Biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn mỹ thuật ở các trường tiểu học huyện hương trà, tỉnh thừa thiên huế (tt)

33 Chương 2: Thực trạng quản lý HĐDH môn mỹ thuật của Hiệu trưởng các trường tiểu học huyện Hương Trà tỉnh Thừa Thiên Huế .... Thực trạng công tác quản lý HĐDH môn mỹ thuật của Hiệu trư

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

PHAN THANH TUÂN

BI N PHÁP U N HOẠT ĐỘNG DẠ HỌC

M N M THU T CÁC TRƯỜNG TI U HỌC

HU N HƯ NG TRÀ T NH TH A THI N HUẾ

Chuyên ngành: U N GIÁO DỤC

Mã số: 60 14 05

U N VĂN THẠC SĨ U N GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học:

TS TRẦN XUÂN BÁCH

HUẾ NĂM 2012 Demo Version - Select.Pdf SDK

ỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu và kết quả nghiên cứu ghi trong luận văn là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ một công trình nào khác

Họ và tên tác giả

Phan Thanh Tuân

Demo Version - Select.Pdf SDK

ỜI C M N

Với tình cảm chân thành, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới:

- Khoa Tâm lý Giáo dục trường Đại học Sư phạm Huế và các thầy giáo, cô giáo đã tham gia giảng dạy lớp Cao học Quản lý giáo dục khóa 19 tại Trường Đại học Sư phạm Huế trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu

- TS Trần Xuân Bách, người hướng dẫn khoa học đã tận tình chỉ bảo và giúp đỡ trong suốt quá trình nghiên cứu để hoàn thành luận văn này

- Lãnh đạo, chuyên viên Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Hương Trà, cán

bộ quản lý, giáo viên và học sinh các trường tiểu học trên địa bàn huyện đã tạo điều kiện thuận lợi rất nhiều trong quá trình hình thành luận văn, cung cấp số liệu

và tư vấn khoa học trong quá trình nghiên cứu

- Gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã luôn động viên, khích lệ và hết lòng giúp đỡ trong quá trình học tập, nghiên cứu

Mặc dù đã cố gắng hết sức, nhưng tác giả tin chắc rằng luận văn không thể không tránh khỏi sai sót, rất mong nhận được sự góp ý chân tình của quý Thầy, Cô

và bạn bè đồng nghiệp để luận văn được hoàn thiện hơn

Tác giả xin chân thành cảm ơn!

Huế, tháng 5 năm 2012

Tác giả luận văn

Demo Version - Select.Pdf SDK

MỤC ỤC

Trang phụ bìa i

Lời cam đoan ii

Lời cảm ơn iii

Mục lục 1

Danh mục các chữ viết tắt 4

Danh mục các bảng 5

A M ĐẦU 7

B NỘI DUNG 11

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý HĐDH môn mỹ thuật của Hiệu trưởng trường tiểu học 11

1.1 Khái quát lịch sử nghiên cứu vấn đề 11

1.2 Các khái niệm cơ bản của đề tài 13

1.2.1 Quản lý, giáo dục, quản lý giáo dục 13

1.2.2 Hoạt động DH, quản lý HĐDH 14

1.2.3 Thẩm mỹ, giáo dục thẩm mỹ, quản lý giáo dục thẩm mỹ 16

1.2.4 Mỹ thuật, giáo dục mỹ thuật, quản lý giáo dục mỹ thuật 17

1.3 Cơ sở lý luận về HĐDH môn mỹ thuật ở trường tiểu học 18

1.3.1 Vị trí, vai trò của DH môn mỹ thuật ở trường tiểu học 18

1.3.2 Đặc trưng của DH môn mỹ thuật ở trường tiểu học 19

1.3.3 Đặc điểm của QTDH môn mỹ thuật ở trường tiểu học 20

1.3.4 Yêu cầu đổi mới HĐDH môn mỹ thuật ở trường tiểu học hiện nay 24

1.4 uản lý HĐDH môn mỹ thuật của Hiệu trưởng trường tiểu học 25

1.4.1 Vai trò, nhiệm vụ, chức năng của Hiệu trưởng 25

1.4.2 Mục tiêu quản lý HĐDH môn mỹ thuật của Hiệu trưởng trường tiểu học 27

1.4.3 Nội dung quản lý HĐDH môn mỹ thuật của Hiệu trưởng trường tiểu học 27

Tiểu kết chương 1 33

Chương 2: Thực trạng quản lý HĐDH môn mỹ thuật của Hiệu trưởng các trường tiểu học huyện Hương Trà tỉnh Thừa Thiên Huế 34

