NÂNG CAO NĂNG LỰC TỔ CHỨC THỰC TIỄN CHO ĐỘI NGŨ CÁN BỘ LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ TRẠI GIAM KHU VỰC TÂY NAM BỘ HIỆN NAY

NÂNG CAO NĂNG LỰC TỔ CHỨC THỰC TIỄN CHO ĐỘI NGŨ CÁN BỘ LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ TRẠI GIAM KHU VỰC TÂY NAM BỘ HIỆN NAY Công tác công an trong thời kỳ đổi mới, hội nhập quốc tế sâu rộng đã và đang đặt ra cho toàn lực lượng những thời cơ và thử thách mới. Qua hơn 70 năm chiến đấu và trưởng thành, lực lượng công an nhân dân dù trong hoàn cảnh nào cũng quyết tâm, phấn đấu vượt qua mọi khó khăn gian khổ, không ngại hy sinh để giữ vững nền an ninh, trật tự của nước nhà. Đối với lực lượng Cảnh sát thi hành án hình sự và Hỗ trợ tư pháp, những năm qua luôn nêu cao bản lĩnh, phát huy truyền thống hào hùng của các thế hệ đi trước, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao, góp phần tích cực vào nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Để thực hiện được nhiệm vụ trên, đòi hỏi cán bộ lãnh đạo, quản lý ở các trại giam phải không ngừng nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn, không ngừng đổi mới toàn diện các mặt công tác lãnh đạo, quản lý; tổng kết thực tiễn, đúc kết kinh nghiệm, nghiên cứu khoa học và nghiên cứu lý luận. Công tác trại giam luôn đòi hỏi người lãnh đạo, quản lý không ngừng hoàn thiện bản thân về năng lực, trình độ, phẩm chất trong đó quan trọng nhất là năng lực tổ chức thực tiễn của mình. Năng lực tổ chức thực tiễn giúp người lãnh đạo, quản lý trại giam cụ thể hóa những chủ trương, đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, các Nghị quyết, Chỉ thị của ngành công an mang lý luận vào thực tiễn công tác trại giam, qua cách hoạt động hằng ngày của đơn vị, từ công tác quản lý, giam giữ, giáo dục cải tạo phạm nhân và thực hiện chế độ chính sách đối với họ; đến việc thực hiện các hoạt động về tổ chức cán bộ, xây dựng lực lượng.

NÂNG CAO NĂNG LỰC TỔ CHỨC THỰC TIỄN CHO ĐỘI NGŨ CÁN BỘ LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ TRẠI GIAM KHU VỰC TÂY NAM BỘ HIỆN NAY

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 7

1 Tính cấp thiết của đề tài 7

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài 9

3 Mục đích nghiên cứu 15

4 Khách thể và đối tượng 15

5 Giả thuyết khoa học 15

6 Nhiệm vụ nghiên cứu 16

7 Giới hạn phạm vi nghiên cứu 16

8 Phương pháp nghiên cứu 16

9 Những luận điểm cơ bản và đóng góp mới của luận văn 17

10 Kết cấu của luận văn 17

Chương 1 NĂNG LỰC TỔ CHỨC THỰC TIỄN VÀ VAI TRÒ CỦA NÓ ĐỐI VỚI ĐỘI NGŨ CÁN BỘ LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ TRẠI GIAM KHU VỰC TÂY NAM BỘ HIỆN NAY 19

1.1 Một số khái niệm cơ bản 19

1.1.1 Năng lực và năng lực tổ chức thực tiễn 19

1.1.2 Cán bộ lãnh đạo, quản lý trại giam 28

1.2 Nội dung nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý trại giam 33

1.2.1 Nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng, quy hoạch cán bộ lãnh đạo, quản lý 33

1.2.2 Phát huy nhân tố chủ quan của người lãnh đạo, quản lý trong nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn 38

1.2.3 Hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật về quản lý trại giam, tạo môi trường thuận lợi để người quản lý phát huy và nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn 44

1.3 Đặc điểm và những yếu tố ảnh hưởng đến năng lực tổ chức thực tiễn của cán bộ lãnh đạo, quản lý trại giam ở Tây Nam Bộ hiện nay 47

1.3.1 Đặc điểm của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý trại giam ở Tây Nam Bộ hiện nay 47

1.3.2 Những yếu tố ảnh hưởng đến việc nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn của cán bộ lãnh đạo, quản lý trại giam ở Tây Nam Bộ hiện nay 53

1.4 Vai trò của việc nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý trại giam ở Tây Nam Bộ hiện nay 57

1.4.1 Nâng cao chất lượng công việc giúp cho cán bộ lãnh đạo quản lý hoàn thành tốt nhiệm vụ 58 1.4.2 Năng lực tổ chức thực tiễn giúp khắc phục sai lầm trong công việc của cán

bộ lãnh đạo quản lý 59 1.4.3 Năng lực tổ chức thực tiễn giúp người lãnh đạo chỉ huy khai thác được sức mạnh tổng hợp của trại giam 60 1.4.4 Năng lực tổ chức thực tiễn giúp người lãnh đạo, quản lý trại giam có điều kiện gắn lý luận với thực tiễn 61

Tiểu kết chương 1 61 Chương 2 NÂNG CAO NĂNG LỰC TỔ CHỨC THỰC TIỄN CHO ĐỘI NGŨ CÁN BỘ LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ TRẠI GIAM KHU VỰC TÂY NAM BỘ - THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP 63 2.1 Thực trạng nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý ở trại giam khu vực Tây Nam Bộ hiện nay 63

2.1.1 Những thành tựu trong việc nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý trại giam ở khu vực Tây Nam Bộ hiện nay 63 2.1.2 Những hạn chế trong việc nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn cho đội ngũ cán

bộ lãnh đạo, quản lý trại giam ở khu vực Tây Nam Bộ hiện nay 72 2.1.3 Nguyên nhân những thành tựu và hạn chế trong công tác nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn cho cán bộ quản lý trại giam ở Tây Nam Bộ 77

2.2 Những giải pháp chủ yếu nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý trại giam ở Tây Nam Bộ hiện nay 82

2.2.1 Tạo điều kiện thuận lợi về cơ sở vật chất cho công tác lãnh đạo, quản lý của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý trại giam 82 2.2.2 Đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý trại giam phải không ngừng học tập, rèn luyện, tu dưỡng bản thân, hoàn thiện chuyên môn nghiệp vụ 84

2.2.3 Tăng cường phối hợp giữa các bộ phận trong trại giam, giữa các trại giam trong khu vực Tây Nam Bộ với nhau và với các tổ chức chính trị, đoàn thể, chính

quyền địa phương 91

2.2.4 Làm tốt công tác tạo nguồn cán bộ lãnh đạo, bổ nhiệm, điều động, luân chuyển cán bộ lãnh đạo, quản lý trại giam 99

Tiểu kết chương 2 101

KẾT LUẬN 103

PHỤ LỤC 107

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 109

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Năm 2010, Luật thi hành án hình sự được Quốc hội thông qua và cóhiệu từ ngày 01/7/2011, công tác thi hành án phạt tù tại các trại giam thuộcTổng cục Cảnh sát thi hành án hình sự và Hỗ trợ tư pháp (Tổng cục VIII)thuộc Bộ Công an không ngừng được hoàn thiện, góp phần quan trọng trong

sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội, bảo vệ cuộcsống bình yên và hạnh phúc của nhân dân Lực lượng Cảnh sát thi hành ánhình sự và Hỗ trợ tư pháp được rèn luyện trong thực tiễn chiến đầu đầy cam

go, hy sinh, gian khổ để ngày càng trưởng thành, lớn mạnh và hoàn thiện vềmọi mặt; lập nhiều chiến công, được Đảng, Nhà nước và nhân dân ghi nhận,đánh giá cao Tiếp tục phát huy truyền thống nhân ái của dân tộc, bản chất tốtđẹp của chủ nghĩa xã hội; cùng với phẩm chất và tư cách người công an cáchmạng, lòng bao dung, thương người, các thế hệ cán bộ, chiến sỹ lực lượngCảnh sát thi hành án hình sự và Hỗ trợ tư pháp đã không ngừng vượt qua thửthách; tạo môi trường giáo dục lành mạnh, tiến bộ; phối hợp với chính quyềncác cấp, các đoàn thể, tổ chức xã hội để giáo dục, cảm hóa người lầm lỗihoàn lương

Giáo dục phạm nhân trở thành người có ích cho xã hội và giúp họ tái hòanhập cộng đồng là mục đích cuối cùng của công tác thi hành án hình sự Đểđạt được mục đích này, nhiều năm qua, được sự quan tâm, chỉ đạo của Đảng

ủy Công an Trung ương và lãnh đạo Bộ, lãnh đạo Tổng cục VIII đã chỉ đạo tổchức thực hiện các nội dung, hình thức giáo dục cải tạo phạm nhân một cáchsáng tạo, trên cơ sở các quy định của Luật thi hành án hình sự và các văn bảnhướng dẫn thi hành Cùng với thực hiện việc giáo dục, nhiệm vụ trước hết là

phải làm cho phạm nhân nhận thấy tính nghiêm minh của pháp luật để họ sửachữa lỗi lầm; nhưng với bản tính ưu việt, nhân đạo của chế độ xã hội chủnghĩa, ngoài việc trừng trị còn giáo dục họ trở thành người lương thiện Nhưvậy trong công tác giáo dục, cải tạo phạm nhân ở trại giam thì việc giáo dụcphạm nhân trở thành người có ích cho xã hội là yêu cầu xuyên suốt đó cũng làmục đích cuối cùng, vừa là mục tiêu, vừa là nhiệm vụ chủ yếu trong hoạt độngcủa trại giam; và nhân tố quyết định sự thành công trong công tác giáo dụcphạm nhân không ai khác đó chính là người cán bộ trại giam.

