng 7,5%, nhiệt độ trung bình hàng năm tăng 0,6o

C so với thời kỳ 1986-2005 nằm trong vùng có nhiệt độ và lượng mưa thay đổi nhiều nhất cả nước Điều đó đồng nghĩa với nguy cơ xảy ra hiểm họa thiên nhiên cũng tăng theo

Thành phố Yên Bái cách Hà Nội 156km về phía Bắc và cách cửa khẩu Lào Cai 140km về phía Nam Thành phố là trung tâm chính trị, thương mại và văn hóa của tỉnh Yên Bái và của khu vực miền núi Tây Bắc, vị trí nằm ở điểm giao nhau giữa các tuyến giao thông từ Tây sang Đông, từ Bắc xuống Nam, có đường bộ, đường sắt, đường sông và tương lai là đường hàng không Thành phố Yên bái có sông Hông chảy qua, trên địa bàn có nhiềusuối, hồ và địa hình nhiều núi đồi xen kẽ trong các khu dân cư

Giao thông đô thị đóng vai trò rất quan trọng, là huyết mạch của đô thị liên kết giữa bên trong và ngoài đô thị, giữa các khu chức năng đô thị với nhau

và là một trong những tiêu chí đánh giá chất lượng cuộc sống của người dân Bên cạnh thực hiện tốt công tác quy hoạch hệ thống giao thông, cần phải đảm bảo được 3 mục tiêu: Về khía cạnh kinh tế, cần thiết lập được một hệ thống

giao thông hỗ trợ tốt cho việc phát triển kinh tế đô thị và chi phí hợp lý Về khía cạnh xã hội, hệ thống giao thông phải đảm bảo quyền đi lại và bình đẳng cho mọi đối tượng trong xã hội Về khía cạnh môi trường, phát triển đảm bảokhông gây ô nhiễm và bảo vệ môi trường

Trong những năm qua, TP Yên Bái đã quan tâm, tập trung triển khai các đầu tư phát triển hệ thống hạ tầng xã hội và hạ tầng kỹ thuậtđặc biệt là xây dựng mạng lưới đường giao thông đô thị với nhiều dự án đầu tư xây dựng mới, nâng cấp và chỉnh trang khu vực hiện có, từng bước xây dựng tiến tới đồng bộ, nhằm phát triển thành phố theo hướng đô thị văn minh, hiện đại đáp ứng phần lớn nhu cầu sử dụng của người dân Tuy nhiên, nhìn chung cơ sở hạ tầng giao thông của thành phố còn phát triển chậm so với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội Mặt khác thành phốcũng đang đối mặt với những thách thức về giao thông như kinh phí để duy tu bảo dưỡng hạn chế, ra tăng về phương tiện và tải trong gây ra xuống cấp nhanh của các tuyến đường đô thị Đặc biệt đối với tác động của biến đổi khí hậu Thời gian vừa qua thành phố đã chứng kiến các trận mưa bão bất thường, nước sông Hồng, và suối, hồ trong thành phố dâng cao kết hợp với mưa cường đô lớn trong thành phố gây ngập úng nhiều tuyến phố, hệ thống giao thông bị chia cắt,ảnh hưởng nghiêm trong đến cuộc sống nhân dân.Sau lũ hệ thống hạ tầng nhất là hệ thống đường đô thị bị xuống cấp nghiêm trọng.Do địa hình là đồi núi, địa chất phức tạp khi mưa lũ gây ra tình trạng sạt lở mái ta luy của các tuyến đường, hệ thống cống, rãnh bị xói lở ách tắc, gây mất an toàn giao thông Thành phố phải thường xuyên phải tập trung kinh phí để gia cố sửa chữa Nguồn vốn đầu tư cho việc khắc phục hậu quảsau mưa lũ là rất lớn ảnh hưởng đến việc phát triển kinh tế - xã hội của thành phố

Chính vì vậy, đề tài “Quản lý mạng lưới đường giao thông thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái có tính đến yếu tố tác động của biến đổi khí hậu” trong giai đoạn hiện nay là cần thiết và mang tính thực tiễn cao

2 Mục tiêu nghiên cứu

- Điều tra khảo sát hiện trạng quản lý mạng lưới đường thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái

- Xây dựng cơ sở khoa học quản lý mạng lưới đường đô thị thành phố Yên Bái có tính đến yếu tố tác động của biến đổi khí hậu

- Đề xuất các giải pháp quản lý mạng lưới đường đô thị trên địa bàn thành phố Yên Bái có tính đến yếu tố tác động của biến đổi khí hậu

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Quản lý mạng lưới đường đô thị có tính đến tác động của biến đổi khí hậu

- Phạm vi nghiên cứu: Toàn bộ mạng lưới đường đô thị thành phố Yên Bái hiện tại và theo quy hoạch chung thành phố đến năm 2030

4 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp điều tra khảo sát, thu thập số liệu

- Phương pháp kế thừa

- Phương pháp chuyên gia

- Phương pháp dự báo

- Phương pháp phân tích, tổng hợp đề xuất giải pháp

5 Nội dung nghiên cứu

- Điều tra khảo sát, đánh giá thực trạng về công tác quản lý mạng lưới đường đô thị thành phố Yên Bái, làm rõ những kết quả đạt được và nguyên nhân của những tồn tại, cần khắc phục hiện nay

- Những vấn đề lý luận cơ bản về quản lý mạng lưới đường đô thị có tính đến ảnh hưởng của biến đổi khí hậu

- Đề xuất một số giải pháp chủ yếu để quản lý mạng lưới đường đô thị

có tính đến ảnh hưởng của biến đổi khí hậu

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

- Ý nghĩa khoa học: Xây dựng đồng bộ hệ thống lý luận cũng như các giải pháp quản lý mạng lưới đường đô thị ứng phó với biến đổi khí hậu

- Ý nghĩa thực tiễn: Áp dụng hệ thống các giải pháp quản lý mạng lưới đường đô thị ứng phó với biến đổi khí hậu cho các đô thị có điều kiện tương tự thành phố Yên Bái, làm tài liệu tham khảo cho các nhà quản lý, hoạch định chính sách, cho các nhà chuyên môn, sinh viên trong các ngành liên quan

7 Một số khái niệm và thuật ngữ được sử dụng trong luận văn

Phát triển bền vững: Là sự phát triển đáp ứng các nhu cầu hiện tại mà

không làm tổn hại tới khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương lai Nói cách khác, phát triển bền vững phải đảm bảo có sự phát triển kinh tế hiệu quả, công bằng xã hội, và môi trường được bảo vệ, gìn giữ [9]

