Trên đây là mẫu phương án cứu nạn, cứu hộ của cơ sở đầy đủ chi tiết theo quy định tại Nghị định 832017NĐCP của Chính phủ và Thông tư số 082018TTBCA. Tùy theo từng đặc điểm của cơ sở mà đặc điểm tình hình công tác CNCH khác nhau.
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Mẫu số 04 Ban hành kèm theo Nghị định 83/2017/NĐ-CP ngày 18/7/2017
PHƯƠNG ÁN CỨU NẠN, CỨU HỘ CỦA CƠ SỞ
(Lưu hành nội bộ)
Tên cơ sở: NHÀ NGHỈ
Địa chỉ:
Điện thoại:
, tháng năm 2019
Trang 2A ĐẶC ĐIỂM CÓ LIÊN QUAN ĐẾN CÔNG TÁC CỨU NẠN, CỨU HỘ
I Vị trí địa lý:
Nhà nghỉ được xây dựng tại ……… Có các hướng tiếp giáp sau:
- Phía Tây: giáp với đường kiệt rộng 4m
- Phía Đông: giáp với nhà dân
- Phía Bắc: giáp với đất trống
- Phía Nam: giáp với đất trống
II Giao thông bên trong, bên ngoài
1 Giao thông bên trong.
- Cửa chính đi vào cơ sở rộng khoảng 3,5m đảm bảo cho việc tiếp cận cơ sở khi có sự cố tai nạn xảy ra
- Các lối đi lại bên trong cơ sở thông thoáng rộng khoảng 1,2m đến 1,4m thông với hành lang
- Các cửa trong phòng nghỉ rộng 1,4m cao 2m làm bằng gỗ
- Bên trong có 01 cầu thang bộ
2 Giao thông bên ngoài.
- Từ Đội Cảnh sát PCCC&CNCH số ……… đến cơ sở khoảng 5 Km Có nhiều tuyến đường đến cơ sở thuận lợi, trong đó có tuyến chính như sau:
Đội chữa cháy và CNCH số … -> Đường số………… -> Đường
………… -> Đường ………… -> Kiệt vào Cơ sở
- Các tuyến đường đến cơ sở rộng khoảng khoảng 5m đến 7m, xe chữa cháy
có thể lưu thông dễ dang và triển khai đội hình xử lý các tình huống khi có sự cố xảy ra
- Đây là các đường giao thông chính, lưu lượng người đi lại đông, nhất là vào các giờ cao điểm: buổi sáng, buổi trưa và buổi chiều Chú ý khi đi qua các ngã
tư, có đèn đỏ, vào các giờ cao điểm có thể bị ùn tắc giao thông, lái xe chữa cháy cần chú ý làm chủ tốc độ, tận dụng quyền ưu tiên nhưng phải đảm bảo an toàn, đề
phòng xảy ra tai nạn giao thông
III Tính chất, đặc điểm có liên quan đến công tác cứu nạn, cứu hộ
Trang 31 Đặc điểm kiến trúc xây dựng.
Nhà nghỉ được xây dựng có diện tích mặt sàn sử dụng 150 m2, gồm 05 phòng nghỉ (ở tầng 2, tầng 3)
- Kết cấu xây dựng:
+ Phòng nghỉ được xây dựng bằng gạch, tường xây gạch trác vữa Ximang
Có bậc chịu lửa II, III
+ Bên trong mỗi phòng: tường và trần
- Hệ thống điện được đi trong ống ren chống cháy, có Aptomat cho từng phòng và Aptomat bảo vệ toàn bộ
- Ánh sáng: Tận dụng ánh sáng tự nhiên và đèn huỳnh qung trên trần nhà
- Chất cháy: chăn màn, mút xốp, bàn ghế, máy điều hòa, tivi, loa…
- Số lượng người tập trung đông nhất tại mỗi phòng khoảng 5 người
2 Đánh giá nguy cơ xảy ra tai nạn, sự cố
a Một số tình huống tai nạn, sự cố cứu nạn, cứu hộ có thể gặp
+ Do sự cố mạng điện chạm chập gây cháy (quá tải, chập mạch)
+ Do sét đánh
+ Do sử dụng các thiết bị, máy móc trong cơ sở không đúng quy trình, + Do vi phạm quy định, nội quy an toàn PCCC
+ Do thiên tai, tai nạn
b Khả năng phát hiện và xử lý ban đầu nếu có sự cố xảy ra.
