Xu hướng xanh trong kiến trúc nhà chung cư cao tầng ở hà nội (luận văn thạc sĩ)

"Kiến trúc xanh" đích thực là cuộc cách mạng nhằm đáp ứng được các tiêu chí về bảo tồn sinh thái, môi trường, hiệu quả sử dụng nước, năng lượng, vật liệu xây dựng và điều kiện sống tiện

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

-

LÊ ANH TÙNG

XU HƯỚNG XANH TRONG KIẾN TRÚC NHÀ

CHUNG CƯ CAO TẦNG Ở HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ KIẾN TRÚC

Hà Nội-2019

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

-

LÊ ANH TÙNG

KHÓA:2017-2019

XU HƯỚNG XANH TRONG KIẾN TRÚC NHÀ

CHUNG CƯ CAO TẦNG Ở HÀ NỘI

Chuyên ngành:Kiến Trúc

Mã số:60.58.01.02 LUẬN VĂN THẠC SĨ KIẾN TRÚC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC

TS.NGÔ DOÃN ĐỨC

XÁC NHẬN CỦA CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN

Hà Nội-2019

LỜI CẢM ƠN

Qua quá trình học tập và nghiên cứu cao học chuyên ngành Kiến trúc công trình tại trường đại học Kiến trúc Hà Nội, tác giả đã nhận được sự giảng dạy, giúp

đỡ quý báu của các thầy cô trong cũng như ngoài trường

Với đề tài luận văn tốt nghiệp "Xu hướng xanh trong kiến trúc nhà chung cư cao tầng ở Hà Nội" Tác giả xin gửi lời cám ơn chân thành tới các thầy cô đặc biệt

là thầy TS Ngô Doãn Đức, người thầy đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo và giúp đỡ tác giả hoàn thành luận văn tốt nghiệp này

Trong điều kiện thời gian và phương tiện nghiên cứu còn hạn chế, luận văn này chắc chắn không tránh khỏi những thiếu xót Tác giả rất mong được sự góp ý của các thầy cô giáo, các nhà khoa học cùng bạn bè đồng nghiệp để tiếp tục hoàn thiện hơn cho đề tài này và bản thân tác giả sau này

Tác giả xin chân thành cám ơn!

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Lê Anh Tùng

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sỹ này là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Lê Anh Tùng

MỤC LỤC

Lời cảm ơn

Lời cam đoan

Mục lục

Danh mục các chữ viết tắt

Danh mục bảng biểu

Danh mục hình vẽ

MỞ ĐẦU 1

* Lý do chọn đề tài 1

* Mục đích nghiên cứu 2

* Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

* Phương pháp nghiên cứu 3

* Kết quả nghiên cứu 3

* Cấu trúc luận văn 3

NỘI DUNG 4

CHƯƠNG 1 TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN CHUNG CƯ CAO TẦNG TRÊN THẾ GIỚI VÀ Ở VIỆT NAM THEO XU HƯỚNG XANH 4

1.1.Các khái niệm và thuật ngữ liên quan 4

1.1.1.Các khái niệm và thuật ngữ liên quan đến kiến trúc xanh 4

1.1.2.Những đặc điểm nhà chung cư cao tầng 10

1.2.Tình hình phát triển chung cư cao tầng theo xu hướng kiến trúc xanh trên thế giới và ở Việt Nam 18

1.2.1.Tình hình phát triển CCCT theo xu hướng kiến trúc xanh trên thế giới 18

1.2.2.Tình hình phát triển CCCT theo xu hướng kiến trúc xanh tại Việt Nam 28

1.3 Các vấn đề cần quan tâm,nghiên cứu trong kiến trúc chung cư cao tầng ở Hà Nội hiện nay 38

1.3.1 Các vấn đề trong kiến trúc chung cư cao tầng ở Hà Nội hiện nay 38

1.3.2 Giá trị của kiến trúc xanh 39

CHƯƠNG 2 CÁC CƠ SỞ TRONG THIẾT KẾ KIẾN TRÚC NHÀ CHUNG CƯ CAO TẦNG THEO XU HƯỚNG XANH 41

2.1.Cơ sở lý thuyết 41

2.1.1.Các công cụ và tiêu chí đánh giá công trình xanh trên thế giới đang được áp dụng tại Việt Nam 41

2.1.2.Hệ thống công cụ và tiêu chí của Việt Nam 45

2.1.3.Bài học từ kiến trúc truyền thống 51

2.2.Yếu tố thực tiễn 53

2.2.1.Yếu tố tự nhiên,đặc điểm khí hậu 53

2.2.2.Một số nghiên cứu về vật lý kiến trúc, khí hậu kiến trúc 57

2.2.3.Yếu tố văn hóa,kinh tế-xã hội 63

2.3.Một số cơ sở pháp lý 65

2.3.1.Một số văn bản pháp lý có liên quan đến phát triển kiến trúc xanh 65

2.3.2.Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội 67

CHƯƠNG 3.XU HƯỚNG XANH TRONG KIẾN TRÚC NHÀ CHUNG CƯ CAO TẦNG Ở HÀ NỘI 70

3.1.Xanh trong thiết kế 70

3.1.1.Xanh trong quy hoạch,hình dạng và hướng nhà 70

3.1.2.Xanh trong cấu trúc không gian,hình thức kiến trúc 80

3.2.Vật liệu xanh 97

3.3.Tiết kiệm năng lượng và sử dụng năng lượng xanh 100

3.4.Nhận định tổng hợp 105

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 109

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO………

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Số hiệu

bảng,biểu

Bảng 1.1 Một số chung cư có chung khối đế 32 Bảng 2.1 Vị trí Hà Nội trong khu vực phía Bắc 53 Bảng 2.2 Nhiệt độ trung bình theo tháng (oC) 54 Bảng 2.3 Độ ẩm trung bình theo tháng(%) 55 Bảng 2.4 Lượng mưa trung bình (mm) 55 Bảng 2.5 Tổng lượng bức xạ ( Cal/cm2/ngày) 56 Bảng 2.6 Bảng đánh giá mức độ yêu cầu tiện nghi khí hậu đối với

các phòng chức năng của căn hộ

62

Bảng 3.1 Sự chuyển biến trong giải pháp thiết kế 85 Bảng 3.2 Chung cư Thăng Long Number one-Viglacera 100 Bảng 3.3 Một số chung cư đạt hiệu quả tiết kiệm năng lượng 104

đông

22

Hình 1.11 Kanchanjunga Apartments 23 Hình 1.12 Mặt cắt điển hình 23 Hình 1.13 Tòa nhà Menara Mesiniaga 24 Hình 1.14 Tổ hợp chung cư The Interlace-Singapore 25 Hình 1.15 Mặt bằng tổng thế tổ hợp chung cư The Interlace-

Singapore

26

Hình 1.16 Giải pháp thông gió tự nhiên-The Interlace 27 Hình 1.17 Giải pháp chắn nắng mặt đứng-The Interlace 28 Hình 1.18 Giải pháp làm mát công trình bằng cây xanh -The