Trên cơ sở khái niệm chung về phát triển bền vững, quy hoạch giao thông đô thị bền vững cũng dựa trên nguyên tắc đảm bảo hài hòa 3 mục tiêu kinh tế, xã hội và môi trường

- Về khía cạnh kinh tế, cần thiết lập được một hệ thống giao thông hỗ trợ tốt cho việc phát triển kinh tế của đô thị với chi phí hợp lý

- Về khía cạnh xã hội, hệ thống giao thông phải đảm bảo quyền đi lại bình đẳng cho mọi đối tượng trong xã hội

- Về khía cạnh môi trường, phát triển không gây ô nhiễm, đảm bảo vấn

đề bảo vệ môi trường

Giao thông đô thi: Giao thông đô thị là sự di động vị trí không gian từ

điểm này đến điểm kia của người hoặc vật trong đô thị bằng một phương thức giao thông nhất định nào đó như vận tải đường bộ, vận tải đường sắt, vận tải đường thuỷ, vận tải hàng không, vận tải đường ống.[24]

Đường đô thị (hay đường phố): là đường bộ nằm trong trong phạm vi

nội thành, nội thị, được giới hạn bởi chỉ giới đường đỏ theo quy hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt.[24]

Quy hoạch giao thông đô thị: bao gồm việc xác định quỹ đất dành cho

xây dựng và phát triển giao thông, vị trí, quy mô công trình đầu mối; tổ chức

hệ thống giao thông đô thị trên mặt đất, trên cao và dưới mặt đất; xác định phạm vi bảo vệ và hành lang an toàn giao thông.[24]

Quản lý quy hoạch MLĐ đô thị Được hiểu là việc tổ chức bộ máy và

sử dụng các công cụ để quản lý trong các quá trình lập quy hoạch; tổ chức thực hiện quy hoạch; quản lý xây dựng theo quy hoạch; hướng dẫn, kiểm tra và xử

lý vi phạm quy hoạch MLĐ đô thị [23]

Biến đổi khí hậu - Climate Change: Là sự thay đổi của khí hậu trong

một khoảng thời gian dài do tác động của các điều kiện tự nhiên và hoạt động của con người Biến đổi khí hậu hiện nay biểu hiện bởi sự nóng lên toàn cầu, mực nước biển dâng và gia tăng các hiện tượng khí tượng thủy văn cực đoan.[9]

Các biểu hiện của BĐKH trái đất gồm:

Sự nóng lên của khí quyển và trái đất nói chung

Sự thay đổi thành phần và chất lượng khí quyển có hại cho môi trường sống của con người và các sinh vật trên trái đất

Sự dâng cao mực nước biển

Sự thay đổi cường độ hoạt động của quá trình hoàn lưu khí quyển, chu trình tuần hoàn nước trong tự nhiên và các chu trình sinh địa hóa khác

Sự thay đổi năng suất sinh học của các hệ sinh thái,chất lượng và thành phần của thủy quyển, sinh quyển, các địa quyển

8 Cấu trúc luận văn: Cấu trúc luận văn gồm 3 chương chính:

Chương I: Thực trạng công tác quản lý mạng lưới đường giao thông

thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái

Chương II: Cơ sở khoa học về quản lýmạng lưới đường giao thông đô

thịtrước ảnh hưởng của biến đổi khí hậu

Chương III: Đề xuất một số giải pháp quản lý mạng lưới đường giao

thông thành phố Yên Bái ứng phó với biến đổi khí hậu

CHƯƠNG 1: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ MẠNG LƯỚI ĐƯỜNG GIAO THÔNG ĐÔ THỊ THÀNH PHỐ YÊN BÁI, TỈNH YÊN BÁI

1.1 Giới thiệu chung về thành phố Yên Bái

1.1.1 Điều kiện tự nhiên [11] [25]

a Vị trí địa lý:

Thành phố Yên Bái là đô thị miền núi phía Bắc, Tây Bắc Việt Nam, có tọa độ 21o40' đến 21o46' vĩ độ Bắc, 104o50'08" đến 104o58'15" độ kinh Đông Thành phố Yên Bái:

- Phía Đông giáp huyện Yên Bình

- Phía Bắc, Tây, Nam giáp huyện Trấn Yên

Yên Bái cách Hà Nội 156km về phía Bắc và cách cửa khẩu Lào Cai 140km về phía Nam

b Đặc điểm địa hình:

Địa hình đa dạng và bị chia cắt bởi sông Hồng là sông lớn nhất miền Bắc và các dãy đồi bát úp với độ dốc sườn đồi lớn, xen kẽ là các khe tụ thuỷ và các dải ruộng hẹp

- Địa hình thung lũng: Nằm xen kẽ giữa các đồi, núi kéo dài theo thung lũng suối, chiều rộng dải đất rất hẹp, có cao độ từ 28m-35m

- Địa hình đồng bằng:Là các dải ruộng dưới chân đồi, núi, dọc hai bờ sông Hồng, có cao độ từ 28m-50m

- Địa hình đồi núi:Chiếm phần lớn diện tích của Thành phố Yên Bái, có

độ dốc lớn, cao độ nền >60m, bao gồm các dãy đồi và núi kéo dài theo hướng Tây Bắc- Đông Nam, độ dốc nền >10%

c Đặc điểm khí hậu:

Yên Bái có đặc trưng khí hậu vùng Tây Bắc nhiệt đới gió mùa và chịu ảnh hưởng nhiều của địa hình

Nhiệt độ:

- Nhiệt độ trung bình năm: 22,7oC

- Nhiệt độ cao nhất TB năm: 27,5oC; - Nhiệt độ thấp nhất TB năm: 20,05oC

Mưa:

- Lượng mưa TB năm: 2057mm; Lượng mưa năm cao nhất: 2705mm

- Lượng mưa năm thấp nhất: 1462mm; Lượng mưa ngày lớn nhất: 349mm (6-9-1973)

- Số ngày mưa TB năm: 194 ngày; Mưa tập trung vào các tháng 7, 8, 9

Nắng:

Tổng số giờ nắng trong năm: 1369h

Do bị ảnh hưởng của địa hình nên vào những ngày nắng khí hậu ở Thành phố rất oi bức

Lưu lượng nhỏ nhất 95m3/s, tốc độ min= 0,62m/s

Biên độ dao động mực nước năm nhiều nhất 7,53m, năm ít nhất 5,06m Nước sông Hồng rất đục, nước mềm, rất bẩn về phương diện vi sinh Sau đây

là một số đặc trưng của sông Hồng

Mực nước ứng với các tần suất như sau:

Bảng 1.1 Tần suất lũ sông Hồng tại trạm Yên Ninh, TP Yên Bái [9]

H (m) 34,92 34.20 33,2 32,2 31,0

Ngoài ra có một số suối, ngòi nhỏ nằm rải rác khắp thành phố đổ ra sông Hồng Ngòi Bảolương: Flv =18,5 km2 ; Q = 2m/s; Ngòi Âu Lâu: B = 40m ; Q =150 l/s.Ngòi Yên Ninh: B =3m ; Q =70l/s.Ngòi Yên Thịnh: B

- Hệ thống hồ khu Trung tâm km5 ( Phường Đồng Tâm): Gắn với khu trung tâm thành phố, diện tích 4 hồ khoảng 12.000 m2

e Địa chất:

Khu vực Thành phố Yên Bái nằm trong vùng dự báo có động đất cấp 8 (Theo tài liệu dự báo phân vùng động đất của Viện khoa học trái đất)

Địa chất công trình:

Theo tài liệu địa chất có cấu tạo như sau:

- Đất có nguồn gốc trầm tích: có các lớp cấu tạo bằng cát, cát pha sét hoặc sét, sét pha, lớp dưới có lẫn sỏi sạn, đến lớp đá gốc Phân bố dọc hai bờ sông Hồng một số khu vực ao hồ: lớp trên là bùn có lẫn xác động thực vật (mùn)

- Đất có nguồn gốc phong hoá: có các lớp cấu tạo: sét pha lẫn sỏi sạn, dăm sạn lẫn đất đá phân bố theo các sườn đồi, lớp dưới là đá gốc, hoặc đá biến chất Nhìn chung, các lớp đất đá khu vực có khả năng chịu tải tốt Khu vực Thành phố đã xây dựng nhiều nhà cao tầng trong nhiều năm tương đối ổn định

f Địa chất thuỷ văn:

- Tầng chứa nước lỗ hổng:

Phân bố dọc theo hai bờ sông Hồng ở Tuy Lộc - Bái Dương, tả ngạn sông Hồng, Âu Lâu, chiều dày lớp nước từ 1m - 11,1m ở độ sâu tầng chứa 3,2m - 12,8m Diện phân bố hẹp có sự thay đổi hướng, lưu lượng 0,6-3,89l/s

- Tầng chứa nước khe nứt:

Phân bố rộng 1,5km - 2km, chiều dày tầng chứa 1000m, giàu nước, nằm sâu dưới mặt đất chừng 2-3m, lưu lượng từ 0,1 - 9,37l/s Có khả năng cung cấp cho dân sinh và sản xuất công nghiệp

Hình 1.1 Bản đồ vị trí thành phố Yên Bái [25]

1.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội[9] [25]

Thành phố Yên Bái gồm 17 đơn vị hành chính trực thuộc, đó là 9 phường:

Đồng Tâm, Hồng Hà, Hợp Minh, Minh Tân, Nam Cường, Nguyễn Phúc, Nguyễn Thái Học, Yên Ninh, Yên Thịnh và 8 xã: Âu Lâu, Giới Phiên, Minh Bảo, Phúc Lộc, Tân Thịnh, Tuy Lộc, Văn Phú, Văn Tiến

Thành phố Yên Bái có diện tích tự nhiên là 106.74 km2, nằm bên tả ngạn sông Hồng, với cấu tạo địa hình gồm dải phù sa ven sông, đồng bằng phù

sa cổ thềm sông, các đồi núi thấp, đỉnh tròn hình bát úp, các thung lũng, khe suối len lỏi xen kẽ đồi núi và cánh đồng lượn sóng chạy dọc theo triền sông

Dân cư của thành phố Yên Bái mang đặc trưng của cư dân thành thị vùng cao Theo số liệu năm 2015 thì dân số thành phố Yên Bái là 99 830 người Những năm đầu thế kỷ XX dân cư của thị xã Yên Bái thưa thớt Người Kinh chiếm hầu như đa số, họ tập trung ở Bách Lẫm, Giới Phiên và thị xã Yên Bái với mật độ dân số là trên 10 người/1km2

Ở vị trí nằm trên các tuyến đường giao thông huyết mạch thuỷ, bộ nên thành phố Yên Bái trở thành một trong những đầu mối thông thương quan trọng giữa miền ngược và miền xuôi Đạo Phật, Đạo Thiên Chúa đã thâm nhập vào đây từ rất sớm chứng tỏ đây là một vùng đất mở để đón nhận những khả năng và tiềm thức mới để thúc đẩy sinh hoạt và đời sống cộng đồng

Thành phố Yên Bái là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hoá, khoa học kỹ thuật của tỉnh, đồng thời nằm ở vị trí trên tuyến giao thông nối liền giữa Đông Bắc và Tây Bắc, giữa cửa khẩu Hải Phòng - Hà Nội - Lào Cai Chính vì vậy, thành phố Yên Bái có điều kiện và vai trò hết sức quan trọng để phát triển kinh

tế - xã hội, có điều kiện thuận lợi giao lưu với các tỉnh trong nước và với nước bạn Trung Quốc Trong những năm đổi mới kinh tế, thành phố Yên Bái ngày càng khẳng định vị trí trung tâm của mình trong chiến lược phát triển kinh tế

xã hội của tỉnh và các tỉnh miền núi, trung du Bắc Bộ

Về kinh tế:

Trên 90% cơ sở hạ tầng kinh tế của thành phố Yên Bái tập trung ở nội thị như: cụm công nghiệp, các doanh nghiệp và cơ sở sản xuất ngoài quốc

doanh, cụm bách hoá tổng hợp, hệ thống dịch vụ và thương mại song chưa được hình thành rõ nét và phân khu hợp lí, chưa có được các trung tâm mạnh

về kinh tế trong từng lĩnh vực

Kinh tế nội thị chủ yếu là sản xuất CN, TTCN, dịch vụ và một phần nông lâm nghiệp Tổng GDP của nội thị thường chiếm khoảng 95% GDP của toàn thành phố nên sự phát triển của kinh tế nội thị có ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế của toàn thành phố cũng như toàn tỉnh

Công trình y tế: toàn thành phố có 17 cơ sở khám chữa bệnh, tuyến tỉnh có

2 bệnh viện lớn là Bệnh viện đa khoa trung tâm và Bệnh viện y học dân tộc, bệnh viện sản nhi, ngoài ra ngành đường sắt có 1 bệnh viện khu vực đóng tại thành phố Yên Bái; tuyến cơ sở có Trung tâm y tế thành phố, 17 trạm y tế xã, phường và một số cơ sở khám chữa bệnh khác