- Nhà nghỉ là nơi tập trung đông người với nhiều lứa tuổi khác nhau tập trung chủ yếu vào buổi tối và các ngày nghỉ, lễ, tết do đó nguy cơ xảy ra sự cố, tai nạn cao, khó phát hiện
- Khách hàng đa số có tại cơ sở chưa có kinh nghiệm trong việc xử lý các sự
cố nên việc xử lý sự cố không được nhanh nhẹn, quá trình thoát nạn không được minh mẫn, nhạy bén, do đó gây khó khăn trong việc hướng dẫn và tìm kiếm người
bị nạn khi có sự cố xảy ra
c Khả năng phát sinh đám cháy
- Khả năng phát sinh đám cháy: tại các phòng nghỉ, khối lượng chất dễ cháy tồn tại rất nhiều do đó chỉ cần có nguồn nhiều thì đám cháy sẽ phát sinh Nguồn nhiệt có khả năng xuất hiện và cháy trong cơ sở là:
Trang 4+ Từ sự cố của hệ thống điện: Thiết tiêu thụ điện không đảm bảo an toàn là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến cháy, ngoài ra còn có thể do hệ thống điện và các trang thiết bị điện nếu xảy ra các sự cố như: chập mạch, quá tải, điện trở tiếp xúc, phóng điện đều có thể tạo ra tia lửa điện và gây cháy
+ Ngọn lửa trần: có thể phát sinh từ việc sử dụng bật lửa, diêm của khách trong việc hút thuốc, tàn thuốc cháy dở hoặc dùng đèn, nến trong các ca trực đêm mỗi khi mất điện nếu sơ xuất bất cẩn cũng có thể xảy ra cháy nổ
+ Ngọn lửa do cơ học: hiện tượng ma sát các máy móc, thiết bị làm phát sinh
ra tia lửa điện gây cháy các chất cháy xung quanh
Ngoài ra còn xuất hiện nguồn nhiệt do sét đánh thẳng, va chạm cơ học
- Một số chất nguy hiểm khi xảy ra cháy, nổ:
- Chất cháy là sợi: đây là loại vật liệu dễ cháy, khi vải bị nung nóng đến
1000C sẽ bị than hóa và bị phân huỷ, sinh ra các loại chất như: CO, CO2, H2, H2O
và một số hợp chất khác
+ Nhiệt độ tự bốc cháy của vải là 4070C.N
+ Nhiệt độ bốc cháy là 2100C
+ Nhiệt độ xảy ra phân huỷ là 1350C
+ Khi cháy tốc độ lan truyền của ngọn lửa lớn Vận tốc cháy trung bình của vải theo bề mặt là 0,6m/ph Vận tốc cháy theo phương thẳng đứng là 4 - 6m/ph
+ Khi cháy vải sẽ toả ra lượng nhiệt lớn và các sản phẩm cháy Các sản phẩm cháy chủ yếu là khói và khí độc, làm giảm tầm nhìn và đe dọa đến sức khoẻ, tính mạng của con người như: CO2, CO, HCl, N2
* Các sản phẩm từ giấy:
Đối với cơ sở, giấy được phân bố với một số lượng nhiều tại khu vực in ấn Qua khảo sát thực tế như vậy nên khi xảy ra cháy thì giấy có đặc điểm nguy hiểm như sau:
- Giấy là loại rất dễ cháy có nguồn gốc từ xenlulo, được chế biến qua nhiều giai đoạn của quá trình công nghệ sản xuất
- Giấy có một số tính chất nguy hiểm cháy: T0tbc là 1840C, vận tốc cháy là 27,8 kg/m2.h, vận tốc cháy lan từ 0,3 - 0,4 m/ph Khi cháy giấy tạo ra 0,833m3
