Cẩm nang sống xa nhà cho sinh viên năm nhấtI.
Trang 1Cẩm nang sống xa nhà cho sinh viên năm nhất
I. NH NG BÀI H C TI T KI M TÀI CHÍNH DÀNH CHO Ữ Ọ Ế Ệ SINH VIÊN NĂM NH T Ấ
Khi b t đ u bắ ầ ước vào cu c s ng t l p ngoài vi c ph i chu n b đ y đ hành trang ộ ố ự ậ ệ ả ẩ ị ầ ủ
Trang 2nh p h c cácậ ọ tân sinh viên còn ph i h c cách chi tiêu thông minh, ti t ki m đ đ m b o ả ọ ế ệ ể ả ả tài chính cho su t nh ng năm ng i trên gh gi ng đố ữ ồ ế ả ường
Đ n th i đi m này, h u h t các tân sinh viên đã b t đ u tr i nghi m cu c s ng t l p, ế ờ ể ầ ế ắ ầ ả ệ ộ ố ự ậ
xa nhà. Bước chân vào môi trường m i v i nhi u t do và thú vui, r t nhi u b n sinh ớ ớ ề ự ấ ề ạ viên đã “vung tay quá trán”, chi tiêu không ki m soát, d n đ n tình tr ng “no d n, đói ể ẫ ế ạ ồ góp” có th nh hể ả ưởng đ n k t qu h c t p. Vì v y, khi chu n b hành trang nh p h c, ế ế ả ọ ậ ậ ẩ ị ậ ọ các b n tân sinh viên c n ph i trang b thêm các gi i pháp chi tiêu thông minh, giúp ti t ạ ầ ả ị ả ế
ki m chi phí hàng ngày…đ đ m b o cu c s ng theo đúng chi phí đệ ể ả ả ộ ố ược c p. C th ấ ụ ể
nh ng bài h c ti t ki m nh sau:ữ ọ ế ệ ư
1. ký túc xá ho c chia s Ở ặ ẻ phòng trọ
Ti n phòng tr luôn chi m khá nhi u trong chi phí chi tiêu hàng tháng, vì th cách t t ề ọ ế ề ế ố
nh t đ ti t ki m kho n chi này là các sinh viên ch n l a ký túc xá ho c chia s ấ ể ế ệ ả ọ ự ở ặ ẻ phòng tr v i nh ng ngọ ớ ữ ườ ại b n c p 3. ký túc xá u đi m là r , an ninh t t, g n nhi u ấ Ở ư ể ẻ ố ầ ề
b n bè nh ng h i b t ti n v gi gi c, n u ăn, sinh ho t và không ph i ai cũng đạ ư ơ ấ ệ ề ờ ấ ấ ạ ả ượ ởc
Nh ng b n sinh viên không thu c trữ ạ ộ ường h p trên có th chia s phòng tr v i nhóm ợ ể ẻ ọ ớ
b n mình. Tùy di n tích t ng phòng mà các b n tân sinh viên có th ch n l a và chia ạ ệ ừ ạ ể ọ ự
ti n phòng v i ngề ớ ườ ại b n c a mình. B n cũng có thủ ạ ể ở ghép v i ngớ ười đã thuê phòng
t trừ ước, nh ng tin này và nh ng thông tin cho thuê phòng tr đăng r t nhi u trên ữ ữ ọ ấ ề
m ng internet ho c trên m t s báo.ạ ặ ộ ố
2. Làm b n v i th vi n ạ ớ ư ệ
Giáo trình và sách tham kh o luôn ng n r t nhi u ti n b c c a sinh viên. Vì v y, các ả ố ấ ề ề ạ ủ ậ sinh viên ch nên mua nh ng cu n sách th c s c n thi t, nh ng cu n sách h c t p ỉ ữ ố ự ự ầ ế ữ ố ọ ậ chuyên ngành có th mể ượ ạn t i th vi n c a trư ệ ủ ường. H u h t các th vi n c a trầ ế ư ệ ủ ường
đ u có giáo trình và sách đ cho mề ể ượn, tuy nhiên c n ph i nhanh chân vì s lầ ả ố ượng giáo trình không nhi u. Đ làm th th vi n trề ể ẻ ư ệ ường ch c n có th sinh viên và đóng ỉ ầ ẻ kho n l phí kho ng 20.000 – 30.000đ/năm. Th vi n trả ệ ả ư ệ ường không ch là n i đ đ c ỉ ơ ể ọ
