Trả lời: Để có cách xử sự đúng đắn, phù hợp trong những trường hợp trên, đòi hỏi mỗi người không chỉ có nhận thức đúng mà còn cần phải có hành vi và cách ứng xử phù hợp trên cơ sở tôn t
Trang 1Bài 1: Tôn trọng lẽ phải
Trả lời Gợi ý Bài 1 trang 4 sgk GDCD 8
a) Em có nhận xét gì về việc làm của quan Tuần phủ Nguyễn Quang Bích trong
câu chuyện trên ?
Trả lời:
Hành động của quan tuần phủ Nguyễn Quang Bích chứng tỏ ông là một con người dũng
cảm, trung thực, dám đấu tranh đến cùng để bảo vệ chân lý lẽ phải, không chấp nhận
những điều sai trái
b) Theo em, trong những trường hợp trên, hành động như thế nào được coi là
đúng đắn, phù hợp ? Vì sao ?
Trả lời:
Để có cách xử sự đúng đắn, phù hợp trong những trường hợp trên, đòi hỏi mỗi người
không chỉ có nhận thức đúng mà còn cần phải có hành vi và cách ứng xử phù hợp trên
cơ sở tôn trọng sự thật, bảo vệ lẽ phải, phê phán những việc làm sai trái
Bài 1 (trang 4 sgk Giáo dục công dân 8): Em lựa chọn cách giải quyết nào trong
trường hợp sau đây và giải thích vì sao ?
Trong các cuộc tranh luận với các bạn cùng lớp, em sẽ :
a) Bảo vệ đến cùng ý kiến của mình, không cần lắng nghe ý kiến của người khác ;
b) Ý kiến nào được nhiều bạn đồng tình thì theo ;
c) Lắng nghe ý kiến của bạn, tự phân tích, đánh giá xem ý kiến nào hợp lí nhất thì
theo ;
d) Không bao giờ dám đưa ra ý kiến của mình.
Lời giải:
Em lựa chọn cách giải quyết:
(c) Lắng nghe ý kiến của bạn, tự phân tích, đánh giá xem ý kiến nào hợp lý nhất thì
theo
Bởi vì: khi bạn có ý kiến em lắng nghe tức là em tôn trọng ý kiến của bạn, khi lắng nghe
ý kiến của bạn trên cơ sở đó em phân tích, đánh giá xem ý kiến của bạn đã hợp lý hay
chưa hợp lý, sau đó em mới đưa ra ý kiến của mình, nếu ý kiến của bạn đúng em phải
bảo vệ ý kiên đó tức là em tôn trọng lẽ phải Nếu ý kiến của bạn chưa đúng em phải
thuyết phục bạn và mọi người thấy được cái sai để tôn trọng ý kiến đúng
Bài 2 (trang 5 sgk Giáo dục công dân 8): Nếu người bạn thân của em mắc khuyết
điểm, em sẽ lựa chọn phương án nào sau đây, vì sao ?
a) Bỏ qua như khônrg biết đến khuyết điểm đó và vẫn chơi thân với bạn như bình
thường ;
b) Xa lánh, không chơi với bạn ;
c) Chỉ rõ cái sai cho bạn và khuyên bạn, giúp đỡ bạn để lần sau bạn không mắc phải
khuyết điểm đó nữa
Lời giải:
Em lựa chọn phương án (c) Chỉ rõ cái sai cho bạn và khuyên bạn, giúp đỡ bạn để lần
sau bạn không mắc khuyết điểm đó nữa
Bởi vì: Nếu bạn thân mắc khuyết điểm em chỉ rõ cái sai của bạn, khuyên bạn nhận ra
cái sai để khắc phục sửa chữa và lần sau bạn không mắc khuyết điểm đó nữa, chính là
em đã hành động đúng, không bao che dung túng những thiếu sót của bạn, đó là em đã
giúp đỡ bạn một cách chân tình thẳng thắn, là em đã tôn trọng lẽ phải, giúp bạn điều
chỉnh suy nghĩ và hành vi của mình theo hướng tích cực
Bài 3 (trang 5 sgk Giáo dục công dân 8): Theo em, hành vi nào sau đây thể hiện sự
tôn trọng lẽ phải ?
a) Chấp hành tốt mọi nội quy nơi mình sống, làm việc và học tập ;
b) Chỉ làm những việc mà mình thích ;
c) Phê phán những việc làm sai trái ;
d) Tránh tham gia vào những việc không liên quan đến mình ;
Trang 2đ) Gió chiều nào che chiều ấy, cố gắng không làm mất lòng ai ;
e) Lắng nghe ý kiến của mọi người, nhưng cũng sẵn sàng tranh luận với họ để tìm ra lẽ
phải ;
g) Bực tức và phê phán gay gắt những người không có cùng quan điểm với mình
Lời giải:
Theo em, hành vi (a), (c), (e) biểu hiện sự tôn trọng lẽ phải
Bài 4 (trang 5 sgk Giáo dục công dân 8): Hãy kể một vài ví dụ về việc tôn trọng lẽ
phải hoặc không tôn trọng lẽ phái mà em biết
Lời giải:
- Không cùng bạn che giấu việc xấu
- Biết nghe những ý kiến của người ta nói sau đó phân tích mặt đúng sai
- Chấp hành tốt mọi quy định nơi mình sống làm việc và học tập
Bài 5 (trang 5 sgk Giáo dục công dân 8): Em hãy sưu tầm một số câu ca dao, tục
ngữ, danh ngôn nói về tôn trọng lẽ phải
Lời giải:
- Thật vàng, không sợ lửa
- Nói phải củ cải cũng nghe
Danh ngôn
“Điều gì không rõ ràng thì không nên thừa nhận"
Bài 6 (trang 5 sgk Giáo dục công dân 8): Theo em, học sinh cần phải làm gì để trở
thành người biết tôn trọng lẽ phải ?
