luan van TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ÁI MỘ, QUẬN LONG BIÊN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI THEO HƯỚNG TÍCH HỢP

TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ÁI MỘ, QUẬN LONG BIÊN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI THEO HƯỚNG TÍCH HỢP Đổi mới PPDH, đặc biệt là tổ chức dạy học theo hướng tích hợp ở là yêu cầu tất yếu ở các trường THCS hiện nay, đó cũng là một nhiệm vụ quản lý của Hiệu trưởng. Nhưng phải căn cứ vào các cơ sở khoa học quản lý và yêu cầu chung của tổ chức dạy học theo hướng tích hợp; Mặt khác, căn cứ vào đặc điểm hoạt động chỉ đạo của Hiệu trưởng trường THCS; căn cứ vào những thuận lợi và khó khăn hiện nay trong tổ chức dạy học theo hướng tích hợp ở các nhà trường THCS để từ đó đề xuất các biện pháp quản lý cụ thể, phù hợp với tình hình thực tế.Từ kết quả nghiên cứu lý luận và thực tiễn, chúng tôi đã đề xuất sáu biện pháp tổ chức dạy học theo hướng tích hợp, đó là: Nâng cao nhận thức của cán bộ quản lí và giáo viên về sự cần thiết và tầm quan trọng của việc tổ chức hoạt động dạy học theo hướng tích hợp; Giám sát chặt chẽ việc thực hiện kế hoạch dạy học của giáo viên; Tích cực bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên theo định hướng dạy học tích hợp; Tăng cường kiểm tra, đánh giá giờ dạy của giáo viên theo yêu cầu dạy học tích hợp; Thường xuyên kiểm tra việc sinh hoạt tổnhóm chuyên môn của giáo viên; Từng bước đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học đáp ứng yêu cầu dạy học tích hợp..Những biện pháp đề xuất này đã được kiểm chứng qua khảo nghiệm. Đại bộ phận chuyên gia được hỏi bày tỏ sự đồng tình và khẳng định sự cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất. Nếu áp dụng tốt những biện pháp này sẽ từng bước ổn định và nâng cao chất lượng dạy và học ở từng trường nói riêng và cả nước nói chung, thúc đẩy công cuộc đổi mới giáo dục một cách căn bản và toàn diện theo tinh thần Nghị quyết của Đại hội Đảng XII đã đề ra

TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ÁI MỘ, QUẬN LONG BIÊN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lí do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 4

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 4

4 Giả thuyết khoa học 4

5 Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài 5

6 Phạm vi nghiên cứu đề tài 5

7 Phương pháp nghiên cứu 6

8 Cấu trúc luận văn 7

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THEO ĐỊNH HƯỚNG TÍCH HỢP 8

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 8

1.1.1 Nghiên cứu ở nước ngoài 8

1.1.2 Nghiên cứu ở trong nước 8

1.2 Các khái niệm cơ bản 10

1.2.1 Khái niệm dạy học 10

1.2.2 Khái niệm tích hợp 14

1.2.3 Dạy học theo hướng tích hợp 16

1.2.4 Tổ chức hoạt động dạy học theo hướng tích hợp 17

1.3 Hoạt động dạy học tại trường trung học cơ sở theo hướng tích hợp 20

1.3.1 Vị trí, nhiệm vụ và quyền hạn của trường trung học cơ sở 20

1.3.2 Xác định mục tiêu, nội dung, chương trình dạy học bám sát vào quan điểm tích hợp 21

1.3.3 Xây dựng chương trình, kế hoạch và giáo án dạy học theo hướng tích hợp trong trường trung học cơ sở 23

1.3.4 Giám sát, kiểm tra kết quả dạy học theo hướng tích hợp của thầy và trò

24

1.3.5 Các điều kiện cần và đủ cho việc tổ chức hoạt động dạy học theo hướng tích hợp 25

1.3.6 Nội dung tổ chức hoạt động dạy học tại trường trung học cơ sở Ái Mộ theo hướng dạy học tích hợp 25

1.4 Tổ chức hoạt động dạy học tại trường trung học cơ sở theo hướng tích hợp 32

1.4.1 Tổ chức chương trình dạy học 32

1.4.2 Tổ chức phân công giảng dạy cho giáo viên 32

1.4.3 Tổ chức ý việc chuẩn bị kế hoạch bài dạy của giáo viên 33

1.4.4 Tổ chức giờ dạy của giáo viên 34

1.4.5 Tổ chức việc thực hiện đổi mới phương pháp dạy học 35

1.4.6 Tổ chức sinh hoạt tổ/nhóm chuyên môn của giáo viên 36

1.4.7 Tổ chức hoạt động bồi dưỡng giáo viên theo định hướng tích hợp 37

1.4.8 Tổ chức công tác kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh 38

1.4.9 Tổ chức sử dụng thiết bị dạy học 39

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến các tổ chức hoạt động dạy học tại trường trung học cơ sở theo hướng dạy học tích hợp 40

1.5.1 Năng lực tổ chức các hoạt động dạy học theo hướng tích hợp của người quản lý cơ sở giáo dục 40

1.5.2 Năng lực quản lý của tổ trưởng chuyên môn 41

1.5.3 Năng lực của giáo viên 41

1.5.4 Điều kiện cơ sở vật chất, thiết bị dạy học và các điều kiện kinh tế xã hội khác 42

Tiểu kết chương 1 43

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ÁI MỘ QUẬN LONG BIÊN, THÀNH

PHỐ HÀ NỘI THEO HƯỚNG TÍCH HỢP 44

2.1 Khái quát về tình hình kinh tế - xã hội và giáo dục - đào tạo tại phường Ngọc Lâm, quận Long Biên, thành phố Hà Nội 44

2.1.1 Tình hình kinh tế, văn hóa - xã hội phường Ngọc Lâm, quận Long Biên, thành phố Hà Nội 44

2.1.2 Tình hình phát triển giáo dục và đào tạo của phường Ngọc Lâm 45

2.1.3 Khái quát về trường trung học cơ sở Ái Mộ, quận Long Biên, thành phố Hà Nội 46

2.2 Giới thiệu tổ chức khảo sát thực trạng 47

2.2.1 Mục đích khảo sát 47

2.2.2 Nội dung khảo sát 48

2.2.3 Phạm vi, đối tượng khảo sát 48

2.2.4 Phương pháp khảo sát, cách đánh giá 48

2.2.5 Xử lý số liệu 48

2.3 Kết quả khảo sát thực trạng tổ chức hoạt động dạy học tại trường trung học cơ sở Ái Mộ theo hướng tích hợp 49

2.3.1 Thực trạng dạy học theo hướng tích hợp 49

2.3.2 Thực trạng xây dựng kế hoạch dạy học 51

2.3.3 Thực trạng tổ chức giờ dạy của giáo viên 53

2.3.4 Thực trạng kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh 55

2.3.5 Thực trạng sử dụng thiết bị dạy học 58

2.3.6 Thực trạng sinh hoạt tổ chuyên môn của giáo viên 61

2.3.7 Thực trạng hoạt động bồi dưỡng giáo viên 62

2.4 Đánh giá tổng quát thực trạng tổ chức các hoạt động dạy học theo hướng tích hợp tại trường trung học cơ sở Ái Mộ quận Long Biên – thành phố Hà

Nội 63

2.4.1 Thuận lợi 63

2.4.2 Khó khăn 64

2.4.3 Điểm mạnh 65

2.4.4 Điểm tồn tại 66

2.4.5 Nguyên nhân của những tồn tại 66

2.4.6 Giải pháp khắc phục tồn tại 67

Tiểu kết chương 2 68

CHƯƠNG 3 CÁC BIỆN PHÁP TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ÁI MỘ, QUẬN LONG BIÊN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI THEO HƯỚNG TÍCH HỢP 69

3.1 Những nguyên tắc trong việc đề xuất biện pháp 69

3.1.1 Nguyên tắc về mặt pháp lí 69

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 69

3.1.3.Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa 69

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống 70

3.1.5 Nguyên tắc đảm bảo tính phát triển 70

3.1.6 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả 70

3.2 Một số biện pháp quản lý cụ thể 71

3.2.1 Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức của cán bộ quản lí và giáo viên về sự cần thiết và tầm quan trọng của việc tổ chức hoạt động dạy học theo hướng tích hợp 71

3.2.2 Biện pháp 2: Giám sát chặt chẽ việc thực hiện kế hoạch dạy học của giáo viên 73

3.2.3 Biện pháp 3: Tích cực bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên

theo định hướng dạy học tích hợp 76

3.2.4 Biện pháp 4: Tăng cường kiểm tra, đánh giá giờ dạy của giáo viên theo yêu cầu dạy học tích hợp 80

3.2.5 Biện pháp 5: Thường xuyên kiểm tra việc sinh hoạt tổ chuyên môn của giáo viên 83

3.2.6 Biện pháp 6: Từng bước đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học đáp ứng yêu cầu dạy học tích hợp 86

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 91

3.4 Khảo sát nhận thức của cán bộ và giáo viên về tính cần thiết và khả thi của các biện pháp 91

3.4.1 Mục đích 91

3.4.2 Nội dung và phương pháp 92

3.4.3 Kết quả đánh giá tính cần thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất 93

Tiểu kết chương 3 98

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 99

1 Kết luận 99

2 Khuyến nghị 100

TÀI LIỆU THAM KHẢO 102 PHỤ LỤC

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1 Kết quả khảo sát về việc dạy học trên lớp của giáo viên theo hướngtích hợp tại THCS Ái Mộ, quận Long Biên, thành phố Hà Nội 50Bảng 2.2 Kết quả khảo sát về thực trạng xây dựng kế hoạch dạy học của giáoviên 52Bảng 2.3 Kết quả đánh giá của CBQL, GV về kết quả dạy học tại trườngTHCS Ái Mộ - quận Long Biên- thành phố Hà Nội 54Bảng 2.4 Kết quả đánh giá về tổ chức dạy tích hợp tại trường THCS Ái Mộ -quận Long Biên- thành phố Hà Nội 55Bảng 2.5 Kết quả khảo sát về việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của họcsinh tại trường THCS Ái Mộ - quận Long Biên- thành phố Hà Nội 56Bảng 2.6 Kết quả khảo sát về mức độ học sinh thực hiện các nội dung hoạt độnghọc tập tại trường THCS Ái Mộ - quận Long Biên- thành phố Hà Nội 57Bảng 2.7 Kết quả khảo sát về việc sử dụng thiết bị dạy học tại trường THCSÁi Mộ, quận Long Biên, thành phố Hà Nội 59Bảng 2.8 Kết quả khảo sát học sinh về CSVC, trang thiết bị của trườngTHCS Ái Mộ, quận Long Biên, thành phố Hà Nội 60Bảng 2.9 Kết quả khảo sát CBQL, giáo viên về việc sinh hoạt tổ chuyên môncủa giáo viên tại trường THCS Ái Mộ, quận Long Biên, thành phố Hà Nội 61Bảng 2.10 Kết quả khảo sát về việc sử dụng thiết bị dạy học tại trường THCSÁi Mộ, quận Long Biên, thành phố Hà Nội 62Bảng 3.1 Kết quả khảo sát tính cần thiết của các biện pháp 93Bảng 3.2 Kết quả khảo sát tính khả thi của các biện pháp 95

