Sáng kiến kinh nghiệm trung học cơ sở

Sáng kiến kinh nghiệm hóa học trung học cơ sởSáng kiến kinh nghiệm hóa học trung học cơ sởSáng kiến kinh nghiệm hóa học trung học cơ sởSáng kiến kinh nghiệm hóa học trung học cơ sởSáng kiến kinh nghiệm hóa học trung học cơ sởSáng kiến kinh nghiệm hóa học trung học cơ sởSáng kiến kinh nghiệm hóa học trung học cơ sởSáng kiến kinh nghiệm hóa học trung học cơ sởSáng kiến kinh nghiệm hóa học trung học cơ sở

1 Mở đầu.

1.1 Lí do chọn đề tài.

Hóa học là một bộ môn khoa học thực nghiệm, cho nên việc dạy và học phải gắn liền với thí nghiệm Vì vậy thực hành thí nghiệm hóa học giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình dạy và học

Có rất nhiều thí nghiệm thực hành và hàng trăm các phản ứng xảy ra với vô vàn điều đặc sắc thú vị riêng khác nhau Song ở đây tôi chọn một trong những phần của các bài thực hành của lớp8, 9 mà tôi cho là tâm đắc và ưng ý nhất như bài sản xuất rượu etylic, bài sản xuất xi măng…Tôi muốn đóng góp một vài kinh nghiệm nhỏ được rút ra sau nhiều năm giảng dạy, đồng thời tôi muốn góp phần chia sẽ kinh nghiệm với các thầy cô bộ môn và các bạn đồng nghiệp Đây cũng chính là cơ hội quý báu giúp tôi củng cố và ôn luyện vốn kiến thức đã được học, đồng thời tạo điều kiện tích lũy kinh nghiệm cho bản thân để áp dụng vào công tác giảng dạy sau này, và đó là lí do tôi chọn viết về đề tài này

Để dạt được kết quả như mong đợi đòi hỏi người giáo viên phải nỗ lực rất lớn, phải phát huy những sáng tạo và đặc biệt phải có tâm với nghề Như chúng ta

đã biết đặc thù bộ môn và tiết thí nghiệm thực hành đòi hỏi phải có sự thành công,

có phản ứng hóa học xảy ra tương tự như lí thuyết học trên lớp Để học sinh hứng thú học tập bộ môn này và khắc sâu kiến thức hơn khi các em được tự tay thực hiện các thí nghiệm Hóa học

1.2 Mục đích nghiên cứu.

- Tìm hiểu đặc điểm tâm sinh lí của học sinh học môn Hóa học

- Phân tích nguyên nhân chưa đạt trong các tiết thực hành thí nghiệm

- Tập dượt bồi dưỡng nghiên cứu khoa học cho bản thân

- Đề xuất một số biện pháp giúp giáo viên và học sinh hoàn thành các tiết thực hành theo chuẩn kiến thức kỹ năng

1.3 Đối tượng nghiên cứu.

Năm học 2018 - 2019 tôi được phân công giảng dạy lớp 8, 9 trường Tiểu học

và trung học cơ sở Cát Vân nên đối tượng tôi chọn để nghiên cứu là học sinh học môn Hóa học

1.4 Phương pháp nghiên cứu.

- Phương pháp nghiên cứu luận: Nghiên cứu các cơ sở phương pháp luận, các tài liệu, tạp chí có liên quan đến việc đổi mới phương pháp dạy học

- Phương pháp gợi mở, vấn đáp

- Phương pháp giải quyết vấn đề

- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế

- Phương pháp luyện tập, thực hành

- Phương pháp phân tích ngôn ngữ

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm.

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.

Trong những năm qua, việc trang bị dụng cụ thí nghiệm và hóa chất ở các trường phổ thông còn hạn chế, dẫn đến việc tổ chức các loại thí nghiệm hóa học ở các trường, các lớp còn gặp nhiều khó khăn Vậy “làm thế nào để có tiết thí nghiệm thực hành thành công? một giờ dạy hay?một lớp học sinh động? một giáo

án tốt” Đó là một số băn khoăn trăn trở của người giáo viên dạy hóa

Để dạt được kết quả như mong đợi đòi hỏi người giáo viên phải nổ lực rất lớn, phải phát huy những sáng tạo và đặc biệt phải có tâm với nghề Như chúng ta

đã biết đặc thù bộ môn và tiết thí nghiệm thực hành đòi hỏi phải có sự thành công,

có phản ứng hóa học xảy ra tương tự như lí thuyết học trên lớp Để học sinh hứng thú học tập bộ môn này và khắc sâu kiến thức hơn khi các em được tự tay thực hiện các thí nghiệm hóa học

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.

