CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN THEO CHỦ ĐỀ CHO GIÁO VIÊN MẦM NON TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC... Trong quá trình nghiên cứu đề tài, các nhà nghiên cứu đã đứng
Trang 1CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN THEO CHỦ ĐỀ CHO GIÁO VIÊN MẦM NON TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC
Trang 2Cơ sở lý luận
Trên thế giới
Từ xưa đã có nhiều tác giả nghiên cứu về quản lý Ởphương Đông cổ đại, đặc biệt là ở Trung Hoa đã xuất hiệnnhững nhà tư tưởng về quản lý lỗi lạc như Khổng Tử (511-
479 TCN), Mạnh Tử (312-289 TCN) chủ trương dùng “Đứctrị”, nhấn mạnh vai trò làm chủ của nhân dân và trách nhiệmphục vụ dân của người cầm quyền Trong đó, Hàn Phi Tử(280-233 TCN), Thượng Ưởng lại quan tâm đến quyền lực,chủ trương dùng “Pháp trị” để quản lý xã hội
Một số công trình của tác giả nước ngoài như: M.IKonđakov - Cơ sở lý luận khoa học quản lý giáo dục -Trường Cán bộ quản lý giáo dục và Viện khoa học giáo dục1984; Hard - Koontz - Những vấn đề cốt yếu về quản lý củaFrederich Winslow Taylor: “Quản lý là một nghệ thuật nhằmđạt được mục tiêu đã đề ra thông qua việc điều khiển, chỉhuy, phối hợp, hướng dẫn hoạt động của những người khác”
Đã có một số công trình nghiên cứu đề cập đến công tácđào tạo và bồi dưỡng chuyên môn đối với giáo viên như:
Trang 3Công trình nghiên cứu của G.I GOOXISAIS với cuốn
“Tổ chức quá trình giáo dục và giảng dạy trong nhà NXBGD LIÊN XÔ (1978), trong công trình nghiên cứu nàytác giả đã đề cập đến vai trò của giáo viên trong quá trìnhgiảng dạy cũng như sự phát triển toàn diện của trẻ
trường”-Jacques Nimi với tác phẩm giáo viên rèn luyện tâm lý
đã khẳng định việc đào tạo giáo viên không chỉ làm ở cáctrường sư phạm mà còn phát triển và hoàn thiện trong hoạtđộng nghề nghiệp sau này của mình Người giáo viên phảiluôn luôn tự rèn luyện bản thân mình đề hoàn thiện và nângcao tay nghề trong quá trình chăm sóc, giáo dục trẻ
- Ở Việt Nam
Thời kỳ Phong kiến Việt Nam, tư tưởng quản lý cũng đãxuất hiện từ thời tiền Lê hướng vào “Pháp trị”, thời nhà Lýhướng vào “Đức trị”, thời Hậu Lê kết hợp “Pháp trị và Đứctrị”
Trong thời kì đổi mới giáo dục hiện nay Đảng đã khẳngđịnh "Giáo dục là quốc sách hàng đầu Đầu tư cho giáo dục làđầu tư cho phát triển, đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho tươnglai" Nhiều nhà sư phạm trong nước với các công trình nghiên
Trang 4cứu về quản lý giáo dục như: Đặng Quốc Bảo - Một số kháiniệm cơ bản về quản lý giáo dục - Trường Quản lý giáo dục
và đào tạo Trung ương I, Hà Nội 1997; Trần Kiểm - Nhữngvấn đề cơ bản của quản lý giáo dục - NXB Đại học sư phạm2009; Nhóm tác giả Bùi Minh Hiền, Vũ Ngọc Hải, ĐặngQuốc Bảo - Quản lý Giáo dục - NXB Đại học sư phạm 2009.Phạm Khắc Chương (2004) Lý luận quản lý giáo dục đạicương ĐHSP Hà Nội, Những công trình nghiên cứu củacác tác giả đã giải quyết nhiều vấn đề lý luận, bản chất, quytrình, phương pháp, nghệ thuật quản lý và quản lý giáo dụcnhằm nâng cao chất lượng giáo dục.Tác giả Hà Sĩ Hồ viết:
"Hiệu trưởng là người luôn biết kết hợp một cách hữu cơ sựquản lý và dạy học với sự quản lý các quá trình bộ phận Hoạtđộng dạy và học các bộ môn và hoạt động khác hỗ trợ chohoạt động dạy nhằm làm cho tác động giáo dục hoàn chỉnh vàtrọn vẹn"