và mượn sách mà là n i lý tơ ưởng đ h c t p, truy c p thông tin internet, h c qua đ u ể ọ ậ ậ ọ ầ video, cát – sét, băng đĩa tài li u khoa h c… Ngoài ra, sinh viên có th đ n th vi n ệ ọ ể ế ư ệ công c ng t i thành ph đang s ng, ch ng h n nh :ộ ạ ố ố ẳ ạ ư
Th vi n T ng h p TP.HCM (69 Lý T Tr ng, Q.1): Ch c n đem theo ch ng minh ư ệ ổ ợ ự ọ ỉ ầ ứ
th ho c h kh u đ làm th , phí đ c và mư ặ ộ ẩ ể ẻ ọ ượn sách: 40,000đ/năm
Th vi n Hà N i (47 Bà Tri u, Hoàn Ki m, Hà N i): Ch c n đem theo ch ng minh thư ệ ộ ệ ế ộ ỉ ầ ứ ư
ho c h kh u đ làm th , phí đ c và mặ ộ ẩ ể ẻ ọ ượn sách: 40,000đ/năm, phí làm th 20,000đ, ẻ
ti n cề ược sách 100,000đ/th ẻ
Th vi n qu c gia Vi t Nam (31 Tràng Thi, Hoàn Ki m, Hà N i): Ch c n đem theo ư ệ ố ệ ế ộ ỉ ầ
Trang 3ch ng minh th ho c h kh u đ làm th , l phí: 120,000đ/năm.ứ ư ặ ộ ẩ ể ẻ ệ
3. Ti t ki m chi phí đi l i ế ệ ạ
N u g n trế ở ầ ường tân sinh viên nên ch n phọ ương ti n di chuy n chính là xe đ p, n u ệ ể ạ ế cách trường 1 vài cây s , thu n l i đi xe bus thì b n nên ch n phố ậ ợ ạ ọ ương ti n này đ đi l iệ ể ạ
v i chi phí không h đ t đ , b i h u h t các tân sinh viên đ u đớ ề ắ ỏ ở ầ ế ề ược mi n gi m phí khi ễ ả
s d ng d ch v vé xe bus này. Theo ngu n tin t c sinh viên, các b n t i Hà N i có th ử ụ ị ụ ồ ứ ạ ạ ộ ể tham kh o t i:ả ạ http://www.transerco.vn và các đi m bán vé tháng. T i TP. H Chí Minh, ể ạ ồ tham kh o thêm t iả ạ http://www.buyttphcm.com.vn
4. H n ch ăn quán xá, t n u ăn đ đ m b o tài chính ạ ế ự ấ ể ả ả
Đ t n u ăn, các tân sinh viên c n đ u t m t kho n ban đ u đ mua d ng c n u ể ự ấ ầ ầ ư ộ ả ầ ể ụ ụ ấ
nướng nh ng chi phí đó s r t r so v i chi phí b n đi ăn ngoài. Đ ng th i vi c t n u ư ẽ ấ ẻ ớ ạ ồ ờ ệ ự ấ
ăn b n s có th n u nh ng món ăn mình thích, l i đ m b o đạ ẽ ể ấ ữ ạ ả ả ược v sinh ăn u ng. ệ ố
M t khác b n có th cùng nh ng ngặ ạ ể ữ ườ ởi phòng tr c a mình n u nọ ủ ấ ướng, d n d p và ọ ẹ
r a bát. Ti n mua th c ăn góp theo tháng, n u thi u thì góp thêm, th a thì đ sang ử ề ứ ế ế ừ ể tháng k ti p.ế ế
Trên đây là nh ng bài h c v chi phí ti t ki m cu c s ng hàng ngàu c a tân sinh viên, ữ ọ ề ế ệ ộ ố ủ trên th c t cũng còn r t nhi u kho n c n ti t ki m nh chi phí s d ng đi n thoai hay ự ế ấ ề ả ầ ế ệ ư ử ụ ệ mua s m v n d ng qu n áo, m ph m,… Tuy nhiên dù b t khi ph i chi tiêu cho kho n ắ ậ ụ ầ ỹ ẩ ấ ả ả tài chính nào thì b n cũng nên cân đ i thu chi, làm sao đ ti t ki m nh t, t rèn cho ạ ố ể ế ệ ấ ự mình tính ch đ ng, không ch có l i ích cho th i đi m hi n t i mà c tủ ộ ỉ ợ ờ ể ệ ạ ả ở ương lai sau này