Giáo dục và đào tạo: toàn thành phố có 52 trường từ mẫu giáo đến

PTTH và có 11 trường chuyên nghiệp và dạy nghề Cơ sở vật chất của các trường học hầu hết đã được đầu tư xây dựng từ cấp 4 trở lên Không có tình trạng học 3 ca Thành phố Yên Bái là địa phương được công nhận hoàn thành phổ cập giáo dục tiểu học sớm nhất so với các địa phương trong tỉnh

Công trình văn hóa: Thành phố có 2 rạp chiếu bóng được xây dựng

tương đối hoàn chỉnh là rạp Hồng Hà quy mô 600 chỗ và rạp Yên Ninh quy

mô 400 chỗ, có nhà văn hóa trung tâm có đầy đủ phòng tập và sân vận động

ngoài trời sức chứa 15.000 người, có cung thiếu nhi có thể đáp ứng nhu cầu

vui chơi, luyện tập cho từ 5000 đến 6000 em

Công trình thương mại, dịch vụ: tất cả các phường đều có chợ khu vực

với tổng diện tích là 1ha Hệ thống thương mại của thành phố đã hình thành

mạng lưới hoàn chỉnh, đa dạng, phong phú

Công trình TDTT, cây xanh, công viên: Thành phố có 2 sân vận động

cũng đã được xây dựng hoàn chỉnh, mặt sân đảm bảo yêu cầu quốc gia, có sức chứa 10.000 và 25.000 người Ngoài ra còn có một nhà luyện tập thi đấu thể thao có đủ điều kiện tổ chức các giải quốc gia với sức chứa 600 người Thành phố hiện có 1 công viên 8ha, 2 vườn hoa 1,8ha, dự án điều chỉnh quy hoạch chi tiết công viên Yên Hòa với diện tích 50ha, trong đó mặt nước 3ha Cách trung tâm thành phố 8km về phía Nam có khu du lịch Hồ Thác Bà, đây là khu

du lịch có nhiều tiềm năng thu hút khách du lịch trong và ngoài nước

1.1.3 Hiện trạng về hạ tầng kỹ thuật [9] [25]

a Hiện trạng cấp nước:

* Nhà máy nước mặt Yên Bái:

Nhà máy nước mặt Yên Bái được xây dựng từ năm 1962 có công suất 2400m3/ngđ, đến năm 1982 mở rộng nâng công suất lên 10.000 m3/ngđ Diện tích nhà máy nước 1ha Do nhiều yếu tố bất lợi hiên nay nhà máy đã không còn sử dụng Vì vậy thành phố Yên Bái tập trung vào nhà máy nước Yên Bình

* Nhà máy nước Yên Bình:

Nhà máy nước Yên Bình được đưa vào hoạt động 1/2002, công suất 12.000 m3/ngđ hiện tại đang khai thác với công suất 5.000m3/ngđ do nhu cầu dùng nước của thành phố ít Diện tích nhà máy nước 2ha

Dây chuyền xử lý nước :

-Nước hồ Thác Bà - Trạm bơm cấp 1 - Bể hoà trộn phèn - Bể lọc - Khử trùng - Bể chứa nước sạch -Trạm bơm cấp 2 - Hộ tiêu thụ

- Trạm bơm cấp 1 bơm nước thô từ hồ Thác Bà bằng tuyến ống d400mm, dài 4800 m về nhà máy nước Yên Bình, và 1 tuyến ống nước thô d300mm đến ga Văn Phú

*Mạng lưới cấp nước:

Mạng lưới cấp nước gồm các tuyến ống D100mm- D400mm Tổng chiều dài đường ống cấp nước là 29290m, tổng chiều dài đường ống cấp nước thô là 8.700m ống d300mm và 4.200m ống d400mm

Hiện có 2 đài nước:

- Đài số 1 có dung tích 500m3 xây dựng tại cao độ 60m

- Đài số 2 có dung tích 500m3 xây dựng tại cao độ 72m

Trạm bơm tăng áp cách nhà máy nước Yên Bái 3,5km có công suất Q=175m3/h

b Hiện trạng cấp điện:

Nguồn điện: Nguồn điện cung cấp cho Thành phố Yên Bái do mạng

lưới Quốc gia cung cấp

Thành phố được cung cấp điện thông qua các trạm biến áp sau:

+ Trạm 110/110kv Yên Bái công suất 1x125MVA

Cấp điện cho trạm 110KV KM-9 từ đường dây 110KV mạch kép, Thác

Bà đi Lao Cai, dây AC-185

Đường dây 110KV mạch kép từ trạm 220KV Yên Bái đi trạm 110KV Km6, dây AC-185

* Lưới 35 KV:

Mạng lưới 35 KV trong khu vực TP bố trí đi nổi, dây AC-70 - AC-95

Từ thanh cái của trạm 110 KV Yên Bái có 4 tuyến cấp điện cho các huyện và thành phố

- Tuyến 371 cấp điện cho khu vực phía nam Thành phố

- Tuyến 372 cấp điện cho huyện Văn Yên, Trấn Yên

- Tuyến 373 cấp điện cho thị xã Nghĩa Lộ

- Tuyến 374 cấp điện cho huyện Lục Yên

Thành phố Yên Bái hiện nay có 21 km đường dây 35 KV

Toàn Thành phố hiện có 85 km đường dây 0,4 KV

+ Mạng lưới chiếu sáng củaThành phố Yên Bái dùng đèn thuỷ ngân cao

áp Các trục đường chính lưới chiếu sáng đi ngầm, dùng cáp XLPE(4x16)

Trong khu vực dân cư và các đường phụ lưới chiếu sáng kết hợp với tuyến 0,4 KV cấp điện cho sinh hoạt

* Trạm lưới 10/0,4 KV và 35/0,4KV:

Các trạm lưới 10/0,4 KV cấp điện cho Thành phố Yên Bái dùng trạm treo trên cột Toàn Thành phố hiện có 75 trạm với tổng công suất 18.750 KVA, 6 trạm 35/0,4KV với tổng công suất 1300KVA

c Hiện trạng thoát nước bẩn và vệ sinh môi trường:

Hiện trạng hệ thống thoát nước bẩn:

- Hiện trạng hệ thống thoát nước bẩn của thành phố Yên Bái là hệ thống thoát nước chung (thoát chung cả nước bẩn và nước mưa) Trên các trục đường chính trong thành phố, hệ thống mương xây nắp đan đã được đầu tư xây dựng khá kiên cố Còn lại trên các tuyến đường khác chỉ là các mương hở, rãnh đất

- Thống kê chiều dài mạng lưới thoát nước hiện trạng của thành phố như sau: 54,36 km mương xây có nắp đậy bằng tấm đan; 7,9 km mương xây hở; 181,1 km mương đất Trên địa bàn thành phố có 4 suối chính thoát nước cho thành phố Đó là các suối: Suối Cầu dài, suối Hào Gia, suối Ngòi Yên, suối Ngòi Ống với tổng chiều dài khoảng 10 km

Nước thải sinh hoạt của các hộ gia đình, các cơ sở sản xuất chưa được

xử lý hoặc xử lý không đạt yêu cầu được xả vào hệ thống thoát nước chung gây nên tình trạng ô nhiễm môi trường

d Thực trạng xử lý chất thải rắn

Việc thu gom và xử lý chất thải rắn sinh hoạt của thành phố Yên Bái được được thực hiện theo hình thức đấu thầu Công ty Công trình và Môi trường đô thị Nam Thành Yên Bái là đơn vị trúng thầu thực hiện việc thu gom

và sử lý rác thải sinh hoạt, tỷ lệ thu gom chất thải sinh hoạt hiện nay đã đạt 80% Rác thải đã được sử lý tại nhà máy ở thôn Ngòi Sen, xã Văn Tiến, thành phố Yên Bái, công suất xử lý rác 150 tấn rác/ngày Rác thải được chế biến thành phân vi sinh giúp cải tạo đất nông nghiệp và bón cho các loại cây trồng Đồng thời còn tạo ra nhiều sản phẩm có ích như hạt nhựa, phôi nhựa, bao bì, ván cốp pha

Bảng 1.2 Khối lượng phát sinh chất thải rắn sinh hoạt TP Yên Bái[9]

S

TT Khu vực

Dân số (người)

Hệ số phát sinh CTRSH (kg/người.ngày)

Khối lượng CTRSH phát sinh (tấn/ngày)

1 Đô thị 76.471 0,7 53,5

2 Nông

1.2 Thực trạng về hệ thống giao thông thành phố Yên Bái

1.2.1 Giao thông đối ngoại [9] [25]

Thành phố Yên Bái là một trong những cửa ngõ vào miền Tây Bắc với một mạng lưới đường sắt, đường bộ, đường thuỷ khá thuận lợi Thành phố Yên Bái có một vị trí khá quan trọng trong đầu mối giao thông huyết mạch nối vùng Tây Bắc với trung du Bắc Bộ Tuyến đường sắt liên vận quốc tế từ Hải Phòng - Hà Nội - Yên Bái - Lào Cai - Vân Nam (Trung Quốc) Tuyến đường thuỷ sông Hồng từ thành phố Yên Bái xuôi về Hà Nội rồi đi tiếp đến cảng Hải Phòng Tuyến ngược cập bến cửa khẩu quốc tế Lào Cai Trong tương lai, đường băng sân bay Yên Bái sẽ được mở rộng thành sân bay dân dụng khai thác đón khách đến với Yên Bái

Vị trí là cửa ngõ của vùng Tây Bắc, thành phố Yên Bái nằm trong cung đường từ Hà Nội đi Lào Cai, có một hệ thống giao thông đối ngoại phong phú bao gồm đường nội bộ, đường sắt, đường thủy (sông Hồng) và đường không

* Đường bộ gồm: Quốc lộ 70 nằm ở phía Đông của thành phố Yên Bái

chạy dọc theo ven hồ Thác Bà Quốc lộ 32C nằm ở phía Tây thành phố, dọc theo ven hữu ngạn sông Hồng Quốc lộ 32C trước đây là đường tỉnh quản lý, năm 1996 được Bộ GTVT quyết định chuyển thành Quốc lộ và năm 2020 đã được đầu tư hoàn thành theo tiêu chuẩn đường cấp V Miền núi Quốc lộ 37 nối liền thành phố Yên Bái- Tuyên Quang- Sơn La

+ Đường cao tốc Hà nội - Lào Cai nằm về phía Tây Nam của thành phố (thuộc địa bàn huyện Trấn Yên) lộ giới khoảng 90 m bao gồm lòng đường xe chạy 6-8 làn xe, hành lang cách ly đường bộ 20m mỗi bên

+ Đường vành đai tránh phía Bắc thành phố nối từ quốc lộ 70 sang phía Nga Quán, giải quyết hướng giao thông đối ngoại từ Lào Cai đi Sơn

La không phải đi qua đô thị Giai đoạn đầu xây dựng với quy mô nền 12m lòng đường 9m Tương lai sẽ xây dựng thành đường 4 làn xe rộng từ 20-24m

+ Đường từ km10 đến cầu Văn Phú giải quyết đường vận tải xi măng

và vật liệu xây dựng từ nhà máy xi măng liên doanh đến cảng, cầu, ga Văn Phú với công suất 500 xe/ngày đêm đồng thời nối với đường xuyên á tạo thành mạng giao thông đối ngoại hoàn chỉnh cho thành phố Quy mô lộ giới đường là 51m

mở rộng 1 bến xe Nước Mát của Công ty Hải Phượng, tại xã Âu Lâu với diện tích khoảng 1,7 ha, chủ yếu phục vụ xe khách của công ty

Ngoài ra thành phố Yên Bái chưa có bãi xe tập trung lớn nào, hầu hết các điểm đỗ xe đều nhỏ lẻ và tự phát

* Đường sắt: Tuyến đường sắt Hà Nội- Lào Cai chạy qua thành phố Yên

Bái có tổng chiều dài ~ 9km Trong đó ga Yên Bái có diện tích ~ 28.900m2, công suất phục vụ khoảng 850 hành khách/ngày đêm, trong đó công suất lớn nhất có thể từ 1.500-1.700 hành khách/ngày đêm Về vận tải hàng hóa, ga Yên Bái chuyên các loại hàng xếp; đá cục, bột canxit; hàng dỡ: than, xi măng, gạo cám

* Đường thuỷ: Thành phố Yên Bái có hai cảng là cảng Văn Phú và

cảng Yên Bái Ngoài ra còn bến thuyền Âu Lâu chuyên trở hành khách

Nâng cấp cải tạo các cảng hiện có:

+ Cảng Yên Bái: phục vụ vận tải hàng hóa, địa điểm dự kiến gần khu công nghiệp phía Tây Nam thành phố, công suất dự kiến đạt 0,5 triệu tấn/năm, quy mô chiếm đất khoảng 2 ha

+ Cảng Văn Phú: Mở rộng quy mô cảng tính tới tương lai sẽ chuyên chở hàng hóa cho khu công nghiệp Văn Phú công suất 0,5 triệu tấn/năm

Xây dựng các cảng và bến thuyền bao gồm:

+ Cảng Âu Lâu: phục vụ vận chuyển hành khách, địa điểm tại bến Âu Lâu, công suất dự kiến 400.000 - 500.000 HK/năm, quy mô chiếm đất là 1 ha

+ Ngoài ra xây dựng cụm cảng hồ Thác Bà gồm cảng Hương Lý, Mông Sơn, Cẩm An, Tân Hương phục vụ phát triển kinh tế vùng hồ Thác Bà

Xây dựng mới cảng phục vụ khu công nghiệp Văn Phú, cảng phục vụ vận chuyển hàng hóa tại ví trí gần ga tổng hợp mới tại xã Tuy Lộc

Mở thêm 1 số bến du lịch nhằm khai thác cảnh quan 2 bên bờ sông Hồng

Hình 1.2 Bản đồ hiện trạng sử dụng đất và giao thông TP Yên Bái [9]

* Sân bay: Sân bay Yên Bái là sân bay quân sự cấp II đủ điều kiện để

máy bay hạng trung, hạng nhẹ lên xuống Hiện tại sân bay Yên Bái có điều kiện thuận lợi để nâng cấp thành sân bay hỗn hợp gồm quân sự và ga hàng không dân dụng của cả khu vực tỉnh Yên Bái, Lào Cai, Tuyên Quang, Hà Giang

1.2.2 Hệ thống giao thông nội thị [9] [25]

Mạng lưới đường:

Mạng lưới đường thành phố Yên Bái được tổ chức chủ yếu dựa theo địa

hình tự nhiên, với khu vực là khu nội thị và khu trung tâm km5

+ Khu vực nội thị: đường Đinh Tiên Hoàng, đường Điện Biên, đường Nguyễn Thái Học, đường Nguyễn Tất Thành, đường Nguyễn Văn cừ, đường

Âu cơ, đường Cầu Bách lẫm đã được xây dựng theo quy hoạch có hệ thống thoát nước điện chiếu sáng, vỉa hè, cây xanh đồng bộ Còn lại các tuyến khác

có quy mô mặt cắt nhỏ từ 12-24 m, chiều rộng vỉa hè còn nhỏ từ 1,5- 3m

Thành phố Yên Bái có tuyến quốc lộ 37 đi qua trung tâm Thành phố đồng thời cũng là trục đường đô thị chính xuyên suốt toàn thành phố, ngoài ra còn có 1 số mạng lưới đường cấp khu vực kết nối khu đô thị Hiện nay thành phốđang tập trung đầu tư các tuyến đường sang khu hữu ngạn sông Hồng, giáp khu vực đường cao tốc Nội bài – Lào Cai để phát triểnđô thị TP hai bên bờ sông Hồng

Hình 1.3 Mặt cắt ngang đường trục chính khu vực [9]

Mạng lưới đường bám theo các vệt địa hình có độ dốc không lớn lắm,

độ dốc dọc tuyến đường chính <4%, các tuyến đường khu vực độ dốc dọc

2 Ga Văn Phú Ga Hàng Hóa Ga Hạng 9 6500m2

III ĐƯỜNG THỦY

1 Cảng Văn Phú Cảng hàng hóa Cảng cấp 4 0.2 triệu tấn

V CẦU QUA SÔNG

Bảng 1.3 Bảng tổng hợp hiện trạng giao thông thành phố Yên Bái [9]

Hình 1.4 Hình ảnh đường Bưu Điện nhà khách – Cầu VănPhú [Tác giả]

* Chất lượng đường:

Tổng chiều dài mạng đường nội thị thành phố Yên Bái 87,32 km trong đó

có 52,02 km mặt được rải bê tông nhựa, 23,21 km mặt đường láng nhựa12,09

km đường bê tông xi măng Bảng tổng hợp mạng lưới đường đô thị thành phố

Yên Bái – Xem phụ lục 1)

Đánh giá hiện trạng:

Mạng lưới đường giao thông trong nội thành được đầu tư khá hoàn chỉnh Các đường trục chính như Quốc lộ 37, đường Nguyễn Tất Thành, đường Nguyễn Thái Học, đường Yên Ninh, đường Trần Phú, đường Kim Đồng đã được xây dựng theo quy hoạch đô thị với hệ thống hành lang, cống thoát nước, đèn chiếu sáng, cây xanh Hệ thống cầu xây dựng tương đối đồng

bộ bắc qua các suối, hồ trong đó có 4 cầu lớn nhất bắc qua sông Hồng là cầu Yên Bái, Văn Phú, Bách Lẫm, Tuần Quán tạo điều kiện cho giao thông thuận

1 Bến xe Yên Bái Bến xe hành

2 Bến xe Nước Mát Bến xe khách

và hàng hóa Loại 1 17000m2

tiện vào miền Tây Bắc Bến xe khách Yên Bái đã mở nhiều tuyến liên tỉnh, liên huyện tạo điều kiện cho việc luân chuyển hành khách, hàng hoá

Đặc biệt, đường Âu cơ thành phố Yên Bái đoạn từ cầu Văn Phú đến nút giao IC12 đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai có tổng chiều dài hơn 4,1km, thuộc Công trình đường Âu Cơ thành phố Yên Bái, nối trung tâm thành phố Yên Bái với đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai là công trình quan trọng của thành phố Yên Bái cũng như tỉnh Yên Bái Việc đưa vào sử dụng nút giao IC12 và Đường tránh ngập đoạn từ cầu Văn Phú lên đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai

đã mở ra cơ hội mới, tiền đề cho việc phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Yên Bái, tạo lợi thế liên kết vùng trên tuyến hành lang kinh tế Côn Minh - Lào Cai

- Hà Nội - Hải Phòng; là động lực thúc đẩy năng lực cạnh tranh của tỉnh Yên Bái trong thời kỳ hội nhập và phát triển

Hình 1.5 Bản đồ khung giao thông thành phố Yên Bái [9]

Thành phố Yên Bái có đủ các loại hình giao thông do đó rất thuận lợi cho việc liên kết các địa phương khác Tuy nhiên vẫn rất cần được đầu tư phát triển nhiều hơn nữa để tận dụng ưu thế đó