Trong quá trình nghiên cứu đề tài, các nhà nghiên cứu
đã đứng ở các góc độ khác nhau để tìm ra các biện pháp quản
lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn hiệu quả nhưng đềuchung mục đích là mong muốn góp phần nâng cao chất lượnggiáo dục trong nhà trường Sau một thời gian tìm tòi, nghiên
Trang 5cứu, tôi thấy rằng đã có nhiều công trình nghiên cứu vấn đềquản lý hoạt động chuyên môn như:
Luận văn Thạc sỹ Quản lý giáo dục Nguyễn Thị Thúy(2002): "Các biện pháp nâng cao năng lực quản lý chuyênmôn của Hiệu trưởng các trường mầm non Hà Nội" Luận vănThạc sỹ QLGD Nguyễn Thị Loan (2002): "Một số biện phápquản lý của Hiệu trưởng nhằm tăng cường công tác chuyênmôn cho đội ngũ giáo viên mầm non tỉnh Thái Nguyên" Luậnvăn Thạc sỹ QLGD Đinh Thị Bích Thủy (2012) "Quản lýhoạt động bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên mầmnon ngoài công lập tại quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội".Luận văn Thạc sỹ QLGD Nguyễn Thị Bích Thúy (1999): "Cácbiện pháp quản lý chuyên môn của Hiệu trưởng các trường tiểuhọc ở tỉnh Quảng Nam" Luận văn Thạc sỹ QLGD NguyễnVăn Tiến (2000): "Hoàn thiện một số biện pháp nâng cao hiệuquả quản lý chuyên môn của Hiệu trưởng trường THCS ngoạithành Hải Phòng"
Là chuyên viên mầm non, người trực tiếp chỉ đạochuyên môn giáo dục mầm non quận Kiến An, thành phố HảiPhòng, tôi thấy rõ vị trí, vai trò của việc bồi dưỡng chuyênmôn theo chủ đề cho giáo viên trong bối cảnh đổi mới giáo
Trang 6dục hiện nay là rất quan trọng Để đảm bảo nâng cao chấtlượng chăm sóc, giáo dục cho trẻ trong mỗi cơ sở giáo dụcmầm non, người cán bộ quản lý phải có những biện phápquản lý HĐ BDCM theo chủ đề hiệu quả, biết vận dụng vàothực tiễn một cách phù hợp, sáng tạo Với mong muốn nângcao hiệu quả công tác của mình chúng tôi lựa chọn đề tài:
"Quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn theo chủ đề chogiáo viên mầm non quận Kiến An, thành phố Hải Phòng trongbối cảnh đổi mới giáo dục "
Đề tài nghiên cứu với mong muốn góp một phần nhỏvào việc nâng cao chất lượng hoạt động bồi dưỡng chuyênmôn trong các trường mầm non quận Kiến An, thành phố HảiPhòng nhằm thực hiện mục tiêu chăm sóc, giáo dục trẻ mầmnon đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện Giáo dục
và Đào tạo hiện nay
-Một số khái niệm cơ bản của đề tài
- Quản lý
- Khái niệm quản lý
Trong bộ "Tư bản" C.Mác đã nói đến sự cần thiết của
Trang 7quản lý: "Bất cứ một lao động xã hội hay lao động chung nào
mà tiến hành trên quy mô khá lớn, đều yêu cầu phải có một
sự chỉ đạo để điều hòa các hoạt động cá nhân Một nghệ sỹ độc tấu tự điều khiển lấy mình, nhưng một dàn nhạc thì cần phải có nhạc trưởng" [7].
Theo Harold Koontz, Cyril Odonnel, Heinz Weihrich:
"Quản lý là thiết kế và duy trì một môi trường mà trong đó các
cá nhân làm việc với nhau trong nhóm, có thể hoàn thành các nhiệm vụ và mục tiêu đã định" [22].
Theo tác giả Hà Thế Ngữ - Đặng Vũ Hoạt: “Quản lý là một quá trình định hướng, quá trình có mục tiêu, quản lý một
hệ thống nhằm đạt được những mục tiêu nhất định” [39].
