Giáo án Lịch sử 10 bài 1: Sự xuất hiện loài người và bầy người nguyên thủy

Phần một: LỊCH SỬ THẾ GIỚI THỜI NGUYÊN THUỶ, CỔ ĐẠI VÀTRUNG ĐẠI CHỦ ĐỀ 1: XÃ HỘI NGUYÊN THUỶ Bài 1: SỰ XUẤT HIỆN LOÀI NGƯỜI VÀ BẦY NGƯỜI NGUYÊN THỦY I- Mục tiêu bài học 1- Về kiến thức

Phần một: LỊCH SỬ THẾ GIỚI THỜI NGUYÊN THUỶ, CỔ ĐẠI VÀ

TRUNG ĐẠI CHỦ ĐỀ 1: XÃ HỘI NGUYÊN THUỶ

Bài 1:

SỰ XUẤT HIỆN LOÀI NGƯỜI VÀ BẦY NGƯỜI

NGUYÊN THỦY

I- Mục tiêu bài học

1- Về kiến thức:

- Nguồn gốc con người và quá trình chuyển biến từ vượn cổ thành Người tối cổ,

Người tinh khôn

- Đời sống vật chất, tinh thần và tổ chức xã hội trong giai đoạn đầu của xã hội

nguyên thủy

- Vai trò công cụ kim loại và sự tiến bộ của sản xuất, quan hệ xã hội

- Nêu quá trình tan rã của xã hôi nguyên thủy và hiểu nguyên nhân của quá trình

đó

2- Về thái độ :

Giáo dục cho HS tình yêu đối với lao động, biết coi trọng cả lao động trí óc lẫn lao

động chân tay

3- Về kĩ năng:

Rèn luyện cho HS kĩ năng nhận thức, phân tích, so sánh sự kiện lịch sử biết quan sát các hình ảnh, hiện vật

lịch sử và rút ra nhận xét

II- Tài liệu, thiết bị dạy học

Một số hình ảnh về cuộ sống của người nguyên thủy

III- Tiến trình giờ học

1.Ổn định: nắm sĩ số, tác phong

2- Dẫn vào bài mới

- Giới thiệu khái quát về chương trình lịch sử lớp 10:

Chương trình lịch sử ta đã học ở THCS được phân chhia thành mấy thời kỳ ? Kể tê

các thời kỳ đó? Hình thái chế độ xã hội gắn liền với mỗi thời kỳ? Xã hội loài người

và loài người xuất hiện như thế nào? Để hiểu điều đó chúng ta tìm hiểu bài học

hôm nay

3- Giảng bài mới

Hoạt động 1: Làm việc cá nhân

-Trước hết GV kể các truyền thuyết về nguồn

gốc loài người của các dân tộc trên thế giới

1 Nguồn gốc loài người và quá trình chuyển biến từ vượn cổ thành Người tối cổ, Người tinh khôn

- GV: Câu chuyện kể có ý nghĩa gì ? Vậy

nguồn gốc loài người có từ đâu ?

-HS tiếp thu kết hợp với đọc sách giáo khoa

để trả lời

câu hỏi ?

GV dẫn dắt, tạo không khí tranh luận

- GV nhận xét bổ sung và chốt ý:

+Các truyền thuyết phản ánh và lý giải về

nguồn gốc

của dân tộc mình, song chưa đủ cơ sở khoa

học

+Ngày nay khoa học phát triển người ta đã

tìm ra bằng chứng nói lên sự phát triển lâu

dài, từ động vật bậc thấp lên động vật bậc cao

mà đỉnh cao là quá trình chuyển hoá từ vượn

thành người

- GV: Vậy con người từ đâu mà ra ? Căn cứ

vào cơ sở nào?

Hoạt động 2: Làm việc theo nhóm.

+Nhóm 1: Thời gian tìm được dấu tích Người

tối cổ ? Địa điểm ?

+Nhóm 2: Đời sống vật chất và quan hệ xã

hội của Người tối cổ?

Đại diện nhóm trình bày, GV chốt ý

Hoạt động 3: Cả lớp

GV dùng ảnh và biểu đồ giải thích cho hs

hiểu về người tối cổ : Về hình dáng, công cụ,

biểu đồ thời gian…

-GV chia lớp thành 3 nhóm

+Nhóm 1: Người tinh khôn xuất hiện vào thời

gian nào ? Hình dáng và cơ thể thay đổi như

thế nào ?

+Nhóm 2: Người tinh khôn sáng tạo ra công

cụ lao động như thế nào ?