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Thế kỉ 21 tới đem theo những luồng gió mới và đưa đất nước ta bướcvào thời kỳ hội nhập khoa học – kỹ thuật với thế giới Những diễn biến củatình hình phát triển trên thế giới về khoa học – công nghệ hiện đại đã đặt racho nước ta những thời cơ cũng như thách thức mới Một trong những lĩnhvực chịu tác động sâu sắc của bối cảnh hội nhập là Bộ Giáo dục và đào tạo

Vì thế Bộ GD&ĐT phải đưa ra những biện pháp đổi mới để thực hiện tốtnhiệm vụ của mình Hội nghị lần thứ 8 Ban chấp hành Trung ương khóa XIcủa Đảng đã ban hành Nghị quyết 29-NQ/TƯ ngày 4/11/2013 về đổi mới cănbản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đạihóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hộinhập quốc tế Nghị quyết khẳng định “ Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàngđầu, đầu tư cho giáo dục là đầu tư phát triển Phát triển giáo dục và đào tạo lànâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài Chuyển mạnh quátrình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực

và phẩm chất người học Chú trọng giáo dục nhân cách, đạo đức, lối sống, trithức pháp luật và ý thức công dân”

Tiếp theo, Nghị quyết số 88/2014/QH13 ngày 28 tháng 11 năm 2014

về đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông cũng nêu rõ: “ Mục tiêu giáo dục phổ thông là tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, hìnhthành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, địnhhướng nghề nghiệp cho học sinh Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện,chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống văn hóa, lịch sử, đạo đức, lối sống,ngoại ngữ, tin học, năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vàothực tiễn” Mục tiêu và mục đích của nền giáo dục là hình thành và phát triểnnhân cách cho người học nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển của thời đại.Theo

đó, một trong những giải pháp thực hiện nâng cao chất lượng giáo dục toàndiện giúp học sinh hình thành năng lực, kỹ năng và biết vận dụng kiến thứcvào cuộc sống để giải quyết các vấn đề thực tiễn được đặt ra là hoạt động dạyhọc theo hướng tích hợp

Ngoài lợi ích từ việc làm cho người học hiểu đúng bản chất của sự vậthiện tượng trong chỉnh thể của nó, dạy học theo hướng tích hợp còn là mộtcách thức hữu hiệu trong việc sử dụng kiến thức liên môn theo đặc trưng củatừng nhóm bộ môn mà không phải sử dụng quá nhiều đầu sách, nhiều bộ mônkhiến cho người học không phải chịu áp lực lớn về việc học mà vẫn phù hợpvới xu thế tinh lọc kiến thức trong giáo dục phổ thông hiện đại Đó là cáchtổng hợp các kiến thức gần nhau, liên quan với nhau sẽ được tích hợp vàocùng một môn học (Ví dụ: Nhóm kiến thức Khoa học xã hội gồm các môn:Lịch sử- Địa lý…) Sự tích hợp này sẽ làm rõ được sự gắn kết giữa các kiếnthức, đồng thời tránh được sự trùng lặp không cần thiết về nội dung của các

“môn học” Nói cách khác, dạy học tích hợp giúp giảm tải được kiến thứckhông thực sự phù hợp với mục đích giáo dục, để có điều kiện tăng kiến thứcphù hợp và giúp người học có khả năng tổng hợp kiến thức Dạy học tích hợp

là một phương thức giáo dục tiên tiến góp phần đắc lực vào giáo dục toàndiện Đặc biệt kì diệu là khi mỗi sự vật, hiện tượng này được nhìn nhận trongmối quan hệ hữu cơ với các sự vật, hiện tượng khác thì sẽ khơi dậy được cảmhứng tìm tòi, khám phá của người học và đem lại hiệu quả học tập cao hơn

Với việc xác định vai trò to lớn của dạy học theo định hướng tích hợp,đòi hỏi người quản lý nhà trường phải chú trọng hơn đến việc tổ chức hoạtđộng dạy học theo định hướng tích hợp Và ngành giáo dục quận Long Biênnói chung, trường trung học cơ sở Ái Mộ nói riêng đã và đang triển khai kháhiệu quả việc tổ chức hoạt động dạy học tích cực trên

Quận Long Biên là một đơn vị hành chính trẻ mới được thành lập năm

2006, trên cơ sở tách một phần đất tự nhiên và dân số của huyện Gia Lâm,quận nằm giữa tả ngạn sông Hồng và hữu ngạn sông Đuống Địa danh LongBiên còn là một vùng đất nổi tiếng, gắn với biết bao nhân vật và sự kiện lịchsử từ thời hai Bà Trưng Cùng với các truyền thống tốt đẹp ấy, giáo dục củaQuận Long Biên cũng rất khởi sắc bởi với tư duy đổi mới của lãnh đạo Quận

và xác định tầm quan trọng của giáo dục, hệ thống giáo dục của Quận đượcđầu tư lớn, đồng bộ, hiện đại về cơ sở vật chất Đây cũng là một trong nhữngđiều kiện tiên quyết giúp ngành giáo dục của quận phát triển không ngừng

Cùng với bề dày lịch sử của quận nhà, trường THCS Ái Mộ đượcthành lập từ năm 1978 nằm trên địa bàn thị trấn Gia Lâm nay là phườngNgọc Lâm với diện tích 5995m2 gồm 32 phòng học, một nhà giáo dục thểchất, đủ các phòng chức năng, khu hiệu bộ, khu sân chơi gần 2500m2.Trường đã được công nhận nhà trường chuẩn Quốc gia từ tháng 11/2010.Với truyền thống dạy tốt, học tốt, có uy tín cao, đội ngũ giáo viên đoàn kết,

có trình độ chuyên môn nghiệp vụ vững vàng Đến nay, thầy và trò nhàtrường trong 39 năm qua đã đạt được những thành tích đáng ghi nhận.Trong đó, nổi bật là chất lượng giáo dục toàn diện đã được khẳng địnhtrong nhiều năm qua Để có kết quả đáng tự hào đó, không thể không kểđến công tác quản lý hoạt động dạy học tại trường theo hướng tích hợp đãđược lãnh đạo nhà trường đặc biệt chú trọng, quan tâm Nhà trường đãquán triệt yêu cầu về nội dung tổ chức các hoạt động dạy học theo địnhhướng dạy học tích hợp trở thành nội dung chính trong thi đua dạy và học.Mặc dù vậy, công tác quản lý hoạt động dạy học theo định hướng dạy họctích hợp nhà trường cũng cần phải được đầu tư đúng mức hơn nhằm đápứng xu hướng đổi mới giáo dục của thời kỳ hội nhập

Qua những năm công tác tại trường THCS Ái Mộ, tác giả nhận thấyviệc tìm hiểu thực trạng quản lý hoạt động dạy học trong nhà trường theo địnhhướng dạy học tích hợp là cần thiết và phù hợp với thực tiễn Từ đó đề xuấtnhững biện pháp tổ chức nhằm nâng cao chất lượng dạy học theo hướng tíchhợp của nhà trường là một vấn đề cấp thiết.

Xuất phát từ những lý do trên, tác giả lựa chọn nghiên cứu vấn đề: “ Tổ

chức hoạt động dạy học tại trường trung học cơ sở Ái Mộ, Quận Long Biên, Thành phố Hà Nội theo hướng tích hợp ”

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận về công tác quản lý của ban giám hiệuđối với hoạt động dạy học theo hướng dạy học tích hợp và thực trạng quản lýhoạt động dạy học ở trường THCS Ái Mộ theo hướng tích hợp, đề xuất một

số biện pháp quản lý nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng hoạt động dạy họctheo hướng tích hợp cho học sinh trong nhà trường THCS Ái Mộ thuộc quậnLong Biên, thành phố Hà Nội

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu: CBQL, GV và học sinh trường THCS Ái

Mộ quận Long Biên, thành phố Hà Nội

3.2 Đối tượng nghiên cứu: Tổ chức hoạt động dạy học tại trườngTHCS Ái Mộ theo hướng tích hợp

4 Giả thuyết khoa học

Thực hiện chủ trương dạy học tích hợp trong các môn học, công tácquản lý hoạt động dạy học tại trường THCS Ái Mộ theo định hướng dạy họctích hợp đã có những chuyển biến tích cực Tuy nhiên, vẫn tồn tại nhiều bấtcập, hạn chế do một số nguyên nhân chủ quan và khách quan tác động vàohoạt động này, trong đó có công tác quản lý nói chung và tổ chức hoạt độngdạy học theo định hướng tích hợp nói riêng Nếu đề xuất các biện pháp quản

lý của người quản lý đối với hoạt động dạy học theo hướng tích hợp một cáchhợp lý và thiết thực thì sẽ nâng cao hơn nữa chất lượng dạy học trường THCSÁi Mộ.

