Bài 14 CÁC QUỐC GIA CỔ ĐẠI TRÊN ĐẤT NƯỚC VIỆT NAM I- MỤC TIÊU BÀI HỌC 1- Về kiến thức : Những nét khái quát về 3 quốc gia cổ đại trên đất nước Việt Nam: sự hình thành, cơ cấu tổ chức nh
Trang 1Bài 14 CÁC QUỐC GIA CỔ ĐẠI TRÊN ĐẤT NƯỚC VIỆT NAM
I- MỤC TIÊU BÀI HỌC
1- Về kiến thức :
Những nét khái quát về 3 quốc gia cổ đại trên đất nước Việt Nam: sự hình thành,
cơ cấu tổ chức nhà nước, đời sống văn hóa xã hội
2- Về thái độ
Giáo dục tinh thần lao động sáng tạo , ý thức về cội nguồn dân tộc, lòng yêu quê hương đất nước và ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc cho HS
3- Về kĩ năng
Rèn luyện cho HS kĩ năng tư duy, quan sát, so sánh sự kiện lịch sử
II- Tư liệu, phương tiện dạy học
Bản đồ hành chính Việt Nam
III- Tiến trình giờ học
1- Ổn định
2- Kiểm tra bài cũ
Hỏi: Nêu vài nét về sự ra đời của kĩ thuật luyện kim và nghề nông trồng lúa nước ở Việt Nam?
3-Giảng bài mới
Hoạt động của GV và HS Kiến thức cơ bản
Hoạt động : Cả lớp và cá nhân
- GVH: Nhà nước Văn Lang – Âu Lạc
hình Thành dựa trên những cơ sở nào?
- HS: Tìm hiếu SGK+ suy nghĩ trả lời
- GV: Nhận xét, bổ sung và chốt ý: về kĩ
thuật, kinh tế, xã hội + sử dụng 1 số tranh
ảnh trong SGK và tranh ảnh sưu tầm về
công cụ lđộng cho HS xem- đời sống vật
chất tiến bộ, phát triển ở trình độ cao
hơncư dân Phùng Nguyên
- GVH: sự biến đổi về kt,k tế,xh đặt ra
yêu cầu gì ?
- HS: suy nghĩ trả lời: yêu cầu rtij thủy để
đảm bảo nền nông nghiệp ven sông, quản
lý xh, chống các thế lực ngoại xâm
1- Quốc gia Văn Lang – Âu Lạc
Cơ sở hình thành nhà nước
- Kĩ thuật: Đầu TNK I TCN cư dân văn hóa
Đông Sơn đã sử dụng công cụ = đồng phổ biếnVà bắt đầu có công cụ = sắt
- Kinh tế:
+ Nghề nông khá phát triển, kết hợp săn bắn,đánh cá , chăn nuôi và nghề thủ công + Có sự phân công lao động giữa nông nghiệp và thủ công nghiệp
- Xã hội
+ Sự phân hóa giàu nghèo ngày càng phổ biến
+ Công xã thị tộc tan vỡ, công xã nông thôn
và gia đình phụ hệ ra đời => Từ sự chuyển biến về kingh tế xã hội
Trang 2- GVH: bộ máy nhà nước Văn Lang – Âu
Lạc được tổ chức ntn?
Xã hội được phân hóa thành những tầng
lớp nào?
- HS: đọc SGK trả lời
- GV: nhận xét, bổ sung, cho HS xem sơ
đồ bộ máy nhà nước và yêu cầu HS rút ra
nhận xét
- GVH: cư dân Văn Lang- Âu Lạc có đời
sống vật chất và tinh thần ntn? rút ra
nhận xét?
- HS: đọc SGK + suy nghĩ trả lời
- GV: nhận xét,bổ sung và chốt ý: khá
phong phú đa dạng,hòa nhập với thiên
nhiên
* Hoạt động: Theo nhóm
- GV: Chia lớp thành các nhóm và ra câu
hỏi cho từng nhóm
+ Nhóm 1: Qúa trình hình thành và phát
triển của quốc gia cổ Cham-Pa, kinh đô
đống ở đâu?
+ Nhóm2: Tình hình kt của Cpa từ
tkII-TKX?
+ Nhóm3: Tình hình chính trị-xã hội?
+ Nhốm 4: Tình hình văn hóa?