2.1 Khái quát tình hình kinh tế - xã hội giáo dục và đào tạo huyện Hương Trà tỉnh Thừa Thiên Huế 34

Demo Version - Select.Pdf SDK

2.1.1 Vị trí địa lý 34

2.1.2 Tài nguyên, đất đai và cảnh quan thiên nhiên, sinh thái 34

2.1.3 Tình hình kinh tế - xã hội 35

2.2 Thực trạng DH môn mỹ thuật ở các trường tiểu học huyện Hương Trà tỉnh Thừa Thiên Huế 37

2.2.1 Thực trạng đội ngũ GV mỹ thuật 37

2.2.2 Thực trạng học sinh học môn mỹ thuật 41

2.2.3 Thực trạng các điều kiện hỗ trợ HĐDH môn mỹ thuật 44

2.3 Thực trạng công tác quản lý HĐDH môn mỹ thuật của Hiệu trưởng các trường tiểu học huyện Hương Trà tỉnh Thừa Thiên Huế 46

2.3.1 Tình hình đội ngũ Hiệu trưởng 46

2.3.2 Thực trạng quản lý hoạt động dạy môn mỹ thuật của GV 46

2.3.3 Thực trạng quản lý hoạt động học môn mỹ thuật của HS 54

2.3.4 Thực trạng quản lý các điều kiện hỗ trợ HĐDH mỹ thuật 57

2.4 Nhận định đánh giá chung về thực trạng quản lý HĐDH môn mỹ thuật của Hiệu trưởng các trường tiểu học huyện Hương Trà tỉnh Thừa Thiên Huế 60

2.4.1 Ưu điểm 61

2.4.2 Hạn chế, tồn tại 61

2.4.3 Nguyên nhân 62

Tiểu kết chương 2 63

Chương 3: Biện pháp quản lý HĐDH môn mỹ thuật của Hiệu trưởng các trường tiểu học huyện Hương Trà tỉnh Thừa Thiên Huế 64

3.1 Nguyên tắc xác lập biện pháp 64

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính pháp chế 64

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ 64

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 64

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 65

3.1.5 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả 65

3.2 Các biện pháp cụ thể 65

3.2.1 Nhóm biện pháp tác động đến nhận thức của CBQL, GV, HS và cha mẹ HS 65 3.2.2 Nhóm biện pháp quản lý hoạt động dạy môn mỹ thuật 69

Demo Version - Select.Pdf SDK

3.2.3 Nhóm biện pháp quản lý hoạt động học môn mỹ thuật 81

3.2.4 Nhóm biện pháp quản lý các điều kiện hỗ trợ HĐDH môn mỹ thuật 85

3.3 Mối quan hệ giữa các nhóm biện pháp 89

3.4 Khảo nghiệm nhận thức tính cần thiết và khả thi của các nhóm biện pháp đề xuất 89

Tiểu kết chương 3 91

C KẾT U N VÀ KHU ẾN NGHỊ 92

TÀI I U THAM KH O 95 PHỤ ỤC

Demo Version - Select.Pdf SDK

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Chữ viết tắt Nghĩa đầy đủ

Demo Version - Select.Pdf SDK

DANH MỤC CÁC B NG Bảng 2.1 Tổng hợp ý kiến đánh giá năng lực chuyên môn của đội ngũ

giáo viên mỹ thuật 38

Bảng 2.2 Tổng hợp ý kiến đánh giá tình hình học tập môn mỹ thuật HS 42

Bảng 2.3 Tổng hợp kết quả học tập môn mỹ thuật 44

Bảng 2.4 Tổng hợp ý kiến đánh giá CSVC 44

Bảng 2.5 Tổng hợp ý kiến đánh giá PTDH 45

Bảng 2.6 Tổng hợp ý kiến đánh giá về nhận thức và sự quan tâm của cha mẹ HS đối với môn học mỹ thuật 45