Bên cạnh đó, là người chiến sỹ Cảnh sát thi hành án hình sự, phải luônnhận thức đúng về tầm quan trọng của công việc đang thực hiện, phải có tâmhuyết với nghề; vẫn còn một bộ phận cán bộ chiến sỹ chưa nhận thức hết vaitrò, trách nhiệm của bản thân trong thực hiện nhiệm vụ; chưa phát huy tinhthần tự giác, tính năng động, sáng tạo trong công tác Việc học tập, rèn luyệnnâng cao năng lực công tác, trình độ lý luận, đạo đức cách mạng còn diễn rachưa đồng đều Công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ chiến sĩ đôilúc còn chưa thực sự làm cho họ hiểu sâu sắc chủ nghĩa Mác - Lênin, tưtưởng Hồ Chí Minh; chủ trương, quan điểm của Đảng, chính sách pháp luậtcủa Nhà nước, những quy định của ngành công an Khả năng tổ chức, giảiquyết các mâu thuẫn, việc xử lý các tình huống của một số không ít cán bộlãnh đạo, chỉ huy chưa hiệu quả, hoạt động của các bộ phận còn tách biệt,đơn lẻ, chưa có sự phối hợp, thống nhất, việc chỉ đạo đôi khi còn chồng chéo.Hiện tượng nói chưa đi đôi với làm, hoặc yếu về nội dung hay phương pháp,tác phong công tác vẫn còn ở một số cán bộ lãnh đạo, quản lý Việc tổ chứcthực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, các nghị quyết,chỉ thị, quy định về xây dựng, chỉnh đốn Đảng ở một số nơi chưa đến nơi đếnchốn; kỷ cương, kỷ luật không nghiêm, nói không đi đôi với làm, hoặc làmchiếu lệ

Công tác giáo dục phạm nhân chưa phát huy hết được hiệu quả của nó,vẫn còn tình trạng phạm nhân chưa an tâm tư tưởng trong quá trình chấphành bản án phạt tù, vi phạm nội quy trại giam, có hành vi chống đối lại cáctác động giáo dục, quản lý từ cán bộ Mặt khác, hoạt động giáo dục phạmnhân còn bộc lộ nhiều hạn chế, còn nặng về lý luận, thiếu các hoạt động thựctiễn, nội dung giáo dục còn nghèo nàn chưa có chiều sâu, chưa mang tính kịpthời trong việc cập nhật thông tin; việc giáo dục còn mang tính hình thức,mệnh lệnh cưỡng chế, nhẹ về cảm hóa, cán bộ làm công tác giáo dục chưathực sự là tấm gương để phạm nhân học tập, làm theo

Từ những hạn chế trên đây, việc xây dựng lực lượng cảnh sát thi hành

án hình sự và hỗ trợ tư pháp chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầucách mạng trong tình hình mới đã và đang đòi hỏi sự cần thiết nâng cao nănglực thực tiễn của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, chỉ huy

Vì những lý do trên, tôi chọn đề tài “Nâng cao năng lực tổ chức thực

tiễn cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý trại giam khu vực Tây Nam Bộ hiện nay” làm luận văn tốt nghiệp

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Để đáp ứng nhu cầu nâng cao trình độ tư duy, năng lực tổ chức và chỉ đạothực tiễn cho đội ngũ cán bộ, những năm gần đây, ở nước ta đã có những côngtrình nghiên cứu về đội ngũ cán bộ, nghiên cứu về năng lực, năng lực tổ chứcthực tiễn, các tác giả đã tiếp cận từ nhiều góc độ và khía cạnh khác nhau:

Thứ nhất, nhóm công trình nghiên cứu về năng lực tổ chức thực tiễn tại các địa phương.

Trần Thành - Viện nghiên cứu Triết học, học viện Chính trị quốc gia Hồ

Chí Minh đã chủ biên cuốn “Bản lĩnh chính trị với năng lực của cán bộ lãnh

đạo, quản lý trong hệ thống chính trị ở nước ta hiện nay” (Nxb Chính trị

quốc gia, Hà Nội, 1995) Trong công trình này, các tác giả quan niệm năng

lực của người lãnh đạo, quản lý là năng lực tổ chức; đó là việc thể hiện người

ta làm tốn ít thời gian, ít sức lực của cải, vật chất mà kết quả lại tốt Điều nàykhông thể có được ở người chưa hề làm công tác lãnh đạo, điều hành mộtcông việc cụ thể, hay điều hành cả một cơ quan, tổ chức Vì vậy, khi đánh giánăng lực của một cán bộ cần phải căn cứ vào hiệu quả công việc là chính,đồng thời cũng cần biết được trình độ học vấn và quá trình công tác; ngoài racũng cần phân tích rõ những yếu tố đã làm cho cá nhân hoàn thành công việc,người ta không chỉ xem cá nhân đó làm gì, kết quả ra sao mà còn xem làmnhư thế nào Năng lực của người lãnh đạo, quản lý được thực hiện bởi cơ chếthực tại của trí tuệ đã được lĩnh hội trong hoạt động thực tiễn, cộng với tưduy sáng tạo và khả năng thực hiện và hoàn thành nhiệm vụ được giao

Vấn đề nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn cho đội ngũ cán bộ cấp cơ

sở cũng được đề cập tới trong hai luận văn Thạc sĩ triết học: 1) Nâng cao

năng lực tổ chức thực tiễn của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở (qua thực tế Long An), 1997 của Phạm Văn Hai 2) Vấn đề tổ chức thực tiễn của cán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp cơ sở ở Ninh Thuận hiện nay (2002) của Phạm Văn

Liên Cả hai tác giả luận văn đã nói trên đã đề cập đến nhiều vấn đề về côngtác cán bộ, về tổ chức thực tiễn và nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn củađội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở Long An và Ninh Thuận một cách có hệthống và mang tính đúc kết thực tiễn cao, nêu lên các vấn đề về tồn tại và hạnchế trong công tác cán bộ, cũng như đưa ra những giải pháp nhằm nâng caochất lượng đội ngũ cán bộ, công tác cán bộ Tuy nhiên, các công trình nàyphạm vi chỉ giới hạn ở cán bộ cấp cơ sở ở tỉnh Long An và Ninh Thuận

Trong Luận văn thạc sĩ Triết học (2003) "Nâng cao năng lực tổ chức

thực tiễn của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện miền núi ở Lâm Đồng hiện nay", tác giả Lê Thị Thanh Phụng đã nêu lên được thực trạng về tình hình cán

bộ, những hạn chế, yếu kém trong việc nâng cao trình độ chuyên môn, năng

lực nghiệp vụ của đội ngũ cán bộ cần khắc phục: còn nhiều cán bộ chưa đạtchuẩn về đào tạo cơ bản cũng như về trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và các

kỹ năng quản lý nhà nước, một bộ phận cán bộ trẻ kế cận, được đào tạo tốthơn nhưng trình độ chuyên môn, năng lực nghiệp vụ của họ vẫn chưa đápứng yêu cầu công tác đặt ra Từ đó tác giả đã đưa ra các giải pháp quan trọng

để nâng cao chất lượng cán bộ, nhất là công tác đào tạo, bồi dưỡng, giáo dụcchính trị tư tưởng cho đội ngũ cán bộ

Trần Văn Phòng - Viện nghiên cứu Triết học, Học Viện TCQG Hồ Chí

Minh đã chủ biên cuốn, “Nâng cao năng lực tổng kết thực tiễn của đội ngũ

cán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp tỉnh vùng đồng bằng sông Hồng” (Nxb Lý luận

chính trị, Hà Nội, 2008) Trong cuốn sách này, các tác giả đã phân tích nănglực tổng kết thực tiễn và vai trò của nó đối với hoạt động lãnh đạo của cán bộchủ chốt cấp tỉnh; chỉ ra được thực trạng năng lực tổng kết thực tiễn của độingũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt vùng đồng bằng sông Hồng cùng những nguyênnhân dẫn đến thực trạng này; từ đó đề xuất một số nguyên tắc cũng như giảipháp nhằm từng bước nâng cao năng lực tổng kết thực tiễn cho đội ngũ cán bộở đây

Nguyễn Chí Hiếu trong bài "Một số suy nghĩ về phạm trù thực tiễn của

triết học Mác - Lênin" (Tạp chí Thông tin những vấn đề triết học và đời sống,

số 9, 2008) đã khái quát một số nội dung thuộc phạm trù thực tiễn trong triếthọc Mác - Lênin Theo tác giả, các nhà kinh điển Mác - Lênin hiểu thực tiễnnhư là toàn bộ hoạt động có tính vật chất mang tính lịch sử - xã hội của conngười, nhờ có hoạt động thực tiễn mà con người có thể cải biến tự nhiên, xãhội và hoàn thiện chính bản thân mình

Công trình nghiên cứu về năng lực thực tiễn của cán bộ Quân đội nhân

dân qua đề tài “Nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn của người chính trị viên

trong Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay” (2013) do Th.S Nguyễn Văn

Huy làm chủ nhiệm đã làm rõ được thực chất và các vấn đề có tính quy luậttrong việc nâng cao năng lực thực tiễn của người cán bộ Quân đội nhân dân,đánh giá được thực trạng của công tác cán bộ, chỉ ra những mâu thuẫn và yêucầu nâng cao năng lực thực tiễn của người cán bộ Quân đội nhân dân.

Thứ hai, nhóm công trình nghiên cứu về phẩm chất, năng lực của cán

bộ trong mối tương quan như xây dựng tiêu chuẩn cán bộ, phong cách lãnh đạo, biểu hiện của năng lực tổ chức thực tiễn.

Đề tài khoa học cấp nhà nước “Luận cứ khoa học cho việc nâng cao chất

lượng đội ngũ cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” (1997 - 2001) do GS TS Nguyễn Phú Trọng làm chủ nhiệm và

PGS TS Trần Xuân Sầm làm phó chủ nhiệm đã luận giải căn cứ lý luận vàthực tiễn về xây dựng đội ngũ cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa,hiện đại hóa đất nước Theo nhóm tác giả, thời đại ngày nay là thời đại củakhoa học công nghệ, công nghệ thông tin phát triển một cách nhanh chóng, đòihỏi người cán bộ phải có tư duy năng động, linh hoạt bắt kịp với cái mới Hơnnữa, trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế hiện nay, người cán bộphải học tập không ngừng, làm chủ khoa học công nghệ và ngoại ngữ để xử lýcác tình huống liên quan đến nước ngoài, mang tầm quốc tế

Triết học và tâm lý học, xã hội học cũng đã có nhiều công trình lớn, cáccông trình này đã bàn sâu về năng lực công tác, năng lực hoạt động lao độngsáng tạo; năng lực nghiên cứu khoa học; năng lực quản lý cơ quan, năng lựclãnh đạo của Đảng và Nhà nước của các nhà chính trị, nhà quản lý kinh tế,văn hóa, khoa học Đó là tác phẩm của nhóm tác giả do Tô Huy Rứa, Trần

Khắc Viện đồng chủ biên: “Làm người cộng sản trong giai đoạn hiện nay”

(Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2003) Theo các tác giả, giai đoạn hiện nayyêu cầu người cộng sản phải chỉ có đủ phẩm chất cách mạng cần, kiệm, liêm,chính, chí công vô tư mà còn phải có tư duy biện chứng, năng động, linh hoạt,

xử lý nhanh mọi tình huống phức tạp của đời sống đa dạng, phức tạp hiện đại.Cùng một ý kiến tương tự như vậy, tác giả Phạm Hữu Dật trong cuốn

“Phương sách dùng người của ông cha ta trong lịch sử” (Nxb Chính trị quốc

gia, 1994) đã nêu lên một số kinh nghiệm của cha ông trong lịch sử về thuậtdùng người cán bộ trên nguyên tắc tôn trọng người tài như nhà nho ThânNhân Trung đã nói: “Hiền tài là nguyên khí quốc gia”

Thứ ba, nhóm các công trình nghiên cứu về hoạt động của phạm nhân, công tác giáo dục phạm nhân tại các trại giam của Bộ Công an

Đây là nhóm đề tài nghiên cứu những vấn đề liên quan đến thực tiễncông tác quản lý trại giam khu vực Tây Nam Bộ, có thể kể một số công trình

tiêu biểu: 1) Đề tài “Tổ chức lao động sản xuất và dạy nghề cho phạm nhân

các trại giam thuộc lực lượng Công an quản lý (1999), do Phạm Đức Chấn

làm chủ nhiệm 2) “Sự thích ứng tâm lý của phạm nhân với chế độ sinh hoạt

và chế độ lao động trong trại giam” (2002), do Chu Văn Đức làm chủ nhiệm;

