- Cuộc kháng chiến của nhân ta chống thực dân Pháp xâm lược.. Hoạt động 3: Cá nhân - GV nêu câu hỏi: + Trong khi nhân dân ta đang tổ chức chống Pháp thì triều đình có hành động gì?. - N
Trang 1Bài 19 NHÂN DÂN VIỆT NAM KHÁNG CHIẾN CHỐNG THỰC DÂN PHÁP XÂM
LƯỢC
(Từ năm 1858 đến trước năm 1873)
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức: Giúp học sinh nắm được:
- Quá trình xâm lược Việt Nam của thực dân Pháp ở Nam Kì
- Cuộc kháng chiến của nhân ta chống thực dân Pháp xâm lược
2 Kĩ năng
- Rèn luyện kĩ năng phân tích, nhận xét, so sánh
- Liên hệ, rút ra bài học
3 Tư tưởng
- Thơng qua bài học, HS nắm được bản chất xâm lược của chủ nghĩa thực dân và sự tàn bạo của chúng
- Nêu cao tinh thần bất khuất chống ngoại xâm
- Cĩ nhận thức đúng đắn đối với các hiện tượng lịch sử và nhân vật lịch sử
II Phương pháp dạy học:
III Chuẩn bị của thầy và trị
1 Chuẩn bị của thầy
-
2 Chuẩn bị của trị
- Đọc và tìm hiểu trước bài mới theo hướng dẫn của giáo viên
IV Tiến trình dạy học
1 Ổn định tổ chức (1’) Nắm sĩ số lớp học
2 Kiểm tra bài cũ (5’)
- Câu hỏi:
+
- Đáp án:
+
+
+
3 Dạy - học bài mới (39’)
- Giới thiệu bài mới (1’) Khi Pháp mở rộng đánh chiếm Nam Kì cuộc kháng chiến của
nhân dân ta tiếp diễn như thế nào? Chúng ta tìm hiểu phần cịn lại của bài
Thời
lượng Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Kiến thức
2 Kháng chiến lan rộng ra các tỉnh miền Đơng Nam Kì Hiệp ước 5 - 6 - 1862
12’ Hoạt động 2: Thảo
luận nhĩm
- GV chi lớp làm 2
nhĩm và giao nhiệm vụ
+ Nhĩm 1: Vì sao quân
đội triều đình khơng giữ
nổi Đại đồn chí Hịa ?
-> do sự sai lầm chiến
- Nhĩm 1:
+ Sau khi giành thắng lợi trong cuộc chiến ở Trung Quốc quân Pháp kéo về Gia Định
+ 23-02-1861, quân Pháp tấn cơng Đại đồn Chí Hồ đánh chiếm đại đồn chí Hồ
- Sau khi giành thắng lợi trong cuộc chiến ở Trung Quốc quân Pháp kéo về Gia Định
- 23-2-1861, quân Pháp tấn cơng Đại đồn Chí Hồ rồi thừa thắng đánh chiếm Định Tường (12-4-1861), Biên Hồ
Trang 2(18-lược của nhà Nguyễn
cũng như tinh thần chiến
đấu kém cỏi của binh sĩ
và hệ thống phòng ngự
quá thô sơ không trụ nổi
trước vũ khí hiện đại
của thực dân Pháp
- Nhóm 2: Nhân dân ta
đã chiến đấu như thế
nào khi quân Pháp mở
rộng chiến tranh xâm
lược ?
Hoạt động 3: Cá nhân
- GV nêu câu hỏi:
+ Trong khi nhân dân
ta đang tổ chức chống
Pháp thì triều đình có
hành động gì ?
+ Nội dung của Hiệp
ước Nhâm Tuất ?
- Em có nhận xét gì về
Hiệp ước 1862 và thái
độ của triều đình nhà
Nguyễn ?
- GV chốt lại và bổ sung
thêm: Đó chính là lí do
nhân dân ta bất bình,
phản đối hành động bán
nước của triều đình
+ Do quân đội triều đình trang bị kém cỏi còn quân Pháp thì trang bị hiện đại
- Nhóm 2:
+ Dưới sự lãnh đạo của các văn thân, sĩ phu yêu nước, nhân dân Nam Kì anh dũng kháng chiến chống Pháp 10-02-1861, nghĩa quân Nguyễn Trung Trực đánh chìm tàu giặc trên sông Vàm Cỏ Đông
+ Thể hiện tinh thần ý chí quật cường của nhân dân ta
- HS trả lời:
+ Giữa lúc cuộc kháng chiến của nhân dân ta đang làm cho quân địch bối rối thì triều đình nhà
Nguyễn kí Hiệp ước Nhâm Tuất 05-06-1862 với Pháp.