Trang 5CO2, 0,73m3 SO2, 0,69 m3 H2O, 3,12m3 N2 Nhiệt lượng cháy của giấy phụ thuộc vào thời gian và nguồn nhiệt tác động
- Với nhiệt lượng 53400W/m2 giấy tự bốc cháy sau 3s, nhiệt lượng 41900 W/m2 giấy sẽ tự bốc cháy sau 5s
- Giấy có khả năng hấp thu nhiệt tốt hơn bức xạ nhiệt dẫn đến khả năng dưới tác động nhiệt của đám cháy, giấy nhanh chóng tích đủ nhiệt của đám cháy, giấy nhanh chóng tích đủ nhiệt tới nhiệt độ bốc cháy
- Khi cháy giấy tạo ra sản phẩm cháy là tro, cặn trên bề mặt giấy Nhưng lớp tro, cặn này không có tính chất bám dính trên bề mặt giấy, nó dễ dàng bị quá trình đối lưu không khí cuốn đi và tạo ra bề mặt trống của giấy dẫn tới quá trình giấy cháy sẽ càng thuận lợi hơn
Từ những điều này càng làm tăng sự nguy hiểm đối với con người tham gia trong quá trình chữa cháy cũng như người bị nạn trong đám cháy
* Nhựa tổng hợp và các chế phẩm từ Polyme
Các sản phẩm chủ yếu từ nhựa trong cơ sở dưới các dạng như: bàn ghế nhựa, các đường ống kĩ thuật, hệ thống dây dẫn điện, máy vi tính, đồ điện tử, đồ dùng học tập, khi xảy ra sự cố về cháy nổ thì nhựa và các sản phẩm của nó có những đặc điểm nguy hiểm về cháy như sau:
Nhựa tổng hợp là những chất Polyme được điều chế bằng các phản ứng trùng hợp Dưới tác dụng của nhiệt độ cao trong đám cháy Polyme sẽ bị cháy và phát sinh ra nhiều loại khói và khí khác nhau
Bảng 2.2: Bảng nhiệt độ phân huỷ của một số Polyme
Tên chất Nhiệt phân huỷ (0K) Sản phẩm phân huỷ
Ta có thể biết được đặc tính cháy của một số nhựa tổng hợp, khả năng nóng chảy và đặc tính linh hoạt ở dạng lỏng Qua các thí nghiệm, người ta khảo sát được rằng lớp lỏng bình thường có bề dày 1- 2,10-3 (Với độ nghiêng và áp lực lớp lỏng không bị nó chảy đi) khi bốc cháy Trong quá trình cháy, lớp lỏng này được tăng lên với chiều dày khác nhau Chính đặc tính chảy dẻo này tạo khả năng cháy lan và cháy lớn ngày càng nhanh của đám cháy Sản phẩm của các polyme có nhiều khí độc như: CO, Cl, HCl, andehit (-CHO)
Trang 6Từ đó có được tính chất lí học và chỉ số nguy hiểm cháy của một số nhựa trùng hợp như sau:
Bảng 2.3: Bảng đặc tính lí học và chỉ số nguy hiểm cháy của một số loại nhựa trùng hợp
Polyme Tỷ trọng
(kg/m 3 )
cháy (kcal/kg)
Nóng chảy
Bắt cháy Tự bắt
cháy
Poly êtylen 1040 - 1070 473 - 570 483 - 523 713-753 9960
Ngoài khả năng cháy của các loại nhựa còn phụ thuộc vào các chất phụ gia trong thành phần nhựa (Chất độn) Nếu chất độn này là chất dễ cháy thì nó sẽ làm tăng tính chất cháy của nhựa và ngược lại Vì sản phẩm cháy của nhựa có nhiều tính chất độc hại nên khi xảy ra cháy sẽ gây rất nhiều khó khăn, nguy hiểm cho sự thoát nạn cũng như công tác tổ chức cứu chữa trong đám cháy