Lời giải:
- Phải có thói quen và biết tự kiểm tra hành vi của mình để rèn luyện bản thân trở thành
người biết tôn trọng lẽ phải
- Phải phân biệt các hành vi thể hiện sự tôn trọng lẽ phải và không tôn trọng lẽ phải
trong cuộc sống hằng ngày
- Học tập gương của những người biết tôn trọng lẽ phải và phê phán hành vi thiếu tôn
trọng lẽ phải
- Phải sống trung thực, thật thà và tôn trọng người khác
- Chấp hành tốt mọi nội quy nơi mình sống, làm việc và học tập
Trang 3Bài 2: Liêm khiết
Trả lời Gợi ý Bài 2 trang 7 sgk GDCD 8
a) Em có suy nghĩ gì về cách xử sự của Ma-ri Quy-ri, Dương Chấn và của Bác Hồ
trong những câu chuyện trên ?
Trả lời:
Cách xử sự của Ma-ri Quy-ri, Dương Chấn và của Bác Hồ là những tấm gương đáng để
cho chúng ta học tập, noi theo và kính phục
b) Theo em, những cách xử sự đó có điểm gì chung ? Vì sao ?
Trả lời:
Cách xử sự của ba người có điểm chung đó là: họ sống thanh cao không vụ lợi, không
hám danh, làm việc một cách vô tư có trách nhiệm mà không dòi hỏi bất cứ một điều
kiện vật chất nào Vì thế, người sống liêm khiết sẽ nhận được sự quý trọng tin cậy của
mọi người, làm cho xã hội trong sạch, tốt đẹp hơn
c) Trong điều kiện hiện nay, theo em, việc học tập những tấm gương đc có còn
phù hợp nữa không ? Vì sao ?
Trả lời:
Trong điều kiện hiện nay, lối sống thực dụng, chạy theo đồng tiền có xu hướng ngày
càng gia tăng thì việc học tập những tấm gương đó càng trở nên cần thiết và có ý nghĩa
thiết thực Bởi lẽ, điều đó:
+ Giúp mọi người phân biệt được hành vi thể hiện sự liêm khiết hoặc không liêm khiết
trong cuộc sống hằng ngày
+ Đồng tình, ủng hộ, quý trọng người liêm khiết, phê phán những hành vi thiếu liêm
khiết: tham ô, tham nhũng, hám danh, hám lợi
+ Giúp mọi người có thói quen và biết tự kiểm tra hành vi của mình đề rèn luyện bản
thân có lối sống liêm khiết
Bài 1 (trang 8 sgk Giáo dục công dân 8): Theo em, những hành vi nào sau đây thê
hiện tính không liêm khiết ? Vì sao ?
a) Luôn mong muốn làm giàu bằng tài năng và sức lực của mình ;
b) Làm bất cứ việc gì để đạt được mục đích ;
c) Luôn kiên trì phấn đấu vươn lên để đạt được kết quả cao trong công việc ;
d) Sẵn sàng dùng tiền bạc, quà cáp biếu xén nhằm đạt được mục đích của mình ;
đ) Sẵn sàng giúp đỡ người khác khi họ gặp khó khăn ;
e) Chỉ làm việc gì khi thấy có lợi ;
g) Tính toán cân nhắc kĩ lưỡng trước khi quyết định một việc gì
Lời giải:
Những hành vi (b), (d), (f) thể hiện tính không liêm khiết
- Hành vi (b): Làm bất cứ việc gì để đạt được mục đích: có thể việc làm đó gây thiệt hại
cho tập thề hoặc cá nhân một người khác, hoặc việc làm đó gây hậu quả xấu
- Hành vi (d) sẵn sàng dùng tiền bạc, quà cáp biếu xén nhằm đạt được mục đích của
mình: đây là hành vi hối lộ, mua chuộc, làm tổn hại đến danh dự bản thân và của cả
người nhận quà cáp
- Hành vi (f) Chỉ làm việc gì khi thấy có lợi: là một hành vi nhỏ nhen, ích kỉ, chỉ vì cái tôi
của mình
Bài 2 (trang 8 sgk Giáo dục công dân 8): Em tán thành hay không tán thành với
những việc làm nào sau đây? Vì sao ?
