Trò chuyện cùng chuyên gia - Số 2 - Kết quả xét nghiệm tinh dịch đồ nói lên điều gì?
Trang 1Trò chuyện cùng chuyên gia - Số 2 - Kết quả xét nghiệm tinh dịch đồ nói lên điều gì?
Teens có thể thấy làm xét nghiệm tinh dịch đồ cũng không đơn giản tẹo nào Nhưng sau khi chuyển mẫu phẩm tới phòng xét nghiệm rồi, teens mới ngồi úm ba la mong sao cho kết quả xét nghiệm thật tốt. Song cầm kết quả xét nghiệm trên tay, teens thật bối rối: "Nó nói lên điều gì vậy" Hãy tiếp tục lắng nghe những chia
sẻ sau đây của Bs.Ts Cung Thị Thu Thủ Chuyên gia Sản phụ khoa của bệnh viện Phụ sản Trung ương, Cố vấn chuyên môn của Tâm sự bạn trẻ và Phòng khám Newcare, 79 Phủ Doãn, Hà Nội để khám phá những bí mật của phiếu kết quả xét nghiệm tinh dịch đồ nhé.
Bài liên quan:
>> Trò chuyện cùng chuyên gia - Số 1: Hiểu rõ đèn dầu từ xét nghiệm tinh dịch đồ
>> Tỷ lệ tinh trùng bao nhiêu là bình thường
>> Tinh dịch và khả năng thụ thai
TSBT: Làm xét nghiệm tinh dịch đồ cũng vất vả quá! Vậy chỉ một lần làm xét nghiệm tinh dịch đồ là đủ chứng minh “ISO 9001-2000” chưa, thưa bác sỹ?
Bác sỹ: Có thể xét nghiệm tinh dịch đồ một lần và có thể kết luận được nếu kết quả xét nghiệm trong giới hạn bình thường Nếu kết quả không bình thường, để kết luận chính xác về chất lượng của tinh dịch boys cần làm xét nghiệm tinh dịch hai lần Lần thứ hai kiểm tra sau lần thứ nhất đúng 5 ngày và vẫn tiếp tục phải tuân thủ đúng các yêu cầu ở trên
Trang 2Có phải khi làm xét nghiệm tinh dịch đồ mọi điều thật vất vả?
TSBT: Nghĩa là cần dựa vào kết quả của một hoặc hai lần xét nghiệm mới có thể kết luận được chất lượng của tinh dịch Vậy xét nghiệm tinh dịch đồ có thể “chỉ mặt đặt tên” những vấn đề gì vậy nhỉ?
Bác sỹ: Xét nghiệm tinh dịch đồ cho chúng ta biết thể tích tinh dịch trong mỗi lần xuất tinh là bao nhiêu, trong tinh dịch có chứa tinh trùng hay không, tỷ lệ tinh trùng sống – chết là như thế nào, tỷ lệ tinh trùng có hình thái bình thường ra sao, khả năng di động và hướng di động của tinh trùng như thế nào… Túm lại, các trị
số của xét nghiệm tinh dịch đồ cho chúng ta biết chất lượng và số lượng tinh trùng
có đủ đảm bảo việc thụ thai tự nhiên hay không
TSBT: Ngoài “bắt thóp” các chú tinh binh, xét nghiệm tinh dịch đồ còn có thể vạch mặt các mầm bệnh khác như lậu, giang mai, sùi mào gà… được không thưa bác sỹ?
Bác sỹ: Đúng là nếu boys mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục như lậu thì trong tinh dịch có chứa vi khuẩn lậu cầu Tuy nhiên, để chẩn đoán các bệnh trên thì không làm xét nghiệm tinh dịch mà làm các xét nghiệm máu để tìm xóăn khuẩn giang mai, định typ virus trong bệnh sùi mào gà
TSBT: Thưa bác sỹ, thế nào là kết quả xét nghiệm tinh dịch đồ tốt?