5 Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học theo địnhhướng dạy học tích hợp trong trường THCS Ái Mộ, quận Long Biên, thànhphố Hà Nội

5.2 Khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng quản lý hoạt động dạyhọc trong nhà trường THCS Ái Mộ theo định hướng dạy học tích hợp

5.3 Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học theo hướngtích hợp nhằm nâng cao hứng thú, chất lượng dạy học, đáp ứng yêu cầu đổimới giáo dục tại trường THCS Ái Mộ

6 Phạm vi nghiên cứu đề tài

6.1 Giới hạn đối tượng nghiên cứu

Quản lý hoạt động dạy học gồm hai nội dung: Quản lý hoạt động dạycủa giáo viên và quản lý hoạt động học của học sinh, đề tài tập trung nghiêncứu việc tổ chức hoạt động dạy của giáo viên trường THCS Ái Mộ theohướng dạy học tích hợp

6.3 Khách thể khảo sát

- Cán bộ quản lý trường THCS Ái Mộ

- Tổ trưởng chuyên môn, giáo viên trường THCS Ái Mộ

- Số lượng khảo sát: 03 CBQL, 62 giáo viên, 434 học sinh

6.4 Giới hạn thời gian lấy số liệu

Đề tài sử dụng các số liệu thống kê về giáo dục của trường THCS Ái

Mộ từ năm học 2014 – 2015 đến năm học 2016 – 2017

Thời gian khảo sát từ: tháng 8/2017 đến 5/2108

7 Phương pháp nghiên cứu

Nhằm thực hiện tốt các nhiệm vụ nghiên cứu trong phạm vi giới hạn đềtài nêu trên, tôi sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau đây:

7.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận:

Phương pháp này được sử dụng nhằm phân tích, tổng hợp, hệ thốnghóa và khái quát hóa các vấn đề lý luận từ các văn bản, tài liệu, Nghị quyếtcủa Đảng, Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo vàPhòng giáo dục Quận Long Biên về quản lý hoạt động dạy học theo địnhhướng dạy học tích hợp

7.2 Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.1 Phương pháp điều tra viết

Xây dựng hệ thống các câu hỏi, các phiếu trưng cầu ý kiến dành chocán bộ quản lý, giáo viên về hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy họctheo định hướng dạy học tích hợp

7.2.2 Phương pháp phỏng vấn

Tiến hành trao đổi trực tiếp với cán bộ quản lý và giáo viên nhằm tìmhiểu kỹ hơn về thực trạng hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học tạitrường THCS Ái Mộ quận Long Biên theo hướng dạy học tích hợp nhằm đưa

ra những kết luận về thực trạng của vấn đề

7.3 Phương pháp xử lý số liệu bằng thống kê toán học

Bằng một số thuật toán của toán học thống kê áp dụng trong nghiêncứu giáo dục, phương pháp này được sử dụng với mục đích xử lý các kết quả

điều tra, phân tích kết quả nghiên cứu, đồng thời để đánh giá mức độ tin cậycủa phương pháp điều tra.

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, danh mục tài liệu thamkhảo và phụ lục, luận văn gồm có ba chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về tổ chức hoạt động dạy học tại trường

THCS theo hướng tích hợp

Chương 2: Thực trạng tổ chức hoạt động dạy học tại trường THCS Ái

Mộ, quận Long Biên, thành phố hà Nội theo hướng tích hợp

Chương 3: Các biện pháp tổ chức hoạt động dạy học tại trường THCS

Ái Mộ, quận Long Biên, thành phố Hà Nội theo hướng tích hợp

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THEO ĐỊNH

HƯỚNG TÍCH HỢP.

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Nghiên cứu ở nước ngoài

Tích hợp là một trong những xu hướng mới của lí luận dạy học và đangđược nhiều nước trên thế giới quan tâm thực hiện Nó cũng là xu hướng dạyhọc chung của nhiều quốc gia có trình độ dạy học tiên tiến như Pháp, Anh,Hoa Kỳ Trung Quốc, Phillipines Tại Phillipines, cuốn giáo trình được biênsoạn có tên Fusion (sự hoà kết, sự hợp nhất) trong đó phối kết hợp nhiều kiếnthức, kĩ năng để phát huy sức mạnh tổng hợp đồng bộ của các phân môn trongtình huống nhận thức cũng như trong tình huống thực tiễn Các phân môn đềuhướng tới mục tiêu chung là hình thành, rèn luyện những kĩ năng quan trọngtrong thu nạp thông tin và cung cấp thông tin Trong chương trình cải cáchgiáo dục của một số nước, quan điểm tích hợp được ghi rõ trong chương trìnhnhư là một yêu cầu bắt buộc

Tháng 9 – 1968, Hội đồng liên quốc gia về giảng dạy khoa học đã tổchức Hội nghị tích hợp việc giảng dạy các khoa học để đưa ra các lý do phảidạy học tích hợp các khoa học, dạy học tích hợp là gì? cách thức dạy học tíchhợp và những triển vọng của dạy học tích hợp, trong đó có nêu ra rằng: Tíchhợp không chỉ diễn ra ở nội dung mà còn tích hợp cả ở phương pháp lẫn các

kĩ năng, kĩ xảo cần hình thành ở người học Tích hợp không chỉ ở một ngànhhọc nào mà là liên ngành Tích hợp không chỉ ở một bậc học nào mà ở tất cảcác bậc học

1.1.2 Nghiên cứu ở trong nước

Trong những năm đầu thế kỷ XXI, cùng với sự phát triển mạnh mẽ củacông nghệ thông tin, đứng trước nhiệm vụ đổi mới giáo dục đào tạo nói chung

và đổi mới nội dung, phương pháp dạy học nói riêng, nhiều nhà giáo dục học,tâm lý học đã đi sâu nghiên cứu các vấn đề về đổi mới nội dung, phương phápdạy học theo hướng nâng cao tính hiện đại và gắn khoa học với đời sống thựctiễn sản xuất, vấn đề lấy học sinh làm trung tâm; đều tập trung nghiên cứu cácbiện pháp quản lý hoạt động của giáo viên và học sinh nhằm nâng cao chấtlượng giáo dục.

Đối với lĩnh vực quản lý giáo dục cũng đã có nhiều công trình nghiêncứu chủ yếu về mặt lý luận như quản lý và các chức năng quản lý, về tiêuchuẩn và các chức năng cần có của người quản lý, về vai trò của hiệu trưởng

và đội ngũ CBQL, về sự liên hệ giữa khoa học quản lý và các khoa học khác.Tại một số những công trình nghiên cứu về chân dung người cán bộ quản lýnhà trường Trong đó, các tác giả đã nhấn mạnh vai trò của quản lý trong việcthực hiện mục tiêu giáo dục Có thể nhắc đến một số đề tài:

Tác giả Đào Trọng Quang với bài “ Biên soạn sách giáo khoa theo quanđiểm tích hợp, cơ sở lý luận và một số kinh nghiệm” Tác giả đã đề cập tớibản chất của sư phạm tích hợp, quan điểm tích hợp, một số nguyên tắc chủđạo và một số kỹ thuật của tích hợp [30]

Tác giả Đỗ Ngọc Thống đã nêu một hệ thống quan điểm tích hợp vàdạy học theo hướng tích hợp, đã nhấn mạnh sự khác biệt giữa cộng gộp kiếnthức và tích hợp kiến thức trong cuốn “Đổi mới dạy và học Ngữ văn ởTHCS” [33]

Tác giả Trần Viết Thụ trong công trình nghiên cứu “Vận dụng nguyêntắc liên môn khi dạy các vấn đề văn hóa trong sách giáo khoa trong lịch sửtrung học phổ thông” đã vận dụng kiến thức văn học, địa lý, chính trị vàogiảng dạy bộ môn lịch sử theo quan điểm liên môn [34]

Tác giả Lê Trọng Sơn với công trình “Vận dụng tích hợp giáo dục dân

số qua dạy học phần sinh lý người ở lớp 9 THCS” tác giả đã nhấn mạnh việc

tích hợp dân số vào môn Sinh học 9 là thích hợp với nội dung cũng như độtuổi của học sinh [32]

Tác giả Đoàn Thị Thùy Dương trong luận văn thạc sĩ với đề tài “ Rènluyện thao tác lập luận và so sánh cho học sinh lớp 11 theo quan điểm tíchhợp và tích cực” đã nhấn mạnh việc xây dựng cơ sở lý luận và thực tiễn củathao tác lập luận so sánh để đề xuất cách thức tổ chức dạy học theo hướngtích hợp trong dạy văn nghị luận.[9]

Các tác giả đã nghiên cứu hoạt động dạy học theo hướng tích hợp ở cácnhà trường, đồng thời giúp cho tác giả định hướng nghiên cứu đề tài trongluận văn của mình

1.2 Các khái niệm cơ bản

1.2.1 Khái niệm dạy học

- Dạy học được hiểu là một hình thức đặc biệt của giáo dục (nghĩarộng), xem như là một trường hợp riêng của nó (của giáo dục) Dạy học là conđường đặc biệt quan trọng trong mối quan hệ biện chứng và phối hợp với cáccon đường, các hoạt động khác trong quá trình giáo dục để thực hiện các mụctiêu và nhiệm vụ giáo dục đặt ra [35; tr.15]

- Dạy học là một quá trình truyền thụ, tổ chức nhận thức kiến thức,kinh nghiệm xã hội và nghề nghiệp cho người học nhằm hình thành và pháttriển nhân cách nói chung và nhân cách nghề nghiệp nói riêng Dạy học baohàm trong nó sự học và sự dạy gắn bó với nhau, trong đó sự dạy không chỉ làsự giảng dạy mà còn là sự tổ chức, chỉ đạo và điều khiển sự học [23; tr.23]

- Dạy học là một mặt của quá trình dạy và học do người giáo viên thựchiện theo nội dung, chương trình đào tạo đã định nhằm giúp người học đạtđược các mục tiêu học tập theo từng bài học hoặc toàn khóa đào tạo Hoạtđộng dạy học không chỉ hướng đến yêu cầu truyền thụ kiến thức, hình thành

kĩ năng, kĩ xảo và thái độ nghề nghiệp đúng đắn ở người học mà còn góp

phần phát triển tính tích cực và tổ chức các hoạt động học tập của học sinh.[23;tr.23]