a) Bạn Bích đến xin cô giáo nâng điểm môn Toán cho mình
b) Sắp có đợt tuyển người vào làm việc ở cơ quan do ông Lâm làm Giám đốc Ai mang
quà cáp đến biếu, ông Lâm đều không nhận
c) Cán bộ kiểm lâm vì nghèo đã chặt một số cây lấy gỗ để bán
d) Nhân viên phục vụ phòng ở khách sạn nhặt được ví tiền của khách để quên, đã
mang trả lại cho khách
Trang 4Lời giải:
Em không tán thành với tất cả cách xử sự ở tình huống (a), (c) vì chúng đều biểu hiện
những khía cạnh khác nhau của sự không liêm khiết
Bài 3 (trang 8 sgk Giáo dục công dân 8): Em hãy kể một câu chuyện nói về tính liêm
khiết
Lời giải:
Thầy Anh là giảng viên một trường đại học lớn.Vào mỗi kỳ thi hay xảy ra tình trạng mua
điểm để qua được kỳ thi,nhưng thầy luôn lấy tinh thần trách nhiệm,đạo đức nghề nghiệp
làm trọng, thầy không nhận quà của bất cứ học sinh nào Thầy là một tấm gương để
chúng tôi học tập,noi theo
Bài 4 (trang 8 sgk Giáo dục công dân 8): Theo em, muốn trở thành người liêm khiết,
cần rèn luyện những đức tính gì ?
Lời giải:
Theo em, muốn trở thành người liêm khiết cần rèn luyện những đức tính: trung thực,
siêng năng kiên trì, tôn trọng kỉ luật, tự trọng, sống giản dị, yêu thương con người,
khoan dung, đoàn kết tương trợ, tôn trọng lẽ phải
Bài 5 (trang 8 sgk Giáo dục công dân 8): Em hãy sưu tầm một số câu ca dao, tục
ngữ, danh ngôn nói về tính liêm khiết
Lời giải:
- Cây ngay không sợ chết đứng
- Đói cho sạch, rách cho thơm
- Danh ngôn: cần kiệm liêm chính, chí công vô tư
Trang 5Bài 3: Tôn trọng người khác
Trả lời Gợi ý Bài 3 trang 9 sgk GDCD 8
a) Em có nhận xét gì về cách xử sự, thái độ và việc làm của các bạn trong các
trường hợp trên ?
Trả lời:
* Cách cư xử, thái độ và làm việc của Hải
- Hải bị các bạn chế diễu, châm chọc vì màu da của Hải đen Hải không cho là xấu mà
còn tự hào, yêu màu da vì được hưởng màu da của cha
- Hải biết tôn trọng cha mình
* Quân và Hùng đọc truyện, cười rúc rích trong giờ học ngữ văn lúc thầy giáo giảng bài
- Việc làm đó chứng tỏ Quân và Hùng thiếu tôn trọng người khác
b) Theo em, trong những hành vi đó, hành vi nào đáng để chúng ta học tập, hành
vi nào cần phải phê phán ? Vì sao ?
Trả lời:
Trong những hành vi đó hành vi của Mai, của Hải đáng để chúng ta học tập; hành vi của
Quân và Hùng cần phê phán Bởi vì, hành vi của Mai và Hải thể hiện họ là những người
sông có văn hóa, biết tôn trọng người khác, vì thế được mọi người quý mến và học tập
Hành vi của Quân và Hùng cư xử thiếu tế nhị, không tôn trọng thầy giáo đáng phê phán
Bài 1 (trang 10 sgk Giáo dục công dân 8): Những hành vi nào sau đây thể hiện rõ sự
tôn trọng người khác ? Vì sao ?
a) Đi nhẹ, nói khẽ khi vào bệnh viện ;
b) Chỉ làm theo sở thích của mình không cần biết đến mọi người xung quanh ;
c) Nói chuyện riêng, làm việc riêng và đùa nghịch trong giờ học ;
d) Cười đùa ầm ĩ khi đi dự hoặc gặp các đám tang ;
đ) Bật nhạc to khi đã quá khuya ;
e) Châm chọc, chế giễu người khuyết tật;
g) Cảm thông, chia sẻ khi người khác gặp điều bất hạnh ;
h) Coi thường, miệt thị những người nghèo khó ;
i) Lắng nghe ý kiến của mọi người ;
k) Công kích, chê bai khi người khác có sở thích không giống mình ;
1) Bắt nạt người yếu hơn mình ;
m) Gây gổ, to tiếng với người xung quanh ;
n) Vứt rác ở nơi công cộng ;
o) Đổ lỗi cho người khác
Lời giải:
- Các hành vi: (a), (i) là thế hiện sự tôn trọng người khác
- Các hành vi: (b), (c), (d), (đ), (e), (g), (h), (k), (1), (m), (n), (o) đều thể hiện sự thiếu tôn
trọng người khác
Bài 2 (trang 10 sgk Giáo dục công dân 8): Em tán thành hay không tán thành với mỗi
ý kiến dưới đây ?Vì sao?
