Kiến thức: - Sau khi học xong bài học yêu cầu học sinh nắm được : Các nét chính của phong trào Đơng Du, Đơng kinh nghĩa thục, cuộc vận động Duy Tân và chống thuế ở Trung Kỳ.. - Phân biệ
Trang 1Bài 23
PHONG TRÀO YÊU NƯỚC VÀ CÁCH MẠNG VIỆT NAM
TỪ ĐẦU THẾ KỶ XIX ĐẾN CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT
I MỤC TIÊU BÀI HỌC.
1 Kiến thức:
- Sau khi học xong bài học yêu cầu học sinh nắm được : Các nét chính của phong trào Đơng
Du, Đơng kinh nghĩa thục, cuộc vận động Duy Tân và chống thuế ở Trung Kỳ
- Phân biệt được khuynh hướng dân chủ tư sản theo phương pháp bạo động và khuynh hướng cải cách
- Nhận biết được những nét mới của Pt yêu nước đầu thế kỷ XX so với phong trào cuối Tk XIX
2 Kỹ năng:
Rèn luyện kỹ năng đối chiếu, so sánh sự kiện lịch sử, khả năng nhận định và đánh giá hành động của các nhân vật lịch sử
3 Về thái độ, tình cảm, tư tưởng:
- Thán phục tinh thần đấu tranh vì yêu nước của các vị tiền bối trong thời kỳ này
- Giáo dục học sinh tinh thần cầu tiến Biết thay đổi bản thân để cĩ ích cho mình và đất nước
- Nhận rõ bản chất của thực dân
II THIẾT BỊ ,TÀI LIỆU DẠY HỌC.
- Aûnh Phan Bội Châu và Phan Châu Trinh
- Lược đồ châu Á và tư liệu giảng dạy…
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY- HỌC.
1 Kiểm tra bài cũ.
Câu hỏi :
a Trình bày những nét chính về sự thay đổi xã hội VN dưới tác động của cuộc khai thác lần
I
b Vì sao xuất hiện xu hướng mới trong cuộc vận động giải phĩng dân tộc hồi đầu thế kỷ
XX
2 Bài mới: Ở VN dưới tác động của việc cai trị của Pháp và ảnh hưởng trào lưu của cách
mạng thế giới đầu thế kỷ XX đã xuất hiện khuynh hướng đấu tranh mới, bài này chúng ta sẽ tìm hiểu nội dung và nét mới của PT này
3 Tiến trình tổ chức dạy-học
CÁC HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRỊ KIẾN THỨC CƠ BẢN CẦN NẮM
* Hoạt động 1: Cá nhân và cả lớp
- GV:Nêu câu hỏi
+ Cho biết những nét cơ bản về PBC
+ Năm sinh, quê quán , Học thức
+ Oâng chủ trương Cứu nước bằng pp
nào
- HS họat động theo nhóm :
+ Nhóm 1: Từ 1902-1905 (nội dung cần
1 Phan Bội Châu và xu hướng bạo động
- Lãnh đạo phong trào Đơng Du là Phan Bội Châu
- Mục tiêu: Xây dựng một nước Việt Nam hùng mạnh, cĩ kinh tế phát triển, chính trị tiến
bộ, …
- Chủ trương: giành độc lập bằng phương
Trang 2làm rõ)
-Năm 1902; 4-1904 ;
-Khi chủ trương Dùng pp bạo lực tại sao
PBClại muốn dựa vào nhật bản
+ Nhóm 2: từ 1905->-6-1912 (nội dung
cần làm rõ )
- Kết quả của phong trào Đông Du
-Vì sao dẫn đến kq đó
- Những hoạt động của PBC sau khi ĐD thất
bại
+ Nhóm 3: từ 6-1912 tháng 12-1913
(ND cần làm rõ)
-Chủ trương của VNQPH
-PP thực hiện
-Kết quả
+Nhóm 4: Chọn từ 3-4 hs có học lực bộ
môn khá để rút ra kết luận trọng tâm (nd cần
làm rõ )
-Nêu những sự kiện chứng minh PBC sử dụng
PP bạo động
- Nguyên nhân sâu xa dẫn đến sự thất bại cũa
phong trào ? bài học kinh nghiệm mà bản thân
hs có thể cảm nhận được về sự thất bại này
- Gvbổ sung thêm cho học sinh trong các yêu