II. C M NANG KI M VI C CHO SINH VIÊN ĐI LÀM THÊM Ẩ Ế Ệ
1. Các b n sinh viên đi làm thêm, luôn nh trong đ u nh ng nguyên t c: ạ ớ ầ ữ ắ
Không bao gi tham gia nh ng công vi c nh nh p li u máy tính t i nhà, C ng tác viênờ ữ ệ ư ậ ệ ạ ộ (CTV) bán hàng (Đây g n nh là hình th c bán hàng đa c p). Nhân viên Chăm sóc ầ ư ứ ấ khách hàng (CSKH) c a nh ng công ty vi n thông l ủ ữ ễ ạ
2. Tuy t đ i không tham gia b t kì công ti bán hàng đa c p (BHĐC) nào ệ ố ấ ấ
BHĐC th c ra là m t mô hình ph bi n nự ộ ổ ế ở ước ngoài, nh ng t i Vi t Nam vì v n đ ư ạ ệ ấ ề
qu n lý còn l ng l o, r i ro r t cao. Nên t t nh t không tham gia. Không khuy n khích ả ỏ ẻ ủ ấ ố ấ ế tham gia làm c ng tác viên, nhân viên t v n c a các trung tâm anh văn, vì thu nh p ộ ư ấ ủ ậ
h u nh b ng không.ầ ư ằ
N u nh có ai đó inbox cho b n d ng "chào b n, mình là , mình có vài d án , mình ế ư ạ ạ ạ ự
có xem qua profile b n, th y b n là ngạ ấ ạ ười đam mê kinh doanh, mình g p nhau nói ặ chuy n, " Đây 99% là đa c p ho c tr m bus có ngệ ấ ặ ở ạ ười lân la l i r rê đi h i th o, ạ ủ ộ ả
Trang 4g p g doanh nhân thành đ t này kia thì đích th là đa c p.ặ ỡ ạ ị ấ
3. Tuy t đ i không tham gia các Group làm vi c T I NHÀ HÀNG do m t s b n ệ ố ệ Ạ ộ ố ạ
đ ng ra tuy n d ng ứ ể ụ
N u có nhu c u làm nhà hàng, các b n đ n tr c ti p nhà hàng đó và n p h s ế ầ ạ ế ự ế ộ ồ ơ
(Thường n m t ng h m). Vì nh ng b n đ ng ra tuy n ngằ ở ầ ầ ữ ạ ứ ể ười làm vi c gi ng 1 ngệ ố ười môi gi i, ăn b t lớ ớ ương c a các b n. Lủ ạ ương ca nguyên Nhà Hàng giao đ ng t 110kở ộ ừ
>130k, ca gãy 90k>100k (T t nhiên có bao c m). Cái này C C KÌ L U Ý đ tránh k ấ ơ Ự Ư ể ẻ gian l i d ng s ngây ngô c a các b n mà ĂN B T TI N. Tuy nhiên sau khi đi làm ợ ụ ự ủ ạ Ớ Ề nhi u n i, kinh nghi m rút ra c c không đã m i đi làm nhà hàng, vì công vi c R T ề ơ ệ ự ớ ệ Ấ
C C so v i công các b n b ra.Ự ớ ạ ỏ
4. Các công vi c l ệ ươ ng khá t t, thích h p cho nh ng b n sinh viên m i vào ố ợ ữ ạ ớ
tr ườ ng là:
Làm vi c t i trà s a; t i các c a hàng ti n l i nh B's Mart, Circle K, Shop&Go. KFC, ệ ạ ữ ạ ử ệ ợ ư Lotteria (Đ i v i KFC và nh ng c a hàng fastfood, thố ớ ữ ử ường thì người ta không treo
b ng tuy n d ng, b n n p tr c ti p t i qu y tính ti n nhé).ả ể ụ ạ ộ ự ế ạ ầ ề
5. M c lứ ương được xem là "t m ch p nh n" đ i v i Partime (làm vi c t 4>6h/ngày) làạ ấ ậ ố ớ ệ ừ 10k>12k. Còn đ i v i Fulltime (8h/ngày) t 12k>15k. Dố ớ ừ ưới m c lứ ương này thì không nên làm!
