Dạy - học bài mới 39’ - Giới thiệu bài mới 1’ Cơng cu c khai thác bĩc l t l n th nh t ã làm cho xã h i Vi tộc khai thác bĩc lột lần thứ nhất đã làm cho xã hội Việt ộc khai thác bĩc lột l
Trang 1Bài 23 PHONG TRÀO YÊU NƯỚC VÀ CÁCH MẠNG Ở VIỆT NAM ĐẦU
THẾ KỈ XX ĐẾN CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT (1914)
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức
- Giải thích được nguyên nhân nảy sinh khuynh hướng vận động cứu nước mới đầu thế
kỉ XX
- Biết được những điểm giống nhau và khác nhau của hai khuynh hướng cứu nước đầu
TK XX
2 Kĩ năng
- Biết so sánh sự giống nhau và khác nhau của hai khuynh hướng cứu nước đầu thế kỉ XX
3 Tư tưởng
- Thán phục tinh thần yêu nước của các nhà cách mạng đầu thế kỉ XX
II Phương pháp dạy học:
III Chuẩn bị của thầy và trị
1 Chuẩn bị của thầy
- Sưu tầm tranh ảnh tài liệu các nhà yêu nước trong thời kì này
2 Chuẩn bị của trị
- Sưu tầm tư liệu tranh ảnh, mẩu chuyện về các nhà yêu nước trong giai đoạn này
IV Tiến trình dạy học
1 Ổn định tổ chức (1’) Nắm sĩ số lớp học
2 Kiểm tra bài cũ (5’)
- Câu hỏi:
+ Cơng cuộc khai thác thuộc địa của thực dân Pháp đã làm cho kinh tế Việt Nam cĩ những chuyển biến như thế nào ?
+ Những chuyển biến của xã hội Việt Nam khi thực dân Pháp tiến hành cơng cuộc khai thác ?
- Đáp án:
+
+
+
3 Dạy - học bài mới (39’)
- Giới thiệu bài mới (1’) Cơng cu c khai thác bĩc l t l n th nh t ã làm cho xã h i Vi tộc khai thác bĩc lột lần thứ nhất đã làm cho xã hội Việt ộc khai thác bĩc lột lần thứ nhất đã làm cho xã hội Việt ần thứ nhất đã làm cho xã hội Việt ứ nhất đã làm cho xã hội Việt ất đã làm cho xã hội Việt đã làm cho xã hội Việt ộc khai thác bĩc lột lần thứ nhất đã làm cho xã hội Việt ệt Nam cĩ nh ng chuy n bi n, nhi u giai c p m i xu t hi n, m i giai c p cĩ m t thái ến, nhiều giai cấp mới xuất hiện, mỗi giai cấp cĩ một thái độ ều giai cấp mới xuất hiện, mỗi giai cấp cĩ một thái độ ất đã làm cho xã hội Việt ới xuất hiện, mỗi giai cấp cĩ một thái độ ất đã làm cho xã hội Việt ệt ỗi giai cấp cĩ một thái độ ất đã làm cho xã hội Việt ộc khai thác bĩc lột lần thứ nhất đã làm cho xã hội Việt đã làm cho xã hội Việtộc khai thác bĩc lột lần thứ nhất đã làm cho xã hội Việt chính tr khác nhau nên đã làm cho xã hội Việtần thứ nhất đã làm cho xã hội Việt u th k XX, phong trào cách m ng Vi t Nam c ng xu t hi n các ến, nhiều giai cấp mới xuất hiện, mỗi giai cấp cĩ một thái độ ỉ XX, phong trào cách mạng Việt Nam cũng xuất hiện các ạng Việt Nam cũng xuất hiện các ệt ũng xuất hiện các ất đã làm cho xã hội Việt ệt khuynh h ưới xuất hiện, mỗi giai cấp cĩ một thái độ ng cách m ng khác nhau ạng Việt Nam cũng xuất hiện các Đ hi u rõ i u này chúng ta s i vào tìm hi u bài h c đã làm cho xã hội Việt ều giai cấp mới xuất hiện, mỗi giai cấp cĩ một thái độ ẽ đi vào tìm hiểu bài học đã làm cho xã hội Việt ọc 23.