cầu khó : tại sao PBC chọn Nblàm nơi đưa hs
VN đến học ; Các sự kiện chứng minh PBC sử
dụng Ppbạo động ; Nguyên nhân thất bại ( dựa
vào đế quốc đánh đế quốc ) bài học kinh
nghiệm ( tự cường là chính )
* Hoạt dộng 2 :Cá nhân và cả lớp
- Gv nêu câu hỏi phát vấn yêu cầu hs đọc sách
Gkvà trả lời các ý : Quê quán ; Năm sinh ; Học
vấn ;Xu hướng đấu tranh
- GV thay vào việc yêu cầu học sinh học theo
nhóm thì khuyến khích một số học sinh xung
phong trình bày các vấn đề cơ bản trong bài học
mà Gvđã gợi ý Yêu cầu các em còn lại lắng
nghe để bổ xung và tự ghi bài
+Trình bày những nét chính trong hoạt
động cứu nước của PCT theo gợi ý
pháp bạo động, nhưng với cách thức tổ chức, huy động lực lượng khác trước
- Hoạt động:
+ 1904: Phan Bội Châu lập Hội Duy Tân, với mục tiêu chống Pháp, giành độc lập, thiết lập chính thể quân chủ lập hiến Lúc đầu, hội chủ trương cầu viện Nhật Bản nhưng đã nhanh chĩng chuyển sang “cầu học”, tổ chức phong trào Đơng Du
+ Từ 8/1908, Nhật cấu kết với Pháp trục xuất du những người Việt Nam yêu nước Phong trào Đơng Du thất bại
+ Dưới ảnh hưởng của Cách mạng Tân Hợi, 6/1912, tại Quảng Châu, Phan Bội Châu thành lập Việt Nam Quang Phục Hội nhằm đánh Pháp, khơi phục nền độc lập của VN, thành lập CHDQ VN
+ 24/12/1913, Phan Bội Châu bị bắt
2 Phan châu Trinh và xu hướng cải cách
- Chủ trương:
+ Khác với Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh chủ trương thiết lập dân chủ, dân quyền, thơng qua con đường cải cách để tiến tới độc lập Ơng muốn dựa vào Pháp để đánh đổ ngơi vua và chế độ phong kiến hủ bại, vận động nhân dân “tự lực khai hĩa”
+ 1906, Phan Châu Trinh, Huỳnh Thúc
Kháng, … mở cuộc Duy Tân ở Trung Kì
- Hoạt động:
+ Hình thức: mở trường, diễn thuyết về các vấn đề xã hội, cổ vũ theo cái mới: cắt tĩc ngắn, mặc áo ngắn, cổ động mở mang cơng thương nghiệp, …
+ Cuộc vận động chuyển thành phong trào chống thuế năm 1908 ở Trung Kì Phong trào
bị Thực dân Pháp đàn áp, Phan Châu Trinh bị bắt
3- Đơng kinh nghĩa thục, vụ đầu độc binh sĩ pháp ở Hà Nội và những hoạt động cuối cùng của nghĩa quân Yên Thế
a Đơng Kinh nghĩa thục : 3- 1907
Trang 3- Năm 1906 PCT và nhóm sĩ phu tiến bộ ở
Quảng nam đã làm gì? giải thích kn duy tân
-CTrương cứu nước bằng biện pháp cải
Cách là làm những gì?
- Những hoạt động duy tân để nâng cao dân
trí dân quyền ?
- Kết quả của các hoạt động duy tân Của
PCTvà các sĩ phu
-Nêu các sự kiện chứng minh PCT chủ
trương cứu nước theo khuynh hướng dân chủ tư
bằng pp cải cách Kinh nghiệm mà hs có thể rút
ra được qua phong trào duy tân của PCT liên hệ
với thực tế nước ta hiện nay ( GV sẽ bổ sung
cho học sinh trong các kiến thức khó như duy
tân có ý nghĩa ntn? vì sao khi tư tưởng duy tân
đi vào quần chúng lại có thể thúc đẩy quần
chúng đứng lên đấu tranh Kể thêm một vài nét
về những hoạt động cuối đời của nhà cm và
đám tang mà cả nước đã đưa tiễn ông )
* Hoạt động 3 :
+ Giải thích : Đông Kinh ?