- Dạy là hoạt động của giáo viên, không chỉ là hoạt động truyền thụ chohọc sinh những nội dung đáp ứng được các mục tiêu đề ra, mà còn hơn nữa làhoạt động giúp đỡ chỉ đạo và hướng dẫn học sinh trong quá trình lĩnh hội Chỉkhi nào nắm bắt được các điều kiện bên trong (hiểu biết, năng lực, hứng thú,

…) của học sinh thì giáo viên mới đưa ra được những tác động sư phạm phùhợp để hoạt động học đạt được kết quả mong muốn.[26;tr.28]

Tóm lại “ Dạy học là một bộ phận của quá trình sư phạm tổng thể, làmột trong những con đường để thực hiện mục đích giáo dục Dạy học là hoạtđộng phối hợp của hai chủ thể đó là giáo viên và học sinh Dạy và học là haihoạt động được thực hiện đồng thời với cùng một nội dung và hướng tới cùngmột mục đích Phải khẳng định rằng, nếu hai hoạt động này bị tách rời sẽ lậptức phá vỡ hoạt động dạy học Học tập không có giáo viên trở thành tự học,giảng dạy không có học sinh trở thành độc thoại”

* Chức năng của việc dạy học

Hoạt động dạy gồm hai chức năng truyền đạt và điểu khiển, luôn luôntác động và thống nhất với nhau Dạy phải xuất phát từ logic khoa học củakhái niệm và logic sư phạm của tâm lý học lĩnh hội Quá trình dạy học là một

hệ toàn vẹn, ở đó các thành tố của nó luôn luôn tương tác với nhau theonhững quy luật riêng, thâm nhập vào nhau, quy định lẫn nhau để tạo nên mộtsự thống nhất biện chứng

+ Giữa dạy với học

+ Giữa truyền đạt với điều khiển trong dạy

+ Giữa lĩnh hội với tự điều khiển trong học

Nội dung dạy học là điểm xuất phát của dạy và lại là điểm kết thúc củahọc Quá trình dạy học là hoạt động cộng đồng hợp tác giữa các chủ thể: thày

- cá thể trò, trò - trò trong nhóm, thày - nhóm trò Sự tương tác theo kiểu cộngđồng hợp tác giữa dạy và học là yếu tố duy trì và phát triển sự thống nhất toànvẹn của quá trình dạy học, nghĩa là của chất lượng dạy học Dạy tốt, học tốtchính là bảo đảm được ba phép biện chứng (ba sự thống nhất) nói trên tronghoạt động cộng tác Đó là sự thống nhất của điều khiển, bị điều khiển và tựđiểu khiển, có sự đảm bảo liên hệ nghich thường xuyên bền vững.

- Cái khác nhau của các quan niệm dạy học nằm ở chỗ đã nhấn mạnhhơn yếu tố nào trong các chức năng của dạy và học Theo quan niệm truyềnthống nhấn mạnh chức năng truyền đạt của việc dạy và chức năng lĩnh hộicủa việc học mà chưa chú ý thích đáng chức năng điều khiển quá trình nhậnthức, quá trình lĩnh hội của người học của việc dạy học và tính tích cực, chủđộng tự điều khiển quá trình nhận thức của người học trong quá trình học củamình Ngược lại theo quan niệm về việc dạy học, người ta rất coi trọng yếu tốđiều khiển sư phạm của giáo viên, ở đây vai trò của giáo viên đã có sự thayđổi, người giáo viên phải biết gợi mở, hướng dẫn, dạy cho người học cách tìmkiếm và xử lí thông tin, từ đó vận dụng chúng Tuy nhiên, muốn được nhưvậy cần coi trọng môi trường cộng tác giữa việc dạy và việc học và người họcphải biết tự điều khiền quá trình nhận thức của mình thông qua việc tích cực,chủ động, tự lực chiếm lĩnh lấy nội dung học với sự hỗ trợ của người dạy.[ 26;tr.34]

- Trong hoạt động học, người ta đã thấy được tính thống nhất của haichức năng vừa thu nhận kiến thức vừa kết hợp với sự tự điều khiển kiến thứccủa mình Để hoạt động học thu được kết quả tốt người học không chỉ thunhận kiến thức mới mà còn phải tích cực, tự điều khiển nhận thức của mình,tức là người học phải tích cực, chủ động, sáng tạo tìm tòi kiến thức mới Cónhư vậy thì quá trình tự thu nhận kiến thức của người học mới thu được kếtquả cao nhất và hoạt động học sẽ diễn ra một cách tích cực [ 23;tr.24]

* Bản chất của hoạt động học

Học sinh là chủ thể của hoạt động học tập, chủ thể có ý thức, chủ động,tích cực và sáng tạo trong nhận thức và rèn luyện nhân cách Mọi hoạt độngđều có ý thức Việc học tập càng phải có ý thức Người học phải xác địnhđược mục đích học tập, có động cơ và thái độ học tập đúng, có kế hoạch họctập chủ động và luôn tích cực thực hiện tốt kế hoạch đó Tích cực học tập thểhiện ở cả hai mặt: chuyên cần và tính sâu sắc trong các hoạt động trí tuệ Cáchhọc tích cực thể hiện trong việc tìm hiểu, xử lý thông tin và vận dụng chúngvào việc giải quyết các nhiệm vụ học tập vào thực tiễn cuộc sống, thể hiệntrong sự tìm tòi khám phá vấn đề mới bằng phương pháp mới, cái mới khôngphải là sự sao chép mà là sự sáng tạo của mỗi cá nhân

Mặc dù học sinh là chủ thể của hoạt động học là chủ thể tích cực trongnhận thức, rèn luyện và tu dưỡng bản thân, tuy nhiên học sinh còn là đốitượng giảng dạy và giáo dục của thầy giáo, là người phải tiếp thu sự chỉ dẫndạy bảo từ phía thầy giáo Người học quyết định chất lượng học tập của mình.[ 35; tr.22]

* Mối quan hệ giữa hoạt động dạy của thầy và hoạt động học của trò

- Hoạt động dạy và hoạt động học là hai mặt của một quá trình luôn gắn

bó không tách rời nhau, tác động qua lại bổ sung cho nhau, thống nhất biệnchứng với nhau, quyết định lẫn nhau, thâm nhập vào nhau tạo thành một hoạtđộng chung nhằm giúp cho người học phát triển trí tuệ, góp phần hoàn thiệnnhân cách

- Quá trình dạy học là chuỗi liên tiếp các hoạt động dạy của giáo viên

và hoạt động học của học sinh Hai hoạt động này đan xen, hỗ trợ nhau cùngphát triển, luôn luôn tương tác với nhau, thâm nhập vào nhau, sinh thành ranhau, giáo viên thể hiện vai trò chủ đạo hướng học sinh vào những hoạt động

có mục đích và nội dung cụ thể

- Mỗi hành động thao tác của giáo viên được nối tiếp bằng các hànhđộng, thao tác của học sinh, nhờ sự nối tiếp đó mà hoạt động dạy và hoạtđộng học được được kết hợp nhuần nhuyễn với nhau Tuy nhiên hai hoạtđộng này phải được diễn ra trong môi trường kinh tế – xã hội với nhữnghoàn cảnh, tình huống và thời gian nhất định và được kiểm tra đánh giá kếtquả cụ thể

- Hoạt động dạy và hoạt động học có mối quan hệ chặt chẽ với nhau,thể hiện ở mối quan hệ tương tác giữa các thành tố: mục tiêu, nội dung,phương pháp của hoạt động dạy và hoạt động học

- Phân tích mối quan hệ giữa hoạt động dạy và hoạt động học, chúng ta

có thể đi đến kết luận: Hoạt động học, trong đó có hoạt động nhận thức củahọc sinh có vai trò quyết định kết quả dạy học Để hoạt động học có kết quảthì trước tiên chúng ta phải coi trọng vai trò người giáo viên, giáo viên phảixuất phát từ lôgíc của khái niệm khoa học, xây dựng công nghệ dạy học, tổchức tối ưu hoạt động cộng tác của dạy và học, thực hiện tốt các chức năngcủa dạy cũng như của học, đồng thời bảo đảm mối liên hệ với học sinhthường xuyên, bền vững Vì vậy, muốn nâng cao mức độ khoa học của việcdạy học ở trường phổ thông thì người hiệu trưởng phải đặc biệt chú ý hoànthiện hoạt động dạy của giáo viên; hỗ trợ cho họ trong quá trình dạy sẽ hìnhthành và phát triển ở học sinh các phương pháp, cách thức phát hiện lại cácthông tin học tập Đây là khâu cơ bản để tiếp tục hoàn thiện tổ chức hoạt độnghọc của học sinh [ 38; tr.30]

1.2.2 Khái niệm tích hợp

Tích hợp (tiếng Anh: Integration) có nguồn gốc từ tiếng Latinh, vớinghĩa xác lập lại cái chung, cái toàn thể, cái thống nhất trên cơ sở những bộphận riêng lẻ [ Theo từ điển tiếng Anh- Anh]

Integration (n)/ integrate (v) trong tiếng Anh có nghĩa là hợp lại thànhmột hệ thống thống nhất, sự bổ sung thành thể thống nhất, sự hợp nhất, sự hòahợp với môi trường, (tiếng Anh – Mỹ còn có nghĩa sự hòa hợp chủng tộc, sự

mở rộng cho mọi chủng tộc)

Trong tiếng Việt, tích hợp được ghép từ hai từ tích và hợp Tích: (danhtừ) là kết quả của phép nhân; (động từ): dồn góp từng ít cho thành số lượngđáng kể Hợp:(danh từ): tập hợp mọi phần tử của các tập hợp khác; (động từ):gộp chung; (tính từ): không mâu thuẫn, đúng với đòi hỏi Tích hợp: lắp ráp,kết nối các thành phần của một hệ thống theo quan điểm tạo nên một hệ thốngtoàn bộ [37; tr 981)

“Tích hợp giáo dục là quá trình học sinh dưới sự chỉ đạo của giáo viênthực hiện việc chuyển đổi liên tiếp các thông tin từ ngôn ngữ của một mônhọc sang ngôn ngữ môn học khác mà nhờ quá trình đó học sinh nắm vữngkiến thức, hình thành khái niệm, phát triển các phẩm chất cá nhân”.[8; tr.45]

