Bài 35 CÁC NƯỚC ANH, PHÁP, ĐỨC, MĨ VÀ SỰ BÀNH TRƯỚNG THUỘC ĐỊA I- Mục tiêu bài học 1- Về kiến thức: Giúp hs hiểu và nắm được - Những nét khái quát về tình hình kinh tế, chính trị của c
Trang 1Bài 35 CÁC NƯỚC ANH, PHÁP, ĐỨC, MĨ VÀ SỰ BÀNH TRƯỚNG
THUỘC ĐỊA
I- Mục tiêu bài học
1- Về kiến thức:
Giúp hs hiểu và nắm được
- Những nét khái quát về tình hình kinh tế, chính trị của các nước Anh, Pháp, Đức,
Mĩ hồicuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX, những nét chung và đặc điểm riêng
- Đây là thời kì các nước đế quốc đẩy mạnh xâm lược thuộc địa, phân chia lại thị
trường thế giới làm cho mâu thuẫn giữa các nước đế quốc với đế quốc và giữa đế
quốc với thuộc địa ngày càng sâu sắc
2- Về thái độ
- Giúp hs nâng cao nhận thức về bản chất của chủ nghĩa đế quốc, ý thức cảnh giác
cách mạng, đấu tranh chống các thế lực gây chiến, bảo vệ hòa bình
3- Về kĩ năng:
Rèn luyện cho hs kĩ năng khai thác và sử dụng đồ dùng trực quan, kĩ năng phân
tích khái quát, tổng hợp, đánh giá sự kiện lịch sử
II- Tài liệu, thiết bị dạy học
- Bảng thống kê biểu thị sự thay đổi về sản lượng công nghiệp của các nước Anh,
Pháp, Đức, Mĩ
- Lược đồ các nước đế quốc đầu thế kỉ XX, sơ đồ thay đổi vị trí kinh tế của các
nước
III- Tiến trình giờ học
1-Ổn định
2 Kiểm tra bài cũ:
Hỏi: Nêu những thành tựu về khoa học kĩ thuật cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX ?
2- Giảng vào bài mới:
* Hoạt động : cả lớp- cá nhân
- GVH: từ cuối thập niên 70 tình hình kinh
tế Anh ra sao?
- HS: Đọc sgk rút ra ý chính trả lời
- GV: Nhận xét, bổ sung và hỏi: Nguyên
Nhân của sự giảm sút kt Anh là gì?
- HS: kết hợp đọc sgh và suy nghĩ trả
lờiMáy móc cũ và lạc hậu, một số lớn tư
I- Các nước Anh và Pháp cuối thế kỉ XIX đầu thế Kỉ XX
1- Nước Anh a- Tình hình kinh tế
- Từ cuối thập niên 70 Anh mất dần địa vị độc quyền về công nghiệp và mất luôn vai trò lũng đoạn thị trường thế giới, bị Mĩ và Đức vượt qua
- Tuy vậy Anh vẫn chiếm ưu thế về tài chính,
Trang 2bản chạy sang thuộc địa….
- GVH: nêu tình hình chính trị của Anh
trong giai đoạn này?, đế quốc Anh có đặc
điểm gì?
- HS: đọc sgk trả lời
- GV: nhận xét , bổ sung và chốt ý
* Hoạt động: Cả lớp- cá nhân
- GVH: nêu tình hình kinh tế Pháp trong
giai đoạn này, nguyên nhân tại sao CN
Pháp lại phát triển chậm lại?
- HS: đọc sgk+ suy nghĩ trả lời
- GV: nhận xét, bổ sung và chốt ý
- GVH: quá trình tập trung sản xuất hình
thành các, đặc điểm nổi bật của các tổ
chức độc quyền?
- HS: đọc sgk+ trao đổi trả lời: đặc điểm
nổi bật: sự tập trung ngân hàng đạt đến mức
cao 5 ngân hành lớn ở Pa ri nắm 2/3 tư bản
của các ngân hàng trong cả nước
- GVH: tình hình chính trị của Pháp trong
giai đoạn này có nét gì nổi bật, Pháp thực
hiện c/s đối ngoại ntn?