Tác giả Nguyễn Văn Lê cho rằng: “Quản lý là một hệ thống xã hội, là khoa học và nghệ thuật tác động vào từng thành tố của hệ thống bằng những phương pháp thích hợp, nhằm đạt được mục tiêu đề ra cho hệ và từng thành tố hệ”
[29]
Theo các tác giả Hoàng Minh Thao và Hà Thế Truyềncho rằng: “Quản lý là hướng vào trật tự và sự phát triển, nhấtquán của tổ chức” [45]
Trang 8Tác giả Phạm Khắc Chương cho rằng: Quản lý là một khái niệm ghép “Quản” và “lý” “Quản” có hàm nghĩa rất phong phú: cai quản, thống trị, giữ gìn, theo dõi Theo góc
độ điều khiển, “quản” có thể hiểu là lái, điều khiển, chỉ huy, kiểm soát [15].
Từ những ý chung của định nghĩa, theo thực tiễn côngtác quản lý, chúng tôi sử dụng định nghĩa của nhóm tác giảBùi Minh Hiền - Vũ Ngọc Hải - Đặng Quốc Bảo: “Quản lý làquá trình tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản
lý tới đối tượng quản lý nhằm đạt mục tiêu đề ra” [24]
Từ các định nghĩa đưa ra ở dưới góc độ khác nhau,
chúng ta có thể hiểu một cách khái quát là: Quản lý là một quá trình tác động có định hướng của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý, nhằm tạo ra sự hợp tác của các thành viên trong tổ chức, sử dụng có hiệu quả các tiềm năng để đạt được mục tiêu đề ra.
Mục tiêu cuối cùng của quản lý là chất lượng sản phẩm
và lợi ích phục vụ mọi người
- Chức năng quản lý
Trang 9Chức năng lập kế hoạch: Đây là chức năng hạt nhân,quan trọng nhất của quá trình quản lý
Chức năng tổ chức: Đây là một chức năng quan trọng,đảm bảo tạo thành sức mạnh của tổ chức để thực hiện thànhcông kế hoạch Ta cần xem xét tổ chức dưới hai góc độ đó là:
Tổ chức bộ máy và tổ chức công việc:
+ Tổ chức bộ máy: Sắp xếp bộ máy đáp ứng được yêucầu của mục tiêu và các nhiệm vụ phải đảm nhận
+ Tổ chức công việc: Là điều khiển để sắp xếp công việchợp lý; Nên làm cái gì trước, cái gì sau, phân công phânnhiệm rõ ràng; ai làm việc gì ? Và liên kết công việc Phải xácđịnh rõ mối quan hệ (chính, phụ, chi phối, phụ thuộc)
Chức năng chỉ đạo: Chức năng này có tính chất tác độngđến con người bằng các mệnh lệnh làm cho người dưới quyềnphục tùng và làm việc đúng với kế hoạch, đúng với nhiệm vụđược phân công
Chức năng kiểm tra: Là thu nhập những thông tin ngược
từ phía bộ máy Để kiểm soát hoạt động của bộ máy nhằmđiều chỉnh kịp thời các sai sót, lệch lạc để bộ máy đạt được
Trang 10mục tiêu.