3) “Xây dựng môi trường giáo dục phạm nhân trong các trại giam” (2007)

do Th.S Phan Xuân Sơn làm chủ nhiệm Các đề tài nghiên cứu khoa học kểtrên đã nghiên cứu các vấn đề về tâm lý phạm nhân, công tác lao động dạynghề cho phạm nhân; công tác giáo dục, vai trò của cán bộ giáo dục (quảngiáo), môi trường giáo dục phạm nhân trong các trại giam Qua đó các tác giảđồng thời đề xuất một số giải pháp xây dựng môi trường giáo dục, công tác tổchức lao động sản xuất và hướng nghiệp, dạy nghề cho phạm nhân, góp phầnnâng cao chất lượng, hiệu quả công tác quản lý, giam giữ, giáo dục cải tạophạm nhân, giúp họ tái hòa nhập cộng đồng

Thứ tư, nhóm các bài báo, phóng sự phản ánh tình hình thực tế các trại giam ở Khu vực Tây Nam Bộ, điển hình là Trại giam Châu Bình

Đây là các bài báo đăng trên báo “Công an nhân dân”, báo “Thanh niên”,

báo “Đồng khởi” (điện tử), điển hình là các bài: 1) Nhật Khánh (2015), Ấm

tình tết ở trại giam lớn nhất Miền Tây, cập nhật 18/02/2015 2) Văn Đức &

Phú Lữ (2016), Trại giam Phước Hòa đón nhận huân chương bảo vệ Tổ

quốc hạng ba, Báo “Công an nhân dân” điện tử, cập nhật 03/11/2016 3) ) A.

điện tử “Công an nhân dân”, cập nhật 26/10/ 2016 4) Trung Hiếu & Ngọc Lệ

(2017), Nỗi niềm tết sau cổng trại giam: hơn 31 năm đón tết xa nhà, Báo

“Thanh Niên” điện tử, cập nhật 11/01/2017 5) Thanh Thảo (2017), Trại

giam Châu Bình tổ chức xếp sách Nghệ thuật, Báo “Đồng Khởi” điện tử, cập

Nội dung các bài báo, các quyển sách và luận án trên đã góp phần giúptác giả có thêm kiến thức để nhận thức đầy đủ hơn về năng lực, năng lực tổchức thực tiễn của đội ngũ cán bộ hiện nay, cùng những giải pháp có ý nghĩathiết thực; là cơ sở và là nguồn tài liệu quan trọng để tác giả tham khảo trongviệc triển khai luận văn của mình Với các góc độ nghiên cứu khác nhau của

mình, các tác giả đã đề cập đến vấn đề năng lực, năng lực tổ chức thực tiễn,giải pháp nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn cho cán bộ điều đó có ý nghĩa

to lớn đối với việc kế thừa và phát huy những kinh nghiệm hay, nhữngphương pháp sáng tạo trong hoạt động thực tiễn của đội ngũ cán bộ hiện nay.Bên cạnh đó, sự phong phú của các công trình nghiên cứu, các bài viết nóitrên càng phản ánh tầm quan trọng và yêu cầu thực tiễn của việc nâng caonăng lực của đội ngũ cán bộ nhất là năng lực tổ chức thực tiễn

Tuy nhiên, chưa có một công trình nào nghiên cứu trình bày một cáchtrực tiếp đến năng lực thực tiễn và việc nâng cao năng lực tổ chức thực tiễnđối với đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý trại giam; vận dụng lý luận của chủnghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng ta vào tìmhiểu những vấn đề nâng cao hiệu quả tổ chức thực tiễn của đội ngũ cán bộlãnh đạo, quản lý trại giam là vấn đề cần thiết, hy vọng luận văn của tác giả sẽlấp đầy khoảng trống đó và góp phần nhỏ bé của mình trong công cuộc xâydựng lực lượng Công an nhân dân chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứngyêu cầu nhiệm vụ cách mạng trong tình hình mới

3 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu những vấn đề lý luận chung, đánh giá khách quanthực trạng và nguyên nhân của thực trạng trong quá trình tổ chức thực tiễn củađội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý trại giam, từ đó đề xuất một số giải pháp nhằmnâng cao năng lực tổ chức thực tiễn cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý trạigiam khu vực Tây Nam Bộ hiện nay

4 Khách thể và đối tượng

4.1 Khách thể nghiên cứu: Đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý tại các trại

giam khu vực Tây Nam Bộ hiện nay

4.2 Đối tượng nghiên cứu: Nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn cho đội

ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý tại các trại giam khu vực Tây Nam Bộ hiện nay

5 Giả thuyết khoa học

Năng lực của cán bộ hiện nay, nhất là năng lực tổ chức thực tiễn chưađược quan tâm đúng mức, chưa xác định rõ tầm quan trọng và mối quan hệgiữa lý luận và thực tiễn trong công tác cán bộ cũng như trong hoạt động thựctiễn của đội ngũ cán bộ Nếu nghiên cứu thành công, đề tài sẽ góp phần nângcao năng lực tổ chức thực tiễn cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý trại giamtrong giai đoạn hiện nay

6 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được những mục đích trên, đề tài tập trung đi vào giải quyết cácnhiệm vụ cơ bản sau đây:

- Làm rõ những vấn đề lý luận chung của đề tài

- Đánh giá thực trạng nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn cho đội ngũ cán

bộ lãnh đạo, quản lý trại giam khu vực Tây Nam Bộ

- Đề xuất giải pháp góp phần nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn và hiệuquả công tác nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo,quản lý trại giam trong thời gian tới

7 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu về nâng cao năng lực tổ chức thực tiễncủa cán bộ lãnh đạo, quản lý tại các trại giam khu vực Tây Nam Bộ từ năm

phương pháp phân tích, tổng hợp; lôgic, lịch sử, khái quát hóa,… để hỗ trợcho quá trình nghiên cứu đề tài.

8.2 Phương pháp nghiên cứu cụ thể

- Phương pháp thống nhất giữa logic và lịch sử, giữa phân tích, tổnghợp, thống kê, đối chiếu, so sánh, điều tra xã hội học, phiếu hỏi

- Phương pháp tọa đàm, trao đổi, quan sát, phỏng vấn chuyên gia

9 Những luận điểm cơ bản và đóng góp mới của luận văn

9.1 Những luận điểm cơ bản

Nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý

là cần thiết, có ý nghĩa quan trọng trong việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môncủa đơn vị là giam giữ, giáo dục, cải tạo phạm nhân; vừa xây dựng đội ngũ kếthừa, đủ khả năng hoàn thành tốt nhiệm vụ mà Đảng và nhân dân giao phó.Đánh giá đúng thực trạng về năng lực tổ chức thực tiễn của đội ngũ cán

bộ lãnh đạo, quản lý qua đó đề xuất giải pháp về đào tạo bồi dưỡng, điềuđộng, luân chuyển sẽ góp phần quan trọng vào việc nâng cao chất lượng giáodục phạm nhân ở các trại giam khu vực Miền Tây Nam Bộ hiện nay Việcnâng cao năng lực tổ chức thực tiễn không chỉ ở đội ngũ cán bộ lãnh đạo,quản lý mà còn ở tất cả các bộ phận trong trại giam

9.2 Đóng góp mới của tác giả

Về lý luận: nghiên cứu một cách hệ thống lý luận năng lực tổ chức thựctiễn, những yếu tố cấu thành, đặc thù đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý trạigiam ở Việt Nam hiện nay

Về thực tiễn: Đưa ra các giải pháp góp phần nâng cao năng lực tổ chứcthực tiễn và hiệu quả công tác nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn trong thờigian tới

Luận văn sau khi hoàn thành và nghiệm thu sẽ là tài liệu nghiên cứu chocán bộ lãnh đạo, quản lý tại các trại giam khu vực Miền Tây Nam Bộ hiện nay

và những người giảng dạy, học tập, nghiên cứu triết học

10 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văngồm 02 chương và 06 tiết

Chương 1 NĂNG LỰC TỔ CHỨC THỰC TIỄN VÀ VAI TRÒ CỦA

NÓ ĐỐI VỚI ĐỘI NGŨ CÁN BỘ LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ TRẠI

GIAM KHU VỰC TÂY NAM BỘ HIỆN NAY 1.1 Một số khái niệm cơ bản

1.1.1 Năng lực và năng lực tổ chức thực tiễn

Theo quan điểm của các nhà tâm lý học, năng lực của con người là tổnghợp những đặc điểm, thuộc tính tâm lý của cá nhân phù hợp với yêu cầu đặctrưng của một hoạt động nhất định, qua đó nhằm đảm bảo cho hoạt động đạthiệu quả cao nhất Năng lực được hình thành trên cơ sở các tư chất tự nhiêncủa cá nhân, nó đóng vai trò quan trọng; năng lực không phải hoàn toàn do tựnhiên mà có, phần lớn được hình thành từ quá trình công tác, rèn luyện Tâm

lý học chia năng lực thành nhiều dạng khác nhau, điển hình là năng lực chung

và năng lực chuyên môn

Năng lực chung là năng lực cần thiết cho con người trong nhiều ngành,nhiều lĩnh vực hoạt động khác nhau như: năng lực phán xét tư duy lao động,năng lực khái quát hóa, năng lực tưởng tượng

Năng lực chuyên môn là năng lực đặc trưng trong một lĩnh vực nhất địnhcủa xã hội như: năng lực tổ chức thực tiễn, năng lực âm nhạc, hội họa, toán học.Năng lực chung và năng lực chuyên môn có mối quan hệ qua lại hữu cơvới nhau, năng lực chung là cơ sở của năng lực chuyên môn, nếu chúng càngphát triển thì càng dễ thành đạt được năng lực chuyên môn Ngược lại, trongnhững điều kiện nhất định, sự phát triển của năng lực chuyên môn lại có ảnhhưởng đến sự phát triển của năng lực chung Khi năng lực chung phát triển

đến một trình độ cần thiết, cùng với một vài năng lực chuyên môn tương ứngthì mọi hoạt động đều đạt hiệu quả cao.