Interlace

28

Hình 1.19 Mặt bằng tổng thể một số khu chung cư 31 Hình 1.20 Mặt bằng chung cư bố cục nén, chen kẹt 33 Hình 1.21 Toàn cảnh dự án Diamond Lotus Lake View 35 Hình 1.22 Chung cư Ehome 5 35 Hình 1.23 Tòa nhà xanh Forest in the sky 36

Hình 1.24 Toàn cảnh Grand Park Premium-Aquabay-Ecopark 37 Hình 1.25 Nhận thức của các bên liên quan trong việc xây dựng

LOTUS

48

Hình 2.5 Khí hậu ngoài nhà và vi khí hậu trong phòng 58 Hình 2.6 Sự trao đổi nhiệt của cơ thể với môi trường 59 Hình 2.7 Mối quan hệ Con người-Kiến Trúc-Khí hậu 60 Hình 3.1 Quy hoạch mạng lưới đường và hướng thích hợp 71 Hình 3.2 Vai trò tác dụng của cây xanh 73 Hình 3.3 Hiệu quả giảm nhiệt độ nhờ mặt nước 73 Hình 3.4 Sắc xanh trong khu đô thị Ciputra-Hà Nội 74 Hình 3.5 Khu nhà ở cho người thu nhập thấp Đặng Xá 2-Hà Nội 75 Hình 3.6 Mặt bằng tầng 1 toàn dự án nhà ở xã hội Đặng Xá 2 76 Hình 3.7 Chung cư Mulberry Lane-Hà Đông 77 Hình 3.8 Mặt bằng tổng thể chung cư Mulberry Lane-Hà Đông 77 Hình 3.9 Hướng nắng đối với công trình 78 Hình 3.10 Hướng gió đối với công trình 78 Hình 3.11 Khu nhà ở xã hội Hưng Thịnh 79 Hình 3.12 Sơ đồ phân tích nghiên cứu hình khối công trình 79 Hình 3.13 Khối đế chung cư Mulberry Lane-Hà Đông 81 Hình 3.14 Khối đế chung cư Dolphin Plaza-Mỹ Đình Hà Nội 81 Hình 3.15 Khối đế chung cư Seasons Avenue-Mỗ Lao-Hà Nội 82 Hình 3.16 Sơ đồ cấu trúc lõi sinh thái 84 Hình 3.17 Xu hướng thiết kế mặt bằng dạng mở 86

Hình 3.18 Mặt bằng chung cư Sunshine Garden-Vĩnh Tuy-Hà Nội 86 Hình 3.19 Giải pháp bố trí mặt bằng dạng mở cho dạng nhà tháp 87 Hình 3.20 Mặt bằng tòa CC Seasons Avenue-Mỗ Lao-Hà Đông 88 Hình 3.21 Giải pháp bố trí mặt bằng dạng mở cho dạng nhà tấm 89 Hình 3.22 Mặt bằng chung cư Dolphin Plaza-Mỹ Đình-Hà Nội 89 Hình 3.23 Mặt bằng chung cư Anland Premium-Hà Đông-Hà Nội 91 Hình 3.24 Mặt bằng căn hộ EcoLife Capital-Hà Nội 92 Hình 3.25 Lô-gia xanh tại căn hộ TimeCity-Hà Nội 93 Hình 3.26 Sơ đồ bố trí cây xanh mặt đứng CC 6th Element Tây Hồ

MỞ ĐẦU

* Lý do chọn đề tài

Ở Việt Nam, trong những năm cuối của thập kỷ 20, cùng với quá trình

đô thị hoá diễn ra ngày càng sôi động, sự gia tăng dân số cơ học đã làm cho quỹ đất ngày càng thu hẹp, tạo áp lực lớn về nhu cầu ở tại các đô thị Trong khi đó nhà cao tầng lại là giải pháp hữu hiệu nhằm giải quyết chỗ ở cho nhiều người dân, tiết kiệm quỹ đất, tăng diện tích cây xanh và các công trình công cộng, đồng thời góp phần tạo nên bộ mặt đô thị văn minh, hiện đại Đây là giải pháp sử dụng đất có hiệu quả nhất, đặc biệt trong điều kiện đất đô thị đang ngày càng chật hẹp và trở nên khan hiếm.Thực tế cho thấy nhà cao tầng

là một thành phần không thể thiếu được trong các thành phố hiện đại Kiến trúc cao tầng thường có phong cách kiến trúc mới, hiện đại, góp phần cải tạo

bộ mặt đô thị, thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội, góp phần tạo điều kiện cho công tác quản lý đô thị

Nhà chung cư cao tầng hiện nay đã phần nào đáp ứng được nhu cầu ở của người dân Các chung cư cao cấp cũng đã cung cấp được các không gian

ở rộng rãi, đầy đủ tiện nghi với hệ thống hạ tầng và phục vụ công cộng đầy

đủ Tuy nhiên, việc xây dựng ồ ạt các chung cư cao tầng, chủ yếu để phục vụ mục đích kinh tế và đầu tư, nên đã coi nhẹ yếu tố bảo vệ môi trường, làm cho kiến trúc hoà hợp với thiên nhiên và thích ứng với điều kiện khí hậu ở địa phương

Ngày nay, chất lượng sống là tổng hòa của rất nhiều yếu tố, không chỉ được quyết định bởi mức thu nhập, hay khả năng đáp ứng nhu cầu vật chất của người dân Chất lượng sống còn phải được bảo đảm bằng các yếu tố tinh thần, bằng khả năng và điều kiện hưởng thụ văn hóa, nghệ thuật, thông tin, tri thức của cộng đồng Cùng với đó là các yếu tố môi trường, tự nhiên, mức độ

kết nối của con người với không gian thiên nhiên Những bất cập, hạn chế trong việc xây dựng các khu chung cư, đô thị mới hiện nay đang tiềm ẩn nhiều nguy cơ dẫn đến sự bất ổn Bởi việc sinh sống tại những tòa nhà biệt lập, thiếu không gian sinh hoạt chung để giao tiếp, giao lưu, dễ dẫn đến xu hướng sống khép kín, thiếu sự gắn kết, chia sẻ trong cộng đồng, cũng như dễ tạo điều kiện cho sự gia tăng của lối sống ích kỷ, thực dụng

"Kiến trúc xanh" đích thực là cuộc cách mạng nhằm đáp ứng được các tiêu chí về bảo tồn sinh thái, môi trường, hiệu quả sử dụng nước, năng lượng, vật liệu xây dựng và điều kiện sống tiện nghi cho con người.Việc định hướng xây dựng công trình chung cư theo các tiêu chí "Kiến trúc xanh" là điều nên làm bởi lợi ích của Công trình xanh là điều không thể bàn cãi.Với sự xuất hiện ngày càng nhiều các chung cư cao tầng như hiện nay,việc nhận diện, nắm bắt rõ các xu hướng thiết kế xanh là điều cần thiết

Để góp phần cho việc nâng cao nhận thức và hiểu biết về thiết kế kiến trúc chung cư cao tầng theo xu hướng kiến trúc xanh đồng thời cổ vũ xu hướng này, tác giả lựa chọn đề tài luận văn tốt nghiệp là “Xu hướng xanh trong kiến trúc nhà chung cư cao tầng ở Hà Nội”