Bác sỹ: Kết quả xét nghiệm tinh dịch đồ tốt khi các trị số nằm trong giới hạn bình thường Teens có thể tham khảo một vài trị số trong box Phân tích một mẫu tinh dịch, hoặc không có tinh trùng trong tinh dịch
TSBT: Bác sỹ có thể cho teens biết một vài trường hợp bất thường
Trang 3Bác sỹ: Câu này khó quá (cười) Những hiện tượng bất thường vô cùng đa dạng Ví
dụ như: Có nhiều tế bào bạch cầu trong tinh dịch – biểu hiện của viêm nhiễm; tinh trùng không di động hoặc di động tại chỗ (tinh trùng không tiến thẳng mà quay tít tại chỗ), tinh trùng có hình dạng bất thường ở đầu, cổ và đuôi, tỷ lệ tinh trùng sống quá thấp…
TSBT: Nếu kết quả của hai lần xét nghiệm tinh dịch đều không tốt, rơi vào các trường hợp bất thường như bác sỹ nói đến ở trên thì phải làm như thế nào?
Bác sỹ: Một câu hỏi rất hay! Bên cạnh xét nghiệm tinh dịch đó còn có nhiều kỹ thuật khác cũng quan trọng không kém, đặc biệt khi kết quả xét nghiệm tinh dịch
đồ chỉ ra những trị số bất thường Ví dụ như boys sẽ được yêu cầu khám, siêu âm tinh hoàn, sinh thiết tinh hoàn, chọc hút lấy tinh dịch ở mào tinh xem có tinh trùng hay không Dựa vào các kỹ thuật y tế này bác sỹ mới có thể chẩn đoán nguyên nhân khiến tinh dịch không đảm bảo chất lượng là do đâu và có hướng xử trí phù hợp
TSBT: Teens còn câu hỏi cuối cùng muốn nhờ bác sỹ giải đáp giúp Gần đây, ti vi
có đưa tin dù trong tinh dịch không có bất kỳ chú tinh binh nào thì cũng chưa phải
là thảm họa bởi ngày nay các bác sỹ đã có thể
nuôi cấy tinh binh từ một tế bào tinh tử, bác sỹ
nghĩ gì về vấn đề này?
Bác sỹ: Đây là một thành tựu trong y học mà
Trung tâm Công nghệ phôi, Học viện Quân Y
đã thực hiện được Ở Việt Nam tỷ lệ vô sinh do
nam giới không có tinh trùng (rối loạn quá trình
sinh tinh) chiếm khoảng 10% Teens biết đấy,
tinh trùng được tạo ra từ các tế bào sinh tinh,
nằm trong các ống sinh tinh thuộc 2 tinh hoàn
Sau khi được hình thành tinh trùng sẽ di chuyển
vào mào tinh Chính tại đây, quá trình trưởng
thành của tinh trùng sẽ được hoàn tất Tinh
trùng từ khi được sinh ra cho đến khi trưởng
thành hoàn toàn cần một khoảng thời gian từ 10
– 12 tuần và trải qua 5 bước: tinh nguyên bào,
tinh bào 1, tinh bào 2, tinh tử và tinh trùng
Tinh tử chính là các tinh trùng non, chưa có
đuôi nên không thể chuyển động và di chuyển
Thêm niềm hy vọng mới cho những cặp vợ chồng vô sinh
Trang 4vào buồng tử cung, vòi trứng để thụ tinh cho trứng Những bệnh nhân có sức khỏe tốt, không mắc bệnh di truyền, không mắc bệnh truyền nhiễm, có rối loạn sinh tinh đến giai đoạn hình thành tinh tử, được dùng thuốc kích thích sinh tinh từ 3-18 tháng sẽ được các bác sỹ tiến hành nuôi cấy tinh tử của người bệnh thành tinh trùng (bộ nhiễm sắc thể không thay đổi mà chỉ biến đổi về hình thể dạng tròn không có đuôi để thành dạng bầu dục, đuôi ngắn) Lúc này, tinh tử sẽ có khả năng thụ tinh nếu tiêm vào trứng của người vợ Thời gian nuôi cấy trong vòng 24 giờ Hiện nay đã có 1 bé gái ra đời nhờ phương pháp điều trị vô sinh này và trong năm
2009 chúng ta sẽ đón thêm 6 em bé nữa (đang trong giai đoạn bào thai) Thành công này có thể là một cứu cánh đối với nam giới không có tinh trùng
TSBT: Xin cảm ơn bác sỹ với những thông tin quý báu Chúc bác sỹ một năm mới thật nhiều niềm vui!