+ Yêu cầu hs theo dõi SGK và tóm tắt các
nội dung chính của ĐKNT : Lãnh đạo phong
trào ? Phạm vi hoạt động ? Các hoạt động chính
( GV theo dõi sự trình bày của hs bổ sung những
ý còn thiếu và tóm tắt ý chính của kiến thức lên
bảng để củng cố )
- Gv trình bày tiếp : Đông Kinh nghĩa thục ở BK
là một tổ chức hoạt động cách mạng có tổ chức
chống nền GD cũ cổ dộng cho cái mới tố cáo
tội ác của thực dân Pháp thực chất đây là các
hoạt động chuẩn bị chống pháp
- GV nêu vấn đề :
+ Hs hãy trình bày lại vụ đầu độc lính
Pháp ở Hả Nội năm 1908
_Năm 1908 : binh lính người Việt trong quân
đội Pháp đã lên kế hoạch đầu độc binh lính
Pháp để kết hợp với nghĩa quân Yên thế Công
việc được tiến hành vào đêm 27-6-1908 và đầu
độc được 1 số binh lính và sĩ quan Pháp nhưng
- Đây là một trường học được lập ra theo ý tưởng của Phan Bội Châu và Phan Châu Trinh (học tập mơ hình Nhật Bản)
- Từ Hà Nội, cuộc vận động mở trường dạy
họ theo lối mới đã phát triển khắp nơi, trở thành phong trào rầm rộ
- Sáng lập viên của trường ban đầu là các sĩ phu yêu nước như Lương Văn Can, Nguyễn Quyền
- Ngồi dạy các kiến thức văn hĩa thực dụng, tuyên truyền chữ Quốc ngữ, Đơng Kinh nghĩa thục còn đẩy mạnh cuộc vận động tuyên truyền yêu nước, phổ biến tư tưởng duy tân trên các lĩnh vực, nhất là về kinh tế và văn hĩa
- 11-1907, Pháp đĩng cửa trường, hầu hết giáo viên bị bắt
b Vụ đầu độc binh sĩ Pháp ở Hà Nội
(6/1908)
- Nguyên nhân: bất bình với chính sách thống trị và sự phân biệt đối xử của thực dân Pháp, binh lính người Việt trong quân đội Pháp đã nổi dậy đấu tranh, kết hợp với hoạt động của nghĩa quân Yên Thế
- Diễn biến: 27/6/1908, binh lính Pháp trong thành Hà Nội bị đầu độc, sự việc bị lộ,
kế hoạch thất bại, Pháp đàn áp dã man và đưa quân tấn cơng Yên Thế
- Ý nghĩa: lần đầu tiên lực lượng binh lính người Việt được giác ngộ, quay súng chống lại thực dân Pháp, trở thành một lực lượng yêu nước quan trọng trong sự nghiệp đấu tranh giải phĩng dân tộc
c- Những hoạt động cuối cùng của nghĩa
quân Yên Thế
- Cùng với việc đàn áp vụ đầu độc lính Pháp ở Hà Nội, phong trào chống thuế Trung
Kì, khủng bố phong trào Đơng Du, … thực dân Pháp rắp tâm tập trung lực lượng tiêu diệt bằng được cuộc khởi nghĩa Yên Thế
- 1-1909, Pháp tấn cơng căn cứ Phồn Xương, nghĩa quân phải di chuyển liên tục qua nhiều tỉnh 2-1913, Đề Thám hy sinh, khởi nghĩa chấm dứt
Trang 4sau đó bị phát hiện tuy thất bại nhưng chứng
tỏ đây là lực lượng cần được tập hợp trong cuộc
đấu tranh chống Pháp
+HS hãy trình bày lại những hoạt động
cuối cùng của nghĩa quân Yên Thế?
4 Củng cố :
+ Hình thức , tính chất của phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX +Nguyên nhân thất bại của các phong trào đĩ
5 Dặn dị: Trả lời câu hỏi trong SGK ,đọc trước bài mới.