Bảng 2.7 Tổng hợp tình hình đội ngũ Hiệu trưởng 46

Bảng 2.8 Tổng hợp ý kiến đánh giá Hiệu trưởng về quản lý việc thực hiện chương trình, kế hoạch DH môn mỹ thuật 47

Bảng 2.9 Tổng hợp ý kiến đánh giá Hiệu trưởng về quản lý việc thực hiện NDDH môn mỹ thuật 47

Bảng 2.10 Tổng hợp ý kiến đánh giá Hiệu trưởng về quản lý việc sử dụng và bồi dưỡng GV mỹ thuật 48

Bảng 2.11 Tổng hợp ý kiến đánh giá Hiệu trưởng về quản lý việc soạn bài và chuẩn bị lên lớp của GV mỹ thuật 49

Bảng 2.12 Tổng hợp ý kiến đánh giá Hiệu trưởng về quản lý hồ sơ chuyên môn của GV mỹ thuật 50

Bảng 2.13 Tổng hợp ý kiến đánh giá Hiệu trưởng về quản lý giờ lên lớp của Giáo viên mỹ thuật 51

Bảng 2.14 Tổng hợp ý kiến đánh giá Hiệu trưởng về quản lý việc thực hiện đổi mới PPDH môn mỹ thuật 52

Bảng 2.15 Tổng hợp ý kiến đánh giá Hiệu trưởng về quản lý việc dự giờ và phân tích sư phạm bài dạy môn mỹ thuật 52

Bảng 2.16 Tổng hợp ý kiến đánh giá Hiệu trưởng về quản lý việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn mỹ thuật 54

Bảng 2.17 Tổng hợp ý kiến đánh giá Hiệu trưởng về việc chỉ đạo xây dựng kỷ cương, nề nếp học tập môn mỹ thuật cho HS 54

Demo Version - Select.Pdf SDK

Bảng 2.18 Tổng hợp ý kiến đánh giá Hiệu trưởng về việc xây dựng động cơ,

thái độ học tập môn mỹ thuật cho HS 55

Bảng 2.19 Tổng hợp ý kiến đánh giá Hiệu trưởng về việc theo dõi, giám sát

tình hình học tập trên lớp của HS 55

Bảng 2.20 Tổng hợp ý kiến đánh giá Hiệu trưởng về việc tổ chức các hoạt động

học tập ngoại khoá gắn liền môn học mỹ thuật 56

Bảng 2.21 Tổng hợp ý kiến đánh giá Hiệu trưởng về quản lý việc phát hiện bồi dưỡng

kịp thời HS năng khiếu và phụ đạo HS yếu kém về môn học mỹ thuật 57

Bảng 2.22 Tổng hợp ý kiến đánh giá Hiệu trưởng về quản lý CSVC, PTDH

môn mỹ thuật 57

Bảng 2.23 Tổng hợp ý kiến đánh giá Hiệu trưởng về công tác phối hợp

với Ban đại diện cha mẹ HS trong việc quản lý HĐDH môn mỹ thuật 59

Bảng 3.1 Tổng hợp kết quả khảo nghiệm về tính cần thiết và tính khả thi

của các nhóm biện pháp 90

Demo Version - Select.Pdf SDK

A M ĐẦU

1 í do chọn đề tài

Ngày nay, chúng ta đang tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá là con đường phát triển tất yếu của nước ta để đạt được mục tiêu: dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh Đây cũng là xu hướng phát triển của các nước trên thế giới Công nghiệp hoá, hiện đại hoá không chỉ là công cuộc xây dựng kinh

tế mà chính là quá trình biến đổi cách mạng sâu sắc với các lĩnh vực đời sống xã hội (kinh tế, chính trị, khoa học của con người…) nhằm thúc đẩy xã hội phát triển lên một trạng thái mới về chất