Bây giờ Teens đã hiểu hơn về khả năng sinh sản của nam giới chưa nào? Nếu còn bất kỳ câu hỏi nào liên quan đến vấn đề này, Teens đừng quên đặt câu hỏi trong phần Trao đổi thảo luận nhé
Tâm sự bạn trẻ - Newcare
Phân tích một mẫu tinh dịch
Quan sát đại thể (bằng mắt thường): Đánh giá
sự hóa lỏng, thể tích, màu sắc của tinh dịch, độ pH
Mẫu tinh dịch khi được đưa vào phòng xét nghiệm sẽ được đặt trong tủ ấm để đánh giá sự
ly giải (hóa lỏng) Bình thường mẫu sẽ ly giải hoàn toàn sau khoảng 15 – 20 phút Nếu mẫu thử không ly giải hay ly giải không hoàn toàn,
có thể nghi ngờ đến bất thường ở tiền liệt tuyến (thường gặp nhất là viêm tiền liệt tuyến)
Bình thường tinh dịch có màu trắng xám hoặc hơi ngà vàng, hơi đục và đồng nhất Nếu tinh dịch có màu vàng sậm thì có thể do lẫn nước tiểu trong quá trình lấy mẫu hay do nhiễm
Trang 5trùng Những mẫu tinh dịch trong và loãng
thường có tinh trùng ít hay thậm chí không có
tinh trùng
Những bất thường về thể tích tinh dịch cũng có
thể gợi ý đến một số nguyên nhân bất thường
Trung bình, thể tích (V) mỗi lần xuất tinh của
người đàn ông khoảng từ 2-4 ml Nếu V= 0/ vài
giọt: không phóng tinh hoặc xuất tinh ngược
dòng; V< 2ml: giảm tiết dịch từ các tuyến hoặc
lần xuất tinh trước quá gần; V> 6ml: kiêng giao
hợp quá lâu hoặc viêm túi tinh, tuyến tiền liệt
Thông thường tinh dịch có tính kiềm, với pH
dao động trong khoảng 7,2 – 8,4 Trong những
trường hợp không có tinh trùng kèm theo mẫu
thử có pH 7, nguyên nhân có thể là do tắc ống
dẫn tinh
Quan sát Vi thể (quan sát dưới kính hiển vi):
Để đánh giá độ di động, số lượng tinh trùng/ ml
tinh dịch, tỷ lệ sống chết, sự hiện diện của bạch
cầu và tỷ lệ tinh trùng có hình dạng bình
thường
Độ di động của tinh trùng được chia thành 4
nhóm: A: tinh trùng di động tiến tới, nhanh; B:
tinh trùng di động tiến tới, chậm; C: tinh trùng
di động tại chỗ; D: tinh trùng không di động
Trong đó, các trị số bình thường sẽ là: Độ di
động A ≥25% hoặc A+B ≥50%
Để tính số lượng tinh trùng trong một ml tinh
dịch, sau khi pha loãng tinh dịch với tỷ lệ thích
hợp và làm tinh trùng bất động, người ta sử
dụng một buồng đếm, bên trong có chia nhiều ô
nhỏ Mật độ tinh trùng khoảng 20 triệu tinh
trùng/ ml là đạt yêu cầu
Trang 6Hình dạng tinh trùng sẽ được quan sát ở vật
kính 100X, sau khi được nhuộm bằng phương
pháp đặc biệt (Papanicolaou) Các bất thường
có thể xuất hiện ở đầu, cổ hay đuôi của tinh
trùng Trị số bình thường sẽ là: Hình dạng bình
thường ≥0%; Tỷ lệ tinh trùng sống ≥75%;
Sự hiện diện của bạch cầu nói lên nguy cơ/ mức
độ viêm nhiễm Nếu tỷ lệ bạch cầu < 1 triệu
con/ ml là bình thường