Theo Từ điển năng lực của Đại học Harvard thì “Năng lực, một trong

những thuật ngữ chung nhất là “thứ” mà một cá nhân phải thể hiện và chứng minh nó có hiệu quả trong công việc, vai trò, chức năng hoặc nhiệm vụ của bản thân” [26, tr.2] Với quan điểm này, năng lực là ám chỉ trực tiếp về tác

nghiệp hay hành nghề khi diễn giải “thứ” này là bao gồm hành vi phù hợp vớiviệc làm, đó là những gì mà một người nói hay tạo ra kết quả bằng việc thựchiện tốt hay không tốt; có với động cơ, đó là một người cảm thấy thế nào vềcông việc, tổ chức hoặc vị trí địa lý; và kiến thức hay kỹ năng kỹ thuật, đó là sự

am hiểu về công nghệ, quy trình thủ tục, tổ chức, việc làm,… Năng lực đượcxác định thông qua các nghiên cứu về việc làm và vai trò trong công việc.Khi một người có năng lực tương ứng với một hành động hay một côngviệc nào đó thì người đó được công nhận là có năng lực, được quyền giảiquyết và mang lại hiệu quả đối với công việc đó Ngược lại, người nào muốngiải quyết được một công việc và muốn được người khác thừa nhận là cónăng lực giải quyết công việc đó thì họ phải chứng minh và thể hiện đượcrằng bản thân mình có đủ năng lực để thực hiện công việc ấy

Theo “Từ điển tiếng Việt” do Nxb Đà Nẵng phát hành năm 1997: “Năng

lực là khả năng, điều kiện chủ quan hoặc tự nhiên có sẵn để thực hiện một hoạt động nào đó ở mức độ cao; hoặc năng lực được hiểu là phẩm chất của con người tạo cho người đó có khả năng hoàn thành có kết quả một quá trình hoạt động nhất định” [44, tr.639] Năng lực được hiểu là tổng hợp những

thuộc tính độc đáo của cá nhân, phù hợp với những yêu cầu đặc trưng của mộthoạt động nhất định nhằm đảm bảo hoàn thành và đạt kết quả tốt trong lĩnhvực hoạt động ấy

Qua đó ta thấy, năng lực là tổng hợp các khả năng và phẩm chất tâm sinh

lý của mỗi con người tạo nên sức mạnh để giải quyết một vấn đề nào đó ,năng lực vừa “tự nhiên” có sẵn và đồng thời đó là kết quả của quá trình họctập, rèn luyện và hoạt động thực tiễn của con người Chủ tịch Hồ Chí Minh đãviết “Năng lực của con người không phải hoàn toàn do tự nhiên mà có, màmột phần lớn do công tác, do tập luyện mà có” [38, tr.180] Có thể nói, nănglực không chỉ là tư chất bẩm sinh vốn có thuần túy của con người “tự độngđảm bảo cho con người đạt kết quả trong hoạt động nào đó, mà là kết quả của

sự phối hợp những tư chất bẩm sinh vốn có với sự rèn luyện, tu dưỡng, họctập thông qua hoạt động thực tiễn của con người” [21, tr.8]

Phạm trù thực tiễn: theo quan điểm của Triết học Mác, thực tiễn là phạmtrù triết học, dùng để chỉ toàn bộ những hoạt động động vật chất cảm tính, cómục đích, mang tính lịch sử - xã hội của con người nhằm mục đích cải tạo thếgiới tự nhiên và xã hội phục vụ cho con người Quan điểm thực tiễn là quanđiểm cơ bản và quan trọng nhất của Triết học Mác, toàn bộ hệ thống lý luậncủa Triết học Mác đã được xây dựng trên nền tảng của thực tiễn Khi có quanđiểm thực tiễn khoa học mới hình thành nên thế giới quan, phương pháp luận,nhận thức luận và giá trị quan của Triết học Mác Triết học Mác chứa đựngnhiều tính chất như tính phát triển, tính biện chứng, tính khách quan, tính duyvật Triết học Mác là sự thống nhất mang tính cách mạng như: giữa chủ nghĩaduy vật và phương pháp biện chứng, giữa quan điểm tự nhiên và quan điểmlịch sử, giữa thế giới quan và phương pháp luận, giữ lý luận về chân lý và lýluận về giá trị… Tất cả những quan điểm này của Triết học Mác đều có nguồngốc từ quan điểm thực tiễn cũng như sự lý giải khoa học đối với thực tiễn.Thực tiễn không chỉ đơn giản là mục đích, cơ sở, là động lực, tiêu chuẩn đểkiểm tra chân lý… mà thực tiễn còn là cơ sở quan trọng để nghiên cứu vấn đềnâng cao năng lực tổ chức thực tiễn

Tổ chức thực tiễn chủ yếu là liên quan đến các hoạt động của con người,

là hoạt động cơ bản, có tính đặc thù của con người nhằm cải tạo, biến đổi đốitượng phục vụ con người cùng với sự phát triển của xã hội Có thể cho rằng,

tổ chức thực tiễn là một dạng hoạt động của con người nhằm hoàn thành mộtnhiệm vụ nào đó trong quá trình thực hiện mục đích của mình

Khi bàn về vấn đề thực tiễn, Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng: “bao nhiêucách tổ chức, cách làm việc đều vì lợi ích của quần chúng Vì vậy, cách tổchức và cách làm việc không phù hợp với quần chúng thì ta phải có đề nghịlên cấp trên để bỏ đi hoặc sửa lại” [39, tr.246] Hồ Chí Minh đã chỉ ra vai tròcủa người cán bộ, đảng viên trong hoạt động tổ chức thực tiễn, nó như cái dâychuyền của bộ máy Nếu dây chuyền không tốt, không chạy thì động cơ dùtốt, dù chạy toàn bộ bộ máy cũng bị tê liệt Cán bộ chính là những người đemchính sách của chính phủ, các đoàn thể thi hành trong nhân dân, nếu cán bộdở thì dù chính sách hay cũng không thể thực hiện được [38, tr.275]

Với quan điểm trên ta thấy rằng, mục tiêu cơ bản của tổ chức thực tiễn làđưa những vấn đề đã được nhận thức, đã được đề cập trong đường lối, chínhsách của Đảng và Nhà nước thành hành động thực tế và tạo nên những biếnđổi trong hiện thực cuộc sống xã hội Điều này không có nghĩa là tổ chức thựctiễn không cần đến nghiên cứu khoa học công phu hay những suy nghĩ mangtính sáng tạo, đột phá… Tổ chức thực tiễn không xem nhẹ lý luận, tổ chứcthực tiễn luôn khẳng định vai trò quan trọng là thực hiện các mục tiêu đã đề

ra Vì vậy, tổ chức thực tiễn được xem xét trước hết dưới góc độ hoạt độngvật chất mang tính lịch sử cụ thể của con người nhằm cải biến tự nhiên và xãhội Nhằm thực hiện những mục tiêu đã được con người nhận thức cũng như

đã đề ra, huy động một cách tốt nhất các lực lượng, nguồn lực, vận dụng mộtcách linh hoạt các khả năng chủ quan, các nhân tố khách quan… với những

cơ chế, phương pháp tác động phù hợp Đây là một trong những hoạt động hết

sức phức tạp, đan xen lẫn nhau nhằm đặt ra các mục tiêu cụ thể nhằm thỏamãn nhu cầu và mục đích của mình.

Những năm gần đây, có nhiều công trình khoa học ở nước ta bàn về vấn

đề tổ chức thực tiễn của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, chỉ huy các cấp, các lĩnhvực khác nhau Dưới những góc độ, khía cạnh khác nhau thì tổ chức thực tiễnchính là hoạt động của con người nhằm thực hiện một nhiệm vụ nào đó củamình với mục đích nhất định Đó là một quá trình bao gồm các khâu nhậnthức những vấn đề nảy sinh từ thực tiễn, quá trình cụ thể hóa đường lối, nghịquyết thành các quyết định để tổ chức thực hiện, các quá trình: huy động, tậphợp lực lượng để thực hiện các quyết định; quá trình kiểm tra, đánh giá, tổngkết rút kinh nghiệm Bên cạnh đó, có quan điểm lại cho rằng tổ chức thực tiễn

là quá trình bao gồm sự liên kết, phối hợp các nhân tố khách quan và chủquan, các yếu tố vật chất và tinh thần, tri thức và tình cảm,… thành một hệthống, chính thể hoạt động nhịp nhàng, cân đối, có hiệu quả nhằm đạt đượcmục tiêu đã xác định [21, tr.6]

Có ý kiến lại cho rằng: tổ chức thực tiễn là quá trình bao gồm sự liên kết,phối hợp các nhân tố khách quan và chủ quan, các yếu tố về vật chất và tinhthần; truyền thống và thời đại, con người; xã hội và tự nhiên; sức lao động, tưliệu lao động, hoàn cảnh điều kiện trong nước và quốc tế thành một hệ thống,một chỉnh thể hoạt động nhịp nhàng cân đối, có hiệu quả nhằm đạt được mụctiêu xác định [42, tr.64]

Qua các quan điểm của các nhà kinh điển học, các nhà nghiên cứu trongnước, ta thấy có nhiều điểm tương đồng nhau như đã đề cập được những nộidung cơ bản của tổ chức thực tiễn, mục đích của các hoạt động thực tiễn…Trong phạm vi nghiên cứu của đề tài này, tác giả đưa ra quan điểm về năng

lực tổ chức thực tiễn cụ thể như sau: Năng lực tổ chức thực tiễn là tổng hợp

những khả năng và điều kiện cùng những hiểu biết, những kỹ năng và phẩm

chất tâm sinh lý ở mỗi người, nhằm hiện thực hóa các văn bản, nghị quyết trong thực tiễn đạt hiệu quả cao, theo mục tiêu đã xác định.

Năng lực tổ chức thực tiễn là nói đến năng lực của một chủ thể nào đótrong việc tổ chức thực tiễn (hoạt động vật chất của con người) Trong phạm

vi nghiên cứu của luận văn này, tác giả tập trung phân tích năng lực tổ chứcthực tiễn của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý trại giam ở Tây Nam Bộ.Những chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước được đi vàocuộc sống, cụ thể hóa bằng những việc làm, hoạt động xã hội đó là thước đo,tiêu chuẩn để đánh giá năng lực tổ chức thực tiễn của cán bộ, nhất là cán bộlãnh đạo, quản lý trong tất cả các lĩnh vực, các Bộ, Ngành mà cụ thể là lựclượng công an nhân dân, trong đó có cán bộ lãnh đạo, quản lý trại giam

Năng lực tổ chức thực tiễn được thể hiện cụ thể trong bốn nội dung cơbản sau:

Thứ nhất, năng lực tổ chức thực tiễn là khả năng lựa chọn phương án tối

ưu để xây dựng và ban hành các quyết định Người lãnh đạo trong bất cứ

trường hợp nào, muốn có được khả năng này đòi hỏi ở người đó phải có khảnăng thu thập và xử lý thông tin; luôn đảm bảo thông tin chính xác, kịp thời,đầy đủ của các lĩnh vực trong đời sống xã hội; đồng thời với điều đó là khảnăng cụ thể hóa các chỉ thị, văn bản, chủ trương của cấp trên thành hành động

cụ thể, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, hoàn cảnh thực tế của cơ quan, đơn

vị mình Thông tin là phương tiện để thống nhất mọi hoạt động của tổ chứcnhằm giúp cho cơ quan, tổ chức đó đạt được mục tiêu chung Nếu không cóthông tin cung cấp thì người lãnh đạo, quản lý cũng như cả cơ quan không thểthực hiện được nhiệm vụ của mình Thông tin là cơ sở quan trọng để ngườilãnh đạo, quản lý ban hành các quyết định; không chỉ thông tin từ cấp trênnhư các chủ trương, đường lối, nghị quyết, chỉ thị… mà ở đây thông tin cònđến từ sự trao đổi thông tin với cả cấp dưới, họ biết được những thời cơ và

thách thức đối với cơ quan, tổ chức của mình Thông tin còn là phương tiệnđặc trưng của hoạt động lãnh đạo, quản lý bởi vì mệnh lệnh của người lãnhđạo quản lý được chuyển đến những người thực hiện cấp dưới thông quathông tin Trong tất cả các hoạt động lãnh đạo, quản lý thì các hoạt động thuthập, xử lý, truyền đạt, lưu trữ thông tin là tiêu đề, là công cụ của hoạt độnglãnh đạo, quản lý Từ hoạt động này, người lãnh đạo quản lý thực hiện tiếptục các hoạt động tổng hợp, khái quát, đánh giá, phân tích tình hình chung,riêng, cụ thể đối với cơ quan tổ chức mình; nắm được tiềm năng, khả năng vànhững hạn chế, tồn tại của cơ quan, tổ chức mình khi thực hiện nhiệm vụđược giao Cho nên việc nắm bắt, xử lý thông tin chính xác nhất quyết địnhchất lượng lãnh đạo, quản lý.