* Mục đích nghiên cứu

Nhận diện tổng hợp các giải pháp đang được xử dụng chủ yếu trong thiết kế nhà ở chung cư cao tầng hiện nay tại Hà Nội theo xu hướng kiến trúc xanh

* Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: xu hướng thiết kế xanh trong kiến trúc chung

cư cao tầng

- Phạm vi nghiên cứu: các chung cư cao tầng trên địa bàn thành phố Hà Nội

* Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp kế thừa tài liệu, kết quả đã nghiên cứu

- Phương pháp phân tích và tổng hợp các cơ sở lý luận khoa học và cơ

sở thực tiễn

- Phương pháp tiếp cận,khảo sát hiện trạng

* Kết quả nghiên cứu

Nhận diện tổng hợp các xu thế chính trong thiết kế chung cư cao tầng theo xu hướng kiến trúc xanh:

+ Xu thế thiết kế xanh trong quy hoạch,tổ chức không gian và hình thức kiến trúc

+ Xu thế sử dụng vật liệu xanh

+ Xu thế sử dụng năng lượng xanh và tiết kiệm năng lượng

* Cấu trúc luận văn

 Phần mở đầu

 Phần nội dung chính gồm 3 chương:

- Chương 1.Tình hình phát triển chung cư cao tầng trên thế giới và ở Việt Nam theo xu hướng xanh

- Chương 2.Các cơ sở trong thiết kế kiến trúc nhà chung cư cao tầng theo xu hướng xanh

- Chương 3 Xu hướng xanh trong kiến trúc nhà chung cư cao tầng ở Hà Nội

 Phần kết luận

NỘI DUNG CHƯƠNG 1 TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN CHUNG CƯ CAO TẦNG TRÊN THẾ GIỚI VÀ Ở VIỆT NAM THEO XU HƯỚNG XANH

1.1.Các khái niệm và thuật ngữ liên quan

1.1.1.Các khái niệm và thuật ngữ liên quan đến kiến trúc xanh

 Kiến trúc bền vững

Kiến trúc bền vững là nghiên cứu và thực hành kiến trúc nhằm góp phần bảo đảm sự phát triển bền vững của các đô thị trên cơ sở hạn chế tối đa các tác động xấu của công tác quy hoạch, giao thông, kiến trúc, xây dựng và vận hành công trình, cùng các hoạt động văn hoá, xã hội, dịch vụ do kiến trúc đem lại Để giữ được sự cân bằng ổn định và phát triển bền vững của đa dạng sinh thái đô thị, trong đó con người được sống khoẻ mạnh, ăn ,ở, làm việc, học tập, vui chơi giải trí, đi lại trong một môi trường vệ sinh và tiện nghi, trong quan hệ gia đình và xã hội lành mạnh, an toàn và tốt đẹp

Kiến trúc bền vững là tổng hoà của các xu hướng kiến trúc:

+ Kiến trúc môi trường: Kiến trúc môi trường là kiến trúc nhằm tạo lập môi trường vệ sinh, lành mạnh và bảo vệ môi trường sống ( môi trường vô sinh) của hệ sinh thái

+ Kiến trúc sinh thái: Kiến trúc bảo đảm sự phát triển bền vững của hệ sinh thái, bao gồm cả Môi trường sống và các quần thể sinh vật, trong đó chú trọng con người + Kiến trúc có hiệu quả năng lượng: Là kiến trúc sử dụng ít nhất năng lượng nhân tạo, sử dụng nhiều nhất năng lượng tự nhiên, năng lượng tái tạo, năng lượng sinh học: trong quá trình xây dựng; trong quá trình vận hành công trình ( sưởi ấm, làm mát, chiếu sáng, giao thông, sinh sống); khi cải tạo, sử dụng lại, phá dỡ, huỷ bỏ + Kiến trúc thích ứng: Thích ứng với điều kiện khí hậu địa phương: thông gió tự nhiên, ánh sáng tự nhiên, không gian xanh hỗ trợ thông gió và cung cấp ôxy

+ Kiến trúc khí hậu: Kiến trúc khí hậu là kiến trúc tận dụng tối đa điều kiện khí hậu tự nhiên( thiên nhiên) thuận lợi, hạn chế các điều kiện khí hậu bất lợi của một địa phương( vỏ công trình như “ bộ lọc khí hậu”), do đó tạo được môi trường khí hậu tốt nhất, có lợi nhất cho các hoạt động và sức khoẻ của con người.[6]

Hội đồng Công trình xanh thế giới (WGBC) định nghĩa: CTX là công trình trong thiết kế, xây dựng hoặc vận hành giảm thiểu các tác động xấu và có thể tạo ra những tác động tích cực đối với khí hậu và môi trường của chúng ta.CTX bảo tồn tài nguyên thiên nhiên quý giá và nâng cao chất lượng cuộc sống.Trên cơ sở đó WGBC đã đưa ra một loạt tiêu chí tạo nên ngôi nhà “ xanh”:

+ Sử dụng hiệu quả năng lượng,nước và các tài nguyên khác

+ Sử dụng năng lượng thay thế ( VD:năng lượng mặt trời)

+ Có giải pháp hạn chế ô nhiễm,phế thải và tái chế,tái sử dụng

+ Đảm bảo chất lượng không khí của môi trường bên trong công trình

+ Sử dụng vật liệu không độc hại,có trách nhiệm và bền vững

+ Tính đến yếu tố môi trường trong thiết kế,thi công và vận hành

+ Tính đến chất lượng cuộc sống trong thiết kế,thi công và vận hành

+ Thiết kế đảm bảo phù hợp với biến đổi của môi trường

Nằm trong khu vực Midtown của Manhattan ở New York, đây là tòa nhà văn phòng xanh nhất ở Mỹ Tòa nhà được thiết kế bởi COOKFOX Architects. Đây là tòa nhà chọc trời

55 tầng đầu tiên đạt được chứng

sưởi ấm bởi ánh sáng mặt trời, sử dụng nước thải và nước mưa và được thiết kế theo cách cung cấp ánh sáng tự nhiên tối đa

Hình 1.1: Tòa nhà Bank of America[17]

Hội đồng công trình xanh Việt Nam (VGBC) định nghĩa: CTX là công trình đạt được hiệu quả cáo trong sử dụng năng lượng và vật liệu,giảm thiểu các tác động xấu tới môi trường, đồng thời được thiết kế để có thể hạn chế tối đa những tác động không tốt của môi trường xây dựng tới sức khỏe con người và môi trường tự nhiên thông qua:

+ Sử dụng năng lượng,nước và các nguồn tài nguyên khác một cách hiệu quả Công trình xanh khuyến khích việc lập kế hoạch và mục tiêu về sử dụng năng lượng ngay từ khi khởi đầu dự án, tận dụng những thế mạnh của khu vực công trình

và điều kiện khí hậu nhằm giảm thiểu nhu cầu sưởi ấm, làm mát và chiếu sáng + Bảo vệ sức khỏe con người sử dụng và nâng cao năng suất lao động