Thời
1 PHAN BỘI CHÂU VÀ XU HƯỚNG BẠO ĐỘNG
12’ Hoạt động 1: Cá nhân
- GV nhắc lại phong trào
đấu tranh của nhân dân
ta cuối thế kỉ XIX dưới
Trang 2ngọn cờ Cần vương
muốn đánh đuổi giặc
Pháp khôi phục lại chế
độ quân chủ chuyên chế
bị thất bại
- Đầu thế kỉ XX, phong
trào yêu nước của nhân
dân ta xuất hiện tính
chất mới theo khuynh
hướng nào ?
- Nguyên nhân nảy sinh
phong trào vận động
giải phóng dân tộc đầu
thế kỉ XX theo khuynh
hướng tư sản ?
- GV giới thiệu vài nét về
Phan Bội Châu kết hợp
với hình ảnh SGK
- Chủ trương cách mạng
của Phan Bội Châu ?
- Nêu những bằng
chứng chứng minh Phan
Bội Châu chủ trương
giải phóng dân tộc theo
khuynh hướng tư sản
bằng phương pháp bạo
động ?
- HS: Phong trào đầu thế kỉ
XX theo khuynh hướng cách mạng tư sản
HS:
-Chủ quan:
+ Sự xuất hiện phương thức sản xuất TBCN và các giai cấp tầng lớp mới
+ Thất bại của PTGPDT theo con đường quân chủ chuyên chế
- Khách quan:
+ Tác động của tư tưởng DCTS từ Trung Quốc và Nhật Bản
- HS: Dùng bạo lực để
giành độc lập dân tộc
- HS:
+ Thành lập Duy tân hội (05-1904) Cương lĩnh của Duy tân hội là đánh đuổi giặc Pháp, giành độc lập, thiết lập một thể chế quân chủ lập hiến ở Việt Nam
+ Tổ chức phong trào Đông Du, đưa học sinh sang Nhật du học
+ 1912, thành lập Việt Nam Quang phục hội nhằm đánh đuổi giặc Pháp, khôi phục nước Việt Nam, thành lập nước cộng hoà dân quốc Việt Nam
VNQPH trừ khử những tên thực dân đầu sỏ, đánh vào các đồn binh của thực dân Pháp
+ 24-12-1913, Phan Bội Châu bị bọn quân phiệt Trung Quốc bắt giam ở
a Phan Bội Châu
- Vài nét về tiểu sử Phan Bội Châu (SGK)
b Chủ trương và hoạt động của Phan Bội Châu
- Chủ trương:
Dùng bạo lực để giành độc lập dân tộc
- Hoạt động:
+ Thành lập Duy tân hội (05-1904) Cương lĩnh của Duy tân hội là đánh đuổi giặc Pháp, giành độc lập, thiết lập một thể chế quân chủ lập hiến ở Việt Nam + Tổ chức phong trào Đông Du, đưa học sinh sang Nhật du học
+ 1912, thành lập Việt Nam Quang phục hội
nhằm đánh đuổi giặc Pháp, khôi phục nước Việt Nam, thành lập nước Cộng hoà dân
Trang 3nhà tù Quảng Đông Cách mạng Việt Nam trải qua những ngày tháng khó khăn
quốc Việt Nam.
VNQPH trừ khử những tên thực dân đầu sỏ, đánh vào các đồn binh của thực dân Pháp + 24-12-1913, Phan Bội Châu bị bọn quân phiệt Trung Quốc bắt giam ở nhà tù Quảng Đông Cách mạng Việt Nam trải qua những ngày tháng khó khăn
2 PHAN CHÂU TRINH VÀ XU HƯỚNG CẢI CÁCH
12’ Hoạt động 1: Cá nhân
- GV giới thiệu vài nét về
Phan Châu Trinh kết
hợp với hình ảnh SGK
- Em hãy cho biết chủ
trương cách mạng của
Phan Châu Trinh như
thế nào ?
- Những hoạt động của
Phan Châu Trinh để
thực hiện chủ trương
đó ?