- Riêng tiết thí nghiệm thực hành khác tiết học lí thuyết ở chỗ là không phải nghe giảng rồi rút ra kết luận và ghi Mà các em phải tự tay làm thành công thí nghiệm theo yêu cầu của bài Điều đó đòi hỏi học sinh phải thuộc lí thuyết có liên quan để dự đoán kết quả xảy ra

- Các em được quan sát thực tế một trong những quá trình sản xuất các chất trên theo yêu cầu của giáo viên khi tham quan thực tế

- Khi tôi chưa áp dụng các phương pháp dạy học thực hành môn Hóa học ở bậc Trung học cơ sở đối với lớp mình giảng dạy, thì số học sinh yêu thích môn học

có tỷ lệ là rất ít nó Tôi đã tiến hành điều tra trong năm học 2018 - 2019 như sau: Kết quả điều tra tháng 10 năm 2018

Tổng

số HS

Rất thích học Thích học Không thích

Số HS Tỷ lệ

Tỷ lệ

%

Số

HS Tỷ lệ % Số HS Tỷ lệ %

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.

Trước tiên giáo viên phải nhiệt tình, phải thật sự tha thiết với vai trò, say mê với nghề nghiệp bằng tình cảm và cả tâm huyết của mình Có như vậy thì giáo viên mới đem hết năng lực ra sức giảng dạy, vượt qua mọi cản trở khó khăn và nhẫn nại, chịu khó đầu tư soạn giảng, đổi mới phương pháp cho thích hợp với trình độ các em Tạo sự lôi cuốn hấp dẫn, kích thích các em ham học và chịu khó tư duy

Để thực hiện tiết thí nghiệm thực hành thành công không thể thiếu sự chuẩn

bị của cán bộ phòng thí nghiệm, phải đầy đủ, phải chu đáo để giáo viên và học sinh yên tâm vào tính chất của phản ứng thành công, đặt biệt là tự tay các em làm thí nghiệm

Bên cạnh đó giáo viên trực tiếp dạy là người chuẩn bị chính, có nghĩa là giáo viên không trực tiếp soạn dụng cụ và hoá chất, nhưng giáo viên kiểm tra sự chuẩn

bị của phòng thực hành có đáp ứng và phù hợp với tiết thực hành sắp tới chưa? Thông thường trước khi tiến hành thí nghiệm giáo viên yêu cầu học sinh phải nghiên cứu kỹ bài ở nhà, tự chuẩn bị giấy để viết bảng tường trình

Trong quá trình tiến hành, giáo viên yêu cầu học sinh quan sát giải thích hiện tượng xảy ra và viết phương trình hoá học nếu có, biết dự đoán được sản phẩm trước khi xảy ra phản ứng Hoặc có thể yêu cầu các em đặt câu hỏi có liên quan trong thực tế quanh các em Qua đó có thể phát hiện được hai loại học sinh là khá giỏi và yếu kém

Đối với học sinh khá giỏi: giáo viên phải chọn câu hỏi khó mang tính tư duy vượt trội Đối với học sinh yếu kém: các em dễ nhàm chán học, cho nên để kích thích các đối tượng này, giáo viên phải quan tâm khen ngợi, động viên để các em

tự tin thí nghiệm, thao tác mạnh dạn chính xác, kích thích các em đam mê và thực hiện thành công hơn

Từ đó giáo viên chia nhóm phải đan xen giữa học sinh khá giỏi và học sinh yếu kém, nhằm để tạo thành nhóm học tập tốt hơn Các bạn khá giỏi sẽ giúp các bạn yếu kém, để các bạn tự tin hơn và không tạo cảm giác phân chia trong nhóm thực hành