Để quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá thành công, ngoài môi trường chính trị ổn định, cần phải có nguồn lực cần thiết như: nguồn lực con người, vốn tài nguyên thiên nhiên, cơ sở vật chất kỹ thuật Các nguồn lực này quan hệ biện chứng với nhau, nhưng trong đó nguồn lực con người đóng vai trò quyết định Tuy nhiên, con người phải có năng lực trí tuệ, có một nền tảng đạo đức, tâm hồn trong sáng, thể chất cường tráng và biết cảm thụ các giá trị thẩm mỹ để trở thành lợi thế của sự tăng trưởng kinh tế, cũng là lợi thế của sự phát triển xã hội bền vững

Muốn có được nguồn lực con người này, đòi hỏi nhiệm vụ của GD&ĐT là hết sức to lớn Nghị quyết Hội nghị lần thứ 2 của Ban chấp hành TW Đảng khoá VIII

đã chỉ rõ: “GD&ĐT hiện nay phải có một bước chuyển nhanh chóng về chất lượng

và hiệu quả đào tạo, đáp ứng yêu cầu mới của đất nước Thực hiện nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài phục vụ cho sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước” [13]

Để thực hiện tốt nhiệm vụ của mình, GD&ĐT cần phải tập trung quan tâm đến chất lượng, hiệu quả giáo dục ở tất cả các bậc học trong hệ thống giáo dục quốc dân Nhưng trong đó, đặc biệt chú trọng đến chất lượng, hiệu quả giáo dục ở bậc tiểu học Bởi vì, bậc tiểu học là bậc học nền tảng trong hệ thống giáo dục quốc dân

Luật giáo dục năm 2005 xác định rõ mục tiêu của giáo dục tiểu học là: “…nhằm

giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học cơ sở” [24]

Demo Version - Select.Pdf SDK

Mục tiêu của giáo dục tiểu học đạt được phụ thuộc vào chất lượng dạy của

GV và chất lượng học của HS Chất lượng dạy của GV và chất lượng học của HS lại phụ thuộc nhiều yếu tố, trong đó yếu tố quan trọng nhất là công tác tổ chức, chỉ đạo thực hiện các HĐDH của người Hiệu trưởng

Trong quá trình tổ chức, chỉ đạo HĐDH, đòi hỏi người Hiệu trưởng cần phải quan tâm đến tất cả các môn học, không được quá đề cao, coi trọng vai trò HĐDH môn này và xem nhẹ, buông lỏng HĐDH môn khác Vì, mỗi môn học đều có vị trí, vai trò riêng và góp phần quan trọng cho việc thực hiện mục tiêu giáo dục tiểu học

Mỹ thuật là một trong những môn DH bắt buộc ở bậc tiểu học HĐDH môn

mỹ thuật ở bậc tiểu học tác động sâu sắc đến trí tuệ, tình cảm đạo đức, hình thành những nét đẹp trong hành vi, thói quen và kỹ năng sáng tạo của HS, góp phần tích

cực cho việc thực hiện phong trào thi đua “xây dựng trường học thân thiện, học sinh

tích cực” do Bộ GD&ĐT phát động Với tầm quan trọng này, đòi hỏi người Hiệu

trưởng, GV giảng dạy môn mỹ thuật ở bậc tiểu học cần phải chú trọng đến chất lượng, hiệu quả HĐDH môn mỹ thuật

Thực tế từ năm 2008 đến nay, HĐDH môn mỹ thuật ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế đã có sự chuyển biến tích cực, chất lượng, hiệu quả DH từng bước được nâng lên Tuy nhiên, HĐDH môn mỹ thuật ở các trường tiểu học huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế hiện nay đang tồn tại những hạn chế như sau:

- Đối với GV: thực hiện chương trình, NDDH chưa đảm bảo yêu cầu, việc sử dụng PP, PTDH chưa được tốt; công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của HS chưa sát với các tiêu chí của mục tiêu giáo dục; sự chuẩn bị hồ sơ sổ sách và bài dạy trước khi lên lớp, trong giờ lên lớp chưa được chu đáo, thiếu thường xuyên; tổ chức thực hiện đổi mới PPDH chưa phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của HS; sinh hoạt tổ chuyên môn, nghiệp vụ nặng hình thức, chất lượng chưa đáp ứng yêu cầu của ngành