- HS trả lời:
+ Nhà Nguyễn thừa nhận cho Pháp chiếm ba tỉnh Gia Định, Định Tường, Biên Hoà
+ Mở của biển Đà Nẵng,
Ba Lạt, Quảng Yên cho Pháp thông thương
+ Thành Vĩnh Long sẽ được trả lại cho triều đình chừng nào triều đình làm cho nhân dân ba tỉnh miền Đông ngừng chống Pháp
+ Đây là Hiệp ước mà Việt Nam phải chịu nhiều thiệt thòi
+ Thể hiện thái độ nhu nhược của triều đình nhà Nguyễn là cắt đất cầu hoà,đi ngược lại lợi ích của nhân dân, vi pham chủ
12-1861), Vĩnh Long (23-3-1862)
- Dưới sự lãnh đạo của các văn thân, sĩ phu yêu nước, nhân dân Nam Kì anh dũng kháng chiến chống Pháp
10-02-1861, nghĩa quân Nguyễn Trung Trực đánh chìm tàu giặc trên sông Vàm Cỏ Đông
- Giữa lúc cuộc kháng chiến của nhân dân ta đang làm cho quân địch bối rối thì triều đình nhà
Nguyễn kí Hiệp ước Nhâm Tuất (05-06-1862) với Pháp.
* Nội dung Hiệp ước
(SGK)
Trang 3quyền dân tộc.
III CUỘC KHÁNG CHIẾN CỦA NHÂN DÂN NAM KÌ SAU HIỆP ƯỚC 1862
1 Nhân dân 3 tỉnh miền Đông tiếp tục kháng chiến sau Hiệp ước 1862
10’
Hoạt động 4: Cá nhân
- GV nêu câu hỏi
+ Khi thực dân Pháp
chiếm 3 tỉnh miền Đông
Nam Kì thì thái độ của
nhân dân ở đây như thế
nào ?
+ Hành động của
Trương Định và nghĩa
quân thể hiện được điều
gì ?
- GV phân tích thêm về
hành động của Trương
Định và tấm gương hy
sinh anh dũng của ông
- Từ sau Hiệp ước Nhân
Tuất 1862 phong trào
kháng chiến của nhân
dân có điểm gì mới ?
- HS trả lời: Phẫn uất trước thái độ nhu nhược của triều đình nhân dân 3 tỉnh miền Đông Nam Kì đứng lên chống Pháp
- Phong trào “tị địa” đã gây
khó khăn cho Pháp trong việc tổ chức quản lí những vùng đất chiếm được
- Cuộc khởi nghĩa của Trương Định gây cho Pháp nhiều khó khăn
HS: Thể hiện được tinh thần yêu nước và chiến đấu anh dũng của nhân dân ta
- Cuộc kháng chiến của nhân dân tách khỏi cuộc kháng chiến của triều đình, vừa chống Pháp, vừa chống phong kiến đầu hàng
- Các sĩ phu yêu nước
cổ vũ nghĩa binh đánh Pháp, chống phong kiến
- Phong trào “tị địa” đã
gây khó khăn cho Pháp trong việc tổ chức quản
lí những vùng đất chiếm được
- Cuộc Khởi nghĩa của Trương Định gây cho Pháp nhiều khó khăn Trương Định không nhậm chức lãnh binh ở
An Giang, giương cao
ngọn cờ “Bình Tây Đại nguyên soái” cùng nhân
dân chống Pháp
- 28-02-1863, quân Pháp tấn công căn cứ Tân Hoà, nghĩa quân chiến đấu suốt 3 ngày đêm, sau đó rút lui 20-08-1864, quân Pháp tập kích bất ngờ vào căn cứ Tân Phước Nghĩa quân chống trả quyết liệt Trương Định bị thương Ông tự sát để bảo vệ khí tiết
2 Thực dân Pháp chiếm 3 tỉnh miền Tây Nam Kì
8’ Hoạt động 5 : Cá nhân
- GV nêu câu hỏi:
+ Sau khi chiếm 3 tỉnh
miền Đông, thực dân
Pháp có hành động gì ?
- HS:
+ Sau khi áp đặt nền bảo
hộ lên Cam-pu-chia (1863), Pháp vu cáo triều đình vi phạm điều ước và yêu cầu triều đình Huế giao nốt 3 tỉnh miền Tây Nam Kì cho chúng kiểm soát Triều đình vô cùng lúng túng
- Sau khi áp đặt nền bảo
hộ lên Cam-pu-chia (1863), Pháp yêu cầu triều đình Huế giao nốt
3 tỉnh miền Tây Nam Kì cho chúng kiểm soát Triều đình vô cùng lúng túng
- 20-06-1867, quân Pháp ép Phan Thanh
Trang 4+ Vì sao 3 tỉnh miền
Tây Nam Kì nhanh
chóng rơi vào tay quân
Pháp ?