- Hệ thống đường bộ, các đường tỉnh lộ đã được nâng cấp song các đường cấp xã vẫn còn chưa tốt, mặt đường xấu không thuận tiện cho việc khai thác các di tích, điểm du lịch Hè đường còn chưa thông thoáng, chiều rộng vỉa

hè còn nhỏ so với tiêu chuẩn

- Tuyến đường sắt đi Lào Cai còn đi vào giữa thành phố gây nhiều điểm giao cắt với thành phố, cần sớm có phương án chuyển tuyến đường sắt

- Bến xe đối ngoại còn nhỏ, chật chội cần chuyển tới vị trí khác phù hợp, có diện tích rộng và đầu tư xây dựng khang trang hơn

1.3 Thực trạng công tác quản lý mạng lưới đường giao thông thành phố Yên Bái ứng phó với biến đổi khí hậu

1.3.1 Thực trạng về ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đối với mạng lưới đường thành phố Yên Bái [4] [25]

Biến đổi khí hậu là một trong những thách thức lớn nhất mà loài người đang phải đối mặt trong thế kỷ 21, trong đó có Việt Nam và tỉnh Yên Bái Theo đánh giá của các cơ quan chức năng, trong vòng 5 năm qua, nhiệt độ trung bình năm tại các khu vực trên địa bàn tỉnh Yên Bái dao động trong khoảng 22-23 độ C, nhiệt độ trung bình giữa các năm có xu thế tăng; lượng mưa tăng lên, số ngày mưa lớn trung bình trong tháng tăng, tập trung chủ yếu vào các tháng cao điểm của mùa mưa

Hình 1.6 Mặt cắt ngang đường cao tốc Hà Nội – Lào Cai [9]

Yên Bái thường xuyên phải chịu ảnh hưởng của hoàn lưu sau bão, mưa

to cường độ mạnh gây ngập úng, lũ quét, sạt lở đất… trong đó, đáng chú ý là

lũ quét, sạt lở đất và ngập lụt Để ứng phó với hiện tượng biến đổi khí hậu khắc nghiệt của thiên nhiên, những năm qua, các ngành, các cấp và người dân tỉnh Yên Bái đã nỗ lực thực hiện nhiều giải pháp đồng bộ nhằm bảo vệ đời sống và sản xuất Theo thống kê vài ba chục năm trở lại đây, hầu như năm nào cũng xảy ra các loại hình thiên tai này và nhịp điệu có xu hướng ngày càng tăng Bên cạnh đó là diễn biến bất thường không theo quy luật của thời tiết nên các trận mưa với cường độ lớn đã xảy ra và khó dự báo.Theo báo cáo của Ban chỉ huy phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn thành phố Yên bái:

Trong năm 2017 tình hình thiên tai diễn biến phức tạp, khó lường Trong năm thành phố đã chịu ảnh hưởng hoàn lưu của 5 cơn bão Trong đó thành phố chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của cơn bão số 2 ( đổ bộ ngày 17/7)

và cơn bão số 10 ( đổ bộ ngày 15/9) đã làm mưa lớn kéo dài kết hợp với lũ sông Hồng dân cao gây ngập úng lớn trên địa bàn thành phố

Trong năm 2017 thành phố diễn ra 25 trận mưa lớn kéo dài liếp tiếp từ tháng 5 đến hết tháng 10/2017, với tổng lượng mưa đạt 1.743,6mm, cao hơn 369,4mm so với trung bình nhiều năm và cao hơn 465mm so với cùng kỳ năm trước Trung bình mỗi tháng xảy ra 5 đợt mưa vừa và mưa to Các trận mưa lớn đã gây gập úng cục bộ một số tuyến đường, khu vực dân cư và một số diện tích đất sản xuất nông nghiệp Toàn thành phố có 346 hộ bị ngập phải di chuyển người và tài sản Có 84 điểm sạt lở Có 14 tuyến đường bị ngập úng, ảnh hưởng đến giao thông đi lại và đời sống của trên 1200 hộ dân, như: Đường

kè sông Hồng, đường Trần Hưng Đạo và các tuyến nối đường Thanh niên với đường Trần Hưng đạo của phường Hồng hà nơi ngập sâu nhất khoảng 1m Sau khi nước rút, khối lượng bùn rác đọng lại trên tuyến đường tương đối lớn, có nới bùn dầy 0,5m, hệ thống cống rãnh bị bùn lập, một số vị trí mặt đường và tấm đậy rãnh bị hư hỏng Giá trị thiệt hại về hạ tầng ước tính trên 16,5 tỷ đồng

Năm 2018 thành phố chịu ảnh hưởng nặng nề của hoàn lưu cơn bão số 3

và 5 trận mưa lớn kèm theo lốc xoáy và 2 đợt nước lũ sông Hồng dâng cao xảy

ra ngày 20/7 ( đạt đỉnh 33,12m, trên báo động 3 là 1,12m) ngày 31/8 ( đạt đỉnh 32,36m, trên báo động 3 là 0,36m)

Hình 1.7 Hình ảnh ta-luy dương, đường Nguyễn Văn Cừ sạt lở nghiêm trọng

tại Yên Bái [Nguồn: Tác giả]

Toàn thành phố có 2.274 hộ bịảnh hưởngđã phải di dời tạm thời đểđảm bảo an toàn Thiệt hại về hạ tầng ước tính là 83,6 tỷ đồng, toàn thành phố có

14 tuyến đường chính và trên 20 tuyến giao thông ngõ, phố bị ngậpúng, nơi sâu nhất là 2m Trong đó có các tuyến như: Đường Thành niên, đường Trần Hưng Đạo, đường Nguyễn Thái Học, đường Phạm Ngũ Lão, đường Hòa Bình, đường Quốc lộ 37 qua xãÂu lâu, đường Quốc lộ 32c qua phường Hợp minh….Có 1 cầu treo bị sập, 25 điểm sạt lở giao thông, hư hỏng 12 cống thoát nước, nhiềuđoạn đường bị sụt lún

Trong đó, năm 2005 và 2008 là hai năm xảy ra mưa lũ, sạt lở đất lịch sử gây thiệt hại nặng nề nhất từ trước tới nay ở Tỉnh Yên Bái và thành phố Yên bái Năm 2005, do ảnh hưởng của hoàn lưu cơn bão số 6, số 7 đã gây ra mưa

lũ và sạt lở đất làm thiệt hại rất lớn về người và tài sản, theo thống kê toàn tỉnh