- Đối với HS: việc thực hiện nề nếp, kỷ cương học tập chưa ổn định; động

cơ, thái độ học tập chưa cao; sự chuẩn bị bài ở nhà và đồ dùng học tập trước khi đến lớp còn qua loa, sơ sài; hoạt động học tập trên lớp thiếu chủ động, thiếu sáng tạo; các hoạt động học tập ngoại khoá để hỗ trợ cho HĐDH môn mỹ thuật ít khi được

Demo Version - Select.Pdf SDK

chưa được quan tâm đúng mức

- Các điều kiện hỗ trợ HĐDH như: CSVC, PTDH môn mỹ thuật còn thiếu, yếu và không đồng bộ; sự phối, kết hợp với Ban đại diện cha mẹ HS chưa chặt chẽ

Nguyên nhân chủ yếu của những hạn chế trên, là do công tác quản lý HĐDH môn mỹ thuật của Hiệu trưởng chưa thật sự chú trọng, thậm chí đôi lúc còn xem nhẹ, lúng túng trong quá trình chỉ đạo và tổ chức thực hiện

Xuất phát từ những lý do trên, chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu: “Biện pháp

quản lý hoạt động dạy học môn mỹ thuật ở các trường tiểu học huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế”

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và khảo sát, đánh giá thực trạng của vấn đề nghiên cứu, chúng tôi đề xuất các biện pháp quản lý HĐDH môn mỹ thuật của Hiệu trưởng, nhằm nâng cao chất lượng DH môn mỹ thuật ở các trường tiểu học huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Công tác quản lý của người Hiệu trưởng trường tiểu học

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp quản lý HĐDH môn mỹ thuật của Hiệu trưởng ở các trường tiểu học huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế

4 Giả thuyết khoa học

Nếu Hiệu trưởng trường tiểu học đề xuất và thực thi đồng bộ các biện pháp quản lý HĐDH môn mỹ thuật như: nâng cao nhận thức cho CBQL, đội ngũ GV, HS

và cha mẹ HS về môn mỹ thuật; quản lý có hiệu quả hoạt động dạy của GV, hoạt động học của HS và các điều kiện hỗ trợ HĐDH khác thì có thể nâng cao hiệu quả

DH bộ môn mỹ thuật, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện ở các

trường tiểu học huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận của công tác quản lý HĐDH môn mỹ thuật của

Hiệu trưởng ở trường tiểu học

5.2 Khảo sát, đánh giá thực trạng DH và quản lý HĐDH môn mỹ thuật của

Hiệu trưởng các trường tiểu học huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế

Demo Version - Select.Pdf SDK

5.3 Đề xuất các biện pháp quản lý HĐDH môn mỹ thuật của Hiệu trưởng các

trường tiểu học huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận: sử dụng PP phân tích; tổng hợp; phân

loại tài liệu nhằm xây dựng cơ sở lý luận về quản lý HĐDH môn mỹ thuật của Hiệu trưởng trường tiểu học

6.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: PP điều tra bằng an két; nghiên cứu

sản phẩm; quan sát; tổng kết kinh nghiệm; lấy ý kiến chuyên gia nhằm khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng quản lý HĐDH môn mỹ thuật của Hiệu trưởng các trường tiểu học huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế

6.3 Phương pháp thống kê toán học: nhằm xử lý kết quả nghiên cứu

7 Phạm vi nghiên cứu

Nghiên cứu tại 28 trường tiểu học huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế

8 Cấu trúc luận văn

Luận văn gồm 3 phần:

- Mở đầu

- Nội dung: gồm 3 chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý HĐDH môn mỹ thuật của Hiệu trưởng

trường tiểu học

Chương 2: Thực trạng quản lý HĐDH môn mỹ thuật của Hiệu trưởng các

trường tiểu học huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế

Chương 3: Biện pháp quản lý HĐDH môn mỹ thuật của Hiệu trưởng các

trường tiểu học huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế

- Kết luận và khuyến nghị

Demo Version - Select.Pdf SDK