Việc không thể thiếu trong tiết thực hành đó là khâu vệ sinh, ngăn nắp đồ dùng của nhóm Cho nên cuối tiết học sinh phải tự dọn dẹp lau chùi sạch sẽ, rồi viết bài thu hoạch Bài thực hành nào cũng đòi hỏi tính chính xác, khoa học, tỉ mỉ tạo cho các em đức tính cần cù, chăm chỉ, tư duy tự giác, yêu khoa học

Sau đây tôi xin đưa ra một số phần chi tiết cũng như một vài thí nghiệm trong các tiết thí nghiệm thực hành đã vận dụng phương pháp nhằm giúp học sinh hứng thú học và hiểu bài tốt hơn Muốn thực hiện thành công điều đó, tôi phải tiến hành theo các bước soạn giảng như sau:

2.3.1 Giải pháp 1: Phân loại thí nghiệm hóa học.

Thông thường thí nghiệm hóa học được phân chia thành hai loại như sau: thí nghiệm biểu diễn của giáo viên và thí nghiệm của học sinh Nếu trong thí nghiệm biểu diễn, giáo viên thực hiện các thao tác, điều khiển các quá trình biến đổi của chất, học sinh chỉ theo dõi quan sát những quá trình đó, thì ở thí nghiệm của học sinh, các em theo dõi, quan sát những thay đổi và các quá trình do chính bản thân mình thực hiện lấy Đó là sự khác nhau giữa hai loại thí nghiệm

Tùy theo mục đích của việc sử dụng trong quá trình học tập mà thí nghiệm học sinh được chia thành ba dạng khác nhau:

Thí nghiệm học sinh để nghiên cứu bài mới còn gọi là thí nghiệm học tập đồng loạt

Thí nghiệm thực hành là củng cố những kiến thức mà học sinh đã lĩnh hội trong các giờ học trước đó, rèn luyện kĩ năng và kĩ thuật tiến hành thí nghiệm

Thí nghiệm ngoại khóa là những thí nghiệm ở ngoài nhà trường, quan sát ở nhà, tự kiếm vật liệu, dụng cụ hóa chất cần thiết phù hợp với đề tài giáo viên yêu cầu Thí nghiệm này có tác dụng tăng cường hứng thú học tập, nâng cao vai trò giáo dục, gắn liền với kiến thức đời sống thực tế

2.3.2 Giải pháp 2: Phương pháp tiến hành thí nghiệm hóa học

Thí nghiệm biểu diễn: khi tiến hành cần phải chú ý các nội dung:

- Bảo đảm an toàn thí nghiệm Trước hết giáo viên phải xác định ý thức

trách nhiệm cao về sức khỏe và tính mạng của học sinh Mặt khác giáo viên cần nắm chắc kĩ thuật và phương pháp tiến hành thí nghiệm

Ví dụ như khi đốt khí hodro, metan, axetilen…đều phải thử độ tinh khiết của chúng Hoặc khi làm việc với chất độc hại phải có biện pháp bảo hiểm, không dùng quá liều lượng hóa chất dễ cháy và dễ nổ

- Đảm bảo kết quả thí nghiệm Kết quả tốt và thành công của thí nghiệm

tác động trực tiếp đến chất lượng dạy – học và củng cố niềm tin của học sinh vào khoa học Muốn đảm bảo kết quả thí nghiệm trước hết giáo viên phải nắm vững kĩ thuật tiến hành, phải thử nghiệm nhiều lần trước khi biểu diễn trên lớp Nếu chẳng may thí nghiệm không thành công, giáo viên cần bình tĩnh kiểm tra lại các bước tiến hành, tìm nguyên nhân và giải thích cho học sinh

- Đảm bảo tính trực quan là một trong những yêu cầu cơ bản của thí

nghiệm biểu diễn Để đảm bảo tính trực quan, khi chuẩn bị thí nghiệm giáo viên cần lựa chọn các dụng cụ và hóa chất thích hợp Phương pháp để nâng cao chất lượng các thí nghiệm biểu diễn cần chú ý như sau:

- Số lượng thí nghiệm trong một bài nên lựa chọn vừa phải Cần chọn thí nghiệm phục vụ trọng tâm bài học phù hợp với thời gian trên lớp

- Trong thí nghiệm nên sử dụng các hóa chất học sinh đã quen biết

- Chọn các dụng cụ thí nghiệm đơn giản, đảm bảo tính khao học, sư phạm,

mĩ thuật

- Để giúp học sinh tập trung cao vào các phản ứng hóa học diễn ra trong các dụng cụ thí nghiệm Trong quá trình tiến hành cần có biện pháp tích cực thu hút sự chú ý của học sinh vào việc quan sát và giải thích hiện tượng xảy ra

Thí nghiệm của học sinh.