“Tích hợp là sự kết hợp một cách hữu cơ, có hệ thống các kiến thức(khái niệm) thuộc các môn học khác nhau thành một nội dung thống nhất, dựatrên cơ sở các mối liên hệ về lí luận và thực tiễn được đề cập trong các mônhọc đó” [6; tr.7]

Như vậy, tích hợp có thể hiểu là sự kết hợp, sự hợp nhất, sự hòa nhậpcác bộ phận, các phần tử khác nhau thành một thể thống nhất thường được thểhiện ở các khía cạnh sau:

- Tích hợp nhiều kĩ năng trong một môn học

- Tích hợp kiến thức các môn học khác qua môn học đang dạy

- Tích hợp chương trình chính khoá và ngoại khoá

- Tích hợp kiến thức lí thuyết và thực tiễn

- Tích hợp những kiến thức, kĩ năng, thái độ cần được dạy trong tất cảcác môn học, bao gồm khả năng sử dụng ngôn ngữ, tình cảm với gia đình, quê

hương, đất nước, những hiểu biết cơ bản về môi trường, khoa học, năng lựcsuy nghĩ và năng lực tìm tòi, nghiên cứu…

1.2.3 Dạy học theo hướng tích hợp

Theo Từ điển Giáo dục học: Dạy học tích hợp là hành động liên kết cácđối tượng nghiên cứu, giảng dạy, học tập của cùng một lĩnh vực hoặc vài lĩnhvực khác nhau trong cùng một kế hoạch dạy học

Dạy học tích hợp là hoạt động dạy học đòi hỏi nhiều sự đầu tư của GVcho mỗi bài dạy, không chỉ về kiến thức, về PP mà còn cả về hoạt động tìmhiểu HS GV cần biết HS đã được trang bị những kiến thức gì trước khi họcmột bài cụ thể, HS cần được học cái gì trong bài học này, làm thế nào để HS

có thể hứng thú với kiến thức mới ấy, phương pháp GV đưa ra có phù hợp vớiđối tượng HS chưa

Về mặt nội dung, dạy học tích hợp cần bắt đầu từ việc dạy những kiếnthức cơ bản nhất và hữu dụng nhất Kiến thức dù ở thời đại nào cũng sẽ nhanhchóng trở nên lạc hậu nếu không được thường xuyên bổ sung cập nhật, trongkhi đó thời gian HS học trong nhà trường phổ thông lại có hạn cho nên nhàtrường không thể dạy HS theo lối “nhồi nhét” kiến thức Việc trang bị cho HSnhững kiến thức cơ bản và cùng với nó là PP học tập khoa học là rất cần thiết

để giúp HS có khả năng tự học, tự làm giàu thêm tri thức của bản thân

Về mặt PP, dạy học tích hợp dựa trên cơ sở vận dụng những gì HS đãbiết để hướng dẫn HS tiếp cận một kiến thức mới, tức là dạy HS cách chiếmlĩnh kiến thức Muốn khơi gợi được thái độ học tập chủ động của HS, GV cầntạo ra được những vấn đề có sự mâu thuẫn giữa cái đã biết và cái chưa biết,sau đó dẫn dắt HS tìm câu trả lời cho cái chưa biết Khi tham gia vào hoạtđộng học tập, HS cùng lúc phải thực hiện nhiều thao tác: quan sát, phân tích,nêu nhận xét…và nhiều kĩ năng như: cách ứng xử khi làm việc với tập thể,cách tranh luận, bày tỏ ý kiến, huy động kiến thức đã biết về môn học hoặc

những kiến thức có liên quan để giải quyết vấn đề Còn GV có vai trò làngười hướng dẫn, điều chỉnh, nhận xét để giúp HS nhận ra vấn đề (về kiếnthức, về cách thức làm việc, về thái độ cần có khi tham gia thảo luận…).

1.2.4 Tổ chức hoạt động dạy học theo hướng tích hợp

1.2.4.1 Dạy và học qua tổ chức các hoạt động học tập của học sinh.

Trong phương pháp dạy học tích cực, người học - đối tượng của hoạtđộng "dạy", đồng thời là chủ thể của hoạt động "học" - được cuốn hút vàocác hoạt động học tập do giáo viên tổ chức và chỉ đạo, thông qua đó tự khámphá những điều mình chưa rõ chứ không phải thụ động tiếp thu những tri thức

đã được giáo viên sắp đặt Được đặt vào những tình huống của đời sống thực

tế, người học trực tiếp quan sát, thảo luận, làm thí nghiệm, giải quyết vấn đềđặt ra theo cách suy nghĩ của mình, từ đó nắm được kiến thức kĩ năng mới,vừa nắm được phương pháp "làm ra" kiến thức, kĩ năng đó, không rập theonhững khuôn mẫu sẵn có, được bộc lộ và phát huy tiềm năng sáng tạo

Dạy theo cách này thì giáo viên không chỉ giản đơn truyền đạt tri thức

mà còn hướng dẫn hành động Chương trình dạy học phải giúp cho từng họcsinh biết hành động và tích cực tham gia các chương trình hành động củacộng đồng

1.2.4.2 Dạy và học chú trọng rèn luyện phương pháp tự học.

Phương pháp tích cực xem việc rèn luyện phương pháp học tập cho họcsinh không chỉ là một biện pháp nâng cao hiệu quả dạy học mà còn là mộtmục tiêu dạy học Trong xã hội hiện đại đang biến đổi nhanh - với sự bùng nổthông tin, khoa học, kĩ thuật, công nghệ phát triển như vũ bão - thì không thểnhồi nhét vào đầu óc học sinh khối lượng kiến thức ngày càng nhiều Phảiquan tâm dạy cho học sinh phương pháp học ngay từ bậc tiểu học và càng lênbậc học cao hơn càng phải được chú trọng

Trong các phương pháp học thì cốt lõi là phương pháp tự học Nếu rènluyện cho người học có được phương pháp, kĩ năng, thói quen, ý chí tự họcthì sẽ tạo cho họ lòng ham học, khơi dậy nội lực vốn có trong mỗi con người,kết quả học tập sẽ được nhân lên gấp bội Vì vậy, ngày nay người ta nhấnmạnh mạnh hoạt động học trong quá trình dạy học, nỗ lực tạo ra sự chuyểnbiến từ học tập thụ động sang tự học chủ động, đặt vấn đề phát triển tự họcngay trong trường phổ thông, không chỉ tự học ở nhà sau bài lên lớp mà tựhọc cả trong tiết học có sự hướng dẫn của giáo viên.

1.2.4.3 Tăng cường học tập cá thể, phối hợp với học tập hợp tác.

Trong một lớp học mà trình độ kiến thức, tư duy của học sinh khôngthể đồng đều tuyệt đối thì khi áp dụng phương pháp tích cực buộc phải chấpnhận sự phân hóa về cường độ, tiến độ hoàn thành nhiệm vụ học tập, nhất làkhi bài học được thiết kế thành một chuỗi công tác độc lập

Áp dụng phương pháp tích cực ở trình độ càng cao thì sự phân hóa nàycàng lớn Việc sử dụng các phương tiện công nghệ thông tin trong nhà trường

sẽ đáp ứng yêu cầu cá thể hóa hoạt động học tập theo nhu cầu và khả năngcủa mỗi học sinh

Tuy nhiên, trong học tập, không phải mọi tri thức, kĩ năng, thái độ đềuđược hình thành bằng những hoạt động độc lập cá nhân Lớp học là môitrường giao tiếp thầy – trò; trò - trò, tạo nên mối quan hệ hợp tác giữa các cánhân trên con đường chiếm lĩnh nội dung học tập Thông qua thảo luận, tranhluận trong tập thể, ý kiến mỗi cá nhân được bộc lộ, khẳng định hay bác bỏ,qua đó người học nâng mình lên một trình độ mới Bài học vận dụng đượcvốn hiểu biết và kinh nghiệm sống của người thầy giáo

Trong nhà trường, phương pháp học tập hợp tác được tổ chức ở cấpnhóm, tổ, lớp hoặc trường Được sử dụng phổ biến trong dạy học là hoạtđộng hợp tác trong nhóm nhỏ 4 đến 6 người Học tập hợp tác làm tăng hiệu

quả học tập, nhất là lúc phải giải quyết những vấn đề gay cấn, lúc xuất hiệnthực sự nhu cầu phối hợp giữa các cá nhân để hoàn thành nhiệm vụ chung.Trong hoạt động theo nhóm nhỏ sẽ không thể có hiện tượng ỷ lại; tính cáchnăng lực của mỗi thành viên được bộc lộ, uốn nắn, phát triển tình bạn, ýthức tổ chức, tinh thần tương trợ Mô hình hợp tác trong xã hội đưa vào đờisống học đường sẽ làm cho các thành viên quen dần với sự phân công hợptác trong lao động xã hội.