a) Tôn trọng người khác là tự hạ thấp mình ;
b) Muốn người khác tôn trọng mình thì mình phải biết tôn trọng người khác ;
c) Tôn trọng người khác là tự tôn trọng mình
Lời giải:
Em không tán thành ý kiến (a), em đồng tình với ý kiến (b),(c) Bởi vì, tôn trọng người
khác là như sự đánh giá đúng mức, coi trọng danh dự, phẩm giá của người khác chứ
không phải hạ thấp mình Có tôn trọng người khác thì mới nhận được sự tôn trọng của
người khác đối với mình Tôn trọng người khác là thể hiện của lối sông có văn hóa của
mỗi người
Trang 6Bài 3 (trang 10 sgk Giáo dục công dân 8): Hãy dự kiến những tình huống mà em
thường gặp trong cuộc sống để có cách ứng xử thể hiện sự tôn trọng mọi người, theo
các gợi ý sau:
a) Ở trường (trong quan hệ với bạn bè, thầy cô giáo )
b) Ở nhà (trong quan hộ với ông bà, bố mẹ, anh chị em )
c) Ở ngoài đường, nơi công cộng
Lời giải:
- Ở trường:
+ Đối với thầy cô giáo: lễ phép, nghe lời, kính trọng
+ Đối với bạn bè: chan hòa, đoàn kết, thông cảm, chia sẻ và giúp đỡ lẫn nhau
- Ở nhà:
+ Đối với ông bà, cha mẹ: kính trọng, vâng lời
+ Đối với anh chị em: nhường nhịn, yêu thương, quý mến
- Ở nơi công cộng:
+ Tôn trọng nội quy nơi công cộng, không để người khác nhắc nhở hay bực minh
Bài 4 (trang 10 sgk Giáo dục công dân 8): Em hãy sưu tầm một vài câu ca dao, tục
ngữ nói về sự tôn trọng người khác
Lời giải:
Ca dao:
- Lời nói không mất tiền mua
Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau
- Khó mà biết lẽ, biết lời
Biết ăn, biết ở, hơn người giàu sang
- Cười người chớ vội cười lâu
Cười người hôm trước hôm sau người cười
Tục ngữ:
- Kính già yêu trẻ
- Áo rách cốt cách người thương
Trang 7Bài 4: Giữ chữ tín
Trả lời Gợi ý Bài 4 trang 12 sgk GDCD 8
a) Muốn giữ được lòng tin của mọi người đối với mình thì mỗi người chúng ta cần
phải làm gì ?
Trả lời:
Muốn giữ được lòng tin của mọi người đối với mình thì mỗi người cần phải làm tốt chức
trách, nhiệm vụ của mình, giữ đúng lời hứa, đúng hẹn trong mối quan hệ với mọi người
(nói và làm phải đi đôi với nhau)
b) Có ý kiến cho rằng : Giữ chữ tín chỉ là giữ lời hứa Em có đồng tình với ý kiến
đó không ? Vì sao ?
Trả lời:
Giữ lời hứa là biểu hiện quan trọng nhất của giữ chữ tín Song, giữ chữ tín không phải
chỉ là giữ lời hứa mà còn phải thể hiện ở ý thức trách nhiệm và quyết tâm của mình khi
thực hiện lời hứa (chất lượng, hiệu quả, sự tin cậy của mọi người ) trong công việc,
quan hệ xã hội và quan hệ hợp tác kinh doanh
Bài 1 (trang 12 sgk Giáo dục công dân 8): Trong những tình huống sau, theo em, tình
huống nào biểu hiện hành vi giữ chữ tín (hoặc không giữ chữ tín) và giải thích tại sao ?
a) Minh hứa với bố mẹ Quang và cô giáo chủ nhiệm là sẽ giúp đỡ Quang học tập tiến
bộ Vì thế, những bài tập nào mà Quang không làm được thì Minh đều làm hộ và đưa
cho Quang chép
b) Bố Trung hứa đến sinh nhật Trung sẽ đưa em đi chơi công viên, nhưng vì phải đi
công tác đột xuất nên bố không thực hiện được lời hứa của mình
c) Nam cho rằng, nếu có khuyết điểm thì cần phải thật thà nhận lỗi và cứ hứa sửa chữa,
còn làm được đến đâu lại là chuyện khác
d) Vì không muốn làm mất lòng người khác, nên ông Vĩnh - Giám đốc một công ti
thường nhận lời, động viên, an ủi và hứa sẽ giúp đỡ khi họ đến nhờ, mặc dù ông biết
rằng việc đó ông không thể làm được
đ) Lan mượn Trang cuốn sách và hứa hai hôm sau sẽ trả, nhưng vì chưa đọc xong nên
Lan cho rằng, cứ giữ lại khi nào đọc xong thì trả cho Trang cũng được
e) Phương bị ốm đã mấy ngày, không đi học được Nga hứa với cô giáo sẽ sans nhà
giúp Phương học tập, nhưng vì mải xem bộ phim hay trên truyền hình nên Nga đã quên
mất
Lời giải:
a) Việc làm hộ bài của Minh là sai bởi vì: Minh làm như vậy sẽ chỉ khiến cho Quang
thêm lười biếng, ỉ lại và học tập không thể tiến bộ lên được trong khi Minh đã hứa với bố
mẹ Quang và cô giáo sẽ giúp Quang tiến bộ
b) Bố Trung không thể đưa Trung đi chơi công viên như đã hứa, nhưng điều đó không
thể nói bố Trung là người thất hứa Bởi vì bố Trung phải đi công tác đột xuất chứ không
phải đó là ý muốn