- Phong trào Duy tân là
là một cuộc vận động
yêu nước mang tính
chất cải cách xã hội, cổ
vũ ý thức tự cường dân
tộc 1908, thực dân
Pháp đàn áp phong trào
Phan Châu Trinh bị bắt
và bị đày sang Côn Đảo
Hoạt động 2: Thảo luận
nhóm
- So sánh điểm giống và
khác nhau trong chủ
trương cứu nước của
Phan Bội Châu và Phan
Châu Trinh.
- HS: Đấu tranh ôn hoà
công khai, nâng cao dân trí, dân quyền
- HS: Vận động phong trào
Duy tân ở Trung Kì
+ Cổ động chấn hưng thực nghiệp, lập hội kinh doanh
+ Phát triển nghề làm vườn, nghề thủ công
+ Mở trường dạy học theo lối mới
+ Vận động cải cách trang phục và lối sống
- Giống nhau: Đều muốn cứu nước theo khuynh hướng tư sản
- Khác nhau: Ở biện pháp cách mạng Phan Bội
a Phan Châu Trinh
- Vài nét về tiểu sử Phan Châu Trinh (SGK)
b Chủ trương và hoạt động
- Chủ trương:
Đấu tranh ôn hoà công khai, nâng cao dân trí, dân quyền
- Hoạt động:
+ Vận động phong trào Duy tân ở Trung Kì + Cổ động chấn hưng thực nghiệp, lập hội kinh doanh
+ Phát triển nghề làm vườn, nghề thủ công + Mở trường dạy học theo lối mới
+ Vận động cải cách trang phục và lối sống
Trang 4Châu chủ trương bạo động còn Phan Châu Trinh chủ trương cải cách
3 ĐÔNG KINH NGHĨA THỤC VỤ ĐẦU ĐỘC BINH SĨ PHÁP Ở HÀ NỘI VÀ NHỮNG
HOẠT ĐỘNG CUỐI CÙNG CỦA NGHĨA QUÂN YÊN THẾ
12’ Hoạt động 1: Cá nhân
- Giới thiệu về sự ra đời
của ĐKNT: Trong khi
Phan Bội Châu đang
đẩy mạnh cuộc vận
động vũ trang GPDT và
các tỉnh Trung Kì đang
sôi sục cuộc vận động
Duy tân, thì ở Hà Nội
các sĩ phu tiến bộ như
Lương Văn Can,
Nguyễn Quyền,… cùng
một số người mở trường
dạy học lấy tên là Đông
Kinh nghĩa thục
- ĐKNT có những hoạt
động tiêu biểu gì ?
- Qua những hoạt động
của ĐKNT, em có nhận
xét gì ?
-> Đây là phong trào yêu
nước theo con đường
dân chủ tư sản trong
lĩnh vực văn hoá
HS:
+ Dạy các môn Lịch sử, Địa lí, Cách trí, Vệ sinh,…
+ Biên soạn, dịch thuật một số sách báo, thấm đượm tinh thần duy tân, yêu nước
+ Diễn thuyết, bình văn
để cổ động chữ Quốc ngữ
+ Hô hào mở hội kinh doanh công thương nghệp, lên án quan lại hủ bại, chống lối học thi cử
cũ, bài trừ mê tín dị đoan,
… giới thiệu văn thơ yêu nước, ca ngợi truyền thống vẻ vang của dân tộc, kêu gọi đoàn kết đấu tranh cho lợi ích giống nòi
a Đông Kinh nghĩa thục
- ĐKNT là một trường học do Lương Văn Can, Nguyễn Quyền,… lập ra
ở Hà Nội, hoạt động từ 03-1907 đến 11-1907
- Hoạt động:
+ Dạy các môn Lịch
sử, Địa lí, Cách trí, Vệ sinh,…
+ Biên soạn, dịch thuật một số sách báo, thấm đượm tinh thần duy tân, yêu nước
+ Diễn thuyết, bình văn
để cổ động chữ Quốc ngữ
+ Hô hào mở hội kinh doanh công thương nghệp, lên án quan lại
hủ bại, chống lối học thi
cử cũ, bài trừ mê tín dị đoan,… giới thiệu văn thơ yêu nước, ca ngợi truyền thống vẻ vang của dân tộc, kêu gọi đoàn kết đấu tranh cho lợi ích giống nòi
-> Hoạt động của ĐKNT
đã vươn ra ngoài xã hội làm cho nhà trường trở thành trung tâm của phong trào Duy tân ở
Trang 5- Bên cạnh cuộc vận
động yêu nước do các
sĩ phu khởi xướng, vào
thời gian này còn có
phong trào đấu tranh
của binh lính người Việt
trong quân đội Pháp GV
tóm tắt ngắn gọn
- Đêm 27-06-1908, sau
bữa tiệc, 200 tên lính
Pháp bị trúng độc Kế
hoạch bị bại lộ, các binh
sĩ Pháp được cứu chữa,
binh lính người Việt bị
tướt vũ khí và nhốt trong
trại Nghĩa quân ở vòng
ngoài không thấy ám
hiệu biết sự việc bị bại lộ
nên đã rút lui
- Tuy bị thất bại nhưng
sự kiện này thể hiện
được điều gì ?