Trong nền kinh tế thị trường đã xuất hiện nhu cầu hợp tác xuyên quốcgia, liên quốc gia; năng lực hợp tác phải trở thành một mục tiêu giáo dục mànhà trường phải chuẩn bị cho học sinh

1.2.4.4 Kết hợp đánh giá của thầy với tự đánh giá của trò.

Trong dạy học, việc đánh giá học sinh không chỉ nhằm mục đích nhậnđịnh thực trạng và điều chỉnh hoạt động học của trò mà còn đồng thời tạo điềukiện nhận định thực trạng và điều chỉnh hoạt động dạy của thầy

Trước đây, giáo viên giữ độc quyền đánh giá học sinh Trong phươngpháp tích cực, giáo viên phải hướng dẫn học sinh phát triển kĩ năng tự đánhgiá để tự điều chỉnh cách học Liên quan với điều này, giáo viên cần tạo điềukiện thuận lợi để học sinh được tham gia đánh giá lẫn nhau Tự đánh giá đúng

và điều chỉnh hoạt động kịp thời là năng lực rất cần cho sự thành đạt trongcuộc sống mà nhà trường phải trang bị cho học sinh

Theo hướng phát triển các phương pháp tích cực để đào tạo những conngười năng động, sớm thích nghi với đời sống xã hội, thì việc kiểm tra, đánhgiá không thể dừng lại ở yêu cầu tái hiện các kiến thức, lặp lại các kĩ năng đãhọc mà phải khuyến khích trí thông minh, óc sáng tạo trong việc giải quyếtnhững tình huống thực tế

Với sự trợ giúp của các thiết bị kĩ thuật, kiểm tra đánh giá sẽ không còn

là một công việc nặng nhọc đối với giáo viên, mà lại cho nhiều thông tin kịpthời hơn để linh hoạt điều chỉnh hoạt động dạy, chỉ đạo hoạt động học

Từ dạy và học thụ động sang dạy và học tích cực, giáo viên không cònđóng vai trò đơn thuần là người truyền đạt kiến thức, giáo viên trở thànhngười thiết kế, tổ chức, hướng dẫn các hoạt động độc lập hoặc theo nhóm nhỏ

để học sinh tự lực chiếm lĩnh nội dung học tập, chủ động đạt các mục tiêukiến thức, kĩ năng, thái độ theo yêu cầu của chương trình Trên lớp, học sinhhoạt động là chính, giáo viên có vẻ nhàn nhã hơn nhưng trước đó, khi soạngiáo án, giáo viên đã phải đầu tư công sức, thời gian rất nhiều so với kiểu dạy

và học thụ động mới có thể thực hiện bài lên lớp với vai trò là người gợi mở,xúc tác, động viên, cố vấn, trọng tài trong các hoạt động tìm tòi hào hứng,tranh luận sôi nổi của học sinh Giáo viên phải có trình độ chuyên môn sâurộng, có trình độ sư phạm lành nghề mới có thể tổ chức, hướng dẫn các hoạtđộng của học sinh mà nhiều khi diễn biến ngoài tầm dự kiến của giáo viên

1.3 Hoạt động dạy học tại trường trung học cơ sở theo hướng tích hợp

1.3.1 Vị trí, nhiệm vụ và quyền hạn của trường trung học cơ sở

Điều 2 và Điều 3 Điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học phổthông và trường phổ thông có nhiều cấp học, Ban hành kèm theo Thông tư số:12/2011/TT-BGDĐT ngày 23/8/2011 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạoquy định:[5]

Điều 2 Vị trí của trường trung học trong hệ thống giáo dục quốc dânTrường trung học là cơ sở giáo dục phổ thông của hệ thống giáo dụcquốc dân Trường có tư cách pháp nhân, có tài khoản và con dấu riêng

Điều 3 Nhiệm vụ và quyền hạn của trường trung học

Trường trung học có những nhiệm vụ và quyền hạn sau đây:

1 Tổ chức giảng dạy, học tập và các hoạt động giáo dục khác theo mụctiêu, chương trình giáo dục phổ thông dành cho cấp THCS và cấp THPT do

Bộ trưởng Bộ GD&ĐT ban hành Công khai mục tiêu, nội dung các hoạtđộng giáo dục, nguồn lực và tài chính, kết quả đánh giá chất lượng giáo dục

2 Quản lý giáo viên, cán bộ, nhân viên theo quy định của pháp luật.

3 Tuyển sinh và tiếp nhận học sinh; vận động học sinh đến trường;quản lý học sinh theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo

4 Thực hiện kế hoạch phổ cập giáo dục trong phạm vi được phân công

5 Huy động, quản lý, sử dụng các nguồn lực cho hoạt động giáo dục.Phối hợp với gia đình học sinh, tổ chức và cá nhân trong hoạt động giáo dục

6 Quản lý, sử dụng và bảo quản cơ sở vật chất, trang thiết bị theo quyđịnh của Nhà nước

7 Tổ chức cho giáo viên, nhân viên, học sinh tham gia hoạt động xã hội

8 Thực hiện các hoạt động về kiểm định chất lượng giáo dục

9 Thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quy định của pháp luật

1.3.2 Xác định mục tiêu, nội dung, chương trình dạy học bám sát vào quan điểm tích hợp.

1.3.2.1 Mục tiêu của giáo dục trung học cơ sở

“Giáo dục THCS nhằm giúp HS củng cố và phát triển những kết quảcủa giáo dục tiểu học; có học vấn phổ thông ở trình độ cơ sở và những hiểubiết ban đầu về kỹ thuật và hướng nghiệp để tiếp tục học THPT trung cấp, họcnghề hoặc đi vào cuộc sống lao động” [21, tr.75]

Xác định đúng đắn mục tiêu giáo dục trong từng thời kỳ phát triển củađất nước có vai trò, ý nghĩa quan trọng trong việc hoàn thành các mục tiêu xãhội và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội Mục tiêu giáo dục như là một phầnđịnh hướng, chỉ đường cho các khuôn mẫu phát triển và làm nền tảng cho sựvận động của tình hình hiện tại đến tương lai

Để nền giáo dục Việt Nam phát triển ngày càng mạnh mẽ hơn thì việcphát huy nguồn lực con người là yếu tố cơ bản của sự phát triển nhanh và bềnvững Khi bước vào thời kỳ mới, Đảng và Nhà nước ta đã xác định: Mục tiêuchủ yếu là thực hiện giáo dục toàn diện; đức dục; trí dục; thể dục; mỹ dục ở

tất cả các bậc học Ngoài ra các mục tiêu cụ thể nhằm xác định nhằm thựchiện phổ cập giáo dục tiểu học trong cả nước năm 2000, phổ cập giáo dụcTHCS năm 2010, phổ cập bậc trung học năm 2020

Giáo dục THCS bảo đảm phần lớn thanh, thiếu niên trong độ tuổi phổcập giáo dục ở thành thị và vùng nông thôn có đủ kiến thức để học THPT,trung cấp chuyên nghiệp hoặc đào tạo nghề Từ đó, tạo điều kiện cho mọingười, ở mọi lứa tuổi được học tập thường xuyên, học tập suốt đời

Để xác định mục tiêu dạy học cho từng bài học, từng tiết dạy cụ thể,

GV cần bám sát vào mục tiêu chung và theo quan điểm đổi mới, trong đó cómục tiêu dạy học theo hướng tích hợp

1.3.2.2 Nội dung giáo dục trung học cơ sở.

Khoản 1, Điều 24 Luật Giáo dục quy định: Nội dung GD phổ thôngphải đảm bảo tính phổ thông, cơ bản, toàn diện, hướng nghiệp và hệ thống:

Gắn với thực tiễn cuộc sống, phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi của HS,đáp ứng mục tiêu giáo dục ở mỗi bậc học, cấp học

Nội dung giáo dục THCS phải củng cố, phát triển những nội dung đãhọc ở bậc tiểu học, đảm bảo cho HS có những kiến thức phổ thông cơ bản vềTiếng việt, Toán, Lịch sử dân tộc; kiến thức khác về khoa học xã hội, khoahọc tự nhiên, pháp luật, tin học, ngoại ngữ; có những hiểu biết tối thiểu về kỹthuật và hướng nghiệp

Trong giai đoạn mới của đất nước, việc đổi mới nội dung giáo dục chophù hợp là một việc rất cần thiết Đổi mới nội dung giáo dục nhằm loại bỏnhững nội dung không thiết thực, bổ sung những nội dung cần thiết theohướng đảm bảo kiến thức cơ bản cập nhật với tiến bộ của khoa học côngnghệ, tăng nội dung khoa học- công nghệ ứng dụng, tăng cường giáo dục kỹthuật tổng hợp và năng lực thực hành ở bậc phổ thông, tăng cường giáo dụccông dân, giáo dục tư tưởng đạo đức, lòng yêu nước, chủ nghĩa Mác- Lênin,

đưa việc giảng dạy tư tưởng Hồ Chí Minh vào nhà trường phù hợp với từnglứa tuổi trong mỗi bậc học, coi trọng hơn nữa các môn khoa học xã hội- nhânvăn, nhất là Tiếng Việt, lịch sử dân tộc, địa lý và văn hóa Việt Nam.

Như vậy, nội dung của đổi mới giáo dục THCS phải mang tính chấtphổ thông, cơ bản, toàn diện và hướng nghiệp, gắn với thực tiễn cuộc sống,phù hợp với sự phát triển về tâm sinh lý HS Do đó GV cần phải đưa vào mỗibài dạy các nội dung dạy tích hợp sao cho phù hợp

1.3.2.3 Chương trình giáo dục trung học cơ sở.

Điều 24 Điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông vàtrường phổ thông có nhiều cấp học, Ban hành kèm theo Thông tư số: 12/2011/TT-BGDĐT ngày 23/8/2011 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy địnhChương trình giáo dục:[5]

1 Trường trung học thực hiện chương trình giáo dục, kế hoạch dạy học

do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành; thực hiện kế hoạch thời giannăm học theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo phù hợp với điều kiện

cụ thể của địa phương

2 Căn cứ chương trình giáo dục và kế hoạch thời gian năm học, nhàtrường xây dựng kế hoạch và thời khoá biểu để điều hành hoạt động giáo dục,dạy học

4 Học sinh khuyết tật học hòa nhập được thực hiện kế hoạch dạy họclinh hoạt phù hợp với khả năng của từng cá nhân và Quy định về giáo dục hòanhập dành cho người khuyết tật

1.3.3 Xây dựng chương trình, kế hoạch và giáo án dạy học theo hướng tích hợp trong trường trung học cơ sở

1.3.3.1 Xây dựng phân phối chương trình, kế hoạch dạy học theo hướng tích hợp

- Trên cơ sở khung chương trình giáo dục cấp THCS do Bộ GD&ĐTban hành, nhà trường chỉ đạo các tổ chuyên môn tổ chức cho giáo viên thảo

luận về các nội dung tích hợp ở từng bộ môn, trong từng bài cần phải dạy theohướng tích hợp và các nội dung dạy tích hợp cần được đưa vào mỗi bài học;đồng thời hướng dẫn giáo viên xây dựng phân phối chương trình, kế hoạchdạy học theo hướng tích hợp sao cho phù hợp với điều kiện thực tiễn Tổchuyên môn góp ý, chỉnh sửa và thống nhất nội dung phân phối chương trình,

kế hoạch dạy học của từng môn, khối lớp trong năm học trình Hiệu trưởngphê duyệt để triển khai thực hiện

- Xây dựng các nội dung tích hợp của mỗi bài dạy, mỗi chủ đề dạy họccủa từng môn dạy sao cho phù hợp thực tiễn và đảm bảo yêu cầu đề ra Cầnđưa các nội dung dạy học tích hợp về học tập và làm theo tấm gương đạo đức

Hồ Chí Minh, giáo dục pháp luật, giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống, giáodục trật tự an toàn giao thông, bảo vệ môi trường, giáo dục di sản, phòngchống tham nhũng,… vào trong các bài dạy

1.3.3.2 Soạn giáo án giảng dạy theo hướng tích hợp ở trường THCS

- Trước hết, tổ chuyên môn hướng dẫn giáo viên cách soạn giáo án theohướng tích hợp, cách thiết kế và đưa các nội dung dạy tích hợp vào trong giáo

án sao cho phù hợp với từng bài học

- Giáo viên đưa các nội dung cần dạy tích hợp của từng bài dạy đã đượcxây dựng trong phân phối chương trình, kế hoạch dạy học vào soạn trong giáo

đã đề ra

- Tổ chuyên môn, BGH tiến hành kiểm tra việc thực hiện kế hoạch dạyhọc tích hợp của GV để tránh việc thực hiện mang tính hình thức Có thểkiểm tra định kỳ, kiểm tra đột xuất, kiểm tra thông qua kết quả học tập củahọc sinh.

