Giáo án Bài Quá trình đẳng nhiệt Định luật Bôi - lơ - Ma - ri - ốt

Ki m tra bài cũ... Rút kinh nghi m, b sung.

Trang 1

S GD&ĐT TP.HCM ở C NG HÒA XÃ H I CH NGHĨA VI T NAM Ộ Ộ Ủ Ệ

GIÁO ÁN GI NG D Y Ả Ạ Bài 29: QUÁ TRÌNH Đ NG NHI T Đ NH LU T BOYLE – MARIOTTE Ẳ Ệ Ị Ậ

- Giáo sinh th c t p: ự ậ

- Giáo viên hướng d n: ẫ

I M c tiêu ụ

1 V ki n th c: ề ế ứ

- Nh n bi t đậ ế ược các khái ni m “tr ng thái” và “quá trình”.ệ ạ

- Nêu được đ nh nghĩa quá trình đ ng nhi t.ị ẳ ệ

- Phát bi u và vi t để ế ược h th c c a đ nh lu t Boyle – Mariotte.ệ ứ ủ ị ậ

- Nh n bi t và vẽ đậ ế ược d ng c a dạ ủ ường đ ng nhi t trong h t a đẳ ệ ệ ọ ộp, V .

2 V kĩ năng: ề

- V n d ng đậ ụ ược phương pháp x lí các s li u thu đử ố ệ ược b ng thí nghi m vào vi c xác đ nhằ ệ ệ ị

m i liên h gi a áp su t và th tích trong quá trình đ ng nhi t.ố ệ ữ ấ ể ẳ ệ

- V n d ng đậ ụ ược đ nh lu t Boyle – Mariotte đ gi i thích m t s hi n tị ậ ể ả ộ ố ệ ượng và gi i các bàiả

t p đ n gi n.ậ ơ ả

3 V thái đ : ề ộ

- Yêu thích, say mê tìm hi u ki n th c.ể ế ứ

- T giác, hăng hái phát bi u xây d ng bài.ự ể ự

- Tích c c, ch đ ng trong quá trình h c.ự ủ ộ ọ

II Ph ươ ng pháp gi ng d y ả ạ

- S d ng k t h p phử ụ ế ợ ương pháp gi ng gi i, phả ả ương pháp đàm tho i và phạ ương pháp bi uể

di n thí nghi m V t lí.ễ ệ ậ

III Chu n b ẩ ị

1 Giáo viên:

- D ng c thí nghi m cho ph n đ t v n đ : ng tiêm y t ụ ụ ệ ầ ặ ấ ề ố ế

- Hình nh hai nhà V t lí Robert Boyle và Edma Mariotte.ả ậ

- Hình vẽ mô t thí nghi m Hình 29.2 Sách giáo khoa V t lí 10 C b n trang 157.ả ệ ậ ơ ả

- Gi y kh l n có vẽ khung c a b ng k t qu thí nghi m.ấ ổ ớ ủ ả ế ả ệ

2 H c sinh: ọ

- Ôn l i các ki n th c đã h c bài trạ ế ứ ọ ở ước

- Xem trước bài m i.ớ

IV Ti n trình gi ng d y ế ả ạ

1 n đ nh l p (1p) Ổ ị ớ

2 Ki m tra bài cũ (4p) ể

Câu h i: Đ nh nghĩa khí lý tỏ ị ưởng

3 D y bài m i (35p) ạ ớ

a) Ho t đ ng 1: Đ t v n đ (5p) ạ ộ ặ ấ ề

Trang 2

Ho t đ ng c a giáo viên ạ ộ ủ Ho t đ ng c a h c sinh ạ ộ ủ ọ N i dung ghi b ng ộ ả