Vì thế, đối với bất kỳ người lãnh đạo, quản lý trong cơ quan, tổ chức phảinắm được thông tin một cách đầy đủ, kịp thời, chính xác về nội dung có liênquan đến công tác của mình trước khi ban hành quyết định Phải luôn nắm bắt

và hiểu vấn đề mới đi đến việc ra quyết định như chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói

“phải quyết định mọi vấn đề một cách cho đúng” Một quyết định sai lầm khiđưa và thực tiễn thực hiện nó mang đế một hậu quả khó lường

Thứ hai, năng lực tổ chức thực hiện quyết định

Người cán bộ lãnh đạo, chỉ huy muốn tổ chức thực hiện quyết định cần

phải tổ chức bộ máy cán bộ và bố trí sử dụng con người trong bộ máy đó Nóiđến bộ máy là nói đến con người, con người đóng vai trò chủ thể trong mọihoạt động của bộ máy đó Tổ chức bộ máy tinh giản, gọn nhẹ, thể hiện sự linhhoạt và sáng tạo thì khả năng tổ chức thực hiện quyết định đạt tỷ lệ thànhcông và hiệu quả càng cao Bên cạnh đó, năng lực tổ chức thực tiễn còn đòihỏi người cán bộ lãnh đạo chỉ huy phải có khả năng, nhạy bén trong việc lựachọn người có đức, tài; bồi dưỡng và bố trí con người đúng việc, đúng chỗ…phát huy được thế mạnh, sở trường của mỗi cá nhân, phù hợp từng vị trí công

việc, để từ đó hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao Thực tế cho thấy, nếukhông có bộ máy, không có con người tổ chức thực hiện thì sẽ không có quátrình tổ chức thực tiễn.

Thực hiện quyết định là nội dung quan trọng, cốt lõi của tổ chức thựctiễn Căn cứ vào từng quyết định cụ thể và điều kiện của cơ quan, đơn vịmình; người lãnh đạo quản lý cần có năng lực phân công công việc, sự chuẩn

bị về phương tiện, kỹ thuật, điều kiện về vật chất, tài chính để khi thực hiệnkhông bị động Bên cạnh đó, đối với các quyết định lãnh đạo mang tầm chiếnlược, có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của cơ quan, đơn vị; ngườilãnh đạo quản lý có thể tổ chức thực hiện thí điểm trên phạm vi nhỏ để kiểmtra tính khả thi của quyết định, sau đó tổ chức thực hiện trên toàn cơ quan,đơn vị mình

Thứ ba, năng lực phải kiểm tra, đánh giá việc thực hiện quyết định

Công tác lãnh đạo, quản lý đòi hỏi phải có sự kiểm tra, giám sát; đây làmột trong những chức năng cơ bản của lãnh đạo quản lý Kiểm tra nhằm pháthiện những tồn tại, thiếu sót, thuận lợi và khó khăn; cũng như các vấn đề khácphát sinh trong quá trình tổ chức thực hiện các quyết định để kịp thời khắcphục, chấn chỉnh; đôn đốc, động viên thực hiện khi gặp khó khăn Kiểm tracũng là thể hiện tính khách quan, khoa học của việc tổ chức thực hiện cácquyết định, nhằm định hướng và nâng cao hiệu quả thực hiện các quyết địnhlãnh đạo, quản lý trong tổ chức thực tiễn như quan điểm của Đảng ta đã nêu:

“Lãnh đạo mà không có kiểm tra thì coi như không có lãnh đạo” [12, tr.123]

Thứ tư, tổ chức thực tiễn phải có tổng kết, đánh giá, rút ra bài học kinh nghiệm khi thực hiện quyết định

Tổng kết là công việc thường xuyên của bất kỳ cơ quan, tổ chức nàotrong quá trình hoạt động Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: “Công việc gì, bất

kỳ thành công hay thất bại, chúng ta cần nghiên cứu đến cội rễ, phân tích thật

rõ ràng rồi mới kết luận Kết luận đó sẽ là cái chìa khóa phát triển công việc

và để giúp cho cán bộ tiến tới” [36, tr.256] Bên cạnh khả năng lãnh đạo, quản

lý của người lãnh đạo chỉ huy thì việc tổng kết, đánh giá cũng chính là bướccuối cùng của chu trình tổ chức thực tiễn, đồng thời nó cũng mở ra một chutrình mới cho hoạt động này Từ tổng kết, đánh giá việc tổ chức thực hiện cácquyết định lãnh đạo của mình, người lãnh đạo có cái nhìn bao quát, toàn diện

về quá trình lãnh đạo, qua phân tích, đánh giá, so sánh giúp ta thấy đượcnhững thuận lợi, khó khăn khi tổ chức thực hiện, để đưa ra những phươngpháp phù hợp trong thời gian tiếp theo Bên cạnh việc tổng kết, đánh giá việcthực hiện các quyết định lãnh đạo, quản lý còn giúp người lãnh đạo quản lýđánh giá một cách khách quan, toàn diện về năng lực, trình độ, phẩm chất củađội ngũ cán bộ của mình để từ đó có hướng đào tạo, bồi dưỡng và bố trí, sắpxếp một cách hợp lý

Từ ý nghĩa quan trọng của tổng kết, đánh giá việc tổ chức thực hiện cácquyết định, để khái quát và rút ra các vấn đề có giá trị cốt lõi, trọng tâm nhằm

bổ sung, hoàn thiện và phát triển lý luận Tuy nhiên, việc tổng kết, đánh giáviệc thực hiện các quyết định có ý nghĩa hay không, có hiệu quả như thế nào,

có tránh được việc tổng kết chỉ đánh giá ở các hiện tượng đang diễn ra, không

đi vào đánh giá đúng bản chất của vấn đề; tổng kết chỉ liệt kê, mô tả một cáchchung chung; tổng kết dạng “làm báo cáo, báo cáo hay”, khắc phục đượcbệnh giáo điều, chủ quan duy ý chí, bệnh kinh nghiệm, không tôn trọng kháchquan, điều đó phụ thuộc rất lớn vào vai trò của người lãnh đạo, quản lý trongquá trình tổng kết thực tiễn Người lãnh đạo, quản lý có năng lực sẽ lựa chọnđược vấn đề cần tổng kết, luôn có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào cácvấn đề cấp bách mà thực tiễn đang cần, những vấn đề mà khi tổ chức thựchiện còn vướng mắc, chưa tháo gỡ hay phát sinh các yêu cầu khác khi thựchiện Ngoài việc tổng kết, đánh giá việc thực hiện các quyết định tại cơ quan,

tổ chức, đơn vị mình… người lãnh đạo, quản lý cần phải có tinh thần học hỏikinh nghiệm, mô hình, điển hình tiên tiến của các đơn vị khác, từ đó vận dụngmột cách sáng tạo, phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh thực tiễn của đơn vịmình, không áp dụng một cách khuôn khổ, máy móc

Bên cạnh đó, cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ, kinh tế - xãhội và hội nhập quốc tế, người lãnh đạo, quản lý cần phải có khả năng tiếpnhận thông tin về các lĩnh vực của đời sống xã hội như chính trị, kinh tế, vănhóa; phải có bản lĩnh tư tưởng chính trị vững vàng, không dao động trước mọiluận điệu xuyên tạc, phải xây dựng tác phong làm việc khoa học; mẫu mực,văn hóa trong ứng xử; không ngừng trau dồi phẩm chất đạo đức cách mạng,lối sống trong sạch, giản dị, lành mạnh; nói phải đi đôi với làm, sẵn sàng nhận

và chịu trách nhiệm với các quyết định của mình; thật sự là tấm gương để cấpdưới học tập, làm theo

Năng lực tổ chức thực tiễn bàn đến trong luận văn này là năng lực củangười cán bộ lãnh đạo quản lý trại giam ở Tây Nam Bộ Đây là bộ phận lãnhđạo và quản lý trực tiếp phạm nhân 24/24 giờ, do vậy, nó có ý nghĩa quantrọng, quyết định đến sự hoạt động của trại giam Đội ngũ này phải có nănglực tổ chức thực tiễn tốt thì các trại giam mới hoạt động hiệu quả, việc quản

lý, giáo dục, cải tạo phạm nhân mới đạt hiệu quả, từ đó thể hiện được bản chất

ưu việt của chế độ xã hội chủ nghĩa

1.1.2 Cán bộ lãnh đạo, quản lý trại giam

Theo Luật Cán bộ công chức năm 2008, “Cán bộ là công dân Việt Nam,được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ chức danh theo nhiệm kỳtrong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xãhội ở trung ương, ở tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, ở huyện, quận,thành phố thuộc tỉnh, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách Nhà nước”.Với mỗi một cơ quan, tổ chức thì tiêu chuẩn cán bộ có những đặc điểm, yêu

cầu riêng nhưng cũng có nét tương đồng Cán bộ phải có tiêu chuẩn nhất định

về phẩm chất đạo đức, tiêu chuẩn về chính trị, có kiến thức, trình độ chuyênmôn phù hợp với vị trí mà mình được bầu, bổ nhiệm

Lãnh đạo là quá trình gây ảnh hưởng và dẫn dắt hành vi của cá nhân haynhóm người nhằm hướng tới mục tiêu của tổ chức [20] Lãnh đạo là một dạnghoạt động lâu đời trong xã hội loài người, từ thời nguyên thủy đến xã hội hiệnđại Lãnh đạo là một nhu cầu thiết yếu của một nhóm người, được hình thànhtừ sự phối hợp hoạt động của nhiều người, dựa trên sự phân công và hợp táctrong quá trình lao động Lãnh đạo được tiếp cận dưới nhiều góc độ, khíacạnh khác nhau, lãnh đạo có thể là sự điều khiển, hướng dẫn, dẫn dắt, địnhhướng cho tập thể, cá nhân hoạt động theo chủ trương, đường lối nhất địnhnhằm đạt mục tiêu đã đề ra Hoạt động lãnh đạo là cả một quá trình phức tạp,

là nghệ thuật; lãnh đạo đưa con người, một nhóm người tự nguyện, nhiệt tìnhphấn đấu và đạt được mục tiêu đã đề ra