- Giới thiệu sơ lược về
những hoạt động của
nghĩa quân Yên Thế
HS:
- Tuy bị thất bại nhưng đây
là cuộc nổi dậy đầu tiên của binh lính người Việt Nam trong quân đội Pháp
nó chứng tỏ binh lính người Việt cũng là một lực lượng trong cuộc đấu tranh chống Pháp
Trung Kì
Tháng 11-1907, thực dân Pháp ra lệnh đóng cữa trường
b Vụ đầu độc binh lính Pháp ở Hà Nội
- 1908, trại lính Pháp ở
Hà Nội bị đầu độc Lực lượng tham gia là binh lính người Việt kết hợp với nghĩa quân Yên Thế
- Tuy bị thất bại nhưng đây là cuộc nổi dậy đầu tiên của binh lính người Việt Nam trong quân đội Pháp nó chứng tỏ binh lính người Việt cũng là một lực lượng trong cuộc đấu tranh chống Pháp
c Những hoạt động cuối cùng của nghĩa quân Yên Thế
- Cuối 1-1909, Pháp huy động lực lượng 15.000 quân tấn công căn cứ Phồn Xương Nghĩa quân thực hiện chiến thuật di chuyển, đánh một số trận khi có điều kiện thuận lợi và giành được một số thắng lợi Đặc biệt là trận núi Sáng, tiêu diệt trên 50 sĩ quan và lính Pháp
- Tuy nhiên, những cuộc chiến đấu kéo dài đã làm cho lực lượng nghĩa quân ngày càng suy kiệt, một số tướng lĩnh
hy sinh Đề Thám quyết định trở lại Yên Thế tiếp tục chiến đấu 02-1913,
Đề Thám bị tay sai của
Trang 6Pháp giết hại.
CỦNG CỐ, DẶN DÒ
5’
1 Củng cố
- GV tóm tắt lại những nội dung chính của bài học:
+ Đầu thế kỉ XX, ở Việt Nam xuất hiện khuynh hướng cứu nước mới theo con đường tư sản Tiêu biểu là Phan Bội Châu và Phan Châu Trinh Phan Bội Châu chủ trương cứu nước bằng con đường bạo động, còn Phan châu Trinh chủ trương cứu nước bằng cuộc vận động cải cách
+ Bên cạnh những hoạt động của PBC và PCT, ĐKNT cũng là một phong trào yêu nước theo con đường DCTS trong lĩnh vực văn hoá diễn ra ở Hà Nội đã làm cho thực dân Pháp lo sợ
+ Ngoài các hoạt động do các sĩ phu tiến bộ khởi xướng, trong thời gian này còn có phong trào đấu tranh của binh lính người Việt trong quân đội Pháp và hoạt động của nghĩa quân Yên Thế
+ Tuy nhiên, các phong trào yêu nước của nhân dân ta đầu thế kỉ XX cuối cùng đều bị thất bại
2 Dặn dò
- Nắm bài học và trả lời các câu hỏi SGK của bài
- Chuẩn bị bài tiếp theo
V Rút kinh nghiệm
………
………
……… ………
………
……… ………