- Th c hi n thí nghi m mự ệ ệ ở

đ u: S d ng ng tiêm y t ,ầ ử ụ ố ế

b t ch t đ u ng Sau đó nénị ặ ầ ố

ng tiêm và cho h c sinh

nh n xét thí nghi m.ậ ệ

- Ta th c hi n thí nghi m nàyự ệ ệ

trong đi u ki n nhi t đ khíề ệ ệ ộ

không đ i và nh n th y n uổ ậ ấ ế

th tích c a khí gi m thì ápể ủ ả

su t c a nó tăng Nh ng li uấ ủ ư ệ

áp su t có tăng t l ngh chấ ỉ ệ ị

v i th tích không? Chúng taớ ể

sẽ tìm hi u v n đ này quaể ấ ề

bài h c hôm nay.ọ

- Nh n xét: Khi th tích càngậ ể

nh thì nén càng khó khănỏ

h n, nghĩa là áp su t càngơ ấ

l n.ớ

b) Ho t đ ng 2: Tìm hi u các khái ni m m i (10p) ạ ộ ể ệ ớ

- M i ngỗ ười đ u có nh ngề ữ

đ c tr ng riêng: nhóm máu,ặ ư

chi u cao, cân n ng… M tề ặ ộ

lượng khí nh t đ nh cũngấ ị

nh v y.ư ậ

- Các đ i lạ ượng đ c tr ngặ ư

cho m t lộ ượng khí nh t đ nhấ ị

là th tích V, áp su t p, nhi tể ấ ệ

đ tuy t đ i T.ộ ệ ố

- Nh c l i cho h c sinh ki nắ ạ ọ ế

th c nhi t đ tuy t đ i l pứ ệ ộ ệ ố ở ớ

8

- L ng nghe, ti p thu.ắ ế - Tr ng thái c a m t ch t khíạ ủ ộ ấ

được xác đ nh b ng: ị ằ

Th tích V.ể

Áp su t p.ấ Nhi t đ tuy t đ i T.ệ ộ ệ ố

- p V, ,T được g i là cácọ thông s tr ng thái c a khí.ố ạ ủ

- T K  273t C o

- Đ t câu h i: Các đ i lặ ỏ ạ ượng

này có đ n v đo là gì?ơ ị

- Nh n xét câu tr l i, mậ ả ờ ở

r ng thêm m t s đ n v đoộ ộ ố ơ ị

khác c a các đ i lủ ạ ượng

- Tr l i câu h i.ả ờ ỏ

- Xét ví d :ụ

Kh i khí ban đ u tr ngố ầ ở ạ

thái 1 có các thông s tr ngố ạ

thái:

 

1

3 1

1

100

0,02

300

� 

�



�

� 

�

Lúc sau kh i khí tr ng tháiố ở ạ

 2 có các thông s tr ngố ạ

thái:

- Theo dõi ví d và ti p nh nụ ế ậ khái ni m quá trình bi n đ iệ ế ổ

tr ng thái khí.ạ      

 

1

3 1

1

100

1 : 0,02

300

� 

�



�

� 

     

 

2

3 2

2

200

2 : 0,01

450

� 

�



�

� 

�

   1 � 2 : quá trình.

Trang 3

 

2

3 2

2

200

0,01

450

� 

�



�

� 

�

- B ng m t phằ ộ ương pháp nào

đó, kh i khí đã chuy n tố ể ừ

tr ng thái (1) sang tr ng tháiạ ạ

(2) Ta g i đó là quá trìnhọ

bi n đ i tr ng thái khí, g iế ổ ạ ọ

t t là quá trình.ắ

- Trong h u h t các quá trìnhầ ế

t nhiên, c ba thông sự ả ố

tr ng thái đ u thay đ i Tuyạ ề ổ

nhiên, ta cũng có th th cể ự

hi n đệ ược nh ng quá trìnhữ

mà trong đó ch có hai sỉ ố

thông đ i, còn m t thông sổ ộ ố

không đ i Nh ng quá trìnhổ ữ

này được g i là đ ng quáọ ẳ

trình

- Yêu c u h c sinh: Nh c l iầ ọ ắ ạ

khái ni m đ ng quá trìnhệ ẳ

bi n đ i tr ng thái khí.ế ổ ạ

- Đ t câu h i: V y ta có thặ ỏ ậ ể

th c hi n bao nhiêu đ ngự ệ ẳ

quá trình bi n đ i tr ng tháiế ổ ạ

khí?

- Bài h c này ta sẽ nghiênọ

c u v đ ng quá trình đ uứ ề ẳ ầ

tiên là quá trình đ ng nhi tẳ ệ

b ng phằ ương pháp th cự

nghi m.ệ

- Quá trình đ ng nhi t là gì?ẳ ệ

- Liên h v i v n đ đã đ t:ệ ớ ấ ề ặ

Khi nén ng tiêm, không khíố

trong ng x y ra quá trìnhố ả

đ ng nhi t Khi đó, ta th yẳ ệ ấ

n u th tích c a khí gi m thìế ể ủ ả

áp su t c a nó tăng Li u cóấ ủ ệ

th bi u di n m i liên hể ể ễ ố ệ

gi a áp su t v i th tíchữ ấ ớ ể

b ng m t h th c c thằ ộ ệ ứ ụ ể

- Theo dõi và ti p nh n kháiế ậ

ni m đ ng quá trình.ệ ẳ

- Tr l i: Đ ng quá trình làả ờ ẳ quá trình bi n đ i tr ng tháiế ổ ạ khí mà trong đó ch có haiỉ thông s bi n đ i, còn m tố ế ổ ộ thông s không đ i.ố ổ