- Quản lý giáo dục
- Khái niệm quản lý giáo dục
Quản lý giáo dục là “hệ thống những tác động có mụcđích, có kế hoạch hợp quy luật của chủ thể quản lý nhằm làmcho hệ vận hành theo đường lối và nguyên tắc giáo dục củaĐảng, thực hiện các tính chất của nhà trường Xã hội chủnghĩa Việt Nam, mà tiêu điểm hội tụ là quá trình giáo dục thế
hệ trẻ, đưa giáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiến tới trạng tháimới về chất” Nghị quyết Hội nghị lần thứ 2 Khoá VIII Ban
chấp hành Trung ương Đảng đã viết: “Quản lý giáo dục là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý tới khách thể quản lý nhằm đưa hoạt động sư phạm của hệ thống giáo dục đạt tới kết quả mong muốn bằng hiệu quả cao nhất” Theo tác giả Phạm Minh Hạc: “Quản lý giáo dục là quản lý trường học, thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên
lý giáo dục, để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào đạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và với từng học sinh” [20] Tác giả Đặng Quốc Bảo lại cho rằng: “Quản lý giáo dục
Trang 11theo nghĩa tổng quát là hoạt động điều hành, phối hợp của các lực lượng xã hội nhằm thúc đẩy mạnh công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu của xã hội” [1] Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý giáo dục là những tác động có mục đích, có kế hoạch hợp quy luật của chủ thể quản lý, nhằm làm cho hệ thống vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam, mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học, giáo dục thế hệ trẻ Đưa giáo dục đến mục tiêu dự kiến tiến lên trạng thái mới về vật chất” [41] Trên bình diện vi
mô, quản lý giáo dục trong phạm vi nhà trường có thể xem làđồng nghĩa với quản lý nhà trường Tác giả Trần Kiểm cóviết: “Quản lý trường học là thực hiện đường lối giáo dục củaĐảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhàtrường vận hành theo nguyên lý giáo dục, để tiến tới mục tiêugiáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệtrẻ và với từng học sinh” [28]
Tóm lại: Quản lý giáo dục chính là quá trình tác động có
định hướng của nhà quản lý giáo dục trong việc vận dụngnguyên lý, phương pháp chung nhất của quản lý nhằm đạtđược những mục tiêu đề ra
Trang 12- Quản lý giáo dục mầm non
Sự phân cấp trong quản lý giáo dục mầm non rõ ràng đãtạo sự chủ động trong việc phát huy những điều kiện thuận lợicho các cơ sở giáo dục mầm non phát triển
Vì vậy, quản lý giáo dục mầm non nói chung được hiểu:
“Là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch củacác cấp quản lý đến các cơ sở giáo dục mầm non nhằm tạo ranhững điều kiện tối ưu cho việc thực hiện mục tiêu giáo dụcmầm non là giúp trẻ em phát triển toàn diện về thể chất, tìnhcảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên củanhân cách chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1” [21]
- Giáo viên mầm non, hoạt động chuyên môn và hoạt động bồi dưỡng chuyên môn theo chủ đề
- Giáo viên mầm non
Trang 13giảng dạy, giáo dục trong nhà trường, cơ sở giáo dục khác.
Giáo viên mầm non
Tại Điều 34, Chương IV Điều lệ trường mầm non
-2008 Có ghi: “Giáo viên trong các cơ sở giáo dục mầm non
là người làm nhiệm vụ nuôi dưỡng, chăm sóc giáo dục trẻ emtrong nhà trường, nhà trẻ, nhóm trẻ, lớp mẫu giáo độc lập|”
Nhiệm vụ của giáo viên mầm non
Tại Điều 35, Chương IV Điều lệ trường mầm non
-2008 Có ghi rõ nhiệm vụ của người giáo viên mầm non nhưsau:
“Bảo vệ an toàn sức khoẻ, tính mạng của trẻ em trongthời gian trẻ em ở nhà trường, nhà trẻ, nhóm trẻ, lớp mẫu giáođộc lập”
“Thực hiện công tác nuôi dưỡng, chăm sóc giáo dục trẻ
em theo chương trình giáo dục mầm non: Lập kế hoạch chămsóc, giáo dục; Xây dựng môi trường giáo dục, tổ chức cáchoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc giáo dục trẻ em; Đánh giá vàquản lý trẻ em; Chịu trách nhiệm về chất lượng nuôi dưỡng,chăm sóc giáo dục trẻ em; Tham gia các hoạt động của tổ
Trang 14chuyên môn, của nhà trường, nhà trẻ, nhóm trẻ, lớp mẫu giáođộc lập”.