Việc cấp đủ khí tươi cho các không gian bên trong công trình nhờ thông gió hiệu quả giúp đảm bảo chất lượng không khí tốt, ngăn ngừa chất thải độc hại từ các loại vật liệu và hoá chất Mức nhiệt độ phù hợp trong công trình góp phần tạo nên điều

kiện vi khí hậu và môi trường không khí bên trong công trình, nơi con người dành phần lớn thời gian trong ngày

+ Giảm thiểu chất thải, ô nhiễm và hủy hoại môi trường

Việc giảm thiểu phát thải đòi hỏi sự tính toán tỉ mỉ xuyên suốt quá trình thiết kế, xây dựng và vận hành công trình Công trình xanh giúp hạn chế tác động tiêu cực tới môi trường thông qua chiến lược 3R (Giảm thiểu – Tái sử dụng – Tái chế)

+ Giảm chi phí vận hành trong suốt vòng đời công trình

Công trình xanh có sự tính toán đến chi phí trong toàn bộ vòng đời của công trình, trong khi công trình thông thường chỉ tập trung vào chi phí thiết kế và xây dựng ban đầu.[15][22] (Hình 1.2;1.3)

Công trình xanh có thể hiểu là sự kết hợp của hai xu hướng:

1 Xu hướng kiến trúc tập trung vào nhận thức môi trường, thiết kế tích hợp, hiệu quả và sáng tạo

2.Xu hướng bảo vệ môi trường từ mục tiêu phát triển bền vững

Đây là công trình đầu tiên tại Việt Nam đáp ứng đầy đủ các tiêu chí của một công trình xanh Khu nhà ở cao cấp Thăng Long Number One

là dự án được nghiên cứu áp dụng nhiều vật liệu, công nghệ hiện đại với tiêu chí giảm tiêu thụ năng lượng và bảo vệ môi trường

Hình 1.2: Khu nhà ở cao cấp Thăng Long Number One[24]

Tại Hội nghị thượng đỉnh COP 21 Paris, 12/2015 Các nhà lãnh đạo thế giới lần đầu tiên công nhận “CTX phải và sẽ là một phần giải pháp cho BĐKH / Green Buildings must and will be part of the solution to climate change” Để làm được

việc này, CTX cần trở thành một Phong trào (Green Building Movement) rộng khắp trong toàn lĩnh vực xây dựng thế giới Khẩu hiệu của CTX là “10 hơn một / 10 heads are better than one”, và hàng trăm, ngàn, vạn, triệu … CTX sẽ làm thay đổi môi trường để cuộc sống con người trên thế giới trở nên tốt đẹp hơn

 Kiến trúc xanh

Trên thế giới hiện nay đã có nhiều định nghĩa, khái niệm về kiến trúc xanh.Sau khi phong trào CTX xuất hiện, danh từ Kiến trúc xanh (Green Architecture) cũng dần xuất hiện trong các ấn phẩm, như cuốn L’Architecture verte của James Wines (2000) hay Green Architecture – Advanced Technologies and Materials của Osman Attmann (2010) Dường như Kiến trúc bền vững đã tìm thấy mục tiêu cụ thể của mình là những tòa nhà xanh, nên từ đó danh từ Kiến trúc xanh trở thành phổ biến, thay cho danh từ Kiến trúc bền vững Khái niệm biểu tượng

“Xanh” thay thế hoàn hảo cho khái niệm bền vững, được tiếp nhận rộng rãi trên khắp thế giới

- Xanh là khái niệm biểu tượng, bao gồm các thuật ngữ bền vững, sinh thái và hiệu suất (2010)

- Kiến trúc xanh hoặc kiến trúc bền vững đơn thuần là những thuật ngữ khác nhau về vấn đề thiết kế với thiên nhiên và thiết kế với môi trường” (2011)

- Kiến trúc xanh là một thuật ngữ rộng lớn đề cập tới sự sáng tạo hay sự cải tạo các công trình xây dựng sao cho tác động của chúng là nhỏ nhất đối với môi trường xung quanh

- Kiến trúc xanh là một cách thức tiếp cận có ý thức tới môi trường xây dựng, liên quan đến giải pháp tổng thể thiết kế các công trình, trong đó tất cả các nguồn tài nguyên đầu vào, bất kể đó là vật liệu xây dựng hay nhiên liệu, năng lượng hay nước, và kể cả sự đóng góp của người sử dụng công trình đều được xem xét liệu tính bền vững có được tạo ra

- Hiệp hội Xây dựng Bền vững Anh Quốc quan niệm KTX là phương pháp thiết

kế một cách bền vững các công trình xây dựng, với sự quan tâm sâu sắc và thường trực đến môi trường Kiến trúc xanh sử dụng các giải pháp thiết kế chủ đạo làm giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và hệ sinh thái, chẳng hạn như sử dụng năng lượng có hiệu quả nhằm làm giảm phát thải các-bon.[20]

Hệ thống đánh giá Công trình đứng đầu về thiết kế Năng lượng và Môi trường của Mỹ (LEED) đã trao giấy chứng nhận cho công trình này

Với tổng diện tích hơn 6.300 m2, công trình này tiết kiệm 50% lượng điện năng và giảm phát thải khí CO2 đến 65% so với các tòa nhà văn phòng tương đương Các nguồn năng lượng tái tạo đáp ứng nhu cầu sưởi ấm và làm lạnh của Crystal, một hệ thống quang điện tạo ra điện năng xanh, và nước mưa được trữ lại để tái sử dụng

Hình 1.3: Công trình Crystal[19]

- Kiến trúc xanh là công trình được thực hiện bằng tập hợp các giải pháp thiết kế

kỹ thuật kiến trúc sáng tạo, thân thiện với thiên nhiên và môi trường, sử dụng hiệu quả năng lượng, tài nguyên nước, vật liệu, hài hòa kiến trúc với cảnh quan và sinh thái tự nhiên, tạo ra điều kiện sống tốt nhất cho người sử dụng”.[22]

- Kiến trúc xanh là hình ảnh biểu tượng đồng nghĩa, thay thế cho khái niệm kiến trúc bền vững.KTX là kiến trúc mà trong chu kỳ tuổi thọ của mình có thể tiết kiệm

tài nguyên và năng lượng một cách tối đa(tiết kiệm năng lượng,tiết kiệm đất đai, tiết kiệm nước, tiết kiệm vật liệu) bảo vệ môi trường và giảm bớt ô nhiễm, tạo được cho con người không gian sử dụng hiệu quả cao, thích hợp, lành mạnh có lợi cho sức khỏe,tồn tại hài hòa với tự nhiên.KTX bao hàm 4 nội dung:

1 Đánh giá công trình trong toàn chu kỳ tuổi thọ.Chủ yếu nhấn mạnh đến ý nghĩa về mặt thời gian KT ảnh hướng đến tài nguyên và môi trường

2 Tiết kiệm tài nguyên một cách lớn nhất,bảo vệ môi trường và giảm bớt ô nhiễm

3 Đáp ứng những nhu cầu công ngăng cơ bản của KT.Thỏa mãn nhu cầu về sử dụng của con người, tạo ra không gian sử dụng lành mạnh, thích hợp và hiệu suất cao