6. Sau cùng, không có vi c nào NH KH E mà lệ Ẹ Ỏ ương CAO h t. N u mu n ki m ti n ế ế ố ế ề
ph i ch u c c! Và công vi c nào ch a làm mà b t các b n n p ti n thì tuy t đ i KHÔNGả ị ự ệ ư ắ ạ ộ ề ệ ố LÀM!
III. C NH GIÁC Ả :
1: Nhà tr :ọ
1 đ ng gi y dán c t đi n, c t đèn cho thuê nhà tr ( m i xây, giá r , ) toàn l a đ o.ố ấ ở ộ ệ ộ ọ ớ ẻ ừ ả
2: Tăm x a răng tình thỉ ương
L a đ o nhé! Nhi u b n nh d , t t b ng, t ch i cũng k dám t ch i. Thôi thì th này, ừ ả ề ạ ẹ ạ ố ụ ừ ố ừ ố ế
ai m i b n nh v y, c nói: "a/c t t quá, em cũng có d án t thi n, a/c cho e mớ ạ ư ậ ứ ố ự ừ ệ ượn CMND v i cho sdt. em có anh CA làm bên phớ ường đang c n tìm b n làm t thi n, e ầ ạ ừ ệ
đ a thông tin a.c cho nh." b n không c n né nó, nó t né b n và bi n m t.ư ả ạ ầ ự ạ ế ấ
3: m t bóp, m t này n xin ti n đi xe busấ ấ ọ ề
Cũng l a đ o, tu n m t vài l n ch không gìừ ả ầ ấ ầ ứ luôn đeo kh u trang nói chuy n. b n ẩ ệ ạ thích thì cho, không thì thôi
Trang 5 4: nh m đi n tho i dùmờ ở ệ ạ
em i em bi t xài đi n tho i này không, m dùm ch , ch k bi t xài, vv Tuy t đ i tráchơ ế ệ ạ ở ị ị ế ệ ố
xa, không c m t i cái đi n tho i. mu n m c vào ti m s a đi n tho i mà nh , h ầ ớ ệ ạ ố ở ứ ệ ử ệ ạ ờ ọ chuy n nghi p h n. Đi ngay l p t c đ ng đ ng l i nói chuy n phút giây nào.ệ ệ ơ ậ ứ ừ ứ ạ ệ
5: đ a tr đi l c nh d n đứ ẻ ạ ờ ẫ ường trong t gi y hay này n ờ ấ ọ
Hãy d n nó l i CA Phẫ ạ ường, CA s lo chuy n còn l i. Đ ng đi theo đ a ch kia n u ẽ ệ ạ ừ ị ỉ ế không mu n m t xácố ấ
6: Đi xe bus b ngị ườ ại l nh n ngậ ười thân, b t cóc:ắ
cái này đi u đ u tiên ph i bình tĩnh, không làm đề ầ ả ược thì thua ngườ ạ ắi l b t chuy n ệ
đ ng v i khai thông tin, c nói tên gi khi b nh n ngừ ộ ứ ả ị ậ ười thân Câu đ u tiên c h i nó: ầ ứ ỏ tao h tên gì,quê đâu? cha m tao làm gì? c nói to lên, nói nó là b n b t cóc, t ọ ở ẹ ứ ọ ắ ự
nh n ngậ ười thân cho người ta c u. bình tĩnh m i thoát đứ ớ ược. An toàn nh t là luôn luôn ấ
ng i chung gh đã có 1 ngồ ế ười ng i trồ ước., g n bác tài ho c l xe nh t.ầ ặ ơ ấ
7: ai đi xe h i, d ng l i g n b n, lú đ u ra kêu b n l i g n đ h i đơ ừ ạ ầ ạ ầ ạ ạ ầ ể ỏ ường. Luôn gi ữ kho ng cách và c kêu h nói l n lên ch đ ng nh d mà l i g n.ả ứ ọ ớ ứ ừ ẹ ạ ạ ầ
8: Th gi i di đ ng, FPT, Honda có ctrinh khuy n mãi, cmt, tag này n đ nh n khuy nế ớ ộ ế ọ ể ậ ế mãi này n ọ
L a đ o. thông tin khuy n mãi ch có trang web chính th c c a các công ty. n i khác ừ ả ế ỉ ở ứ ủ ơ đăng là l a đ oừ ả