“Trau dồi đạo đức, giữ gìn phẩm chất, danh dự, uy tíncủa nhà giáo; Gương mẫu, thương yêu trẻ em, đối xử côngbằng và tôn trọng nhân cách của trẻ em; Bảo vệ các quyền vàlợi ích chính đáng của trẻ em; Đoàn kết giúp đỡ đồngnghiệp”
“Tuyên truyền phổ biến kiến thức khoa học nuôi dạy trẻ
em cho cha mẹ trẻ Chủ động phối hợp với gia đình trẻ để thựchiện mục tiêu giáo dục trẻ em”
“Rèn luyện sức khoẻ; Học tập văn hoá; Bồi dưỡngchuyên môn nghiệp vụ để nâng cao chất lượng nuôi dưỡng,chăm sóc - giáo dục trẻ em”
“Thực hiện các nghĩa vụ công dân, các quy định củapháp luật và của ngành, các quy định của nhà trường, quyếtđịnh của Hiệu trưởng”
- Hoạt động chuyên môn của giáo viên mầm non
Trong trường mầm non hoạt động chuyên môn chủ yếu
là hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ Hoạt động
Trang 15chuyên môn là hoạt động quan trọng nhất, chiếm thời giannhiều nhất trong các hoạt động giáo dục Hoạt động này cóvai trò quyết định đến chất lượng giáo dục của nhà trường.Hoạt động chuyên môn phải bám sát nội dung chương trìnhchăm sóc - nuôi dưỡng và giáo dục trẻ theo quy định của BộGiáo dục và Đào tạo Hai lĩnh vực chăm sóc - nuôi dưỡng vàgiáo dục luôn diễn ra song song và đồng thời với nhau, gắnkết với nhau và không tách rời nhau Trong hoạt động chămsóc - nuôi dưỡng có giáo dục và trong giáo dục có chăm sócnhằm phát triển toàn diện cho trẻ về mặt thể chất cũng nhưtinh thần Nếu người Hiệu trưởng quản lý tốt hoạt độngchuyên môn thì sẽ nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻtrong nhà trường.
Đặc thù của trẻ lứa tuổi mầm non là “Học bằng chơi Chơi mà học”, trẻ học thông qua chơi Đối với trẻ dưới 12tháng tuổi, hoạt động giao lưu cảm xúc là hoạt động chủ đạo;đối với trẻ 12 - 36 tháng tuổi, hoạt động với đồ vật là hoạtđộng chủ đạo; đối với trẻ mẫu giáo, hoạt động chơi là hoạtđộng chủ đạo Giáo viên mầm non và những người làm côngtác quản lý ở cơ sở giáo dục mầm non cần nắm vững đặc thùcủa trẻ ở lứa tuổi mầm non để tổ chức hoạt động giáo dục trẻ
Trang 16-có chất lượng, hiệu quả.
- Hoạt động bồi dưỡng chuyên môn theo chủ đề cho giáo viên mầm non trong bối cảnh đổi mới giáo dục
“Bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên mầm non là mộthoạt động sư phạm, là quá trình cung cấp những tri thức vềchuyên môn, về nghiệp vụ quản lý, nhằm vun đắp, bổ sungthêm kiến thức, tri thức, kỹ năng, kỹ xảo chuyên môn nghiệp vụ
họ đã có, nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc - nuôi dưỡng vàgiáo dục trẻ nhằm phát triển toàn diện cho trẻ về thể chất và tinhthần”
Chủ đề là một đơn vị nội dung hoặc phần kiến thức màtrẻ có thể tìm hiểu, khám phá và học theo nhiều cách khácnhau dưới sự tổ chức và hướng dẫn của giáo viên, diễn ratrong một khoảng thời gian thích hợp [26]
Hoạt động bồi dưỡng chuyên môn theo chủ đề cho giáoviên mầm non trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay làmột hoạt động chuyên môn có chiều sâu Nhằm hướng dẫncho giáo viên mầm non tổ chức tốt các hoạt động giáo dụctrong trường mầm non theo các chủ đề của chương trình giáodục mầm non mới Hướng dẫn giúp giáo viên nâng cao hiệu
Trang 17quả xây dựng kế hoạch giáo dục và thực hiện nội dungchương trình giáo dục cho trẻ mầm non theo chủ đề, biết cáchxác định mục tiêu, xây dựng nội dung, hoạt động giáo dục củachủ đề phù hợp với độ tuổi của trẻ Hướng dẫn cách mở chủ