c) Ý kiến của Nam như vậy là không đúng Khi mình đã hứa thì mình phải làm được chứ
không phải là hứa suông
d) Ông Vĩnh làm như vậy là ông sai Bởi vì rõ ràng ông biết mình không thể làm được
nhưng vẫn hứa thì sẽ gây thất vọng cho nhiều người Mặc dù ông hứa như vậy là để
động viên và ăn ủi người khác nhưng có nhiều cách khác chứ không nhất thiết phải làm
như vậy
đ) Lan làm như vậy là không được vì như vậy là Lan không giữ đúng lời hứa Nga Có
thể nếu muốn đọc xong thì Lan phải hỏi xem Nga đã cần dùng chưa nếu không cần
dùng thì mượn thêm ít hôm Như vậy, sẽ được lòng Nga và Lan cũng giữ đúng lời hứa
e) Nga làm như vậy là không đúng Vừa không giữ đúng lời hứa với cô giáo lại vừa
không giúp đỡ bạn bè lúc họ gặp đau ốm bệnh tật
Trang 8Bài 2 (trang 13 sgk Giáo dục công dân 8): Em hãy kể một vài ví dụ về biểu hiện của
hành vi giữ chữ tín (hoặc không giữ chữ tín) mà em biết
Lời giải:
- Ví dụ về Hành vi không giữa chữ tín:
+ Nam hứa với cô giáo sẽ không đi học muộn nữa Nhưng hôm sau Nam lại tiếp tục
tái phạm
+ Bắc hứa với mẹ sẽ ở nhà chơi với em để mẹ đi làm Nhưng thấy các bạn chơi ngoài
sân vui quá Bắc để em ở trong cũi cùng một đống trò chơi rồi chạy ra chơi cùng các
bạn
+ Phương hứa mẹ dọn dẹp nhà cửa, nấu ăn bữa trưa giúp mẹ nhưng mải đọc truyện
Phương quên mất Đến khi mẹ Phương về mới làm tất cả
- Ví dụ về Hành vi giữ chữ tín:
+ Thủy học giỏi nhất lớp những gia đình Thủy nghèo, Thủy phải đi làm thêm sau mỗi
buổi học Tuy nhiên, Thủy vẫn giữ đúng lời hứa với Hoa kèm cặp cô ấy học sau mỗi
buổi đi làm
+ Đức học kém, nên làm bố mẹ buồn lòng Sau kì nghỉ hè năm nay, Đức đã hứa với
mẹ sang năm sẽ học tốt hơn Đúng như Đức hứa, cuối kì Đức đạt học sinh tiên tiến của
Lớp và được cô khen là lực học ngày càng tiến bộ
+ Mỗi lần tụ tập đi chơi, Hà Thường đi sớm nhất và đến đúng giờ nhất
Bài 3 (trang 13 sgk Giáo dục công dân 8): Theo em, học sinh muốn giữ chữ tín thì
cần phải làm gì ?
Lời giải:
Học sinh muốn giữ chữ tín thì cần phải:
- Phân biệt được những biểu hiện của hành vi giữ chữ tín và không giữ chữ tín
- Rèn luyện theo gương của những người biết giữ chữ tín
- Thật thà; trung thực, tôn trọng người khác, tôn trọng phẩm giá và danh dự của bản
thân
Bài 4 (trang 13 sgk Giáo dục công dân 8): Em hãy sưu tầm một số câu ca dao, tục
ngữ, danh ngôn nói về việe giữ chữ tín
Lời giải:
- Người sao một hẹn thì nên
Người sao chín hẹn thì quên cả mười
- Nói chín thì nên làm mười
Nói mười làm chín kẻ cười người chê
Danh ngôn:
“Người trung thực thường lấy đạo trung tín làm chữ"
Trang 9Bài 5: Pháp luật và kỷ luật
Trả lời Gợi ý Bài 5 trang 14 sgk GDCD 8
a) Theo em, Vũ Xuân Trường và đồng bọn đã có những hành vi vi phạm pháp luật
như thế nào ?
Trả lời:
- Vũ Xuân Trường và đồng bọn tổ chức đường dây buôn bán, vận chuyển xuyên ma túy
Thái Lan - Lào - Việt Nam
- Chúng đã lợi dụng cán bộ và phương tiện của lực lượng của công an, của cơ quan
nhà nước;
- Chúng đã buôn bán, vận chuyển hàng tạ thuốc phiện, hàng trăm kg hê-rô-in vào Việt
Nam để tiêu thụ;
- Dùng tiền để mua chuộc dụ dỗ cán bộ nhà nước
b) Những hành vi vi phạm pháp luật của Vũ Xuân Trường và đồng bọn đã gây ra
những hậu quả như thế nào ?
Trả lời:
+ Chúng gieo rắc “cái chết trắng”
+ Hủy hoại nhân cách của con người
+ Làm thoái hóa biến chất một số cán bộ trong đó có cả cán bộ của ngành công an
+ Nhiều gia đình tan nát
- Chúng đã bị pháp luật trừng trị
+ 22 bị cáo với nhiều tội danh bị tòa tuyên phạt 8 án tử hình, 6 án tù chung thân, 2 án 20
năm tù; số còn lại từ 1 đến 9 năm tù giam và bị phạt tiền và tịch thu tài sản
c) Để chống lại những âm mưu xảo quyệt của bọn tội phạm ma tuý, các chiến sĩ
công an cần có những phẩm chất gì ?
Trả lời:
- Cần kiệm, liêm chính, chí công, vô tư
- Thực hiện đúng những lời Bác Hồ đã càn dặn đối với chiến sĩ công an
- Dũng cảm, mưu trí, vượt qua khó khăn trở ngại
- Luôn giữ phẩm chất trong sáng của người chiến sĩ công an nhân dân
- Tôn trọng pháp luật, có tính kỉ luật cao
d) Người học sinh có cần có tính kỉ luật và tôn trọng pháp luật không ? Tại sao ?