- Thí nghiệm để nghiên cứu bài mới Khi học sinh được trao dụng cụ tận

tay và được thực hiện lấy thí nghiệm thì việc làm quen với dụng cụ, hóa chất và quá trình sẽ đầy đủ hơn Ở đây học sinh tự tay điều khiển quá trình làm biến đổi các chất nên có sự phối hợp giũa hoạt động trí óc và hoạt động chân tay trong quá trình nhận thức của học sinh Điều này giúp học sinh phát triển một cách tốt nhất

về năng lực trí tuệ của mình

Thực hiện bằng hai cách: toàn lớp cùng làm một thí nghiệm hoặc từng nhóm làm những thí nghiệm khác nhau Điều đó phụ thuộc vào tình trạng cơ sở vật chất của mỗi trường

- Chẳng hạn để nghiên cứu tính khử của hiđro, có thể tổ chức cho học sinh tiến hành thí nghiệm khử đồng (II) oxit nhờ khí hiđro bằng hai phương pháp sau:

- Phương pháp minh họa Giáo viên cho học sinh biết rằng hiđro không những chỉ hóa hợp với oxi tự do mà còn có thể chiếm oxi có trong một số hợp chất,

ví dụ oxit Nếu cho hiđro đi qua bề mặt đồng II oxit nung nóng thì đồng II oxit màu đen trở thành đồng đơn chất màu đỏ Học sinh thành lập phương trình hóa học, sau đó giáo viên cho học sinh tiến hành thí nghiệm mà giáo viên vừa mô tả và hướng dẫn phương pháp tiến hành Sau khi làm thí nghiệm học sinh thấy những điều giáo viên trình bày được khẳng định về mặt thực nghiệm

- Phương pháp nghiên cứu Sau khi học sinh nhắc lại tính chất hóa học của hiđro, giáo viên đặt vấn đề: hiđro có thể chiếm oxi của các oxit không? tiến hành thí nghiệm để giải quyết vấn đề đó Thí nghiệm: Hiđro khử oxit kim loại Luồn đầu ống dẩn khí hiđro nguyên chất vào gần đáy ống nghiệm Ở đáy ống nghiệm này đã

để một ít bột đồng II oxit bằng nửa hạt ngô Thí nghiệm được lắp như hình vẽ Hơ nóng nhẹ dọc phía dưới thành ống nghiệm nằm ngang Sau đó cho ngọn lửa tập trung đốt nóng phần ống nghiệm có chứa đồng II oxit Trong khi tiến hành thí nghiệm giáo viên hướng dẫn học sinh quan sát hiện tượng xảy ra trong dụng cụ, đặc biệt là quan sát màu sắc của đồng II oxit nung nóng và các giọt nước động trên thành ống nghiệm Sau thí nghiệm bằng đàm thoại cho học sinh thấy là đồng II oxit màu đen biến thành đồng màu đỏ và trên thành ống nghiệm xuất hiện những giọt nước Học sinh viết phương trình phản ứng và rút ra kết luận rằng hiđro hóa hợp với oxi bằng cách chiếm oxi của đồng II oxit, tạo thành nước và đồng được giải phóng ra dưới dạng đồng kim loại màu đỏ

- Thực tiễn cho thấy tiến hành thí ngiệm bằng phương pháp nghiên cứu, kích thích hoạt động tích cực của học sinh trong giờ hóa học hơn và tạo điều kiện phát triển kỹ năng làm việc độc lập