đề, triển khai chủ đề, tổ chức các hoạt động giáo dục của chủ
đề, đóng chủ đề và đánh giá thực hiện sau từng chủ đề; giúpgiáo viên linh hoạt, chủ động hơn khi xây dựng kế hoạch giáodục theo chủ đề phù hợp với độ tuổi, kỹ năng của trẻ và thực
tế ở địa phương để thực hiện tốt mục tiêu giáo dục cuối độtuổi đã đặt ra Nội dung bồi dưỡng được triển khai ở các mức
độ khác nhau, phù hợp cho từng đối tượng cụ thể theo yêu cầuphát triển của xã hội
Nội dung bồi dưỡng chuyên môn theo chủ đề cho giáo viên mầm non bao gồm:
BDCM theo chủ đề những kiến thức chuyên môn cập nhậttheo Chương trình GDMN mới, tập trung vào những chuyên đềtrọng tâm của năm học BDCM theo chủ đề về xây dựng kếhoạch giảng dạy của từng chủ đề, kế hoạch theo tuần, ngày.BDCM theo chủ đề về phương pháp bộ môn kích thích sự tíchcực, chủ động, khám phá, sáng tạo ở trẻ BDCM theo chủ đề về
tổ chức giờ học và hoạt động vui chơi hiệu quả, hướng tới vận
Trang 18dụng thực hành, áp dụng vào thực tế gần gũi với trẻ mầm non.BDCM theo chủ đề về chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ, phòng tránhtai nạn thương tích, sơ cấp cứu cho trẻ, giáo dục hòa nhập trẻkhuyết tật BDCM theo chủ đề về phương pháp đánh giá trẻmầm non theo độ tuổi BDCM theo chủ đề phương pháp giáodục Montessori BDCM theo chủ đề về ứng dụng CNTT tronggiảng dạy BDCM theo chủ đề Xây dựng trường mầm nontheo quan điểm giáo dục “lấy trẻ làm trung tâm” BDCM theochủ đề các chương trình ngoại khóa (phát triển kỹ năng sống,giá trị sống, các môn năng khiếu, các phần mềm trò chơi pháttriển trí thông minh cho trẻ qua máy vi tính )
- Biện pháp, biện pháp quản lý và biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn theo chủ đề cho giáo viên mầm non
- Biện pháp
Theo từ điển tiếng Việt: “Biện pháp là cách làm, cáchgiải quyết một vấn đề cụ thể như: Biện pháp hành chính, biệnpháp kỹ thuật; Có biện pháp đúng” [51]
- Biện pháp quản lý
Trang 19Biện pháp quản lý giáo dục là một bộ phận năng độngnhất, linh hoạt nhất trong hệ thống quản lý Biện pháp quản lýcũng thể hiện rõ tính năng động sáng tạo của chủ thể quản lýtrong mỗi tình huống, mỗi đối tượng nhất định Vì vậy ngườiquản lý phải biết sử dụng biện pháp quản lý thích hợp để đạtđược mục tiêu giáo dục.
- Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn theo chủ đề cho giáo viên mầm non
Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môntheo chủ đề chính là cách thức tác động vào hoạt động bồidưỡng chuyên môn theo chủ đề để công tác này hoàn thành cókết quả các mục tiêu nhiệm vụ của nó Bồi dưỡng chuyên môntheo chủ đề cho giáo viên trong các trường mầm non khác vớicác bồi dưỡng chuyên môn thông thường Bởi chăm sóc, giáodục trẻ trong trường mầm non được thực hiện theo hướng tíchhợp, ở mỗi chủ đề các cháu đều được quan tâm phát triển đềucác lĩnh vực: phát triển thể chất, phát triển nhận thức, phát triểnngôn ngữ, phát triển tình cảm - xã hội, phát triển thẩm mỹ:
Các hoạt động vui chơi, học tập, lao động phù hợp vớitrẻ được lồng ghép với các hình thức khác nhau để triển khai
Trang 20khám phá chủ đề Lô gíc xây dựng các chủ đề không xuấtphát từ sự phân chia kiến thức theo môn học, mà xuất phát từ