Yên bái có 76 người chết và mất tích, 375 nhà bị sập đổ hoàn toàn và bị lũ cuốn trôi, thiệt hại về kinh tế khoảng 450 tỷ đồng Năm 2008, do ảnh hưởng của hoàn lưu cơn bão số 5 đã gây ra mưa lũ, ngập lụt làm 42 người chết, 27 người bị thương, hơn 5000 ha lúa, hoa màu bị ngập, cuốn trôi, các công trình

hạ tầng, nhà ở bị hư hỏng rất nặng nề, ước thiệt hại về kinh tế khoảng 438 tỷ đồng

Hình 1.8 Hình ảnh đường Thanh niên, thành phố Yên Bái bị ngập do nước

sông Hồng dâng cao ( Nguồn internet- báo Thanh niên online )

Thống kê một số tác động tiêu cực như vậy của biến đổi khí hậu trên địa bàn tỉnh Yên Bái cho thấy biến đối khí hậu đang diễn ra hết sức phức tạp và hậu quả mà nó gây ra thật khó lường Chính vì vậy, thành phố Yên Bái nói riêng và tỉnh Yên Bái nói chung cần có kế hoạch lâu dài ứng phó với biến đổi khí hậu, trong đó có lĩnh vực quản lý đường giao thông thành phố Yên Bái

Để ứng phó với biến đổi khí hậu, tỉnh Yên Bái đã thiết lập Chương trình hành động số 60-CTr/TU ngày 30 tháng 8 năm 2013 của Tỉnh ủy Yên Bái thực hiện Nghị quyết số 24-NQ/TW ngày 03 tháng 6 năm 2013 của Ban chấp hành Trung ương Đảng (khóa XI) về chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường Ngày 07 tháng 11 năm 2016, UBND tỉnh Yên Bái đã ra Quyết định số: 2910/QĐ-UBND về việc Kiện toàn

Ban chỉ đạo Chương trình mục tiêu quốc gia ứng phó với biến đổi khí hậu tỉnh Yên Bái

1.3.2 Thực trạng công tác quản lý mạng lưới đường đô thị TP Yên Bái [25]

a Thực trạng về cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý mạng lưới đường TP Yên Bái

Hiện nay việc thực hiện quản lý, khai thác và bảo trì đường bộ trên địa bàn tỉnh Yên Bái được thực hiện theo Quyết định số 09/2016/QĐ-UBND ngày 07/3/2016 của Ủy ban nhân dân tỉnh Yên Bái về việc Quy định quản lý, khai thác và bảo trì công trình đường bộ trên địa bàn tỉnh Yên Bái

- Sở Giao thông vận tải tỉnh Yên Bái: Quản lý,nâng cấp, sửa chữa, bảo trì hệ thống lòng, lề đường, hệ thống thoát nước trên các tuyênquốc lộ và tỉnh

lộ qua địa bàn thành phố, với tổng chiều dài: 45,34 km, gồm các tuyến: Quốc

lộ 37 đoạn qua thành phố ( gồm các tuyên: Đường Đinh Tiên Hoàng, đường Điện Biên, Nguyễn Thái Học ) Quốc lộ 32c đoạn qua thành phố( gồm các tuyến , đường tỉnh lộ Yên bái - Khe sang đoạn qua thành phố ( gồm các tuyến; đường Yên Ninh, đường Hòa Bình, đường Nguyễn Phúc), đường tỉnh lộ

Yên bái – văn tiến, đường tỉnh lộ Hợp minh- Việt cường

- Uỷ ban nhân dân thành phố Yên Bái:Quản lý, nâng cấp, sửa chữa bảo trì hệ thống đường đường đô thị thuộc phạm vi quản lý.Quản lý vỉa hè, cây xanh, điện chiếu sáng tất cả các tuyến đường ( kể cả các tuyến đường do Sở GTVT quản lý) Cấp phép đào lòng đường, hè đường để thi công các công trình trên các tuyến đường và trên các hè phố do Ủy ban nhân dân thành phố quản

lý

Phòng Quản lý Đô thịthành phố Yên Bái là cơ quan chuyên môn giúp việc cho UBND thành phố về quản lý mạng lưới đường giao thông trên địa bàn thành phố Yên Bái, quản lý các tuyến giao thông đô thị, UBND các xã, phường được giao quản lý các đường giao thông nông thôn trên địa bàn

Vị trí, chức năng, nhiệm vụ của Phòng QLĐT được quy định như sau:

- Công tác lập và thẩm định Quy hoạch chi tiết các khu chức năng đô

thị;

- Công tác thẩm định Tổng mặt bằng, phương án kiến trúc các công

trình, dự án do thành phố làm chủ đầu tư; công tác tham mưu góp ý kiến các

Quy hoạch xây dựng (hoặc điều chỉnh quy hoạch) do các chủ đầu tư khác thực

hiện trên địa bàn thành phố

- Công tác phát triển nhà - đô thị: Phối hợp các phòng ban khối đầu tư

tham mưu UBND thành phố việc các chủ đầu tư chuyển đổi mục đích sử dụng đất, đầu tư xây dựng trên địa bàn Phối hợp các chủ đầu tư được Tỉnh giao lập quy hoạch cải tạo xây dựng lại các khu chung cư cũ

- Công tác quản lý nhà chung cư: Thẩm định hồ sơ trình UBND thành

phố quyết định thành lập Ban quản trị nhà chung cư

- Công tác đầu tư xây dựng: Thẩm định; góp ý kiến Báo cáo kinh tế kỹ

thuật các công trình Nghiệm thu hồ sơ công trình hoàn thành đưa vào sử dụng

- Công tác quản lý hạ tầng kỹ thuật đô thị: Thẩm định hồ sơ cấp phép sử

dụng tạm thời hè, đường phố; hồ sơ đào đường ngõ Công tác quản lý chiếu sáng đường ngõ khu dân cư; công tác quản lý duy tu, hệ thống thoát nước,

quản lý đồng bộ các ngõ ngách trong địa bàn (theo phân cấp của Tỉnh)

- Công tác khác: Tham gia Hội đồng BT HT TĐC; cùng Tòa án nhân

dân thành phố định giá nhà, công trình theo yêu cầu vụ án; cùng Phòng TB-XH về cải tạo, xây dựng nhà chính sách, nhà tình nghĩa; công tác tổng hợp báo cáo định kỳ tháng, quý, năm theo yêu cầu của các Sở: XD, GTVT

LĐ-Thực trạng công tác quản lý vẫn thường phải đối mặt với các vi phạm