- HS: đọc sgk + suy nghĩ trả lời
- GV: nhận xét, bổ sung và chốt ý
* Hoạt động: theo nhóm
- GV: chia lớp thành các nhóm và ra câu hỏi
cho từng nhóm
+ N1: nêu những biểu hiện phát triển CN
xuất khẩu tư bản, thương mại, hải quân và thuộc địa
- Công nghiệp: Qúa trình tập trung tư bản diễn
ra mạnh mẽ, nhiều công ty độc quyền ra đời chi phối toàn bộ đời sống kinh tế nước Anh
- Nông nghiệp: lâm vào tình trạng khủng hoảng trầm trọng, phải nhập lương thực
b – Tình hình chính trị:
- Anh theo thể chế chính trị quân chủ lập hiến do hai Đảng thay nhau cầm quyền
- Đây là thời kì giai cấp tư sản Anh tăng cường
mở rộng hệ thống thuộc địa đặc biệt ở châu Á và châu Phi => Anh là chủ nghĩa đế quốc thực dân
2- Nước Pháp a- Tình hình kinh tế:
- Cuối thập niên 70 trở đi công nghiệp Pháp bắt đầuPhát triển chậm lại Tuy nhiên CN Pháp cũng cóNhững tiến bộ đáng kể: ngành khai mỏ, luyện kim Và thương nghiệp được đẩy mạnh
- Nông nghiệp: phương thức sản xuất TBCN thâm nhập chậm chạp do đất đai bị chia nhỏ
- Đầu thế kỉ XX ở Pháp cũng hình thành nhiều
tổ chức độc quyền từng bước chi phối kinh tế nước Pháp đặc biệt là trong lĩnh vực ngân hàng
Tư bản Pháp đưa vốn ra nước ngoài cho các nước chậm tiến vay lấy lãi lớn
=> CNĐQ Pháp là CNĐQ cho vay lãi
b- Tình hình chính trị:
- 9-1870 Pháp thành lập nền cộng hòa thứ ba,song phái cộng hòa sớm chia thành hai nhóm:
ôn hòa và cấp tiến thay nhau cầm quyền
- Đặc điểm của nền cộng hòa là tình trạng thường xuyên khủng hoảng nội các
- Pháp tăng cường chạy đua vũ trang để trả thù Đức, tiến hành những cuộc chiến tranh xâm lược thuộc địa ở khu vực châu Á và châu Phi
II - Các nước Đức và Mĩ cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX
1- Nước Đức a- Tình hình kinh tế
Trang 3Của nước Đức sau khi thống nhất,nguyên
nhân của sự phát triển đó?
+ N2; Sự phát triển của CN tác động ntn
đến xã hội, quá trình tập trung sản xuất
hình thành các tổ chức độc quyền diễn ra
ntn?
+ N3: nêu tình hình nông nghiệp và tình
hình chính trị của nước Đức?
+ N4: Chính sách đối ngoại của nước Đức
trong giai đoạn này?, đặc điểm nổi bật
của CNĐQ Đức?
- HS: Tiến hành thảo luận ( theo bàn)- đại
Diện nhóm trả lời- hs nhóm khác bổ sung
- GV: Nhận xét, bổ sung và chốt ý
Hoạt động: cả lớp- cá nhân
- GVH: Nêu tình hình kt Mĩ cuối thế kỉ XIX
đầu thế kỉ XX?, nguyên nhân dẫn đến sự
phát triển CN của mĩ?