sự hình thành thuộc tính tâm lí, những năng lực của conngười, những kỹ năng sống phù hợp, nhằm phát triển toàndiện nhân cách của trẻ trên các mặt thể chất, nhận thức, ngônngữ, tình cảm - xã hội và thẩm mỹ Nội dung giáo dục đượcthiết kế theo các chủ đề trọng tâm, xuất phát từ bản thân trẻ,mối quan hệ qua lại giữa trẻ với môi trường văn hóa - xã hộitrong gia đình và thế giới tự nhiên - xã hội quen thuộc, gầngũi, phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ Hình thức hoạtđộng phong phú, lồng ghép, đan cài các hoạt động giúp trẻhứng thú tìm hiểu theo nhiều cách khác nhau, trong đó hoạtđộng chơi là chủ đạo tác động đến sự phát triển của trẻ mộtcách toàn diện Phối hợp các phương pháp giáo dục dạy và họckhác nhau một cách sáng tạo, tạo môi trường cho trẻ được tăngcường hoạt động, tích cực hóa hoạt động tư duy cho trẻ thôngqua các trò chơi, trải nghiệm khuyến khích trẻ biểu đạt nhữngsuy nghĩ, giải quyết vấn đề bằng lời nói và phát triển nhân cáchtrẻ một cách toàn diện.Việc đánh giá thường xuyên hoạt độnggiáo dục và dạy học dựa vào các mục tiêu và các kết quảmong đợi đề ra trong từng chủ đề để có sự điều chỉnh nội
Trang 21dung, phương pháp tổ chức các hoạt động thích hợp với trẻ.Đây chính là đặc trưng lao động trí óc và cả lao động chân tayrất vất vả của cô giáo mầm non Vì vậy hoạt động quản lý bồiBDCM cho giáo viên mầm non cũng có những nét đặc thù.Nhà giáo dục vĩ đại J.A Cômenxki (1592 - 1670) đã khẳngđịnh “Nếu bạn không như một người mẹ hiền thì cũng khôngthể là một cô giáo giỏi ” [14].
Để nâng cao tay nghề cho giáo viên, người Hiệu trưởngluôn phải có kế hoạch BDCM theo chủ đề cho giáo viên, giúpgiáo viên nắm rõ được mục tiêu, nội dung, phương pháp giáodục trẻ ở mỗi chủ đề đối với từng độ tuổi; nâng cao năng lựcthực hiện chương trình của mỗi chủ đề, đảm bảo thực hiệnđúng, thực hiện đủ và thực hiện có sáng tạo Có kế hoạch chỉđạo chuyên môn sâu từng vấn đề trong mỗi chủ đề, tập trungvào những vấn đề còn hạn chế, vấn đề mới hoặc khó trongmỗi chủ đề nhằm tạo sự chuyển biến chất lượng về những vấn
đề đó Thường xuyên tổ chức kiến tập, dự giờ trong mỗi chủ đề,đối với từng lứa tuổi; trao đổi kinh nghiệm trong sinh hoạtchuyên môn để GV có cơ hội học tập lẫn nhau và giúp đỡ lẫnnhau Xây dựng đội ngũ giáo viên nòng cốt cho việc nâng caochất lượng thực hiện chương trình chăm sóc, giáo dục trẻ
Trang 22Tổ chức tốt các chuyên đề, các hội thi trong nhà trườnggắn với các chủ đề, chủ điểm trong năm học; có động viênkhen thưởng kịp thời, tạo động lực để giáo viên học hỏi kinhnghiệm, nâng cao trình độ, năng lực chuyên môn, năng lực
sư phạm, nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ Hằngnăm, khuyến khích GV tham gia nghiên cứu tài liệu, viếtsáng kiến kinh nghiệm trong dạy học, giáo dục trẻ theo cácchủ đề trong trường mầm non Có kế hoạch kiểm tra thườngxuyên, kiểm tra đột xuất, thăm lớp dự giờ và nắm chắc tìnhhình thực hiện chương trình trong mỗi chủ đề của giáo viên,kịp thời có biện pháp chỉ đạo khắc phục những tồn tại, hạnchế của giáo viên để đảm bảo được mục tiêu chăm sóc, giáodục trẻ ở cuối mỗi độ tuổi
-Những yêu cầu của bối cảnh đổi mới giáo dục đặt ra cho hoạt động bồi dưỡng chuyên môn theo chủ đề cho giáo viên mầm non và quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn theo chủ đề cho giáo viên mầm non
Nghị quyết Hội nghị Trung Ương 8 khoá XI về đổi mớicăn bản , toàn diện giáo dục và đào tạo, Số 29-NQ/TW đã ghi
rõ :
Trang 23Phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý, đáp ứngyêu cầu đổi mới giáo dục và đào tạo:
Xây dựng quy hoạch, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng độingũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục gắn với nhu cầu pháttriển kinh tế-xã hội, bảo đảm an ninh, quốc phòng và hộinhập quốc tế Thực hiện chuẩn hóa đội ngũ nhà giáo theotừng cấp học và trình độ đào tạo
Đổi mới mạnh mẽ mục tiêu, nội dung, phương pháp đàotạo, đào tạo lại, bồi dưỡng và đánh giá kết quả học tập, rènluyện của nhà giáo theo yêu cầu nâng cao chất lượng, tráchnhiệm, đạo đức và năng lực nghề nghiệp “
Theo đó những yêu cầu của bối cảnh đổi mới giáo dụcđặt ra cho hoạt động bồi dưỡng chuyên môn theo chủ đề chogiáo viên mầm non và quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyênmôn theo chủ đề cho giáo viên mầm non là :
-Những yêu cầu của bối cảnh đổi mới giáo dục đặt ra cho hoạt động bồi dưỡng chuyên môn theo chủ đề cho giáo viên mầm non
Đổi mới là thay cách nghĩ, cách làm cũ, lạc hậu, lỗi thời,
Trang 24không đáp ứng được nhu cầu phát triển, bằng cách nghĩ, cáchlàm khác, tiến bộ hơn, hợp với quy luật của sự phát triển, cảicách cái lỗi thời thay vào đó, thừa kế cái tốt cũ và thêm cái
mới hợp với thời đại mới (tương thích) [Nguồn Wikipedia Tiếng Việt] Cũng tương tự như vậy có thể thấy đổi mới trong
giáo dục mầm non là hoạt động có mục đích cuối cùng là tạo
ra phương pháp giáo dục mới, cách thức giáo dục mới nhằmtạo ra chất lượng, hiệu quả mới cho giáo dục mầm non
Trong những năm gần đây, Đảng và Nhà nước ta đã cónhiều chủ trương, chính sách nhấn mạnh vai trò hàng đầu củagiáo dục và trong đó đặc biệt quan tâm đến Giáo dục Mầmnon
Các văn bản được ban hành tiếp theo như Thông tư số45/2001-BGDĐT "Quy chế công nhận trường mầm non đạtchuẩn quốc gia giai đoạn từ 2002-2005" được kí vào ngày16/12/2001 được tiếp tục thay đổi bằng Quyết định 36/2008-BGDĐT và đến nay là Thông tư 02/2014-BGDĐT ngày càngthể hiện mô hình trường mầm non hoàn thiện với các điềukiện, chất lượng phù hợp với giai đoạn phát triển hiện tại;Quyết định số 02/2008/QĐ-BGDĐT ngày 22/1/2008 quy định
về chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non gồm ba lĩnh vực:
Trang 25phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống; kiến thức và kỹ năng sưphạm;Thông tư số 28/2016/TT-BGDĐT ngày 30/12/2016 Sửađổi bổ sung một số nội dung của chương trình giáo dục mầmnon Ban hành kèm theo Thông tư số17/2009/TT-BGDĐT ngày
25 tháng 7 năm 2009 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo;Thông tư số 23/2010/TT-BGDĐT ngày 23 tháng 7 năm 2010của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc ban hành quyđịnh về bộ chuẩn phát triển trẻ em năm tuổi nhằm mục đích hỗtrợ thực hiện chương trình giáo dục mầm non, xây dựng bộcông cụ theo dõi đánh giá sự phát triển của trẻ mẫu giáo 5 tuổinhằm nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục, chuẩn bị tâm
thế cho trẻ vào lớp 1; Quyết định số 239/QĐ-TTg ngày
9/2/2010 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Đề ánPhổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em năm tuổi giai đoạn 2010
- 2015 Đây là bước phát triển mới của cấp học Mầm non,nhằm tạo điều kiện để trẻ em tất cả các vùng miền đều đượcđến trường học hai buổi/ngày Đây là bước đột phá quan trọng
để chuẩn bị tri thức, kỹ năng, thể lực và tâm thế cho các emvào cấp Tiểu học; Nghị quyết 29-NQ/TW ngày 04 tháng 11
năm 2013 của BCHTW Đảng khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo: Đối với giáo dục mầm non,