- GV nói thêm về hành
động của Phan Thanh
Giản
- HS:
+ Triều đình nhà Nguyễn lúng túng bị động và không
có kế hoạch phòng bị nên
bị thực dân Pháp nhanh chóng chiếm đóng dễ dàng
Giản nộp thành Vĩnh Long rồi khuyên ông viết thư cho quan quân An Giang và Hà Tiên hạ vũ khí nộp thành
- Thế là trong 5 ngày từ
20 đến 24-06-1867, thực dân Pháp chiếm nốt 3 tỉnh miền Tây Nam
Kì mà không tốn một viên đạn
3 Nhân dân 3 tỉnh miền Tây chống Pháp
7’ Hoạt động 6: Cá nhân
- GV nêu câu hỏi:
+ Sau khi 3 tỉnh miền
Tây rơi vào tay giặc,
nhân dân ta có hành
động gì ?
GV chốt lại:
- Nguyên nhân phong
trào phát triển mạnh vì
lòng căm thù giặc sâu
sắc, bất bình trước thái
độ bạc nhược đầu hàng
của triều đình
- Đặc điểm:
+ Lôi cuốn được nhiều
tầng lớp nhân dân tham
gia
+ Có mối quan hệ với
bên ngoài
+ Lãnh đạo có người
HS:
- Sau khi 3 tỉnh miền Tây Nam Kì rơi vào tay Pháp, phong trào kháng chiến của nhân dân lên rất cao
- Một số văn thân, sĩ phu bất hợp tác với giặc vượt biển vào Bình Thuận Một
số sĩ phu khác ở lại tham gia phong trào chống Pháp
- Trương Quyền lên Tây Ninh lập căn cứ chống Pháp
- Phan Tôn, Phan Liêm lập căn cứ chống Pháp ở Ba Tri (Bến Tre)
- Nguyễn Trung Trực lập căn cứ ở Hòn Chông (Rạch Giá) - Nguyễn Hữu Huân bị bắt đi đày, trở về tiếp tục chống Pháp ở Tân
An, Mĩ Tho (1875)
- Nhiều toán nghĩa quân khác hoạt động mạnh mẽ khiến cho Pháp ăn không ngon ngủ không yên
- Do tương quan lực lượng chênh lệch, vũ khí thô sơ, cuối cùng phong trào bị đàn áp và bị thất bại
- Sau khi 3 tỉnh miền Tây Nam Kì rơi vào tay Pháp, phong trào kháng chiến của nhân dân lên rất cao
- Một số văn thân, sĩ phu bất hợp tác với giặc vượt biển vào Bình Thuận Một số sĩ phu khác ở lại tham gia phong trào chống Pháp
- Trương Quyền lên Tây Ninh lập căn cứ chống Pháp Ông đã liên lạc với nghĩa quân
Pu-côm-bô tổ chức chống Pháp
- Phan Tôn, Phan Liêm lập căn cứ chống Pháp
ở Ba Tri (Bến Tre)
- Nguyễn Trung Trực lập căn cứ ở Hòn Chông (Rạch Giá) Khi
bị giặc bắt đưa đi hành hình, ông đã khẳng khái
nói “Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam thì mới hết người Nam đánh Tây”.
- Nguyễn Hữu Huân bị bắt đi đày, trở về tiếp tục chống Pháp ở Tân
An, Mĩ Tho (1875)
- Nhiều toán nghĩa quân
Trang 5còn trẻ tuổi.
+ Thể hiện được tinh
thần yêu nước chống
ngoại xâm của nhân dân
ta
khác hoạt động mạnh
mẽ khiến cho Pháp ăn không ngon ngủ không yên
- Do tương quan lực lượng chênh lệch, vũ khí thô sơ, cuối cùng phong trào bị đàn áp và
bị thất bại
CỦNG CỐ, DẶN DÒ
3’
1 Củng cố
- Những cuộc kháng chiến tiêu biểu của nhân dân ta từ 1858-1873
- Tìm hiểu về tiểu sử, sự nghiệp của Nguyễn Tri Phương, Hoàng Diệu
2 Dặn dò
- Trả lời các câu hỏi SGK
- Chuẩn bị bài học tiếp theo
V Rút kinh nghiệm
………
………
……… ………
………
………
………
… ………
………