1.3.5 Các điều kiện cần và đủ cho việc tổ chức hoạt động dạy học theo hướng tích hợp

Cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ cho giảng dạy là điều kiện rất quantrọng để nâng cao chất lượng dạy học CSVC, kỹ thuật đồng bộ, hiện đại vàphù hợp với hình thức tổ chức và phương pháp giảng dạy sẽ tạo điều kiệnthuận lợi cho giáo viên đổi mới phương pháp giảng dạy, tổ chức tốt các hoạtđộng chuyển giao nhiệm vụ học tập, tạo cho người học sự hứng thú trong họctập, góp phần tích cực nâng cao chất lượng đào tạo Vì vậy, quản lý cơ sở vậtchất kỹ thuật phục vụ cho dạy học là nhiệm vụ quan trọng, không thể thiếuđược trong hoạt động quản lý dạy học và quản lý nhà trường Đối với trườngTHCS, quản lý cơ sở vật chất cho giảng dạy môn học, bao gồm:

+ Quản lý CSVC, thiết bị dạy học các môn học

+ Quản lý việc khai thác và nâng cao hiệu quả sử dụng CSVC, TBDHcủa GV

+ Quản lý nguồn kinh phí chi cho mua sắm, sửa chữa CSVC, TBDH vàcác điều kiện phục vụ hoạt động dạy học

1.3.6 Nội dung tổ chức hoạt động dạy học tại trường trung học cơ sở

Ái Mộ theo hướng dạy học tích hợp

1.3.6.1 Hoạt động giảng dạy của giáo viên

Hiệu trưởng trường THCS có trách nhiệm phân công nhiệm vụ giảngdạy và kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ đối với giáo viên trong trường, nắmbắt được trình độ, năng lực của giáo viên, đồng thời việc phân công nhiệm vụcho giáo viên phải phù hợp với chuyên môn, chức vụ quản lí, tạo điều kiện đểgiáo viên hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình

- Phân công giảng dạy cho giáo viên thực chất là công tác tổ chức vàcông tác cán bộ, Ban giám hiệu cần thấu đáo ưu điểm, khuyết điểm, năng lực,hoàn cảnh của từng giáo viên để phân công đúng năng lực sở trưởng của từngngười, tạo niềm tin cho chính bản thân mỗi giáo viên trong nghề nghiệp Từ

đó giáo viên sẽ tự khẳng định mình bằng cách cố gắng hoàn thành nhiệm vụ.Trong thời đại công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước thì đội ngũ giáo viênphải không ngừng nâng cao năng lực giảng dạy để từng bước cải tiến phươngpháp phù hợp với thời đại Trong tình hình đội ngũ giáo viên hiện nay, chấtlượng về chuyên môn, nghiệp vụ không đồng đều vì vậy Ban giám hiệu cầnphải cân nhắc kỹ càng khi phân công giảng dạy cho từng giáo viên

- Phân công giảng dạy là một việc làm hết sức quan trọng bởi nó thuhút sự chú ý của giáo viên Vì vậy khi Ban giám hiệu phân công sử dụng đúngngười, đúng việc sẽ mang lại kết quả khả quan, ngược lại sẽ nảy sinh nhiềuvấn đề phức tạp về mặt tư tưởng tình cảm từ đó ảnh hưởng không tốt đến cácmặt hoạt động của nhà trường

1.3.6.2 Hoạt động tổ chức kế hoạch bài dạy của giáo viên

- GV tìm hiểu học sinh lớp mình giảng dạy về kết quả học tập, giáodục, thái độ và phong trào học tập, tu dưỡng của lớp, đặc điểm tâm lý chungcủa lớp và của những học sinh cá biệt, phong cách sư phạm của người giáoviên đã và đang giảng dạy ở lớp đó Trên cơ sở đó mà đề ra những yêu cầuhợp lý đối với họ

- GV nghiên cứu kỹ chương trình, nội dung tài liệu học tập, trên cơ sở

đó để thu thập, lựa chọn tài liệu cho từng tiết học, phương pháp, phương tiệndạy học và những hình thức dạy học thích hợp

- GV tìm hiểu những phương tiện dạy học có ở trường để tiến hành tạonên những phương tiện mới; những tài liệu, sách báo trong tủ sách nhà trường

để có kế hoạch cùng với học sinh xây dựng nên tủ sách của lớp Qua đó mà cónhững dự định đổi mới phương pháp dạy học

- Với những tài liệu hướng dẫn của các cơ quan quản lý giáo dục và vớisự nghiên cứu, tìm hiểu nêu trên mà mỗi giáo viên, tập thể nhóm giáo viênxây dựng kế hoạch dạy học theo từng chương mục cả năm học hay từng học

+ Phân tích về mặt logic: Là việc xác định trình tự, cách trình bàynhững khái niệm, phải xác định mặt mâu thuẫn của thông tin, ví dụ như sựkiện không tương ứng với quy luật, khái niệm đã biết

+ Phân tích về mặt tâm lý: Bao gồm việc xác định tính vấn đề của tàiliệu học tập, có thể tạo nên tình huống có vấn đề và chúng có thể tác động đếnmặt cảm xúc của học sinh

- Về việc soạn giáo án: Giáo viên cần dựa trên kế hoạch dạy học theochương mục, nội dung sách giáo khoa, trình độ tri thức của học sinh và nhữngđiều kiện tiến hành bài dạy cụ thể mà xây dựng kế hoạch tiến hành từng kếhoạch cụ thể

1.3.6.3 Hoạt động giờ dạy của giáo viên

Thiết kế, tổ chức, hướng dẫn HS thực hiện các hoạt động học tập vớicác hình thức đa dạng, phong phú, có sức hấp dẫn phù hợp với đặc trưng củabài học, với đặc điểm và trình độ của HS với điều kiện cụ thể của lớp, củatrường và địa phương

Động viên, khuyến khích, tạo cơ hội và điều kiện cho HS được thamgia một cách tích cực, chủ động, sáng tạo vào quá trình khám phá và lĩnh hộikiến thức; chú ý khai thác vốn kiến thức, kinh nghiệm, kỹ năng đã có của HS;tạo niềm vui, hứng khởi nhu cầu hành động, và thái độ tự tin trong học tậpcho HS; giúp các em phát triển tối đa năng lực, tiềm năng.

Thiết kế và hướng dẫn HS thực hiện các dạng câu hỏi, bài tập phát triển

tư duy và rèn luyện kỹ năng; hướng dẫn sử dụng các thiết bị, đồ dùng dạyhọc; tổ chức có hiệu quả các giờ thực hành; hướng dẫn HS có thói quen vậndụng kiến thức đã học vào giải quyết các vấn đề trong thực tiễn

Sử dụng các PP và hình thức tổ chức dạy học một cách hợp lý, hiệuquả, linh hoạt phù hợp với đặc trưng của các cấp, môn học, nội dung tính chấtcủa bài học; đặc điểm và trình độ HS; tính chất của bài học; đặc điểm và trình

độ học sinh; thời lượng dạy học và các điều kiện dạy học cụ thể của trường,địa phương

1.3.6.4 Hoạt động đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích hợp

Muốn đổi mới cách học, phải đổi mới cách dạy Cách dạy quyết địnhcách học, tuy nhiên thói quen học tập thụ động của HS cũng ảnh hưởng đếncách dạy của thầy Mặt khác, cũng có trường hợp HS mong muốn được họctheo TC nhưng GV chưa đáp ứng được Do vậy, GV cần được bồi dưỡng,phải kiên trì cách dạy theo PPDH tích cực, tổ chức các hoạt động nhận thức từđơn giản đến phức tạp, từ thấp đến cao, hình thành thói quen cho HS Trongđổi mới PPDH phải có sự hợp tác của thầy và trò, sự phối hợp hoạt động dạyvới hoạt động học thì mới có hiệu quả PPDH tích cực hàm chứa cả PP dạy

và PP học

1.3.6.5 Hoạt động sinh hoạt tổ chuyên môn của giáo viên

- Sinh hoạt tổ chuyên môn là một hoạt động chuyên môn không thểthiếu trong hoạt động của nhà trường; là dịp để trao đổi chuyên môn góp phần

nâng cao chất lượng dạy học Thông qua sinh hoạt tổ chuyên môn sẽ xuấthiện nhiều ý tưởng Do vậy, tổ trưởng cần tạo điều kiện để giáo viên nói lên ýtưởng, kinh nghiệm của mình Nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn cần đadạng, phong phú, có thay đổi và phải có chuẩn bị trước về nội dung và cáchthức tổ chức thực hiện.