4 Tồn tại hài hòa với tự nhiên

Như vậy, có thể thấy “kiến trúc xanh” là một thuật ngữ tổng quát, KTX của thế kỷ 21 phải chứa đựng hai yêu cầu nội dung cơ bản: Yêu cầu Kiến trúc và yêu cầu tạo ra CTX thông qua các giải pháp thiết kế kỹ thuật kiến trúc sáng tạo, thân thiện với thiên nhiên và môi trường, sử dụng hiệu quả năng lượng, tài nguyên nước, vật liệu, hài hòa kiến trúc với cảnh quan và sinh thái tự nhiên, tạo ra điều kiện sống tốt nhất cho người sử dụng”.[3]

1.1.2.Những đặc điểm nhà chung cư cao tầng

 Khái niệm chung cư trên thế giới

 Khái niệm “chung cư” theo Encyclopedia Britanica 2006

Trong tiếng Anh hiện đại, từ “condominium” (được viết tắt là “condo”), là từ được sử dụng phổ biến để chỉ một công trình chung cư thay thế cho từ

“apartment” Khái niệm “chung cư” (condominium) là một khái niệm cổ đã được người La Mã cổ đại sử dụng từ thế kỷ thứ 6 trước CN, trong tiếng Latin

“con” có nghĩa là “của chung” và “dominium” là “quyền sở hữu” hay “sử

dụng” Ngày nay, condominium là một hình thức quyền sở hữu chứ không phải là hình thức tài sản nguyên vẹn Một condominium được tạo ra dưới một khế ước về quyền sở hữu, đồng thời với việc ghi nhận khuôn viên khu đất và mặt bằng công trình trên vị trí xây dựng Các căn hộ ở được tạo ra đồng thời

và nằm bên trong khuôn viên khu đất chung cư Khi một người sở hữu căn hộ chung cư condominium, anh ta có quyền sở hữu đối với không gian nằm giữa các bức tường, sàn và trần căn hộ của mình, và một quyền sử dụng chung không thể chia xẻ (undivided share) đối với tất cả “không gian chung” (common areas) thuộc khuôn viên dự án chung cư chứa căn hộ đó Khái niệm chung cư condominium thường được sử dụng hoán đổi với nghĩa toàn bộ dự

án chung cư hoặc dùng để chỉ từng căn hộ chung cư Trên phương diện kỹ thuật, từ condominium dùng để chỉ dự án chung cư (project); còn từ

“apartment” hay “unit” dùng để chỉ các căn hộ chung cư đơn lẻ Condominium có thể có mọi hình dáng và kích cỡ, từ dạng tháp cao tầng cao cấp sang trọng cho tới những nhà chung cư cải tạo cũ kỹ (Nguồn : Encyclopedia Britanica, 2006) [20]

 Khái niệm “chung cư” tại Singapore

Tại Singapore, khái niệm “chung cư” được sử dụng như một khái niệm quy hoạch hơn là một khái niệm pháp lý, nhằm mô tả sự phát triển những nhà ở, căn hộ và buồng ở được xây dựng nhằm mục đích khai thác tối đa quỹ đất Căn cứ Tiêu chuẩn quản lý dự án xây dựng Singapore 2005 do cơ quan quản

lý quy hoạch Urban Redevelopment Authority-URA quy định, chung cư (apartment) được phân thành hai dạng : dạng flat và dạng condominium -Chung cư dạng Flat : là loại dự án nhà ở không sở hữu đất (non-landed housing development) Mỗi căn hộ chỉ giành riêng cho mục đích ở và có lối vào riêng tách từ diện tích chung của khu nhà chung cư.Chung cư dạng flat tạo thành quỹ nhà ở xây dựng với mật độ trung bình và mật độ cao tại

Singapore, có số tầng từ 4 tới trên 30 tầng Khu nhà flat được tổ chức với diện tích không gian mở cộng đồng (common open space) tối thiểu, thuộc quyền

sở hữu chung của cộng đồng cư dân của khu nhà đó Không có quy định quy

mô diện tích tối thiểu cho một khu dự án flat miễn là dự án đảm bảo được quy định về khoảng lùi và chỉ giới xây dựng Dự án flat không bắt buộc phải bố trí không gian mở công cộng (Communal Open Space) bên trong khu đất

-Chung cư dạng Condominium : không như dạng flat, chung cư condominium yêu cầu quy mô diện tích khu đất lớn hơn Cũng như flat, condominium tạo nên quỹ nhà ở mật độ xây dựng trung bình và cao tại Singapore Chung cư condominium phải có tiện ích công cộng và giải trí nghỉ ngơi bên trong khuôn viên; các tiện ích công cộng thuộc quyền sở hữu chung của toàn cộng đồng cư dân và phục vụ cho nhu cầu của họ Dự án condominium có thể bao gồm các khối nhà thấp tầng (4 tầng) và cao tầng (có thể xây dựng trên 30 tầng) Diện tích tối thiểu cho một dự án condominium là 4.000 m2 và mật độ xây dựng trệt tối đa là 40 % (bao gồm cả phần sân bãi đậu xe) Dự án xây dựng chung cư condominium không bắt buộc phải bố trí không gian mở công cộng (Communal Open Space) bên trong khu đất (Development Control, Urban Redevelopment Authority-URA, Singapore 2005).[20]

 Khái niệm chung cư tại Việt Nam

Về mặt khái niệm, định nghĩa chung cư tại Việt Nam theo Điều 70 của Luật nhà ở 2005 chỉ rõ, chung cư là loại hình nhà ở có từ 2 tầng trở lên, có lối đi, cầu thang và hệ thống công trình hạ tầng sử dụng chung cho nhiều hộ gia đình Nhà chung cư có phần sở hữu riêng của từng hộ gia đình và phần sở hữu chung cho tất cả các hộ gia đình Chung cư là một dạng nhà ở không sở hữu đất, trong đó mỗi căn hộ chỉ dành riêng cho mục đích ở và có lối vào riêng tách từ diện tích chung của khu nhà chung cư Chủ sở hữu căn hộ có quyền sử

dụng chung tất cả không gian cộng đồng trong khuôn viên khu chung cư Trong đó, chung cư cao tầng là một tập hợp các căn hộ gia đình riêng biệt, bố trí liền kề nhau trên một tầng của một tòa nhà có nhiều tầng (lớn hơn hoặc bằng 9 tầng) và tạo nên một cộng đồng dân cư

 Các dạng nhà chung cư cao tầng

 Nhà tháp ( Hình 1.4,1.5)

Kiểu nhà tháp hay kiểu nhà một đơn nguyên độc lập hay còn gọi là nhà điểm được áp dụng rất phổ biến cho các nhà chung cư cao tầng Là công trình với các cạnh xấp xỉ bằng nhau, hình dạng mặt bằng của nhà thường là hình vuông, hình chữ nhật, hình tròn, hình elíp, hình sao,…