* Gỗ và các sản phẩm từ gỗ
Gỗ là loại vật liệu dễ cháy có trong cơ sở được sử dụng dưới dạng vật dụng: Bàn ghế, sản phẩm mỹ thuật, đồ dùng, Thành phần nguyên tố của gỗ khô chủ yếu gồm 49% Cacbon, 6% Hidrô, 44% O2, 1%N2 Cấu trúc gỗ gồm nhiều mạch phân
tử như xenlulo, chứa nhiều lỗ xốp, phần thể tích lỗ xốp chiếm từ 56 -72 % thể tích của gỗ Ngoài Xenlulo, gỗ còn có các thành phần khác và một số muối khoáng như: NaCl, KCl Khi bị nung nóng đến 3830K thì gỗ thoát ra hơi nước và bắt đầu bị phân huỷ ở nhiệt độ cao
Giai đoạn nhiệt độ từ 383 - 4030K, quá trình phân huỷ gỗ diễn ra chậm tạo ra các hơi và chất khí, các sản phẩm này chủ yếu là các chất dễ bốc hơi thoát ra nhiều Quá trình này toả ra một nhiệt lượng nhất định, khi nhiệt độ tăng tới 4270K thành phần phân huỷ của gỗ chứa nhiều hơi và khí cháy gồm: 8,6% CO, 2,99% H2, 33,9% CH4 Hơn nữa, gỗ có thể cháy thành ngọn lửa, nhiệt bức xạ sẽ nung nóng bề mặt gỗ tới nhiệt độ 563 -5730K, ở trạng thái này hiệu suất phân huỷ gỗ cho sản phẩm khi đạt giá trị tối đa và ngọn lửa có chiều cao lớn nhất.Tốc độ cháy lan theo
bề mặt của gỗ là: 0,5 0,56 m/phút, tốc độ cháy lan theo chiều sâu của gỗ là: 0,2 -0,5 m/phút Sản phẩm cháy của gỗ thường là CO, CO2 và khoảng 10 - 20% khối lượng than gỗ dẫn tới quá trình cháy gỗ sẽ lâu, âm ỉ gây nhiều khó khăn cho việc tổ chức cứu chữa khi xảy ra cháy các sản phẩm gỗ trong phòng làm việc
Trang 7Các nguồn lửa trần như hút thuốc, đun nấu, các nguồn nhiệt tiềm ẩn như hệ thống điện Nếu không kiểm soát tốt chỉ cần sơ xuất sẽ phát sinh nguyên nhân gây cháy, nổ Khi cháy thì vận tốc cháy lan nhanh, nhiệt lượng cháy lớn Nếu chỉ cần sơ xuất vi phạm nội quy, quy định PCCC là có thể dẫn đến cháy nổ xảy ra tại cơ sở, nếu xảy ra sự cố cháy nổ rất nguy hiểm cho tính mạng những người làm việc tại cơ
sở, khó khăn cho công tác thoát nạn, chữa cháy
d Khả năng sụp đổ công trình, khói khí độc.
- Nếu thời gian cháy kéo dài, dưới tác động của nhiệt độ cao một số cấu kiện
có giới hạn chịu lửa thấp sẽ giảm tính chịu lực dẫn đến biến dạng và sụp đổ rất nguy hiểm ảnh hưởng khó khăn đến công tác CNCH
- Trong phòng nghỉ có nhiều chất dễ cháy, đặc biệt khi cháy tạo ra nhiều khói khí độc, nếu không được thoát khói và sử dụng các mặt nạ phòng khói khí độc thì rất khó để tiếp cận được đám cháy Một số sản phẩm cháy có chứa khí độc như
CO, hợp chất Clo, hợp chất S dễ độc đối với hệ thần kinh, hệ tiêu hóa, hệ hô hấp… của con người
IV Tổ chức lực lượng phương tiện tại chỗ.