- Học sinh biết tôn trọng pháp luật sẽ góp phần làm cho xã hội ổn định, bình yên
Bài 1 (trang 15 sgk Giáo dục công dân 8): Có người cho rằng, pháp luật chỉ cần với
những người không có tính kỉ luật, tự giác Còn đối với những người có ý thức kỉ luật thì
pháp luật là không cần thiết Ọuan niệm đó đúng hay sai ? Tại sao ?
Lời giải:
Quan niệm đó không đúng Bởi vì pháp luật cần cho tất cả mọi người, kể cả người có ý
thức tự giác thực hiện pháp luật và kỉ luật, vì đó là những quy định để tạo ra sự thống
nhất trong hoạt động - tạo ra hiệu quả, chất lượng của hoạt động xã hội
Bài 2 (trang 15 sgk Giáo dục công dân 8): Bản nội quy của nhà trường, những quy
định của một cơ quan có thể coi là pháp luật được không ? Tại sao ?
Lời giải:
Bản nội quy của nhà trường, những quy định của một cơ quan không thể coi là pháp
luật vì nó không phải do nhà nước ban hành, và việc giám sát thực hiện không phải do
cơ quan giám sát của nhà nước Bản nội quy của nhà trường, những quy định của một
cơ quan chỉ ở phạm vi hẹp có thể trường học này, cơ quan này có những quy định đó
Trang 10nhưng ở trường học khác, cơ quan khác lại không có những quy định đó Trong khi đó
pháp luật là quy tắc xử sự ở phạm vi rộng và bắt buộc mọi người phải thực hiện
Bài 3 (trang 15 sgk Giáo dục công dân 8): Trong những buổi sinh hoạt Đội, có một số
bạn đến chậm :
a) Chi đội trưởng nhắc nhở, phê bình mấy bạn đó là thiếu kỉ luật Đội
b) Các bạn nói trên giải thích lại : Đội là hoàn toàn tự nguyện, tự giác, không thể coi đến
chậm là thiếu kỉ luật
Em đồng tình với hành vi của Chi đội trưởng hay quan niệm của các bạn đến chậm ? Vì
sao ?
Lời giải:
Em đồng tình với hành vi của chi đội trưởng, vì đội là một tổ chức xã hội, có những quy
định, thống nhất để hành động, đi họp chậm (không có lý do chính đáng) là thiếu kỉ luật
đội
Bài 4 (trang 15 sgk Giáo dục công dân 8): Tắc nghẽn giao thông ở một số thành phố
lớn hiện nay do nhiều nguyên nhân Có nguyên nhân nào liên quan đến ý thức của
người tham gia giao thông không ? Em thử nêu các biện pháp khắc phục?
Lời giải:
- Tắc nghẽn giao thông có nhiều nguyên nhân, nhưng trong đó có nguyên nhân thuộc về
ý thức của người tham gia giao thông như: không đi đúng phần đường quy định, lạng
lách, vượt ẩu, chở những vật cồng kềnh
- Biện pháp khắc phục là mọi công dân cần chấp hành nghiêm túc luật an toàn giao
thông và nhắc nhở nhau cùng thực hiện Công an điều khiển giao thông phải thực hiện
nghiêm minh, đúng pháp luật về an toàn giao thông
Trang 11Bài 6: Xây dựng tình bạn trong sáng, lành mạnh
Trả lời Gợi ý Bài 6 trang 16 sgk GDCD 8
a) Em có nhận xét gì về tình bạn giữa Mác và Ăng-ghen ? Tinh bạn đỏ được dựa
trên cơ sở nào ?
Trả lời:
Tình bạn giữa Mác và Ăng-ghen thể hiện sự quan tâm giúp đỡ nhau, thông cảm sâu sắc
với nhau, sẵn sàng hi sinh vì nhau
Bài 1 (trang 17 sgk Giáo dục công dân 8): Em tán thành hay không tán thành với các
ý kiến sau đây ? Vì sao ?
a) Tình bạn đẹp chỉ có trong sách vở ;
b) Bạn bè phải biết bao che, bảo vệ nhau trong mọi trường hợp ;
c) Tình bạn trong sáng, lành mạnh dựa trên sự bình đẳng, tôn trọng, tin cậy, chân thành,
không vụ lợi, có trách nhiệm, luôn thông cảm, chia sẻ, giúp đỡ nhau tiến bộ ;
d) Tụ tập, rủ rê nhau hội hè, ăn chơi đàn đúm không phải là tình bạn trong sáng, lành
mạnh ;
đ) Tình bạn trong sáng, lành mạnh giúp con người sống tốt hơn, yêu cuộc sống hơn ;
e) Không thể có tình bạn trong sáng, lành mạnh giữa hai người khác giới ;
g) Tình bạn trong sáng, lành mạnh không thể có từ một phía
Lời giải:
- Em không tán thành với ý kiến (a), (b), (d), (e)
Bởi vì đó là những tình bạn không trong sáng, lành mạnh
- Em tán thành với ý kiến (c), (đ) và (f)
Vì đó là đặc điểm tình bạn trong sáng, lành mạnh, nhờ có tình bạn trong sáng, lành
mạnh mà con người sống tốt hơn, yêu đời hơn Không thể có tình bạn một phía để xây
dựng một tình bạn trong sáng, lành mạnh phải có thiện chí và cố gắng từ cả hai phía
Bài 2 (trang 17 sgk Giáo dục công dân 8): Em sẽ làm gì nếu thấy bạn mình :
a) Mắc khuyết điểm hoặc vi phạm pháp luật ?
b) Bị người khác rủ rê, lôi kéo sử dụng ma tuý ?
c) Có chuyện buồn hoặc gặp khó khăn, rủi ro trong cuộc sống ?
d) Có chuyện vui ?