- HS: thảo luận trả lời, hs nhóm khác
bổSung
-GV: nhận xét, bổ sung và chốt ý
Kinh tế
+ Hoạt động chủ yếu trồng lúa nước: sử
dụng công cụ = sắt và sức kéo trâu bò
+ Ngoài ra các nghề thủ công , khai thác
lâm thổ sản khá phát triển, kĩ thuật xây
tháp đạt trình độ
đặt ra yêu cầu trị thủy, quản lí xã hội, chống giặc ngoại
xâm - Nhà nướ Văn Lang – Âu Lạc ra đời
* Tổ chức bộ máy nhà nước
- Đứng đầu nhà nước là Vua, giúp việc cho Vua có các Lạc Hầu, Lạc Tướng
- Cả nước chia 15 bộ do Lạc Tướng dứng đầu
- Đứng đầu các làng xã là Bồ Chính
- Kinh đô của nước Văn Lang : Bạch Hạc ( Việt
Trì-Phú Thọ) Kinh đô của nước Âu Lạc: Cổ Loa ( Đông Anh-Hà Nội)
* Xã hội: các tầng lớp: Vua, quý tộc,dân tự do
, nô tì
* Đời sống vật chất và tinh thần
- Đời sống vật chất
+ Ăn: Gạo nếp, gạo tẻ, cá, thịt, rau, củ, quả + Mặc: Nữ mặc áo, váy,Nam đóng khố + Ở: Nhà sàn
- Đời sống tinh thần + Tín ngưỡng: Thờ cúng tổ tiên, các vị thần linh , các anh hùng dân tộc
+ Phong tục tập quán: nhuộm răng, ăn trầu, xăm mình
2- Quốc gia cổ Chăm- Pa
- Qúa trình hình thành và phát triển: Trên cơ
sở văn hóa Sa Huỳnhở miền Trung và miền Nam Trung Bộ VN cuối TKII khu Liên thành lập quốcgia Lâm ẤP đến TKVI đổi thành Cpa , phát triểntừ tk X – XV sau đó suy thoái
và hội nhập vào ĐạiViệt
- Kinh đô: Lúc đầu ở Trà Kiệu – Qnam sau đó dờiđến Đồng Dương-QN, cuối cùng đến Chà Bàn-Bình Định
- Kinh tế:
+ Hoạt động chủ yếu trồng lúa nước: sử dụng công cụ = sắt và sức kéo trâu bò
+ Ngoài ra các nghề thủ công , khai thác lâm thổ sản khá phát triển, kĩ thuật xây tháp đạt
Trang 3Chính trị
+ Theo chế độ quân chủ chuyên chế: Vua
đứng đầu, giúp việc có tể tướng và các
đại thần
* Hoạt động : Cả lớp - cá nhân
- GVH: Quốc gia Phù Nam được hình
thành và phát triển ntn?
- Tình hình văn hóa-xã hội ?
- HS: Đọc sách giáo khoa rút ra ý chính
trả lời
-GV nhận xét bổ sung, chốt ý
trình độ cao
- Chính trị - xã hội
+ Theo chế độ quân chủ chuyên chế: Vua đứng đầu, giúp việc có tể tướng và các đại thần
+ Chia nước 4 châu, dưới có huyện, làng + Xã hội: Gồm có các tầng lớp quý tộc, nông dân tự do, nông dân lệ thuộc, nô lệ
- Văn hóa:
+ TK IV có chữ viết từ chữ phạn của Ấn Độ + Tôn giáo: Theo Hin đu giáo và phật giáo + Phong tục: ở nhà sàn, ăn trầu, hỏa táng người chết
3- Quốc gia cổ Phù Nam
- Qúa trình hình thành và phát triển + Trên cơ sở văn hóa Óc Eo ( An Giang) vùng châu thổ sông cửu long hình thành quốc gia Phù Nam vào Khoảng thế kỉ I
+ Phát triển thịnh vượng từ thế kỉ III-V,đến cuối thế kỉ VI suy yếu bị Chân Lạp thôn tính
- Kinh tế: Sản xuất nông nghiệp, làm tcn, đánh
cá , buôn bán
- Văn hóa: ở nhà sàn, theo phật giáo và hin đu Giáo, nghệ thuật ca múa nhạc phát triển
- Xã hội: Qúy tộc, bình dân,nô lệ
4 Củng cố - dặn dò.
- Khái quát lại các kiến thức chính trong bài
- Nhắc học sinh về nhà làm bài cũ, làm bài tập 4 trong sách giáo khoa