1 Tổ chức Lực lượng:
Đội PCCC&CNCH tại chỗ gồm 2 người
2 Tổ chức thường trực
Quân số tham gia thường trực:
+ Ban ngày: 2 người
+ Ban đêm: 2 người
V Phương tiện chữa cháy cứu nạn, cứu hộ
3 Khẩu trang
Trang 8B PHƯƠNG ÁN XỬ LÝ TÌNH HUỐNG SỰ CỐ, TAI NẠN
I Giả định tình huống cứu nạn, cứu hộ phức tạp nhất:
1 Giả định tình huống sự cố, tai nạn
- Thời gian xảy ra cháy: Hồi 19 giờ 00 phút
- Điểm xuất phát cháy: Khu vực phòng số 4
- Chất cháy chủ yếu là: Vải, chăn màn, Giấy, nhựa, …
- Nguyên nhân xảy ra cháy: Do sau chập điện gây cháy
- Diễn biến sự cố, tai nạn: Có khoảng 3 người đang nghỉ tại đây Khi sự cố xảy
ra, do hoảng loạn một số người chen lấn, va chạm tác động đến nhau Mọi người hoảng loạn nên xô đẩy khiến thiết bị trong phòng bị đổ gây cản trở việc đi lại Điện chiếu sáng của ngôi nhà bị mất
- Sự cố cháy đã tạo ra lượng lớn sản phẩm cháy có tính độc cao, bao phủ lối thoát nạn và ảnh hưởng đến hệ thống chiếu sáng làm cho tầm nhìn tại khu vực này
bị hạn chế, gây ra sự hoảng loạn với nhân viên đang làm việc
- Dự kiến số người bị nạn: Đa số tất cả mọi người được lực lượng PCCC cơ
sở hướng dẫn thoát ra ngoài an toàn Có 01 người bị thương và mắc kẹt bên trong, không thể tự thoát ra được, có 01 người đang trong tình trạng bất tỉnh
- Nếu sự cố, tai nạn không được xử lý kịp thời, tính mạng của những người mắc kẹt và bị thương tại tầng 01 có thể bị đe dọa do sản phẩm cháy, tác động của nhiệt, sập đổ cấu kiện dưới tác động của nhiệt
- Đặc biệt do lượng chất cháy lớn, khả năng thoát khói kém, sản phẩm cháy tạo ra lớn, nếu không kịp thời khống chế, dập tắt đám cháy, nguy cơ cháy lan ra xung quanh và nguy cơ sảy ra sụp đổ thứ cấp rất lớn Sản phẩm cháy có khả năng lan trực tiếp ra các khu vực xung quanh
2 Tổ chức cứu nạn cứu hộ.
Khi nhận được tin về sự cố sập đổ trong cấu kiện xây dựng Đội PCCC&CNCH cơ sở nhanh chóng tập hợp lực lượng và chủ động tổ chức triển khai CNCH bằng các phương tiện được trang bị, đồng thời báo ngay cho chủ cơ sở biết để tổ chức, huy động lực lượng đến tham gia tổ chức CNCH kịp thời
* Nguyên tắc hoạt động cứu nạn, cứu hộ:
- Thông tin về tai nạn, sự cố phải được báo kịp thời, chính xác cho cơ quan Cảnh sát PCCC theo số điện thoại 114 hoặc lực lượng phòng cháy và chữa cháy, đồng thời báo cho chính quyền địa phương và Công an nơi gần nhất;
Trang 9- Việc cứu nạn, cứu hộ phải được tiến hành kịp thời bằng lực lượng, phương tiện tại chỗ và trước hết phải ưu tiên cho việc cứu người;
- Khi tiến hành cứu nạn, cứu hộ phải đảm bảo an toàn đối với người, phương tiện tham gia và nạn nhân, đồng thời hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại về tài sản
- Phát huy mọi lực lượng, mọi nguồn lực xã hội tham gia cứu nạn, cứu hộ một cách hiệu quả cao nhất, ưu tiên các hoạt động để cứu người bị nạn;
- Chỉ huy thống nhất, phối hợp, hiệp đồng chặt chẽ các lực lượng, phương tiện, thiết bị tham gia hoạt động cứu nạn, cứu hộ