Kiểu nhà tháp có đặc điểm các căn hộ tập trung quanh một nút giao thông đứng gồm cầu thang bộ và thang máy, có tính biệt lập cao cho các căn hộ và các căn hộ được tiếp xúc nhiều với thiên nhiên Tuy nhiên kiểu nhà này, mặt bằng các hướng đều giống nhau nên ở các hướng bất lợi về thông gió và bức

xạ mặt trời, phải có các giải pháp sử dụng kết cấu che nắng, xẻ khe thông gió hợp lý

Trong nhà tháp cao tầng, nút giao thông bao gồm thang bộ, thang máy và ống rác thường đặt ở trung tâm để dành cho các căn hộ tiếp xúc được nhiều với thiên nhiên

Hình 1.4:Các dạng mặt bằng nhà tháp.[6]

Hình 1.5:Mặt bằng chung cư Vinhome Nguyễn Chí Thanh-Hà Nội.[18]

 Nhà tấm (Hình 1.6,1.7)

Kiểu nhà này được áp dụng nhiều cho các khu chung cư cao tầng và chung

cư nhiều tầng kiểu hành lang giữa và hành lang bên Là loại nhà có hai cạnh

dài ngắn khác nhau và có thể chọn hướng để tránh bức xạ mặt trời Nếu tại địa điểm xây dựng thuận lợi về hướng, khu đất phát triển theo chiều dài có thể áp dụng loại nhà này Cạnh dài nhà quay về hướng Bắc – Nam, cạnh ngắn quay

về hướng Đông – Tây để tránh bức xạ mặt trời

Hình 1.6:Các dạng mặt bằng nhà tấm[6]

Hình 1.7:Mặt bằng chung cư StarCity Lê Văn Lương-Hà Nội[18]

 Ưu và nhược điểm của chung cư cao tầng

 Ưu điểm:

Tiết kiệm được đất xây dựng đô thị là động lực chủ yếu của việc triển khai áp dụng kiến trúc nhà cao tầng ở các thành phố Sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế đô thị và tập trung dân số của quá trình đô thị hóa cao đã làm tăng thêm nhu cầu phát triển nhà ở Sự căng thẳng về đất xây dựng là mâu thuẫn chủ yêu ở đây mà con đường giải quyết là ngoài việc mồ rộng thích đáng ranh giới đô thị thì phải suy nghĩ đến việc trên một diện tích đất có hạn cần phải xây dựng được nhà cửa nhiều hơn, tốt hơn Căn cứ vào thực tế xây dựng ở một đô thị của nhiều nước như Singapore, Trung Quốc, trong khu nhà ở nếu xây dựng một số kiến trúc cao tầng so với việc toàn bộ xây dựng toàn nhà nhiều tầng có thể tăng từ 20 đến 80% diện tích sàn, hiệu quả tiết kiệm rõ rệt

Từ việc giảm được diện tích đất xây dựng, xây dựng nhà cao tầng sẽ giảm được chi phí cho trang thiết bị hạ tầng ki thuật đô thị như đường ống kỹ thuật điển, nước (cấp thoát nưóc), hệ thống cây xanh, chiếu sáng đô thị v.v…Nhà cao tầng cho phép giải phóng không gian mặt đất, tạo cho thành phô hiện đại

có mật độ xây dựng thấp, dành không gian mặt đất cho người đi bộ với tầm nhìn thoáng cũng như cho cây xanh đô thị

Làm hiện đại phong phú thêm bộ mặt của đô thị Căn cứ vào những đặc điếm riêng của các thành phố và khu vực, cần chú ý thiết kế quy hoạch và bố trí các kiến trúc cao tầng trong đó có một số kiến trúc siêu cao tầng mà luôn luôn sẽ trở thành những điểm nhấn, dấu ấn cảnh quan, trở thành một bộ phận quan trọng của đô thị hiện đại Kiến trúc nhà cao tầng có thể đưa đến những không gian tự do trống thoáng ở mặt đất nhiều hơn, nơi có thể làm sân bãi nghỉ ngơi nông cộng hoặc trồng cây côi tạo nên những khung cảnh xanh tươi thoáng đẹp cho đô thị Ớ trên mái của kiến trúc cao tầng có thể tổ chức những công trình công cộng có điểm ngắm đẹp hoặc những nơi để giải trí, dùng để cho khách tham quan, du lịch

Kiến trúc nhà cao tầng khiến cho công tác và sinh hoạt của con người được tập trung hóa và khiến cho sự liên hệ theo chiều ngang và theo chiều đứng được kết hợp với nhau hiệu quả hơn, rút bớt được diện tích và không gian, tiết kiệm thời gian đi lại, nâng cao hiệu suất sinh hoạt và làm lợi cho việc sử dụng khai thác hạ tầng kỹ thuật, cho công tác quản lý đô thị

Bên cạnh đó nhà cao tầng còn tạo điều kiện cho việc phát triển loại hình kiến trúc đa chức năng, một hình thức sẽ phổ biến trong tương lai Để giải quyết các mâu thuẫn giữa công tác cư trú và sinh hoạt xã hội của con người thì trong sự phát triển của đô thị đã xuất hiện các yêu cầu đòi hỏi đáp ứng mọi loại sử dụng ngay trong một công trình kiến trúc Ví dụ trong nhà ở, ngoài những căn nhà để ỏ còn phải có các phương tiện phục vụ dịch vụ hàng ngày, cho nên xây dựng nhà ỏ còn phải kèm theo các công trình dịch vụ và thương nghiệp Tại nhà ở cao tầng các tầng dưới có thể bô’ trí các phòng làm việc, ở các tầng trên là phòng ở, như vậy sẽ tiết kiệm được đất xây dựng, làm tiện nghi thêm cho cuộc sôhg của con người, ớ trung tâm thành phố’ càng cần thiết phát triển thêm các loại hình kiến trúc đa chức năng: ở tầng thấp là cửa hàng thương nghiệp, ở các tầng trung gian thì bô’ trí nhà ờ hoặc văn phòng làm việc, dịch vụ công cộng, giải trí, các tầng ngầm bố trí gạra ô tô và hệ thông kho tàng v.v… Như vậy có khả năng làm giảm bót căng thẳng về giao thông, về phòng ở, khắc phục việc thiếu đất đai mà lại có lợi cho sản xuất và hiệu suất công tác

 Nhược điểm:

Tuy nhiên, bên cạnh những ưu điểm thì nhà cao tầng cũng có sự hạn chế Những nhà ở 50 – 100 tầng hay nhà chọc trời trong một thòi gian dài đã được gọi là độc tô’ vì điều kiện ở của nó cũng phi nhân bản cũng gần như ở các khu

nhà ổ chuột (vấn đề văn hóa xã hội, tội phạm cũng như quản lý và kinh doanh khai thác):

