Bạn sẽ nhận được sự giúp đỡ trong tất cả công việc bọn trẻ có thể làm: Bọn trẻ cần tự dọn dẹp phòng của chúng, tự giặt quần áo của mình và làm một số việc khi gia đình chuẩn bị bữa ăn..
Trang 1Tự lập là tình trạng, quá trình tách rời của một cá nhân với các mối quan hệ gắn kết với cá nhân đó Tính tự lập được hình thành theo cả hai chiều: mong muốn và nỗ lực của chính đứa trẻ; mong muốn và nỗ lực của chính cha mẹ (đặc biệt là người mẹ trong thời gian con nhỏ).
LỢI ÍCH CỦA TỰ LẬP:
1 Dạy trẻ độc lập chính là trao cho bé thông điệp: "Con có giá trị, hữu ích và có khả năng"
2 Bạn sẽ nhận được sự giúp đỡ trong tất cả công việc bọn trẻ có thể làm: Bọn trẻ cần tự dọn dẹp phòng của chúng, tự giặt quần áo của mình và làm một số việc khi gia đình chuẩn bị bữa ăn
3 Bạn sẽ trở thành những bậc phụ huynh tốt hơn: Bạn muốn con mình sẽ trở thành những người lớn có khả năng độc lập
4 Đó chính là lời nhắc nhở bọn trẻ: “Con có thể làm việc này” Bọn trẻ sẽ làm nhiều việc nhanh chóng hơn và tốt hơn
5 Bé học cách tự lập cũng có ích cho việc học các kiến thức học thuật Những điều bé đang học
sẽ có thể được áp dụng vào những việc bé đang làm Ví dụ, khi bé tìm hiểu việc nướng bánh, sự hiểu biết các phép đo lường trong toán học sẽ có ích nhiều hơn
6 Lòng tự trọng của bé sẽ được nuôi dưỡng Lòng tự trọng thực sự xuất phát từ làm những việc cho chính mình
7 Trẻ sẽ đánh giá bạn cao hơn Sau một lần tự sửa đồ hoặc nấu ăn, bé sẽ nhận ra công việc đó khó khăn như thế nào
8 Bé sẽ có đủ lòng can đảm và tự tin để thử làm những điều mới hay những việc khó khăn hơn
9 Sự nghiệp làm cha mẹ của bạn sẽ có nhiều ý nghĩa hơn Bạn đang đào tạo cho con mình trở thành một người lớn độc lập và tất cả những gì bạn làm đều hướng tới mục tiêu đó
10 Bọn trẻ có thể sẽ ra ở riêng khi chúng lớn
Trang 2Trẻ nào được trải nghiệm nhiều trong cuộc sống thì sẽ hình thành cho mình thói quen biết tự suy nghĩ và tự tìm hướng giải quyết khi có tình huống xấu xảy ra Đồng thời trẻ sẽ có thêm nỗ lực để thay đổi nguyên nhân dẫn đến tình huống đó, nhờ vậy năng lực phản ứng với các tình huống thực
tế của trẻ cũng sẽ được nâng cao
ĐẶC ĐIỂM TÂM LÝ CỦA LỨA TUỔI TỪ 3-6T:
Theo Erikson từ 3-6t là giai đoạn mâu thuẫn giữa sự chủ động và cảm thấy có lỗi Trẻ bắt đầu quan sát người khác để học hỏi và bắt chước, trẻ cũng tìm cách hành động theo cách riêng của mình Trẻ bắt đầu tập đương đầu với những khó khăn do ngoại cảnh, tập tranh đấu và thi đua với bạn bè Đây còn được coi là giai đoạn của óc sang kiến – giai đoạn của sự sáng tạo, bởi trẻ khá tò mò, muốn tìm hiểu thế giới xung quanh bằng nhiều con đường Chính vì vậy chúngthường có những trò chơi nguy hiểm, hay đặt ra nhiều câu hỏi “tại sao?”