+Nhóm 3: Những tiến bộ khác trong cuộc

sống lao động và vật chất ?

-HS đọc sách giáo khoa, thảo luận tìm ý trả

- Khái niệm vượn cổ:

+ Nguồn gốc loài người: Do quá trình tiến hóa của sinh giới

+ Thời gian tồn tại: khoảng 6 đến 15 triệu năm trước

+ Đặc điểm đi đứng bằng hai chân, hai chi trước có thể cầm, nắm ; ăn hoa quả, củ và cả động vật nhỏ

+ Địa điểm tìm thấy hóa thạch: Đông Phi, Tây

Á, Đông Nam Á

- Người tối cổ

+ Thời gian tồn tại: khoảng 4 triệu đến 4 vạn năm trước

+ Đặc điểm: đã là người, hoàn toàn đi đứng bằng hai chân, đôi tay đã trở nên khéo léo, thể tích sọ lớn và hình thành trung tâm phát tiếng nói ở não Tuy nhiên dáng đi lam khom, trán thấp, bợt ra sau

+ Biết chế tạo công cụ và phát minh ra lửa + Nơi tìm thấy di cốt: Đông Phi, ĐNA, Trung quốc

2- Người tinh khôn và óc sáng tạo

- Thời gian xuất hiện : 4 vạn năm trước

- Đặc điểm: có cấu tạo cơ thể như người ngày nay

- Nơi tìm thấy: khắp các châu lục

- Động lực của quá trình chuyển biến từ vượn thành người:

+ Do vai trò của quy luật tiến hóa + Vai trò của lao động đẫ tạo ra con người và

xã hội loài người

- Óc sáng tạo:

+ Cải tiến công cụ lao động: ghè đẽo, mài dũa

lời, sau

khi đại diện nhóm trình bày ý kiến của cả

nhóm, cuối cùng

GV nhận xét và chốt ý

-Nhóm 1: 4 vạn năm Có cấu tạo như người

ngày nay

-Nhóm 2: biết đến kĩ thuât mài đá, khoan

đá.Công cụ đa dạng: cung tên, lưới đánh cá,

biết làm gốm

-Nhóm 3: cư trú nhà cửa

Hoạt động lớp và cá nhân.

GV cho hs hiểu thuật ngữ khảo cổ học

:- GV:Công cụ đá mới có những điểm gì khác

soVới công cụ đá cũ ?

-GV: Sang thời đá mới cuộc sống vật chất

của con người có biến đổi như thế nào?

- HS trả lời câu hỏi, GV nhận xét và chốt lại

ý

GV kết luận: Như thế, từng bước con người

không ngưng Sáng tạo, kiếm được thức ăn

nhiều hơn, cuộc sống tốt hơn và ổn định hơn

thời thời kỳ trước

-GV Đời sống vật chất tinh thần của bầy

người nguyên thủy? tồ chức xã hội?

HS: trả lời

GV:thế nào là công xã t t mẫu hệ?đsv/chât?

đstt?tổ

chức xã hội ?

- HS; trả lời

cho gọn và sắc hơn + Biết chế tạo ra lao và cung tên + Sống định cư ở những nơi thuận tiện: có nhà cửa để cư trú

- Khoảng 1vạn năm trước đây loài người tiến vào thời đại đồ đá mới

- Một số hình thức lao động mới xuất hiện: chài lưới, đan lát, làm đồ gốm

3- Cuộc cách mạng thời đá mới

- Thời kỳ đá mới bắt đầu 1 vạn năm trước đây

- Cuộc sống con người đã có những thay đổi lớn lao, con người đã biết:

+ Trồng trọt, chăn nuôi + May quần áo che thân = da thú + Làm đồ trang sức

+ Làm nhạc cụ

- Cuộc sống con người no đủ hơn, đẹp và vui hơn, bớt lệ thuộc vào thiên nhiên

4: Củng cố

- Khái quát lại những kiến thức chính trong bài bằng sơ đồ sau:

Vượn cổ Người tối cổ Người tinh khôn

6 triệu năm 4 triệu năm 4 vạn năm 1 vạn năm

5.500 năm

Đồ đá cũ Đồ đá mới

- Ghè đẽo qua loa - Mài, khoan

- Săn bắt, hái lượm - Săn bắn, hái lượm

- Trồng trọt, chăn nuôi

- Cư trú: nhà cửa

5 Dặn dò:

- Nhắc hs về nhà học bài cũ, trả lời các câu hỏi trong sgk , đọc và chuẩn bị trước bài mớí