- Thí nghiệm thực hành Một trong những điều kiện giúp thực hiện thành

công các thí nghiệm thực hành là học sinh phải chuẩn bị trước về mục đích thí nghiệm Giáo viên cần xác định nội dung và phương pháp thực hiện giờ thực hành sao cho phù hợp với đặc điểm, nội dung, thời gian cho phép và cơ sở vật chất thiết

bị dạy - học có liên quan Thông thường giờ thực hành được thực hiện theo trình tự sau đây Đầu giờ giáo viên kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh, giải thích ngắn gọn quá trình tiến hành thí nghiệm, cách quan sát và ghi chép để làm tường trình sau thí nghiệm Giáo viên cần lưu ý học sinh những quy tắc kỹ thuật cơ bản trong phòng thí nghiệm, đặc biệt quan tâm đến việc đảm bảo an toàn trong thí nghiệm Khi học sinh tiến hành, giáo viên theo dõi việc làm của các nhóm học sinh, uốn nắn những sai sót khi cần thiết nhưng tránh không làm thay học sinh Cuối giờ thực hành mỗi học sinh phải hoàn thành bản tường trình thí nghiệm

Mẫu tường trình thí nghiệm bao gồm những nội dung chính sau đây:

Trường TH&THCS Cát Vân

Họ và tên:………

Lớp:………

Nhóm:………

BÀI THỰC HÀNH SỐ…

………

TT Tên thí nghiệm Cách tiến

hành

Hiện tượng quan sát được

Giải thích hiện tượng

Viết PTHH

1

2

3

(Nếu bài thực hành trên lớp hết thời gian thì phát cho mỗi học sinh 1 phiếu tường trình thí nghiệm về nhà làm và nộp lại cho giáo viên vào tiết sau)

Sau cùng giáo viên hướng dẫn học sinh rửa sạch các dụng cụ thí nghiệm, sắp xếp ngăn nắp các hóa chất và dụng cụ vào nơi đã được quy định

- Thí nghiệm ngoại khóa hóa học Bao gồm các thí nghiệm ngoài lớp học

thực hiện ở trường dưới hình thức các tổ chức ngoại khóa hóa học và thí nghiệm thực hành quan sát ở nhà, các hiện tượng xảy ra trong tự nhiên

Thí nghiệm ngoài lớp học thực hiện ở trường bao gồm:

- Các thí nghiệm hóa học vui, giúp học sinh hứng thú áp dụng áp dụng kiến thức đã học vào thực tiễn sinh động, các cuộc thi hóa học vui, sinh hoạt chuyên đề hóa học Học sinh học thí nghiệm hóa học nắm được nhiều thí nghiệm lí thú và bổ ích, như thí nghiệm “trứng chui vào lọ” minh họa phản ứng mạnh mẽ giữa natri hidroxit và khí cacbonic, thí nghiệm “mực bí mật” dung dịch axit sufuric loãng, thí nghiệm “sự cháy không cần diêm” của tờ giấy tẩm dung dịch phot pho trắng trong cacbon sufua…

- Các thí nghiệm đòi hỏi thời gian nhất định mà trong giờ học các em học sinh không có điều kiện thực hiện, như làm giấm ăn, nấu xà phòng từ xút và dầu thực vật, chế tạo các chất thơm…

- Thí nghiệm thu hồi các hóa chất từ các sản phẩm phụ của các thí nghiệm trong lớp học Chẳng hạn thu hồi mangan đioxit đã dùng làm xúc tác trong thí nghiệm điều chế oxi từ kaliclorat, thu hồi đồng kim loại (dạng bột mịn) sau thí nghiệm điện phân các dung dịch muối đồng, thu hồi đồng hidroxit, sau phản ứng giữa đồng sufat và natri hidroxit, thu hồi bạc kim loại sau phản ứng tráng gương

- Thí nghiệm nhận biết và tính chất của các chất, như nhận biết các hợp chất polime, phân hóa học, cao su, tơ lụa hóa học…

- Thí nghiệm thực hành và quan sát ở nhà:

Tiến hành thí nghiệm thực hành ở nhà cũng là một hình thức làm việc độc lập, tích cực của học sinh, giúp các em tiếp thu kiến thức một cách tự giác và hứng thú đối với môn hóa học

Sử dụng các dụng cụ và hóa chất đơn giản, có sẵn trong đời sống hàng ngày, học sinh có thể tiến hành nhiều thí nghiệm loại này, như sản xuất vôi sống, chế tạo vữa xây nhà, sự ăn mòn kim loại và cách chống ăn mòn, những thí nghiệm nhận biết và chuyển hóa của gluxit…