- Việc sinh hoạt tổ chuyên môn thực hiện theo định kì quy định trongĐiều lệ trường THCS, THPT (2 tuần/lần - Thời gian do hiệu trưởng quy định

và tùy yêu cầu về tính chất, nội dung công việc)

- Nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn thực hiện theo nhiệm vụ quyđịnh (tránh việc sinh hoạt chỉ để giải quyết sự vụ, sự việc và/hoặc mangtính hành chính);

+ Có kế hoạch tổ chức cho GV học tập, nắm vững các mục tiêu, nộidung chương trình, SGK, quy chế chuyên môn, các nguyên tắc về dạy họctích hợp

+ Tổ CM sinh hoạt theo đúng quy định của Điều lệ trường THCS + Xây dựng kế hoạch thực hiện những mục tiêu chuyên môn mà nhàtrường đã giao cho tổ

+ Đổi mới chất lượng sinh hoạt của tổ, nhóm chuyên môn như: tổ chứccác hoạt động thảo luận nhóm, thảo luận nhóm, tổ GV về nội dung, phươngpháp, hình thức tổ chức dạy học tích hợp đối với từng môn học, từng chương,từng bài học

1.3.6.6 Hoạt động bồi dưỡng giáo viên

Bao gồm các nội dung:

- Bồi dưỡng nâng cao phẩm chất đạo đức, tư tưởng chính trị (yêu nước,yêu chủ nghĩa xã hội, chấp hành luật pháp nhà nước, quy định của ngành,thực hiện nhiệm vụ chức năng của người GVTH; yêu nghề, thương yêu tôntrọng và đối xử công bằng với học sinh; có tinh thần trách nhiệm trong công

tác, có ý thức tổ chức kỷ luật, có đạo đức, lối sống lành mạnh, có tinh thầnhợp tác; có tinh thần tự học, phấn đấu nâng cao trình độ chính trị, chuyên mônnghiệp vụ.

- Bồi dưỡng để cập nhật và nâng cao kiến thức (có kiến thức khoa học

cơ bản để dạy các môn học trong chương trình tiểu học; có kiến thức cơ bản

về Tâm lý học sư phạm và trẻ em, Giáo dục học và phương pháp dạy học các

bộ môn ở tiểu học; có hiểu biết về những chủ trương, chính sách lớn củaĐảng, Nhà nước đối với kinh tế, văn hoá, xã hội và giáo dục, có kiến thức phổthông về những vấn đề xã hội như: môi trường, dân số, an ninh quốc phòng,

an toàn giao thông, quyền trẻ em, y tế học đường, phòng chống ma tuý và các

tệ nạn xã hội; có hiểu biết về tình hình chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội củađịa phương nơi trường đóng

+ Bồi dưỡng về kỹ năng sư phạm (kỹ năng giáo dục, dạy học, tổ chức)

Cụ thể: biết lập kế hoạch bài học, tổ chức hoạt động dạy học theo hướng đổimới phương pháp dạy học nhằm đảm bảo thực hiện các mục tiêu của bài học;biết làm công tác chủ nhiệm lớp và tổ chức các hoạt động giáo dục như sinhhoạt tập thể, hoạt động ngoài giờ lên lớp, hoạt động của Đội Thiếu niên vàSao Nhi đồng; biết giao tiếp, ứng xử với học sinh, cha mẹ học sinh, đồngnghiệp và cộng đồng, … biết lập hồ sơ, lưu giữ và sử dụng hồ sơ vào việcgiảng dạy và giáo dục học sinh

1.3.6.7 Tổ chức hoạt động kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh

Đánh giá kết quả thành tích học tập của học sinh là khâu không thểthiếu trong quá trình dạy học Đánh giá có quan hệ hữu cơ với quá trình dạyhọc Đánh giá là động lực thúc đẩy tích cực hoạt động dạy học và là công cụ

đo trình độ người học Qua đánh giá giúp cho các nhà quản lí điều chỉnh, cảitiến nội dung chương trình, kế hoạch dạy học đồng thời giúp giáo viên luôn

đổi mới nội dung, phương pháp dạy học Những yêu cầu cơ bản của việc đánhgiá kết quả học tập của học sinh gồm:

- Đảm bảo việc đánh giá là đánh giá kết quả đạt được mục tiêu giáodục Đây là yêu cầu cơ bản nhất và quan trọng nhất của đánh giá kết quả họctập của học sinh và đó chính là độ giá trị của đánh giá Không đạt yêu cầu nàythì coi như cả quá trình đánh giá là không đạt

- Đảm bảo tính khách quan Yêu cầu đảm bảo tính khách quan củađánh giá kết quả học tập của học sinh vừa đòi hỏi kết quả đánh giá, phải phảnánh đúng kết quả lĩnh hội kiến thức và kỹ năng của học sinh vừa đòi hỏi kếtquả đánh giá không phụ thuộc vào ý muốn chủ quan của những người đánhgiá Thực hiện được yêu cầu này không những nhằm thu được những thôngtin phản hồi chính xác mà còn đảm bảo được sự công bằng trong đánh giá,vốn là một trong những yêu cầu có ý nghĩa giáo dục và xã hội to lớn

- Đảm bảo tính công khai Đảm bảo tính công khai trong đánh giá kếtquả học tập của học sinh từ khâu chuẩn bị tiến hành đến khâu công bố kết quảkhông những có ý nghĩa giáo dục mà còn có ý nghĩa xã hội, thể hiện tính dânchủ cũng như góp phần hạn chế tiêu cực trong giáo dục

1.3.6.8 Tổ chức hoạt động sử dụng thiết bị dạy học

Cùng với cơ sở vật chất trường, lớp học thì TBDH đầy đủ là một trongnhững điều kiện quyết định thành công của việc đổi mới phương pháp dạyhọc Nhất là việc sử dụng TBDH sẽ tránh được tình trạng truyền thụ kiến thứcmột chiều; tạo động lực khuyến khích tư duy sáng tạo của đội ngũ giáo viên

và học sinh, bồi dưỡng năng lực tự học, phát triển năng lực thực hành Cóđược các TBDH thích hợp, người giáo viên sẽ phát huy hết năng lực sáng tạocủa mình trong công tác giảng dạy, làm cho hoạt động nhận thức của học sinhtrở nên nhẹ nhàng và hấp dẫn hơn, tạo ra cho học sinh những tình cảm tốt đẹpvới môn học

1.4 Tổ chức hoạt động dạy học tại trường trung học cơ sở theo hướng tích hợp

1.4.1 Tổ chức chương trình dạy học

Thực hiện chương trình dạy học là thực hiện kế hoạch theo mục tiêu,chương trình, nội dung được quy định tại điều 27 Luật Giáo dục năm 2005.Chương trình dạy học là văn bản pháp luật của Nhà nước do Bộ GD&ĐT banhành, quy định nội dung, phương pháp, hình thức dạy học các môn, thời giandạy học từng môn nhằm thực hiện yêu cầu, mục tiêu cấp học; Là căn cứ pháp

lý tiến hành chỉ đạo hoạt động dạy học của nhà trường Đây cũng là căn cứpháp lý để hiệu trưởng quản lý giáo viên theo yêu cầu của Bộ GD&ĐT

Chương trình quy định nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức dạyhọc các môn, thời gian dạy học từng môn học thực hiện mục tiêu cấp học

Chương trình dạy học là căn cứ pháp lý để nhà trường và giáo viên tiếnhành công tác giảng dạy thống nhất trong cả nước, học sinh tiến hành học tậptheo yêu cầu chung Giáo viên cần nghiên cứu nắm vững chương trình môn học

mà mình phụ trách Đồng thời cũng tìm hiểu, nghiên cứu chương trình các môn

có liên quan để có thể thiết lập kế hoạch dạy học theo hướng tích hợp

1.4.2 Tổ chức phân công giảng dạy cho giáo viên

- Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ theo tuần tháng, học kì và

cả năm học nhằm thực hiện chương trình, kế hoạch dạy học và các hoạt độngkhác theo kế hoạch giáo dục, phân phối chương trình môn học của Bộ Giáodục và Đào tạo và kế hoạch năm học của nhà trường;

- Xây dựng kế hoạch cụ thể dạy chuyên đề, tự chọn, ôn thi tốt nghiệp,dạy bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu kém;

- Xây dựng kế hoạch cụ thể về sử dụng đồ dùng dạy học, thiết bị dạyhọc đúng, đủ theo các tiết trong phân phối chương trình;

- Hướng dẫn xây dựng và quản lý việc thực hiện kế hoạch cá nhân,soạn giảng của tổ viên (kế hoạch cá nhân dạy chuyên đề, tự chọn, ôn thi tốtnghiệp, dạy bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu kém; sử dụng đồdùng dạy học, thiết bị dạy học đúng, đủ theo các tiết trong phân phối chươngtrình; soạn giáo án theo phân phối chương trình, chuẩn kiến thức, kĩ năng vàsách giáo khoa, thảo luận các bài soạn khó; viết sáng kiến kinh nghiệm vềnâng cao chất lượng dạy học, đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm trađánh giá, phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu kém );

- Tổ chức, kiểm tra việc thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên(thực hiện hồ sơ chuyên môn; soạn giảng theo kế hoạch dạy học và phân phốichương trình, chuẩn kiến thức kĩ năng; ra đề kiểm tra, thực hiện việc chođiểm theo quy định; kế hoạch dự giờ của các thành viên trong tổ );

- Dự giờ giáo viên theo quy định (4 tiết/giáo viên/năm học);

- Các hoạt động khác (đánh giá, xếp loại giáo viên; đề xuất khenthưởng, kỷ luật giáo viên

1.4.3 Tổ chức ý việc chuẩn bị kế hoạch bài dạy của giáo viên

Tổ chức thực hiện kế hoạch dạy học theo hướng tích hợp cần phải đảmbảo các yêu cầu chủ yếu sau đây:

- Đảm bảo nội dung kiến thức quy định của chương trình từng môn học,không giảm nhẹ, không nâng cao, mở rộng hơn so với yêu cầu chương trình

- Coi trọng tất cả các môn học, bảo đảm phân phối chương trình: số tiếthọc, số bài học và trình tự thực hiện với những quy định về ôn tập, kiểm tra,

Để làm tốt vấn đề này hiệu trưởng cần:

- Hiểu nguyên tắc, cấu trúc chương trình của từng môn học, các nộidung cần dạy tích hợp phù hợp với phạm vi kiến thức chung

- Nắm vững phương pháp và hình thức tổ chức dạy học theo hướng tíchhợp và đặc trưng của bộ môn, từ đó có kế hoạch chuẩn bị những phương tiệndạy học phù hợp