đ) Không che giấu khuyết điểm cho em ?
e) Đối xử thân mật với một bạn khác trong lớp ?
Lời giải:
- Tình huống (a), (b): Chỉ ra những khuyết điểm hoặc những gì bạn vi phạm pháp luật,
tìm cách khuyên ngăn bạn không để bạn tiếp tục mắc khuyết điểm và lao vào con
- Tình huống (e): Coi đó là chuyện bình thường, là quyền bình đẳng của bạn và không
khó chịu, giận bạn về chuyện đó
Trang 12Bài 3 (trang 17 sgk Giáo dục công dân 8): Em hãy sưu tầm một số câu chuyện, tấm
gương về tình bạn trong sáng, lành mạnh và trao đổi với bạn bè
Lời giải:
Tấm gương về tình bạn cao đẹp của hai em học sinh Nguyễn Ngọc Yến và Nguyễn Thị
Thùy Dung lớp 9B trường THCS Vân Hồ đã làm nhiều bạn đọc xúc động Chỉ vì một sự
bất cẩn của người lớn mà Dung phải mang tật suốt đời, em không tự đi lại được và
giọng nói cũng bị biến dạng
Trong lúc khó khăn ấy Yến đã đến với Dung bằng một tình bạn chân 1 thành Ngày
ngày trên quãng đường gần 1 km từ nhà đến trường, hình ảnh Yến cần mẫn cõng Dung
đi học đã trở nên quen thuộc với thầy cô và 1 bạn bè Câu chuyện ấy hiện diện trong
cuộc sống của chúng ta như một 1 nốt nhạc đẹp làm mọi người phải nhìn lại mình và
suy ngẫm
Bài 4 (trang 17 sgk Giáo dục công dân 8): Hãy nêu những điều em thấy tự hào về
tình bạn của mình Em sẽ làm những gì để xây dựng tình bạn trong sáng, lành mạnh với
các bạn trong lớp, trong trường ?
Lời giải:
Em hãy kể những điều em thấy tự hào về bạn của mình: bạn lớp trưởng, bạn ngồi cạnh,
hay bạn hàng xóm
Từ đó em hãy xây dựng những việc cần phải làm để xây dựng tình bạn trong sáng, lành
mạnh với các bạn trong lớp, trong trường ?
Trang 13Bài 7: Tích cực tham gia hoạt động chính trị - xã hội
Trả lời Gợi ý Bài 7 trang 18 sgk GDCD 8
a) Em đồng tình với quan niệm nào ? Tại sao ?
Trả lời:
- Em không đồng tình với quan niệm: Để lập nghiệp chỉ cần học văn hóa, tiếp thu khoa
học - kĩ thuật, rèn luyện kĩ năng lao động là đủ; không cần phải tích cực tham gia hoạt
động chính trị - xã hội Bởi vì, nếu chỉ lo học tập văn hóa, tiếp thu khoa học - kĩ thuật,
rèn luyện kĩ năng lao động thì sẽ không phát triển toàn diện, học chưa đi đôi với hành,
quan niệm như vậy là mình chỉ mới biết chăm lo lợi ích cá nhân, không biết quan tâm
đến lợi ích tập thể, không có trách nhiệm với cộng đồng
- Em đồng tình với quan niệm: Học văn hóa tốt, rèn luyện kĩ năng lao động là cần nhưng
chưa đủ, phải tích cực tham gia các hoạt động chính trị - xã hội của địa phương, của đất
nước Bởi vì, học văn hóa tốt, tiếp thu rèn luyện kĩ năng lao động tốt, biết tích cực tham
gia các hoạt động chính trị - xã hội sẽ trở thành con người phát triển toàn diện, có tình
cảm, biết yêu thương chia sẻ cảm thông với tất cả mọi người Có trách nhiệm với tập
thể, có lối sống cộng đồng
b) Hãy kể những hoạt động chính trị - xã hội mà em thường tham gia Vì sao gọi
những hoạt động đó là hoạt động chính trị - xã hội ?
Trả lời:
Một số hoạt động mà em thường tham gia:
- Hoạt động của Hội Chữ thập đỏ
- Phong trào Trần Quốc Toản
- Phong trào đền ơn đáp nghĩa
- Chăm sóc giúp đỡ người tàn tật, cô đơn, những người bị rủi ro trong chiến tranh, thiên
tai
Hoạt động chính trị - xã hội là những hoạt động có nội dung liên quan đến việc xây dựng
và bảo vệ nhà nước, chế độ chính trị, trật tự an ninh xã hội; là những hoạt động trong
các tổ chức chính trị, đoàn thể quần chúng và hoạt động nhân đạo, bảo vệ môi trường
sống của con người
c) Học sinh tham gia các hoạt động chính trị - xã hội sẽ có lợi gì cho cá nhân và
xã hội ?