Cùng với lãnh đạo, quản lý ra đời từ sự phân công lao động trong xã hộinhằm đạt được hiệu quả cao hơn Quản lý là một hiện tượng xã hội, tồn tạitrong mọi chế độ xã hội, bất kỳ khi nào con người có nhu cầu kết hợp vớinhau để đạt đến mục tiêu chung Theo nghĩa Hán Việt, quản lý là bao gồm

“quản” và “lý”, “quản” là sự trông coi, giữ gìn, duy trì ở trạng thái ổn định;

“lý” là sự sắp xếp, sửa sang, đổi mới để đi vào sự phát triển Nếu người quản

lý chỉ tập trung vào việc “quản” thì tổ chức dễ rơi vào trì trệ, chậm phát triển;nếu chỉ tập trung vào “lý” nghĩa là chỉ chăm lo về tổ chức sắp xếp, đổi mới

mà không dựa vào nền tảng của sự ổn định thì tổ chức sẽ phát triển không bềnvững Như vậy, có thể hiểu quản lý là một quá trình tác động, gây ảnh hưởngcủa chủ thể quản lý đến khách thể quản lý một cách hợp quy luật nhằm đạtđược mục tiêu chung

Lãnh đạo và quản lý đều là những hoạt động quan trọng của cơ quan, tổchức… dù quan trọng nhưng cả hai cũng có những khác biệt rõ nét Nếu hoạtđộng quản lý được xem là sự dẫn dắt người cán bộ của mình trong công việc,giúp họ tiến hành công việc, chịu trách nhiệm trước công việc của mình vàhoàn thành công việc được; thì hoạt động lãnh đạo ở đây được xem như là tạo

sự ảnh hưởng đến hoạt động của đội ngũ cán bộ, là sự định hướng để hoạtđộng, cách thức tiến hành, phương pháp thực hiện, quan điểm của mình đốivới công việc… Hoạt động quản lý là sự ổn định về quy trình, luôn cố gắng

để giải quyết mọi công việc một cách sớm nhất; nhưng ở lãnh đạo lại là sựkhông ổn định về quy trình, luôn sẵn sàng chấp nhận trì hoãn việc hoàn thànhcông việc để tìm hiểu rõ hơn, đầy đủ hơn về vấn đề, về công việc… Đối với

cơ quan hay tổ chức đều cần cả hoạt động lãnh đạo và quản lý để giúp cơquan hay tổ chức đó phát triển

“Cán bộ, công chức, viên chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý là ngườiđược bầu cử hoặc người có thẩm quyền bổ nhiệm giữ chức vụ có thời hạntrong cơ quan, tổ chức, đơn vị và được hưởng phụ cấp lãnh đạo” [40]

Lực lượng Cảnh sát thi hành án hình sự và Hỗ trợ tư pháp là một bộphận của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam, thực hiện nhiệm vụ quản lý,giam giữ, giáo dục cải tạo phạm nhân và giúp họ tái hòa nhập cộng đồng,không tái phạm tội, góp phần vào nhiệm vụ chung là bảo vệ an ninh quốc gia

và giữ gìn trật tự an toàn xã hội Trong hoạt động này, các trại giam là nơithực hiện việc thi hành án phạt tù cho phạm nhân sau khi đã có bản án, quyếtđịnh có hiệu lực của Tòa án có thẩm quyền Cơ cấu Trại giam có các Phântrại, các khu giam giữ, nhà giam, các công trình để phục vụ việc quản lý, giamgiữ, phục vụ sinh hoạt, chăm sóc y tế, học tập giáo dục cải tạo phạm nhân; cáccông trình phục vụ làm việc, sinh hoạt của sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp,chiến sỹ phục vụ có thời hạn… Bộ máy tổ chức, quản lý của trại giam gồm có

Giám thị, Phó Giám thị, Trưởng Phân trại, Phó trưởng Phân trại, Đội trưởng,Phó đội trưởng, sĩ quan quân nhân chuyên nghiệp, hạ sĩ quan; chiến sĩ vàcông nhân, viên chức Trong đó, đội ngũ lãnh đạo, quản lý ở trại giam baogồm: Giám thị, Phó giám thị, Trưởng Phân trại, Phó trưởng Phân trại, Độitrưởng và Phó Đội trưởng Với đội ngũ này, yêu về trình độ chuyên môn phảitốt nghiệp Đại học cảnh sát nhân dân, Đại học an ninh nhân dân, đại học luậttrở lên và phải đảm bảo các yêu cầu khác về tiêu chuẩn chính trị, năng lựctheo quy định của Bộ Công an [33, tr.24] Với nhiệm vụ chung ở trại giam,cán bộ chiến sĩ dù ở vị trí nào cũng đều thực hiện nhiệm vụ chung mà Đảng,Nhà nước và nhân dân giao phó: thực hiện công tác quản lý, giam giữ, giáodục cải tạo phạm nhân và tái hòa nhập cộng đồng, góp phần giữ gìn an ninhquốc gia và trật tự an toàn xã hội.

Trại giam Châu Bình trực thuộc Tổng cục VIII Bộ Công an, đóng quântrên địa bàn xã Châu Bình, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre, đây là một trongnhững trại giam lớn nhất tại khu vực Tây Nam Bộ Trại giam có hơn 2.000phạm nhân với nhiều tội danh, mức án khác nhau Để giáo dục, cảm hóaphạm nhân giúp họ sớm trở về cuộc sống bình thường, tái hòa nhập với cộngđồng, hàng năm trại có nhiều hoạt động, điển hình như Hội thi tay nghề giỏi,Hội nghị gia đình phạm nhân, xếp sách nghệ thuật Theo phóng viên ThanhThảo, báo “Đồng Khởi” (Tiếng nói của Đảng bộ và Nhân dân tỉnh Bến Tre),hàng năm Thư viện tỉnh phối hợp với Trại giam Châu Bình tổ chức xếp sáchnghệ thuật, trưng bày, triển lãm, giới thiệu sách cho phạm nhân Cụ thể, ngàyhội xếp sách năm 2017 có khoảng 200 phạm nhân tham gia chương trình.Theo đó, 500 bản sách với chủ đề Chủ tịch Hồ Chí Minh, biển đảo Việt Nam,danh nhân, lịch sử, văn hóa Bến Tre đã được trưng bày và lưu lại thư việnTrại giam Châu Bình trong khoảng 2 tháng Buổi giới thiệu sách còn thêmphần sinh động qua các tiết mục ngâm thơ, hát văn nghệ của cán bộ thư viện

và phạm nhân Giới thiệu sách tại Trại giam Châu Bình là một trong nhữnghoạt động thường niên của Thư viện tỉnh Bến Tre nhằm góp phần nâng caohiệu quả công tác giáo dục cải tạo và tái hòa nhập cộng đồng cho phạm nhânđang tham gia cải tạo tại đây [52].

Trong thời gian tới, tập thể cán bộ chiến sĩ trại giam Châu Bình tiếp tụcđổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giáo dục, cải tạo, thực hiệnchính sách, pháp luật đối với phạm nhân, giúp họ chấp hành tốt các quy địnhpháp luật, bảo vệ trại giam tuyệt đối an toàn trong mọi tình huống, không để

bị động Kiểm soát chặt chẽ quy trình công tác tuần tra, canh gác, dẫn giải.Phát hiện ngăn chặn, xử lý kịp thời các biểu hiện hành vi tiêu cực, chống đối,

vi phạm nội quy, sử dụng vật cấm trong trại giam Tăng cường công tác phốihợp với cấp ủy, chính quyền, đoàn thể ở địa phương, các lực lượng Công an,Quân đội đóng quân trên địa bàn Để hoàn thành tốt nhiệm vụ mà Đảng,ngành Công an và nhân dân giao phó; lãnh đạo, chỉ huy trong đơn vị phải chủđộng nắm tình hình, kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý theo quy định đốivới các trường hợp ngoan cố, chống đối, những hành vi tiêu cực, móc nối vớiphạm nhân, vi phạm nội quy trại giam, vi phạm pháp luật Tăng cường côngtác giáo dục chính trị, tư tưởng, thường xuyên chăm lo xây dựng đội ngũ cán

bộ chiến sĩ, đặc biệt là đội ngũ lãnh đạo chỉ huy thực sự gương mẫu, tiêu biểu

về mọi mặt, có đủ trình độ, đủ uy tín, năng lực xây dựng đơn vị đoàn kết,thống nhất, thực hiện thành công phong trào thi đua Vì an ninh Tổ quốc, tiếptục hưởng ứng cuộc vận động xây dựng hình ảnh người cảnh sát thi hành ánhình sự và hỗ trợ tư pháp bản lĩnh, nhân văn vì nhân dân phục vụ

Như vậy, cán bộ lãnh đạo quản lý trại giam có một vai trò quan trọngtrong mọi hoạt hoạt của trại giam: từ việc triển khai các chủ trương, chínhsách của Đảng và Nhà nước trong việc quản lý phạm nhân đến việc quản lýphạm nhân trong lao động cải tạo, học tập, tu dưỡng nhân cách, giám sát hoạt

động của phạm nhân như lao động, học tập, thăm gặp gia đình, giờ giấc sinhhoạt, vấn đề sức khỏe và tâm lý,

Để cùng một lúc thực hiện được các chức năng đa dạng đó, người cán bộquản lý phạm nhân hay người lãnh đạo chỉ huy ở trại giam phải không ngừngrèn luyện, học tập, cập nhật các thông tin kinh tế - chính trị - xã hội, học tậpkiến thức về tâm lý tội phạm, về công tác tổ chức, về xã hội học,…

1.2 Nội dung nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý trại giam

Cũng như cán bộ lãnh đạo, quản lý ở bất kỳ cơ quan, tổ chức nào, cán bộlãnh đạo, quản lý trại giam luôn có vai trò quan trọng trong việc thực hiệnnhiệm vụ chung của trại giam Hoạt động lãnh đạo, quản lý ở trại giam cũngnhư hoạt động chung của trại giam luôn có mối quan hệ, chịu sự tác động, ảnhhưởng rất lớn từ tình hình chính trị kinh tế xã hội của đất nước, khi tình hìnhchính trị, kinh tế xã hội luôn vận động, thay đổi không ngừng; hoạt động lãnhđạo, chỉ huy của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý ở trại giam phải luôn vậnđộng, thay đổi cho phù hợp với tình hình thực tiễn, phù hợp yêu cầu phát triểnchung của xã hội, đất nước Vì vậy ngoài các yêu cầu chung về nâng caophẩm chất, năng lực, đội ngũ lãnh đạo, quản lý ở trại giam cần phải khôngngừng nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn, xem đây là nhiệm vụ trọng tâm,yêu cầu cấp bách trong công tác cán bộ ở trại giam nói riêng và lực lượngcảnh sát thi hành án hình sự và hỗ trợ tư pháp nói chung Để triển khai có hiệuquả vấn đề này ở trại giam, trong thời gian tới cần tổ chức thực hiện một sốnội dung cơ bản sau:

1.2.1 Nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng, quy hoạch cán

bộ lãnh đạo, quản lý

Trong mỗi một giai đoạn của cách mạng, Đảng ta luôn có những chủtrương, đường lối, nghị quyết chỉ đạo phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ của cuộc

cách mạng Đảng ta xác định: “Xây dựng Quân đội nhân dân và Công an nhândân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, tuyệt đối trungthành với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và nhân dân, được nhân dân tin yêu”[13, tr.82] Cùng với sự phát triển của đất ước, yêu cầu của cách mạng trongtình hình mới, Đảng ta tiếp tục khẳng định: “Xây dựng Quân đội nhân dân,Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại; ưutiên hiện đại hóa một số quân chủng, binh chủng, lực lượng” [14, tr.312].Quán triệt, triển khai thực hiện những chủ trương, đường lối đó, BộCông an và lãnh đạo Tổng cục Cảnh sát thi hành án hình sự và hỗ trợ tư phápluôn nghiêm túc thực hiện, không ngừng ban hành các chỉ thị, nghị quyết,thông tư hướng dẫn thi hành… phù hợp với đặc điểm công tác, chiến đấu, củalực lượng cảnh sát thi hành án hình sự và hỗ trợ tư pháp Một trong những yêucầu quan trọng, hàng đầu của công tác xây dựng lực lượng là công tác đàotạo, bồi dưỡng, quy hoạch cán bộ Lãnh đạo các trại giam luôn xác định đàotạo bồi dưỡng là nhiệm vụ thường xuyên, có ý nghĩa rất quan trọng, góp phần

to lớn vào việc nâng cao trình độ chuyên môn, năng lực công tác, chất lượng,hiệu quả của cán bộ; đào tạo nhằm mục tiêu thay đổi về chất trong thực thinhiệm vụ công tác Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ ở trại giam là nhằm trang bịnhững kiến thức, lý luận cơ bản, những kỹ năng, cách thức hoạt động, thái độứng xử trong công tác, sự nhiệt tình, tinh thần trách nhiệm, tự giác trong thựchiện nhiệm vụ được giao

Nhiều năm qua, công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ ở các trại giam có sựchuyển biến tích cực và đạt nhiều kết quả quan trọng:

Đào tạo, bồi dưỡng có trọng tâm trọng điểm: phát huy vai trò, trách

nhiệm của lãnh đạo, quản lý các đơn vị trong công tác đào tạo, bồi dưỡng cán

bộ, đào tạo những ngành nghề mà đơn vị đang có như cầu hoặc mang tínhđịnh hướng, chiến lược trong công tác cán bộ Tập trung đào tạo những kiến

thức, chuyên ngành về pháp luật, nghiệp vụ chuyên môn, kiến thức về khoahọc quản lý, các kỹ năng lãnh đạo, quản lý như: lập kế hoạch, kiểm tra, giámsát và một số kỹ năng mềm như: kỹ năng giao tiếp, đàm phán, kỹ năng thuyếttrình, kỹ năng giải quyết tình huống, kỹ năng giải quyết công việc liên quanđến tiếp dân… Cần bồi dưỡng về các kỹ năng, nghiệp vụ về sư phạm đối vớiđội ngũ cán bộ trực tiếp làm công tác giáo dục chính trị tư tưởng, pháp luật,dạy văn hóa… cho phạm nhân.

Thường xuyên tổ chức các lớp ôn thi, dự tuyển vào các trường Công an

nhân dân Đại học Cảnh sát nhân dân, An ninh nhân dân… cho chiến sỹ phục

vụ có thời hạn trong Công an nhân dân, cho cán bộ đã được xét biên chế; cửcán bộ tham gia các lớp tập huấn chuyên sâu về pháp luật, nghiệp vụ chuyênngành, nghiệp vụ sư phạm của Đại học Cần Thơ, Đại học sư phạm Thành phố

Hồ Chí Minh…

Tổ chức các hoạt động thực tế tham quan, học hỏi kinh nghiệm, học tập

mô hình quản lý giam giữ, giáo dục cải tạo phạm nhân có chất lượng, những

đơn vị điển hình tiên tiến ở các trại giam khác trong Tổng cục cảnh sát thihành án hình sự và hỗ trợ tư pháp Qua đó để rút kinh nghiệm, áp dụng nhữngcách làm hay, sáng tạo, hiệu quả vào thực tế tại đơn vị mình, nâng cao chấtlượng công tác tại đơn vị

Tham gia các lớp bồi dưỡng, nâng cao trình độ về lý luận chính trị: các

trại giam thường xuyên phối hợp với Trung tâm bồi dưỡng chính trị cáchuyện, Trường chính trị của tỉnh để mở các lớp sơ cấp, trung cấp lý luậnchính trị… nhằm nâng cao trình độ, bản lĩnh chính trị của cán bộ chiến sĩ,giúp cán bộ chiến sĩ có bản lĩnh vững vàng, tuyệt đối trung thành với lý tưởngcách mạng, đấu tranh mạnh mẽ với các luận điệu xuyên tạc của các thế lựcthù địch

Đối với đội ngũ cán bộ lãnh đạo, chỉ huy và cán bộ quy hoạch lãnh đạo, chỉ huy các cấp ở các trại giam, các đơn vị luôn tạo điều kiện để từng cán bộ

nâng cao trình độ lý luận chính trị, cử đi học các lớp cao cấp lý luận chính trị,các lớp bồi dưỡng chuyên đề nhất là về quốc phòng, an ninh; thường xuyên tổchức các buổi báo cáo, sinh hoạt chính trị về tình hình an ninh, chính trị xãhội trên địa bàn và tình hình chung của các trại giam trong công tác quản lý,giam giữ, giáo dục cải tạo phạm nhân

Qua đó, đội ngũ cán bộ đã có bản lĩnh chính trị vững vàng, có trình độchuyên môn nghiệp vụ, năng động và sáng tạo; tích cực trong thực hiệnđường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước… Bêncạnh đó, trình độ kiến thức, kỹ năng và năng lực hoạt động thực tiễn của độingũ này ngày càng nâng cao, thích nghi được với sự vận động, thay đổi chungcủa kinh tế thị trường, quá trình hội nhập quốc tế Ngoài ra, đào tạo bồi dưỡngđội ngũ cán bộ trại giam nhằm xây dựng lực lượng kế thừa đáp ứng đượcnhiệm vụ, yêu cầu của công tác quản lý, giam giữ, giáo dục cải tạo phạm nhântrong hình mới

Đối với đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý trại giam luôn thực hiện nghiêmtúc, đồng bộ các quy định, các chương trình, kế hoạch về công tác cán bộ, phùhợp với chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2011 -

2020, và Đề án tinh giản biên chế của Bộ Công an, bảo đảm bộ máy tinh gọn,phát huy tối đa hiệu quả công tác, phù hợp với yêu cầu của tình hình thực tiễn,xây dựng đội ngũ lãnh đạo, quản lý vững vàng về chính trị, trong sáng về đạođức, thành thạo về chuyên môn, nghiệp vụ, có trình độ và năng lực, đáp ứngyêu cầu, nhiệm vụ lãnh đạo, quản lý trại giam trong tình hình mới

Đào tạo, bồi dưỡng luôn gắn liền với quy hoạch, bố trí và sử dụng cán

bộ Việc sử dụng cán bộ phải gắn liền với chính sách cán bộ, phải có sự quan

tâm đến cán bộ chiến sĩ một cách đúng đắn, phù hợp Tuyệt đối không để tình

trạng cử đi đào tạo bồi dưỡng nhưng lại bố trí công việc trái với chuyên ngànhhoặc không bố trí cán bộ, từ đó hình thành tâm lý chán nản, thờ ơ với côngviệc, với hoạt động đào tạo, bồi dưỡng

Quy hoạch, bố trí sử dụng cán bộ phải gắn với việc tạo điều kiện cho cán bộ phát huy tài năng, sở trường công tác trong thực hiện nhiệm vụ Công

tác trại giam đòi hỏi người cán bộ bên cạnh trình độ chuyên môn phải có kinhnghiệm và năng lực thực tiễn Người lãnh đạo quản lý trại giam phải tạo đượcmôi trường làm việc thuận lợi, hay tạo những thử thách nhất định nhất là đốivới số cán bộ trẻ, chưa có kinh nghiệm thực tiễn Qua đó vừa hướng dẫn, vừarèn luyện tài năng, bản lĩnh, khả năng thích nghi trong công việc… đồng thời

đã rèn luyện và xây dựng được một đội ngũ cán bộ có thể đáp ứng được yêucầu, nhiệm vụ của đơn vị

Việc bố trí, sử dụng cán bộ phải thấy được sự nỗ lực, ý chí phấn đấuvượt qua những khó khăn của cán bộ chiến sĩ Thấy được những ưu điểm, hạnchế nhược điểm thể hiện qua cụ thể từng công việc được giao, từ đó ngườilãnh đạo chỉ huy có phương pháp, cách thức để đánh giá và sử dụng cán bộhiệu quả Ngoài ra, phải có cơ chế, phương pháp cạnh tranh một cách lànhmạnh trong đánh giá, bố trí, sắp xếp, bổ nhiệm cán bộ… nhất là cán bộ lãnhđạo, quản lý nhằm tạo động lực thúc đẩy sự phấn đấu, nâng cao năng lực tổchức thực tiễn của đội ngũ cán bộ, khắc phục tình trạng trì trệ trong công tác,tạo ra nhu cầu thực sự trong công tác đào tạo, bồi dưỡng, quy hoạch sử dụngcán bộ

Ngoài việc đào tạo, bồi dưỡng, quy hoạch cán bộ, các trại giam còn tổ chức thực hiện việc điều động, luân chuyển đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý.

