Bài 23:PHONG TRÀO TÂY SƠN VÀ SỰ NGHIỆP THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC, BẢO VỆ TỔ QUỐC CUỐI THẾ KỈ XVIII A.. Mục tiêu: Học sinh cần: - Trình bày hoàn cảnh bùng nổ phong trào Tây Sơn; nét chính của p
Trang 1Bài 23:
PHONG TRÀO TÂY SƠN VÀ SỰ NGHIỆP THỐNG NHẤT ĐẤT
NƯỚC, BẢO VỆ TỔ QUỐC CUỐI THẾ KỈ XVIII
A Mục tiêu: Học sinh cần:
- Trình bày hoàn cảnh bùng nổ phong trào Tây Sơn; nét chính của phong trào Tây Sơn trong quá trình đánh đổ các tập đoàn phong kiến chúa Nguyễn, tiến quân ra Bắc đánh đổ chính quyền Lê-Trịnh xóa bỏ tình trạng chia cắt, bước đầu thống nhất đất nước
- Nét chính về diễn biến cuộc k/c chống Xiêm, chống Thanh để bảo vệ nền độc lập dân tộc
- Những c/s cơ bản của vua Quang Trung sau khi thành lập vương triều Tây Sơn và công lao của ông trong công cuộc xây dựng đất nước
- Giáo dục truyền thống yêu nước, đấu tranh cho sự nghiệp toàn vẹn lãnh thổ của đất nước.Tự hào về truyền thống đấu tranh của nông dân Việt Nam
B Chuẩn bị:
C Lên lớp:
1 Ổn định:
2 Kiểm tra: - Sự phát triển của nông nghiệp, thủ công nghiệp thế kỉ XVI-XVIII?
3 Bài mới:
Hoạt động của giáo viên - học
sinh
Nội dung
Sự k/hoảng của chế độ p/k ĐN:
Ruộng đất bị địa chủ cướp đoạt,
thuế khóa nặng nề…
ĐT: “Gạo đắt như vàng, tình trạng
đói khổ bày ra lắm cảnh thương
tâm khó tả, các xác chết chồng
chất lên nhau”
3 anh em họ Nguyễn (gốc họ Hồ),
lớn lên gặp lúc Quốc phó Trương
Phúc Loan chuyên quyền, nhân
dân lầm than cực khổ => đã xây
dựng căn cứ địa ở Tây Sơn (BĐ)
với khẩu hiệu đánh đổ Trương
phúc Loan, lấy của nhà giàu chia
cho dân nghèo
nghĩa quân Tây Sơn bắt và giết 2
chúa Nguyễn Phúc Dương,
I Phong trào Tây Sơn và sự nghiệp thống nhất đất nước cuối thế kỉ XVIII:
- Giữa thế kỉ XVIII, chế độ phong kiến ở cả hai đàng khủng hoảng => phong trào nông dân bùng nổ
- Năm 1771, khởi nghĩa nông dân bùng lên ở Tây Sơn (Bình Định) => lật đổ chúa Nguyễn ở Đàng Trong
- Năm 1786 -1788, nghĩa quân tiến ra Bắc lật đổ tập đoàn Lê - Trịnh, thống nhất đất nước
II Các cuộc kháng chiến ở cuối thế kỉ XVIII:
1 Kháng chiến chống quân Xiêm (1785):
Trang 2Nguyễn Phúc Thuần, còn người
cháu Nguyễn ánh chạy thoát
Năm 1782-1783, Nguyễn Huệ 2
lần đem quân đánh Nguyễn ánh ở
Gia Định => Nguyễn ánh chạy
sang Xiêm cầu cứu
Sông Tiền-Tiền giang
Sau trận thua này, người Xiêm sợ
quân Tây Sơn như giặc
Năm 1786, Nguyễn Huệ kéo quân
ra Bắc tiêu diệt họ Trịnh Ông tôn
phù vua Lê, kết hôn với công chúa
Ngọc Hân (con vua Lê Hiển
Tông) => sau đó về Phú Xuân
(Huế)
ở ngoài Bắc, Nguyễn Hữu Chỉnh
giúp Lê Chiêu Thống phản bội
Tây Sơn => bị quân Tây Sơn đánh
bại => LCT cầu cứu nhà Thanh
Do Tôn Sĩ Nghị chỉ huy
Thống trị vùng đất từ Thuận Hóa
trở ra Bắc
Không giải quyết được các yêu
cầu lịch sử, phong trào khởi nghĩa
vẫn tiếp tục
N.Nhạc: TW hoàng đế- Qui Nhơn
N.Lữ: Đông Định Vương- Gia
Định
N.Huệ: Bắc Bình Vương- Thuận
Hóa
Dịch sách chữ Hán, chữ Nôm
Chính sách của Quang Trung thể
hiện ý muốn của một ông vua
muốn thực hiện những c/s cải
- Nguyễn ánh cầu viện quân Xiêm => 5 vạn quân Xiêm tiến vào nước ta
- Năm 1785, Nguyễn Huệ đã tổ chức trận đánh phục kích Rạch Gầm- Xoài Mút đánh tan quân Xiêm Nguyễn ánh chạy sang Xiêm
2 Kháng chiến chống quân Thanh (1789):
- Vua Lê Chiêu Thống cầu cứu, 29 vạn quân Thanh kéo vào nước ta
-Năm 1788, Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế (Hiệu Quang Trung) chỉ huy quân tiến ra Bắc
- Mùng 5 Tết 1789, nghĩa quân thắng lớn ở Ngọc Hồi- Đống Đa, tiến vào Thăng Long đánh bại quân xâm lược
- Phong trào nông dân Tây Sơn đã bước đầu hoàn thành sự nghiệp thống nhất đất nước và bảo vệ Tổ quốc
III Vương triều Tây Sơn:
- Năm 1778, Nguyễn Nhạc xưng Hoàng đế (Hiệu Thái Đức), vương triều Tây Sơn thành lập (tồn tại đến 1793)
- Năm 1788, Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế (Hiệu Quang Trung), thống trị từ Thuận Hóa ra Bắc (tồn tại đến 1802)
- Chính sách của Quang Trung:
+ Đối nội: thành lập chính quyền các cấp, kêu gọi nhân dân sản xuất, lập lại sổ hộ khẩu, tổ chức lại giáo dục, thi cử, quân đội
Trang 3cách => nhưng chưa có ảnh hưởng
lớn trên toàn quốc + Đối ngoại: hòa hảo với nhà Thanh, Lào, Chân Lạp.- Năm 1792, Quang Trung qua đời triều đình lục
đục Năm 1802, Nguyễn ánh tấn công, các vương triều Tây Sơn lần lượt sụp đổ
4 Củng cố:
- Tìm hiểu thêm tài liệu về khởi nghĩa Tây sơn và người anh hùng Nguyễn Huệ
5 Dặn dò: Học bài, làm bài tập sgk tr.120