2.3.3 Giải pháp 3: Phương pháp tiến hành hóa học thực hành.

Sau đây tôi xin đưa ra bài soạn chi tiết cho việc vận dụng phương pháp trong tiết thí nghiệm thực hành, nhằm gây hứng thú học và hiểu bài tốt hơn Và cũng chính nhờ phương pháp này, tôi mới thực hiện hoàn thiện một tiết dạy theo phân phối chương trình tốt và đạt hiệu quả Đó là bài:

BÀI THỰC HÀNH – LỚP 9 THCS (Tiết 28) Tính chất hóa học của Nhôm và Sắt

I Mục tiêu:

1 Kiến thức.

- Học sinh được khắc sâu kiến thức hoá học cảu nhôm và sắt.

2 Kỹ năng.

- Tiếp tục rèn kỹ năng thực hành hoá học, khả năng làm thực hành hoá học

- Rèn luyện ý thức cẩn thận trong thực hành hoá học và tính kiên trì trong giải các bài tập hoá học

3 Thái độ

- Cẩn thận, chính xác

4 Định hướng phát triển năng lực.

- Năng lực ngôn ngữ, thuật ngữ hóa học, hợp tác nhóm

II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:

1 Chuẩn bị của GV: Máy chiếu, máy tính, dụng cụ hóa chất cần thiết

2 Chuẩn bị của HS: Ôn tập lại các kiến thức bài nhôm sắt,

III Tổ chức các hoạt động học tập:

1 Ổn định tổ chức: ( 1p)

2 Kiểm tra bài cũ: (không)

3 Tiến trình bài dạy: ( 41p)

Hoạt động 1: Tiến hành thí nghiệm (33P)

1 Mục tiêu.

1.1 Kiến thức.

- Học sinh được khắc sâu kiến thức hoá học cảu nhôm và sắt

1.2 Kỹ năng.

- Tiếp tục rèn kỹ năng thực hành hoá học, khả năng làm thực hành hoá học

- Rèn luyện ý thức cẩn thận trong thực hành hoá học

1.3 Thái độ:

- Cẩn thận, chính xác

2 Phương pháp.

- Vấn đáp, thực hành, quan sát, hoạt động nhóm

3 Hình thức tổ chức.

- Hoạt động nhóm, hợp tác trong nhóm của học sinh để phân tích thí nghiệm

4 Phương tiện dạy học:

GV: Máy chiếu, máy tính, dụng cụ hóa chất cần thiết

HS: Ôn tập lại các kiến thức bài nhôm sắt

Hoạt động của giáo viên – học sinh Nội dung chính

Thí nghiệm 1: Nhôm tác dụng với

oxi.

Bước 1: Giao nhiệm vụ

- GV: Yêu cầu HS nêu mục tiêu các

bước tiến hành của thí nghiệm 1

- HS: Nêu mục tiêu

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS: Nhận dụng cụ, hóa chất theo

hướng dẫn của giáo viên

- GV: Hướng dẫn: Lấy khoảng ½ thìa

con bột nhôm vào tờ giấy bìa, khum tờ

giấy chứa bột nhôm, gõ tờ giấy để bột

- Khi đổ bột nhôm vào ngọn lửa, nhôm cháy sáng, tạo thành chất rắn màu trắng

là Al2O3

nhôm rơi vào ngọn lửa đèn cồn

Bước 3: Thảo luận, trao đổi, báo cáo

- GV: Yêu cầu HS quan sát hiện tượng,

thảo luận để báo cáo kết quả

- HS: Đại diện nhóm báo cáo kết quả

Bước 4: Phương án kiểm tra, đánh giá

- GV: Nhận xét kết quả và điều chỉnh

- HS: Ghi lại hiện tượng

Thí nghiệm 2: Tác dụng của sắt với

lưu huỳnh.