Việc điều động, luân chuyển cán bộ lãnh đạo, quản lý trong nội bộ trại giam vàgiữa các trại giam là một trong những hoạt động để tạo nguồn cho công tác cán

bộ, đồng thời giúp cán bộ lãnh đạo, quản lý nâng cao trình độ nghiệp vụ, hiểubiết toàn diện, sâu sắc và tiếp cận với thực tiễn một cách chân thực, nhạy bén Điều động, luân chuyển trước tiên là trong nội bộ các trại giam, luânchuyển giữa cán bộ lãnh đạo, chỉ huy các phân trại, các đội chuyên mônnghiệp vụ: Đội Trinh sát, Cảnh sát quản giáo, Giáo dục hồ sơ, Tham mưu…giúp đội ngũ này học tập và nâng cao trình độ, năng lực thực tiễn trên nhiều vịtrí công tác khác nhau Không luân chuyển đối với các vị trí lãnh đạo, chỉ huymang tính đặc thù công việc trong trại giam như: Đội y tế và bảo vệ môitrường, đội tài vụ hậu cần, công tác cơ yếu…

Điều động, luân chuyển cũng là một hình thức thử thách đối với cán bộlãnh đạo, quản lý, qua đó cũng phá vỡ thế khép kín, cục bộ địa phương trongcông tác cán bộ hiện nay Điều động, luân chuyển cán bộ lãnh đạo, quản lýgiữa các trại giam với nhau, với những môi trường làm việc khác nhau thìtrình độ, năng lực, khả năng lãnh đạo, quản lý, tổ chức thực tiễn… của ngườilãnh đạo chỉ huy sẽ có điều kiện để phát huy một cách tốt nhất; việc xây dựngđơn vị, tổ chức thực hiện tốt các quy định của cấp trên, biết quy tụ cán bộ, bốtrí đúng người đúng việc, phát triển toàn diện… hiệu quả công tác sẽ là thước

đo quan trọng trong việc đánh giá năng lực tiễn của người lãnh đạo, quản lýtrại giam

Thực tế, sự phát triển, ổn định trong công tác thi hành án phạt tù tại cáctrại giam trong những năm qua đã chứng minh được vai trò, hiệu quả củacông tác đào tạo bồi dưỡng, quy hoạch cán bộ; cũng như vai trò của đội ngũcán bộ lãnh đạo, chỉ huy Song song đó, các đơn vị luôn tăng cường thực hiệncông tác bảo vệ chính trị nội bộ cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý; xâydựng một đội ngũ cán bộ trong sạch, vững mạnh, có đủ sức đề kháng để đẩylùi, chống lại mọi biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống

1.2.2 Phát huy nhân tố chủ quan của người lãnh đạo, quản lý trong nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn

Trong công tác công an, sự lãnh đạo của Đảng là tuyệt đối và trực tiếptrên tất cả mọi mặt Nghị quyết, chỉ thị của Đảng, cùng với hệ thống pháp luật

là công cụ để đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước; công táccông an thể hiện sự thống nhất giữa vai trò lãnh đạo của Đảng với vai tròquản lý của Nhà nước một cách rõ nét nhất Bộ Công an, Tổng cục Cảnh sátthi hành án hình sự và Hỗ trợ tư pháp; cấp ủy các đơn vị không ngừng quántriệt cho toàn thể cán bộ chiến sỹ có nhận thức sâu sắc về Chủ nghĩa Mác -Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối chính sách của Đảng, pháp luật củaNhà nước, thấy được mục tiêu, nhiệm vụ cách mạng trong từng giai đoạn; nêucao tinh thần cảnh giác, chủ động, kiên quyết đấu tranh chống mọi âm mưu,thủ đoạn chống phá, các luận điệu xuyên tạc, gây chia rẽ khối đại đoàn kếttoàn dân tộc Đảng ta đã khẳng định: “Phát huy nhân tố con người trong mọilĩnh vực của đời sống xã hội; tập trung xây dựng con người về đạo đức, nhâncách, lối sống, trí tuệ và năng lực làm việc; xây dựng môi trường văn hóa lànhmạnh” [14, tr.219] Đối với công tác Công an, cụ thể là công tác quản lý,giam giữ, giáo dục cải tạo phạm nhân tại các trại giam, phát huy nhân tố conngười là phát huy vai trò gương mẫu, đi đầu của đội ngũ lãnh đạo, quản lý ởcác trại giam, bằng các hoạt động thực tiễn trong công tác, chiến đấu, xâydựng phát triển đơn vị,… cụ thể ở một số nội dung sau:

Phát huy nhân tố con người là phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạocủa người lãnh đạo, quản lý; tạo điều kiện thuận lợi để người lãnh đạo quản lýphát huy tối đa tài năng, trí tuệ của mình để vận dụng vào hoạt động lãnh đạo,điều hành đơn vị Đó là phát huy năng lực trí tuệ, trí tuệ ở đây không chỉ là trítuệ của cá nhân người lãnh đạo, quản lý; mà đó là sự vận dụng và phát huy trítuệ của tập thể Người lãnh đạo, quản lý giỏi là người biết vận dụng, phát huy

trí tuệ của tập thể vào giải quyết công việc chung của đơn vị Đây là một kỹnăng cần có ở người lãnh đạo, quản lý hiện đại; vận dụng trí tuệ của tập thể làthể hiện tính dân chủ, sáng tạo trong xử lý công việc; bên cạnh đó người lãnhđạo, chỉ huy phải biết học hỏi mọi thứ xung quanh mình, có khả năng quan sát

và cái nhìn các sự vật, hiện tượng từ góc độ người khác Phát huy năng lực trítuệ đòi hỏi người lãnh đạo, chỉ huy phải đánh giá đúng năng lực của từng cán

bộ chiến sĩ, từ đó làm căn cứ để bố trí, phát huy được khả năng lực, sở trườngcủa họ Phát huy trí tuệ tập thể phải là sự thể hiện dân chủ có tập trung, khôngphải là “dân chủ quá đà”, có những thời điểm cần ở người lãnh đạo, chỉ huytính quyết đoán để giải quyết các công việc, đảm bảo hoạt động chung củađơn vị

Trong giai đoạn hiện nay, việc phát huy nhân tố người lãnh đạo, quản lýluôn gắn liền với việc học tập và thực hiện Sáu điều Bác Hồ dạy công an nhândân, được cụ thể hóa ở các yêu cầu về chính trị tư tưởng, phẩm chất đạo đức,công tác chuyên môn nghiệp vụ, ý thức tổ chức kỷ luật

Về chính trị tư tưởng: Người lãnh đạo, quản lý phải có bản lĩnh chính trị

vững vàng, thể hiện ở lòng trung thành tuyệt đối với Đảng, với Nhà nước, với

Tổ quốc “Đối với chính phủ phải tuyệt đối trung thành” đây là yêu cầu cốt lõiđòi hỏi mỗi cán bộ chiến sĩ công an phải thấm nhuần và thực hiện nghiêm túc

Đó cũng chính là quan điểm chỉ đạo thống nhất từ trước đến nay, việc phụctùng sự lãnh đạo của Đảng từ trên xuống dưới vừa là yêu cầu, vừa là nguyêntác trong công tác công an

Bên cạnh bản lĩnh chính trị, lập trường tư tưởng vững vàng thì ngườilãnh đạo, quản lý phải có chuyên môn sâu, có khả năng tập hợp quần chúngthực hiện các văn bản, nghị quyết Phải không ngừng rèn luyện, tu dưỡng đạođức cách mạng “Đối với tự mình phải cần, kiệm, liêm, chính”, tư tưởng cáchmạng là tư tưởng xã hội chủ nghĩa, phải không ngừng học tập chủ nghĩa Mác

- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, lấy đó làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ namcho mọi hoạt động; phải biết vận dụng sáng tạo vào từng điều kiện công tác Phải có tư tưởng hết lòng, hết sức phục vụ nhân dân, xác định được vịtrí, vai trò của mình trong mối quan hệ với nhân dân, đó là “người đầy tớ thậttrung thành của nhân dân”, xác định nhiệm vụ của người cán bộ, chiến sĩ công

an là phục vụ nhân dân “Đối với nhân dân phải kính trọng, lễ phép”

Tư tưởng chính trị vững vàng còn được thể hiện ở tinh thần vượt khó,không ngại gian khổ của cán bộ công an; xác định nhiệm vụ công an là khókhăn, nguy hiểm, nhiều hy sinh thầm lặng, nên đòi hỏi tư tưởng phải luônvững vàng, nêu cao tinh thần trách nhiệm, phấn đấu hoàn thành tốt mọi nhiệm

vụ khi được người lãnh đạo quản lý giao cho

Về phẩm chất đạo đức, lối sống: Đây là yêu cầu quan trọng nhất đối

người cán bộ nói chung và cán bộ công an nói riêng Đạo đức ở đây đượcnhắc đến chính là đạo đức cách mạng, là “cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vôtư” Người lãnh đạo, quản lý muốn xây dựng, giữ vững đạo đức cách mạngthì phải không ngừng học tập, rèn luyện, phấn đấu… và phải chống chủ nghĩa

cá nhân, hai hoạt động này phải được thực hiện thường xuyên, liên tục vàsong song với nhau Đồng thời phải xây dựng, giữ vững tinh thần đoàn kếttrong cơ quan đơn vị, trong cuộc sống, yêu thương đoàn kết giúp đỡ nhaucùng vượt qua khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ “Đối với đồng sự phải thân

ái, giúp đỡ”

Để góp phần giáo dục, cải tạo phạm nhân một cách thiết thực, có hiệu quả,người cán bộ quản lý trại giam, nhất là lãnh đạo quản lý trại giam phải có lốisống gương mẫu, lời nói đi đôi với việc làm, sinh hoạt lành mạnh Người cán

bộ phải trung thành với lý tưởng cách mạng của Đảng và đặc biệt là kỹ năngsống tốt, năng lực dân vận mềm dẻo, sự hiểu biết sâu rộng về tâm lý tội phạm

Về công tác chuyên môn, nghiệp vụ: thường xuyên học hỏi nâng cao

trình độ, có chuyên môn vững vàng thì mới hoàn thành nhiệm vụ lãnh đạoquản lý, nếu chuyên môn yếu thì khó có thể quản lý, điều hành Xác địnhnhiệm vụ chung của Lực lượng công an là đảm bảo an ninh, trật tự; bảo vệĐảng, Nhà nước; nên người cán bộ công an phải luôn chăm chỉ, tự giác, hếtlòng hết sức thực hiện nhiệm vụ được giao “Đối với công việc phải tận tụy”.Muốn thực hiện tốt yêu cầu này, đòi hỏi trước hết ở người lãnh đạo quản lý làphải nắm vững các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật củaNhà nước để tổ chức triển khai thực hiện cho tốt Phải biết giữ bí mật khi thựchiện nhiệm vụ, nêu cao tinh thần cảnh giác, không được chủ quan, tự mãn; đềphòng cả kẻ địch bên trong và bên ngoài “Đối với địch phải cương quyết,khôn khéo”

Về ý thức tổ chức kỷ luật: người cán bộ lãnh đạo, quản lý là người tiên

phong, gương mẫu trong việc thực hiện ý thức tổ chức kỷ luật của đơn vị;người lãnh đạo, quản lý luôn gần gũi cán bộ chiến sĩ để thân ái, giúp đỡ, giáodục động viên khi khó khăn để hoàn thành tốt nhiệm vụ; người lãnh đạo quản

lý phải luôn coi trọng việc xây dựng và thực hiện ý thức tổ chức kỷ luật củađơn vị, ý thức tổ chức kỷ luật khi thực hiện nhiệm vụ; vì nhiệm vụ công anluôn gắn liền với khó khăn, nguy hiểm, đòi hỏi sự bí mật… nên việc tuân thủ

ý thức tổ chức kỷ luật là hết sức cần thiết

Phát huy nhân tố con người của người lãnh đạo, quản lý là việc giảiquyết chính đáng các lợi ích của cá nhân, đó là lợi ích về vật chất, tinh thần,chính trị… trong đó cần chú ý đến lợi ích vật chất Triết học Mác - Lênin chorằng lợi ích là sản phẩm hoạt động của con người, là đối tượng hóa bản chấtcon người; lợi ích là cái liên kết các thành viên trong xã hội, nó là cơ sở đểxác lập mối quan hệ giữa con người với nhau; trong tập thể cơ quan đơn vịcũng vậy, lợi ích chính là động lực thúc đẩy con người tích cực hoạt động