Trả lời:
- Hoạt động chính trị - xã hội trước hết là điều kiện, thời cơ cho mỗi cá nhân bộc lộ, rèn
luyện, phát triển nhản cách, nhất là các giá trị và năng lực và đóng góp trí tuệ, công sức
của mình vào công việc chung của xã hội
- Đem lại cho mọi người niềm vui, sự an ủi về tinh thần, giảm bớt những khó khăn về
vật chất
- Tích cực tham gia hoạt động chính trị - xã hội sẽ thiết lập được quan hệ lành mạnh
giữa người với người, phát huy được những truyền thống đạo đức tốt đẹp của dân tộc
góp phần xây dựng xã hội công bằng, dân chủ, văn minh
Bài 1 (trang 19 sgk Giáo dục công dân 8): Theo em, những hoạt động nào sau đây
thuộc loại hoạt động chính trị - xã hội ? Vì sao ?
a) Học tập văn hoá ;
b) Tham gia các công việc gia đình ;
c) Tham gia sản xuất ra của cải vật chất (công nghiệp, nông nghiệp ) ;
d) Tham gia xây dựng các công trình (xây dựng nhà máy, cầu đường, xây dựng các
công trình thuỷ điện ) ;
đ) Tham quan du lịch ;
e) Hoạt động thể dục thể thao, văn nghệ ;
g) Tham gia các hoạt động từ thiện, đền ơn đáp nghĩa ;
h) Tham gia các hoạt động của Đội, của Đoàn ;
i) Tuyên truyền về nếp sống văn hoá ;
Trang 14k) Giúp đỡ người gặp khó khăn (cụ già, em nhỏ, người gặp rủi ro, gia đình thương binh
liệt sĩ, gia đình chính sách ) ;
l) Tham gia giữ gìn trật tự trị an ;
m) Giúp đỡ lực lượng an ninh săn bắt cướp ;
n) Giữ gìn vệ sinh môi trường ở nhà, ở trường, ở nơi công cộng ;
o) Giữ gìn vệ sinh cá nhân
Lời giải:
Các hoạt động: (c), (d), (e), (g), (h), (i), (k), (1), (m), (n) là những hoạt động chính trị - xã
hội
Hoạt động (c), (d): là hoạt động chính trị - xã hội liên quan việc xây dựng và bảo vệ nhà
nước, đây là hoạt động của người lao động trong các cơ sở công nghiệp, trong các nhà
máy, các công trình và của người nông dân ở nông thôn nhằm tạo ra của cải vật chất
cho xã hội
Hoạt động (e), (h), (i), (1), (m): là hoạt động của các đoàn thể quần chúng, tổ chức chính
trị (Đoàn, Đội, Hội, các CLB ) nhằm phát triển cá nhân, xây dựng các tập thể, đóng góp
vào công việc chung của xã hội
Hoạt động (g), (k), (n) hoạt động nhân đạo, từ thiện, bảo vệ môi trường
Bài 2 (trang 19 sgk Giáo dục công dân 8): Em hãy phân loại những biểu hiện dưới
đây thành hai loại: thể hiện sự tích cực và không tích cực khi tham gia hoạt động chính
trị - xã hội
a) Luôn luôn tham gia đúng giờ ;
b) Luôn luôn phải nhắc nhở ;
c) Bị bạn bè lôi kéo ;
d) Nhờ người khác tham gia để được nghỉ ;
đ) Làm việc để được nhận xét tốt;
e) Tham gia vì thấy lợi ích cho mọi người và bản thân ;
g) Lo lắng đến công việc được phân công ;
h) Tham gia vì thầy cô giáo yêu cầu ;
i) Vận động các bạn cùng tham gia ;
k) Luôn xác định mục tiêu và kiểm tra đánh giá lại kết quả hoạt động;
l) Suy nghĩ, cải tiến, sáng tạo trong hoạt động
Lời giải:
- Những biểu hiện dưới đây thể hiện sự tích cực tham gia hoạt động chính trị - xã hội:
(a), (e), (g), (i), (k), (l)
- Những biểu hiện dưới đây thể hiện sự không tích cực tham gia hoạt động chính trị - xã
hội: (b), (c), (d), (đ), (h)
Bài 3 (trang 20 sgk Giáo dục công dân 8): Khi tham gia các hoạt động do lớp, trường
và địa phương tổ chức, em thường xuất phát từ những lí do nào ? Vì sao ?
Lời giải:
- Khi tham gia các hoạt động do lớp, trường và địa phương tổ chức; I em thường xuất
phát từ những lý do:
+ Em hiểu được các hoạt động do lớp, trường, địa phương tổ chức là cần thiết
+ Tham gia các hoạt động sẽ rèn luyện cho bản thân những kĩ năng hợp tác, kĩ năng
giao tiếp, tự khẳng định bản thân trong cuộc sống cộng đồng
+ Tham gia các hoạt động sẽ giúp em có niềm tin yêu vào cuộc sông, I tin vào con
người, đem lại niềm vui, giúp đỡ người khác, thấy được lợi ích cho mọi người và bản
thân
+ Tham gia các hoạt động do lớp, trường và địa phương tổ chức là điều kiện thuận lợi
nhất để em được phát triển
Vì những lý do đó em tích cực tự giác, không cần ai nhắc nhở, mong muốn đóng góp
một phần sức lực trí tuệ của mình vào hoạt động chung của lớp, trường và địa phương