- HS: đọc sgk + suy nghĩ và nhớ lại kiến
Thức cũ trả lời
- GV: nhận xét, bổ sung và chốt ý
- Sau khi thống nhất (1871) nền kinh tế Đức phát triển với tốc độ mau lẹ vươn lên đứng đầu châu Âu và đứng thứ hai thế giới
- Nguyên nhân: thị trường dân tộc thống nhất, giàu tài nguyên, nhờ tiền bồi thường chiến tranh, tiếp thu những thành tựu khoa học- kĩ thuật, có nguồn nhân lực dồi dào
- Tác động: thay đổi cơ cấu dân cư giữa thành thị và nông thôn, nhiều thành phố mới, nhiều trung tâm công nghiệp, bến cảng xuất hiện
- Qúa trình tập trung sản xuất và hình thành các công ty độc quyền diễn ra sớm hơn nhiều nước khác ở châu Âu với hình thức độc quyền là Các ten và Xanh đi ca
- Qúa trình tập trung ngân hàng cũng diễn ra cao
Độ Tư bản CN+ TB ngân hàng= tư bản tài chính
- Nông nghiệp Đức có tiến bộ song biến động chậm chạp
b- Tình hình chính trị
- Đức là một liên bang theo chế đọ quân chủ lập hiến, hoàng đế là người đứng đầu có quyền lực tối cao
- Chế độ chính trị ở Đức thực chất là chế độ nữa Chuyên chế phục vụ giai cấp tư sản và quý tộc hóa tư sản, đi ngược lại quyền lợi của nd
c- Chính sách đối ngoại
- Công khai đòi chia lại thị trường và thuộc địa thế
giới
- Ráo riết chạy đua vũ trang chuẩn bị gây chiến=>
Mâu thuẫn giữa Đức với Anh, Pháp ngày càng gay gắt
=> CNĐQ Đức là chủ nghĩa quân phiệt hiếu chiến
2 - Nước Mĩ
a - Tình hình kinh tế
- Cuối thế kỉ XI X nền kinh tế phát triển nhanh chóng vươn lên hàng thứ nhất thế giới, sản
Trang 4- GVH: Nông nghiệp có sự phát triển
ntn,Quá trình tập trung sản xuất hình thành
các công ty độc quyền diễn ra ntn?
- HS: đọc sgk rút ra ý chính trả lời
- GV: nhận xét, bổ sung và chốt ý
- GVH: nêu tình hình chính trị và chính
sách đối ngoại của Mĩ?
- HS: đọc sgk rút ra ý chính trả lời
lượng
CN = ½ tổng sản lượng CN các nước Tây Âu
và gấp hai lần Anh
- Nguyên nhân:
+ Mĩ giàu nguyên liệu, nhiên liệu giàu có, có nguồn nhân lực dồi dào
+ Áp dụng những thành tựu kh- kt và kinh nghiệm của các nước đi trước
+ Có thị trường rộng lớn
- Nông nghiệp: đạt được những thành tựu đáng
kể Mĩ trở thành vựa lúa và nôi cung cấp thực phẩm cho châu Âu
- Qúa trình tập trung sản xuất và ra đời các công
ty độc quyền diễn ra nhanh chống, hình thức chủ yếu là Tờ- rớt với những ông” vua CN” chi phối mọi hoạt động kinh tế, chính trị nước Mĩ
b- Tình hình chính trị
- Đứng đầu chính phủ là tổng thống, duy trì chế
độ hai Đảng: Đảng cộng hòa và Đảng dân chủ thay nhau cầm quyền
- Thống nhất việc củng cố quyền lực của giai cấp
Tư sản, đối xử phân biệt với người lao động đặc biệt đối với người da đen
c- Chính sách đối ngoại
- Mĩ mở rộng biên giới đến bờ biển Thái Bình Dương
- Bành trướng khu vực Mĩ la tinh, gây chiến với Tây Ban Nha, xâm nhập vào thị trường Trung Quốc
4 Củng cố
- Khái quát lại các kiến thức chính trong bài
5 Dặn dò
- Nhắc HS về nhà học bài cũ, trả lời các câu hỏi trong SGK,đọc và chuẩn bị trước
bài mới