Những gia đình sông ở trên những tầng cao phải sông trong điều kiện không khí loãng sẽ ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe Khả năng xảy ra tai nạn đôi vói người sống trong nhà cao tầng cao hơn vì khi có biến cô xảy ra vối toà nhà cao tầng thì người sống ở đó khó mà thoát nhanh ra được và những sự cố của một sô bộ phận nhà có thể nhanh chóng lan ra toàn bộ nhà Nhà chọc trời khỗng chỉ ảnh hưởng đến người sử dụng mà còn có tác hại đối vói người qua đường vì đường phố trở nên chật hẹp thiếu ánh sáng phía dưới những ngôi nhà chọc trời đó Việc xây dựng tràn lan những ngôi nhà cao tầng làm cho đường phố trở nên tôi tăm, ô nhiễm ồn một số thành phố đã phải thắp đèn cả ngày vì ánh sáng tự nhiên của mặt tròi đã bị tòa nhà cao che khuất Mặt khác, nhà cao tầng là một khôi kiến trúc lốn nên sẽ dễ phá võ cảnh quan kiến trúc

cổ, lôi sông truyền thống của nhiều dân tộc, đòi hỏi trình độ quản lý cao, ý thức công dân và cộng đồng cao

Bên cạnh đó, việc xây dựng nhà cao tầng không phải ở đâu cũng xây dựng được, nó phải đáp ứng những yêu cầu sau: Nhà cao tầng đòi hỏi phải được xây dựng vối kỹ thuật công nghệ cao, trên đất rắn và ổn định, chịu được gió bão động đất vì một đơn vị diện tích đất xây dựng nhà cao tầng phải chịu một tải trọng đứng lỏn đồng thời tải trọng ngang cũng không nhỏ nên dễ gây

ra lún đất, nứt tường và bật móng dẫn đến mất ổn định và đổ nếu xây dựng trên đất xấu, thiếu tính toán kỹ lưỡng

1.2.Tình hình phát triển chung cư cao tầng theo xu hướng kiến trúc xanh trên thế giới và ở Việt Nam

1.2.1.Tình hình phát triển CCCT theo xu hướng kiến trúc xanh trên thế giới

 Khái quát tình hình phát triển kiến trúc xanh trên thế giới

Trong bối cảnh những vấn đề môi trường trở thành tâm điểm “nóng” hiện nay,

xu hướng xây dựng các công trình “xanh” đang được hưởng ứng tại nhiều quốc gia trên thế giới như một giải pháp giúp giảm bớt phần nào áp lực đè nặng của con người lên thiên nhiên

Phát triển công trình xanh được khởi đầu từ Anh Quốc (năm 1990), Hoa Kỳ (1993), ở Canada (năm 1998) Năm 2000, Hội đồng Công trình Xanh thế giới (WORLDGBC) được thành lập.Đến nay phát triển Công trình Xanh đã lan rộng đến nhiều nước trên thế giới và ngày nay kiến trúc xanh cũng trở thành xu hướng phát triển của thế giới thế kỷ 21

 Châu Âu:

Các nước châu Âu có nền khoa học công nghệ phát triển nên lĩnh vực kiến trúc xanh cũng đạt trình độ phát triển rất cao và hoàn thiện Họ là nhưng người đi đầu tiên phong cho KTX Hầu hết các nước có hệ thống đánh giá và chính sách phát triển kiến trúc xanh đầy đủ, ví dụ như nước Đức có Hội Đồng Công trình bền vững với công cụ: Giấy chứng nhận Công trình bền vững Đức, nước Anh có Phương pháp đánh giá BREEAM của Tổ chức Nghiên cứu Xây dựng Anh (Building Research Establishment – BRE)

 Kinh nghiệm từ những công trình nổi tiếng

Dự án chung cư xanh cao tầng Bosco Verticale được xây dựng tại một thành phố đẹp và thơ mộng Milan (Ý) do công ty kiến trúc Stefano Boeri Architetti thiết

kế sẽ là một khu rừng thẳng đứng đầu tiên trên thế giới với 730 cây xanh, 5.000 cây bụi, 11.000 dây leo và cây cỏ phủ khắp 27 tầng

Hình 1.8:Chung cư Bosco Verticale-Ý[19]

Công trình đã đoạt giải thưởng năm 2014 hạng mục nhà ở cao tầng quốc tế (International Highrise Award) Các thành viên của ban giám khảo cho rằng dự án

này có thể là một nguyên mẫu cho các tòa nhà thành phố trong tương lai: “Vườn

thiết kế cho hay cây cối sẽ có chức năng hấp thụ bui trong không khí giúp giảm ô nhiễm môi trường Các loại cây đa dạng sẽ cung cấp môi trường sống cho chim chóc và sâu bọ, tạo ra khí oxy và đổ bóng che chắn cho khu dân cư khỏi ánh sáng mặt trời khắc nghiệt

Tòa nhà Bosco Verticale được thiết kế thân thiện nhiều hơn với thiên nhiên

và có hệ thống tưới nước riêng Tòa nhà sử dụng các tấm quang điện để tự cung cấp năng lượng cho mình, nước thải từ các khu phức hợp được lọc và tái sử dụng

để tưới cho cây trồng

 Spain’s Solar Chamber Apartment Complex ( Hình 1.9,1.10)

Chung cư Spain’s Solar Chamber Apartment Complex được thiết kế bởi Ruez Larrea and Associates lấy cảm hứng từ đơn vị ở nổi tiếng của KTS Le Corbusier

Hình 1.9: Chung cư Spain’s Solar Chamber Apartment Complex[19]

Thiết kế của Larrea dường như nắm bắt tất cả những gì mà chúng ta muốn thấy trong thiết kế tòa nhà bền vững Các tấm sàn thấp cho phép mọi đơn vị có thể truy cập vào mặt trời phía nam và gió mát phía bắc; một hệ thống tường đôi được sàng lọc tốt để bảo vệ khỏi ánh nắng mặt trời nóng bức của Tây Ban Nha vào mùa hè Các đơn vị nhà ở mới hoàn thành ở Tây Ban Nha rất phù hợp với môi trường đến nỗi nó có thể tự nhiên làm nóng và làm mát hầu hết các ngày trong năm một cách thụ động Kết quả giảm sản lượng carbon được ước tính lên tới 87%

Hình 1.10: Hệ thống che nắng vào mùa hè và thu nhiệt vào mùa đông[19]

Toàn bộ tòa nhà được thông gió bởi một đường hầm không khí tiền điều khiển trung tâm được nuôi dưỡng bởi các tòa tháp ở phía bắc cảnh quan Vào mùa hè, không khí mát mẻ cung cấp cho các ống cung cấp, cung cấp không khí trong lành trực tiếp vào các căn hộ để họ không phải mở cửa sổ Trong mùa đông, các ống thu thập không khí được trái đất sưởi ấm và truyền qua một cuộn dây đốt nóng Các cuộn dây được cung cấp nước nóng bằng nồi hơi ngưng tụ hoặc hệ thống nhiệt mặt trời cũng cung cấp nước nóng Không khí

nóng lên bởi mặt trời ban ngày trong bức tường đôi cũng được lưu thông qua toàn bộ nội thất

Quan điểm thiết kế của KTS Charles Correa không dựa hoàn toàn vào khoa học kỹ thuật hiện đại, mà chủ yếu phải biết tận dụng những ưu điểm của thiên nhiên để đưa ra những giải pháp đúng đắn, tránh những tác động xấu của khí hậu