* Các biện pháp cơ bản trong cứu nạn, cứu hộ
- Huy động nhanh nhất các lực lượng, phương tiện để tham gia cứu nạn, cứu
hộ đạt hiệu quả cao nhất
- Tập trung cứu người thoát ra khỏi tình trạng không thể thoát ra được, khẩn trương tiến hành sơ cấp cứu nạn nhân
- Thống nhất chỉ huy, điều hành cứu nạn, cứu hộ
>> Tổ chức công tác CNCH như sau:
* Công tác thông tin liên lạc:
Báo động sự cố, tai nạn và gọi điện thoại đến các nơi sau:
- Lực lượng Cảnh sát PCCC
- Gọi điện báo cho UBND phường ……… để được cử thêm lực lượng dân phòng đến hỗ trợ
- Gọi điện báo cho công an …… và công an phường ……… biết để được hỗ trợ về phân làn giao thông, đảm bảo an ninh trật tự
- Gọi điện cho Trung tâm cấp cứu 115 để cấp cứu người bị nạn (nếu có)
* Công tác bảo vệ:
- Tổ chức các chốt bảo vệ xung quanh cơ sở và tại các cửa ra vào, ngăn chặn những người không có nhiệm vụ vào khu vực bên trong
- Cử người làm nhiệm vụ đón xe chữa cháy, xe cứu hộ, xe cứu thương và các lực lượng Công an khác đến làm nhiệm vụ
- Chuẩn bị sơ đồ mặt bằng của cơ sở và các sơ đồ khác có liên quan đến công tác CNCH (sơ đồ điện, sơ đồ bố trí lối đi, đường giao thông…) để cung cấp cho lực lượng Cảnh sát PCCC khi có yêu cầu
- Cử người bảo vệ tài sản được cứu ra bên ngoài
- Tham gia việc hướng dẫn thoát nạn, bố trí địa điểm tập kết những người thoát ra ngoài, tổ chức điểm danh và báo cáo lại cho lực lượng Cảnh sát PCCC
Trang 10- Nắm tình hình, diễn biến tai nạn, sự cố cung cấp cho cơ quan điều tra.
- Bảo vệ hiện trường và tham gia khắc phục hậu quả sau khi kết thúc quá trình cứu nạn, cứu hộ
- Đảm bảo công tác hậu cần khi công tác cứu nạn, cứu hộ kéo dài
* Công tác cứu nạn, cứu hộ:
a) Tổ chức cứu người bị nạn, hướng dẫn thoát nạn:
- Hướng dẫn (bằng loa pin hoặc hô hoán) trấn tĩnh tâm lý cho mọi người giữ bình tĩnh, không chen lấn xô đẩy giẫm đạp lên nhau theo hành lang ra cửa gần nhất đến nơi tập kết
- Tổ chức công tác cứu người bị nạn, sơ cấp cứu cho những người bị thương trong khu vực xảy ra sự cố, tai nạn, di chuyển ra khu vực an toàn
- Nếu phát hiện cháy thì sử dụng các phương tiện chữa cháy tại chỗ dập tắt đám cháy Nếu phát hiện có khói, khí độc thì phải báo cho mọi người biết và có biện pháp phòng chống
- Huy động mọi phương tiện y tế hiện có như băng cáng cứu thương, thuốc men phục vụ công tác cấp cứu người bị thương và di chuyển ra xe cứu thương
b) Tổ chức cứu nạn, cứu hộ:
- Cắt điện toàn bộ hệ thống điện của cơ sở, tránh gây chập cháy
- Huy động toàn bộ phương tiện CNCH (đèn pin, rìu, búa, xà beng…) để phá
dỡ các cấu kiện cản trở đường đi để mở lối thoát nạn và cứu những người bị mắc kẹt bên trong
- Xác định các vị trí bị sập đổ và vị trí có người bị nạn
c, Tổ chữa cháy:
- Triển khai sử dụng các bình chữa cháy xách tay để chữa cháy
3 Sơ đồ bố trí lực lượng, phương tiện để xử lý tình huống sự cố, tai nạn
phức tạp nhất: (có sơ đồ kèm theo)