Khi trẻ lên 3 tuổi: trẻ có xu hướng tách mình ra khỏi người khác, trẻ dần ý thức được khả năng của chính mình, từ đó nảy sinh nguyện vọng độc lập Tính tự lập của trẻ trong giai đoạn nàygắn với sự tìm tòi và khám phá Vì vậy Nếu đáp ứng được những đòi hỏi này một cách thoả đáng, các em sẽ có sự tự tin, từ đó khuyến khích tự do sáng tạo của các em, trẻ sẽ cảm thấy mình
là người được việc sẽ tỏ ra thích thú khi tham gia các hoạt động ở trường hay là các công việc được giao ở nhà, một biểu hiện nhỏ của sự tự lập Nếu cha mẹ đã cấm đoán, chê bai hoặc để mặc các em khi thất bại, các em sẽ có cảm giác thiếu tự trọng (self-worth), cảm giác mình là kẻkhông được việc
Giai đoạn này sự tự ý thức của trẻ cũng đã bắt đầu phát triển, tính tự lập, tích cực hoạt động của trẻ tăng dần Người lớn cần tôn trọng, khích lệ tính tích cực của trẻ Khôngnên dập tắt nguyện vọng độc lập của trẻ bằng những mệnh lệnh khô khốc như: ngồi yên,
bỏ xuống, tránh ra…Kìm hãm tính tích cực và nhu cầu độc lập của trẻ là cản trở tiến trìnhphát triển theo quy luật tự nhiên của chúng, điều này có thể dẫn đến những hệ quả không tốt, 1 số trẻ bị cấm quá nhiều sẽ không còn tích cực, lớn lên sẽ trở thành người thụ động, vụng về và luôn dựa dẫm vào người khác
Trang 3PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC TÍNH TỰ LẬP CHO TRẺ
Nhà giáo dục nổi tiếng Maria Montessori khi trình bày quan niệm về việc giáo dụctính tự lập, tinh thần trách nhiệm cho trẻ đã đặt ra câu hỏi:
Bạn mua 1 chậu hoa về nhà, sáng nào bạn cũng dậy sớm cẩn thận tưới nước chăm sóc cho nó, không chừng bạn còn nói thầm với nó: “Hãy mau lớn lên nhé” thế nhưng 1 tuần sau nó lại chết Vì sao vậy ?
Bạn có từng đau đầu vì việc cho con ăn cơm, chỉ cần cầm cái bát lên là phải đuổi theo khắp phòng, nhưng con vẫn chẳng chịu ăn, bạn tức giận, mắng bé, sau đó bé càng ngày không thích ăn cơm ?
Ví dụ trên đã chứng tỏ được vài điều:
1 Bạn không hiểu chậu hoa mình mua về thích khô hay ẩm, cũng như bạn không hiểu vì sao con bạn không thích ăn cơm
2 Bởi vì sự thiếu hiểu biết của bạn nên bạn đành phải đoán- ra sức tưới nước cho hoa, ra sức đuổi theo con
Sự sinh trưởng của thực vật cũng giống như con người, ngoại trừ các nhân tố của môi trường thì còn phải dựa vào bản thân chúng, từng bước mọc rẽ, đâm chồi, hấp thụ, chuyển hóa nước, người tưới nước không thể nào lớn thay nó được Còn trẻ thì sao? Người lớn ngoài việc có thể cung cấp cho chúng môi trường trưởng thành tốt nhất, để trẻ lớn lên, khỏe mạnh thì việc còn lại đều là của bản thân trẻ, bố mẹ không thể thay trẻ lớn lên được
“Mẹ, mẹ giúp con làm…” Sự ỷ lại của trẻ khiến ta sẽ giúp chúng nhưng khi
đó bạn đã đánh mất đi cơ hội để trẻ tự lập, tự giải quyết vấn đề của mình
Vậy Để xây dựng kĩ năng sống và tính tự lập cho con thì môi trường giáo dục nào
là quan trọng nhất ? Đó chính là môi trường giáo dục gia đình , là nhiệm vụ của các bậc cha mẹ, ông bà và người thân sẽ giúp trẻ xây dựng những kĩ năng đó Vậy thời điểm nào bắt đầu là phù hợp nhất ? Chính là khi trẻ có những biểu hiện muốn tự mình làm cái này, cái kia, cha mẹ đừng ngăn cản trẻ, cha mẹ nên tạo môi trường thích hợp để nuôi dưỡng mầm non tự lập ấy lớn lên khỏe mạnh
Một vài đề nghị về việc nhà thích hợp với trẻ từng độ tuổi:
Trang 42-3t: cùng với sự giúp đỡ của bố mẹ, tự đánh răng, rót nước vào cốc, khi rời phòng
tự động khép cửa, cất sách truyện lên kệ, cất đồ chơi cẩn thận, tự xử lý đồ ăn thừa, gấp quần áo, tự chọn quần áo cho mình…
4-5-6t: tự rửa sạch tay, đổ rác, tự chỉnh lại ga giường, dọn phòng riêng, rửa rau, rửa hoa quả, tưới cây, làm vườn…
Phương pháp bắt chước: Dựa trên Thuyết học tập xã hội của Bandura
thông qua tư duy trực quan hình tượng trẻ sẽ bắt đầu học tập thông qua các hành vi của người lớn
để bắt chước và làm theo
Trẻ con vốn thích bắt chước nhất cử nhất động của bố mẹ Có những công việc nhà rất khô khan, ví dụ như quét nhà và thu dọn đồ chơi Bạn có thể thử biến việc nhà thành 1 trò chơi Vd: Bắt chước mẹ lau bàn, bắt chước bố quét nhà Như vậy việc nhà sẽ trở thàh “Vai diễn của trẻ”
Trang 213t k chỉ rèn luyện về khả năng vận động tinh mà còn rèn luyện tự lập.