Bước 1: Giao nhiệm vụ

- GV: Yêu cầu HS nêu mục tiêu các

bước tiến hành của thí nghiệm 1

- HS: Nêu mục tiêu

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS: Nhận dụng cụ, hóa chất theo

hướng dẫn của giáo viên

- GV: Hướng dẫn lấy tỷ lệ bột sắt và

bột lưu huỳnh theo khối lượng 7/4

Bước 3: Thảo luận, trao đổi, báo cáo

- GV: Yêu cầu HS quan sát hiện tượng,

thảo luận để báo cáo kết quả

- HS: Đại diện nhóm báo cáo kết quả

Bước 4: Phương án kiểm tra, đánh giá

- GV: Nhận xét kết quả và điều chỉnh

- HS: Ghi lại hiện tượng

Thí nghiệm 3: Nhận biết kim loại

nhôm và sắt.

Bước 1: Giao nhiệm vụ

- GV: Yêu cầu HS nêu mục tiêu các

bước tiến hành của thí nghiệm 1

- HS: Nêu mục tiêu

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS: Nhận dụng cụ, hóa chất theo

hướng dẫn của giáo viên

- GV: Hướng dẫn: Cho một ít bột nhôm

và sắt vào 2 ống nghiệm, cho tiếp

khoảng 2 đến 3ml dung dịch NaOH

vào từng ống nghiệm, dùng đũa thủy

tinh khuấy nhẹ, đặt 2 ống nghiệm lên

giá ống nghiệm để quan sát hiện tượng

Bước 3: Thảo luận, trao đổi, báo cáo

- GV: Yêu cầu HS quan sát hiện tượng,

thảo luận để báo cáo kết quả

- HS: Đại diện nhóm báo cáo kết quả

4Al + 3O2 to 2Al2O3

- Sản phẩm sau cháy nam châm không hút do sắt đã tác dụng với lưu huỳnh tạo FeS

Fe + S to FeS

- Ống nghiệm nào có khí không màu thoát ra là nhôm (Al)

2Al + 2H2O + 2NaOH 3H2 + 2NaAlO2

Bước 4: Phương án kiểm tra, đánh giá.

- GV: Nhận xét kết quả và điều chỉnh

- HS: Ghi lại hiện tượng

Hoạt động 2: Công việc cuối buổi thực hành (8p)

1 Mục tiêu.

1.1 Kiến thức:

- Học sinh được khắc sâu kiến thức hoá học cảu nhôm và sắt

1.2 Kỹ năng:

- Biết viết bản tường trình sau buổi thực hành.

1.3 Thái độ:

- Cẩn thận, chính xác

2 Phương pháp:

- Giải thích, quan sát

3 Hình thức tổ chức:

- Hoạt động cá nhân

4 Phương tiện dạy học:

- GV: Phiếu tường trình cho từng học sinh

- HS: tự viết báo cáo thực hành theo mẫu của giáo viên

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung chính

II Viết bản tường trình thí nghiệm

Học sinh viết theo mẫu:

Mẫu bản tường trình:

Trường TH&THCS Cát Vân

Họ và tên:……… Lớp:………

Nhóm:………

BÀI THỰC HÀNH:

Tính chất hóa học của Nhôm và Sắt

TT Tên thí nghiệm Cách tiến hành quan sát được Hiện tượng hiện tượng Giải thích PTHH Viết

1

2

3

4 Hướng dẫn (3p)

- Học sinh thu dọn hóa chất, vệ sinh phòng học

- Giáo viên nhận xét thái độ thực hành của các nhóm

- Thu bản tường trình

5 Rút kinh nghiệm:

Một số hình ảnh cô và trò Trường TH&THCS Cát Vân đã thực hiện tiết

28 – Thực hành tính chất hóa học của Nhôm và Sắt bộ môn Hóa học 9. - Chia lớp thành 4 nhóm và nhóm đều có dụng cụ và hóa chất sau:

+ Dụng cụ: đèn cồn, diêm, muỗng xúc hóa chất, 3 kẹp gỗ, 1 ống hút, 5 ống nghiệm, giá ống nghiệm

+ Hóa chất: Bột S, bột Al, bột Fe, dd NaOH

(Dụng cụ và hóa chất của 1 nhóm trong tiết thực hành)

- Học sinh làm thí nghiệm của Nhôm tác dụng với Oxi:

Lấy một ít bột Nhôm rất mịn vào 1 tờ bìa Khum tờ bìa chứa bột Nhôm, rắc nhẹ bột Nhôm lên ngọn lửa đèn cồn

(Thí nghiệm Nhôm tác dụng với Oxi)