9: Tuy n lao đ ng ph thông, gi xe, b o v , big c, coop mart, TGDD, vv ca 8h/ ể ộ ổ ữ ả ệ ở 10h/ 12h bao ăn là l a đ o. Ch vào trang web chính th c c a các CTY trên mà ở ừ ả ỉ ứ ủ xem. n i khác đăng tuy n d ng, đ ng tinơ ể ụ ừ
IV. BÀI H C QUAN TR NG CHO CÁC B N SINH VIÊN Ọ Ọ Ạ
***Bài h c 1: Cái gì c n h c nh t th i sinh viên? ọ ầ ọ ấ ờ
Trước khi là sinh viên, chúng ta đã b ra 12 năm ph thông đ h c làm ngỏ ổ ể ọ ười (dù không ít ngườ ầi l m tưởng đây là quãng th i gian thu n p ki n th c, và h c nh i nhét ờ ạ ế ứ ọ ố ồ con em h b ng đ m i th ki n th c trên đ i, t vi phân cho t i benzene, đ r i cu i ọ ằ ủ ọ ứ ế ứ ờ ừ ớ ể ồ ố cùng xã h i ch ng ki n không ít k thích trò x ammoniac ra độ ứ ế ẻ ả ường)
Gi gi s ta đã h c làm ngờ ả ử ọ ười xong 12 năm này. Khi lên đ i h c, ngoài ki n th c ở ạ ọ ế ứ chuyên môn b t bu c ph i có, thì có m t th mà ta c n ph i h c (dù l i ch ng ít ngắ ộ ả ộ ứ ầ ả ọ ạ ẳ ười quên lãng đ r i h i ti c).ể ồ ố ế
Tôi mu n nói v i b n r ng, hãy h c Anh văn đi, đó là th quan tr ng l m đ y!ố ớ ạ ằ ọ ứ ọ ắ ấ
Trang 6Tôi bi t không ít ngế ười cho r ng đây là th ai cũng bi t, nh ng này, không ph i ai cũng ằ ứ ế ư ả
ch u làm m t cách nghiêm túc đâu. Đ ng ru rú nhà, hãy h c đi, h c ngay đi! N u có ị ộ ừ ở ọ ọ ế
ti n thì vào trung tâm h c, b p b đề ọ ậ ẹ ược vài câu thì có th xin làm ph c v cho các nhà ể ụ ụ hàng quán ăn dành cho Tây, nhi u cách… Hãy đ m b o ti ng Anh c a b n t t nhé, b iề ả ả ế ủ ạ ố ở
đó là m t d u c ng khá quan tr ng trong quá trình tìm vi c hay t kinh doanh sau này ộ ấ ộ ọ ệ ự
đ y!ấ
***Bài h c 2: Xây d ng th ọ ự ươ ng hi u cá nhân ệ
Cũng không h n là thẳ ương hi u cá nhân gì ghê g m, mà là m t s nh n di n c a m i ệ ớ ộ ự ậ ệ ủ ọ
ngườ ề ại v b n. Đ n gi n là b n t o nên m t profile c a b n trên các công c internet, ơ ả ạ ạ ộ ủ ạ ụ các m ng xã h i, th m chí là namecard ch ng v i ch c danh gì c , ch đ ngạ ộ ậ ẳ ớ ứ ả ỉ ể ười khác liên l c v i b n d h n thôi.ạ ớ ạ ễ ơ
B n nên th ng nh t chung m t tên g i/nick name t yahoo, google, skype cho t i các ạ ố ấ ộ ọ ừ ớ
m ng xã h i… t t t n t t đ u chung m t nick, m t profile nh nhau.ạ ộ ấ ầ ậ ề ộ ộ ư
***Bài h c 3: ọ
Đ ng quá tin vào nh ng gì ngừ ữ ười khác nói, cho dù người đó có “kh ng” c nào đi n a. ủ ỡ ữ Hãy bình tĩnh đ c và đúc k t, đ ng quá l y. Quan đi m c a b n đâu? L p trọ ế ừ ụ ể ủ ạ ậ ường c a ủ
b n đâu?ạ
Chúc các b n thành công!ạ