- Tr l i: Ba đ ng quá trìnhả ờ ẳ

bi n đ i tr ng thái khí là:ế ổ ạ

đ ng nhi t, đ ng tích vàẳ ệ ẳ

đ ng áp.ẳ

- Tr l i: Quá trình đ ngả ờ ẳ nhi t là quá trình bi n đ iệ ế ổ

tr ng thái trong đó nhi t đạ ệ ộ

được gi không đ i.ữ ổ

- Đ ng quá trình là quá trìnhẳ

bi n đ i tr ng thái khí màế ổ ạ trong đó ch có hai thông sỉ ố thay đ i, m t thông s khôngổ ộ ố

đ i.ổ

- Quá trình bi n đ i tr ngế ổ ạ thái trong đó nhi t đ đệ ộ ược

gi nguyên không đ i g i làữ ổ ọ quá trình đ ng nhi t.ẳ ệ

Trang 4

c) Ho t đ ng 3: Tìm hi u đ nh lu t Boyle – Mariotte (15p) ạ ộ ể ị ậ

- Xem thí nghi m qua hìnhệ

vẽ

- M c đích c a thí nghi m:ụ ủ ệ

Đo giá tr c a áp su t và thị ủ ấ ể

tích khí t i các tr ng tháiạ ạ

khác nhau đ tìm ra m iể ố

quan h gi a áp su t và thệ ữ ấ ể

tích khí Ki m ch ng xem ápể ứ

su t có tăng t l ngh ch v iấ ỉ ệ ị ớ

th tích nh nh n đ nh hayể ư ậ ị

không

- Mô t thí nghi m: Mô hìnhả ệ

thí nghi m bao g m m tệ ồ ộ

xilanh ch a khí Hai bênứ

xilanh có các v ch chia đ đoạ ể

th tích khí trong xilanh.ể

Đ u ra c a xilanh đầ ủ ược n iố

v i m t áp k đ đo áp su tớ ộ ế ể ấ

khí

trong xilanh H th ng đệ ố ược

đ t trong môi trặ ường không

khí có nhi t đ xem nhệ ộ ư

không thay đ i.ổ

- Các bước ti n hành thíế

nghi m: Dùng tay đi u ch nhệ ề ỉ

piston lên/ xu ng đ làmố ể

thay đ i th tích không khíổ ể

trong xilanh Quan sát áp kế

đ nh n th y s thay đ i ápể ậ ấ ự ổ

su t c a không khí trongấ ủ

xilanh

- Trình bày k t qu thíế ả

nghi m trên kh gi y l nệ ổ ấ ớ

cho h c sinh quan sát.ọ

- Yêu c u: Nh đã nh n đ nhầ ư ậ ị

trước khi th c hi n thíự ệ

nghi m r ng trong đi uệ ằ ề

ki n nhi t đ không đ i thìệ ệ ộ ổ

áp su t tăng t l ngh ch v iấ ỉ ệ ị ớ

th tích V y đ ki m ch ngể ậ ể ể ứ

đi u này các em hãy tính tíchề

pV m i tr ng thái và nêuở ỗ ạ

nh n xét v k t qu thuậ ề ế ả

- Quan sát thí nghi m môệ

ph ng b ng hình vẽ và theoỏ ằ dõi mô t c a giáo viên.ả ủ

- D a vào k t qu thu đự ế ả ược

đ tính tích pV m i tr ngể ở ỗ ạ thái Rút ra nh n xét: Tích sậ ố này có giá tr x p x b ngị ấ ỉ ằ nhau các tr ng thái.ở ạ

- Rút ra k t lu n v m iế ậ ề ố

- Khi nhi t đ không đ i, n uệ ộ ổ ế

th tích khí càng gi m thì ápể ả

su t càng tăng.ấ

Trang 5

- Rút ra k t lu n cho h cế ậ ọ

sinh:

Ta th y tích s pV x p xấ ố ấ ỉ

b ngằ

nhau các tr ng thái Do đóở ạ

ta có th vi t pV= const.ể ế

Đi uề

này có nghĩa là p t l ngh chỉ ệ ị

v i V, đúng v i nh n đ nhớ ớ ậ ị

trước thí nghi m.ệ

quan h gi a p và V.ệ ữ

- Th c hi n r t nhi u thíự ệ ấ ề

nghi m ngệ ười ta cũng ki mể

ch ng đứ ược r ng áp su t tằ ấ ỉ

l ngh ch v i th tích trongệ ị ớ ể

đi u ki n nhi t đ khíề ệ ệ ộ

không đ i và phát bi uổ ể

thành đ nh lu t Boyle –ị ậ

Mariotte.Hãy phát bi u đ nhể ị

lu t.ậ

- Gi i thi u l ch s hìnhớ ệ ị ử

thành đ nh lu t.ị ậ

- N u kh i khí tr ng tháiế ố ở ạ

(1) có áp su t pấ 1, th tích Vể 1

bi n đ i đ ng nhi t sangế ổ ẳ ệ

tr ng thái (2) có áp su t pạ ấ 2,

th tích Vể 2 thì bi u th c liênể ứ

h gi a các đ i lệ ữ ạ ượng này

được vi t:ế p V1 1  p V2 2.

- Yêu c u h c sinh tóm t t vàầ ọ ắ

gi i nhanh bài t p 8, SGKả ậ

trang 159

- Phát bi u đ nh lu t.ể ị ậ

- L ng nghe và ti p thu.ắ ế

-Gi i bài t p.ả ậ

- Trong quá trình đ ng nhi tẳ ệ

c a m t lủ ộ ượng khí nh t đ nh,ấ ị

áp su t t l ngh ch v i thấ ỉ ệ ị ớ ể

tích

1

~

p

V hay pV const.

-   1   2



� uuuuuuuuuur � : Khi đó: p V1 1 p V2 2.

     

5 1

3 1

2.10 1

150

� 

� uuuuuuuuuur

  2  3 2

? 2

100

p



�

� 

�

Áp d ng đ nh lu t Bole –ụ ị ậ Mariotte: p V1 1 p V2 2

 

5

d) Ho t đ ng 4: H ạ ộ ướ ng d n h c sinh vẽ đ ẫ ọ ườ ng đ ng nhi t (5p) ẳ ệ

- Thông báo: Đường bi uể

di n s bi n thiên c a ápễ ự ế ủ

su t theo th tích khi nhi tấ ể ệ

đ không đ i g i là độ ổ ọ ường

đ ng nhi t.ẳ ệ

- Vẽ đường đ ng nhi t d aẳ ệ ự

trên k t qu thí nghi m đãế ả ệ

làm

- Vẽ vào v ở

- Đường bi u di n s bi nể ễ ự ế thiên c a áp su t theo thủ ấ ể tích khi nhi t đ không đ iệ ộ ổ

g i là đọ ường đ ng nhi t.ẳ ệ

Trang 6

- Yêu c u h c sinh nh n xétầ ọ ậ

d ng c a đạ ủ ường đ ng nhi t.ẳ ệ

- Thông báo: ng v i cácỨ ớ

nhi t đ khác nhau c a cùngệ ộ ủ

m t lộ ượng khí có các đường

đ ng nhi t khác nhau.ẳ ệ

- Thông báo: Đường đ ngẳ

nhi t trên ng v i nhi t đệ ở ứ ớ ệ ộ

cao h n đơ ường đ ng nhi t ẳ ệ ở

dưới

- D ng hybepol.ạ

- Trong h to đ ệ ạ ộ  p V, 

đường này là đường hypebol

- Đường đ ng nhi t trênẳ ệ ở

ng v i nhi t đ cao h n

đường đ ng nhi t dẳ ệ ở ưới

4 C ng c (5p) ủ ố

- Nh n m nh v i h c sinh đ nh lu t Boyle – Mariotte ch đấ ạ ớ ọ ị ậ ỉ ược áp d ng cho m t lụ ộ ượng khí lí

tưởng nh t đ nh.ấ ị

- Nh c l i các ki n th c đã h c trong bài.ắ ạ ế ứ ọ

- Giao nhi m v v nhà cho h c sinh.ệ ụ ề ọ

V Rút kinh nghi m, b sung ệ ổ

VI Nh n xét c a giáo viên h ậ ủ ướ ng d n ẫ

Ngày … tháng … năm … Phê duy t c a giáo viên hệ ủ ướng d nẫ Giáo sinh th c t pự ậ

Định dạng
Số trang	6
Dung lượng	65,8 KB