Công trình nhà chung cư Kanchanjunga ở Mumbai là một công trình kiến trúc mẫu mực trong việc sử dụng các nguyên tắc thiết kế điều khiển khí hậu, phân khu không gian, xem xét đến vị trí xây dựng và phân tích các điểm nhìn

Hình 1.11: Kanchanjunga Apartments[18]

Hình 1.12: Mặt cắt điển hình[18]

 Toà nhà Menara Mesiniaga, Kuala Lumpur,Malaysia (Hình 1.13)

Tòa nhà Menara Mesiniaga được thiết kế bởi KTS người Malaysia –Ken Yeang

Hình 1.13: Tòa nhà Menara Mesiniaga[18]

Menara Mesiniaga là ngôi nhà tháp 15 tầng, với diện tích 12.000m2, như một thể thực vật đứng, mặt chính của tòa nhà và các sân trời Tòa nhà này việc trồng cây được bắt đầu từ mặt đất đốc cao dần lên ở một phía nhà Sau đó cây trồng leo theo đường xoắn ốc lên mặt đứng của nhà với việc sử dụng các mái hiên sâu vào phía trong như các sân trời giảm sự xâm nhập của nắng nóng

và tạo vi khí hậu cho môi trường trong công trình trên các tầng cao Việc thiết

kế đưa cây xanh vào trong nhà, trên mặt nhà và trên mái nhà này mang đến hiệu quả thẫm mỹ, không gian giao tiếp với những mảng xanh mát, giảm thiêu bức xạ nhiệt Các hiên lõm với cây xanh chạy vòng theo tầng nhà từ thấp lên cao tạo thành những miệng hút gió và cung cấp không khí mát Nó

tạo bóng mát, giảm bức xạ chiếu vào nhà Ken Yeang gọi đó là “ vỏ lọc không khí”

 The Interlace-Singapore ( Hình 1.14,1.15,1.16,1.17,1.18)

The Interlace là dự án khu dân cư hỗn hợp mới hoàn thành tại Singapore

do công ty kiến trúc danh tiếng OMA thiết kế, dự án có sự cộng tác của công

ty địa phương là RSP Architects Planners & Engineers (Pte) Ltd

Hình 1.14: Tổ hợp chung cư The Interlace-Singapore[20]

Công trình “The Interlace” nằm trên một mặt bằng rộng 8 ha Công trình là một phức hợp quy mô lớn của các khối căn hộ xếp chồng lên nhau theo bố cục hình lục giác với tổng diện tích sàn vào khoảng 170.000 m2, gồm 1.040 căn hộ với các loại hộ hai, ba, bốn phòng ngủ, căn hộ penthouse và các nhà vườn, diện tích từ 75m2 đến 586m2 Trong tổ hợp còn có đầy đủ các chức năng tiện nghi phục vụ cho dân cư bao gồm bể bơi, bể sục, trung tâm thể dục thể thao, khu mua sắm, khu vui chơi cho trẻ em, khu vườn, sân tennis,…chỗ đỗ cho 1.132 xe

Hình 1.15: Mặt bằng tổng thế tổ hợp chung cư The Interlace-Singapore[20]

Những điểm đặc biệt của công trình “The Interlace”:[1,20]

+ Tổ hợp công trình có bố cục mặt bằng hình khối hết sức độc đáo, đa dạng

Bố cục không gian đóng, mở, chỗ đầy, chỗ vơi, lưu chuyển cả trên mặt bằng lẫn chiều cao;

+ Hệ thống không gian đó là cơ sở cho việc tối đa hoá sự hiện diện của thiên nhiên với các khu vườn tại sân trong, trên mái, theo các tầng địa hình dạng bậc thang;

+ Tổ hợp có các không gian cộng đồng cho các hoạt động giao tiếp, chia sẻ Các tiện nghi khu dân cư được bố trí xen kẽ cùng các thảm thực vật tươi tốt, cung cấp không gian trong lành cho hoạt động xã hội, giải trí và sáng tạo

+ Công trình đảm bảo duy trì sự riêng tư của các căn hộ cá nhân thông qua khoảng cách của các đơn nguyên khác nhau

+ Giảm thiểu lưu thông xe cộ trên mặt đất, giải phóng cho sự phát triển khu vực màu xanh lá cây rộng lớn

Ngoài ra công trình còn thể hiện nhiều giải pháp theo hướng kiến trúc xanh:

- Công trình được xây dựng thông qua phân tích điều kiện khí hậu: mặt trời, gió, và các điều kiện vi khí hậu trong các không gian cụ thể phù hợp với điều kiện tiện nghi vi khí hậu tại Singapre;

- Giải pháp giảm tối đa bức xạ mặt trời trên bề mặt kết cấu và bề mặt xây dựng qua bố cục xoay các khối công trình để tự tạo bóng đổ lên bề mặt các đơn nguyên Bên cạnh đó công trình còn sử dụng giải pháp trồng cây xanh, tạo hồ cảnh quan trên mái, trên các sân, kết kết hợp với nhiều ban công, lô gia rộng, trồng nhiều cây xanh

- Giải pháp tăng cường thông gió tự nhiên qua viêc tận dụng tối đa hướng gió mát từ biển và công viên lân cận; tổ chức các khoảng không gian trống theo chiều đứng cùng các không gian mở làm tăng khả năng lưu thông gió tới tất cả các đơn nguyên và không tạo ra gió quẩn ở mặt sau diện đón gió

Hình 1.16: Giải pháp thông gió tự nhiên -The Interlace[20]

Hình 1.17: Giải pháp chắn nắng mặt đứng -The Interlace[20]

Hình 1.18: Giải pháp làm mát công trình bằng cây xanh -The Interlace[20]

1.2.2.Tình hình phát triển CCCT theo xu hướng kiến trúc xanh tại Việt Nam

 Tình hình phát triển nhà ở cao tầng ở Việt Nam gắn liền với các thời kỳ phát triển kinh tế xã hội của đất nước

Thời kỳ trước năm 1975, đất nước còn trong chiến tranh nên chưa phát triển nhà ở cao tầng Trong giai đoạn từ năm 1975- 1988, số lượng nhà cao tầng ở nước

ta quá ít, ở thành phố Hồ Chí Minh có một số công trình nhà công sở, cao nhất là 14

tầng ở Hà Nội chỉ có một ngôi nhà duy nhất là Nhà ở cao 11 tầng tại Giảng Võ, sau cải tạo thành khách sạn Hà Nội Các địa phương khác không có nhà cao tầng

Năm 1986, sau khi xoá bỏ chế độ bao cấp, bắt đầu chuyển sang nền kinh

tế thị trường, điều kiện sống ở Hà Nội được cải thiện đáng kể Thành phố có chủ trương không bao cấp về nhà ở, Nhà nước giao đất để nhân dân tự xây dựng hoặc Nhà nước và nhân dân cùng làm Chính sách này đã thu hút sự tham gia vốn của người dân, tốc độ xây dựng tăng nhanh, việc xây dựng nhà bùng nổ và cả Hà Nội là một công trường xây dựng

Trong các khu ở mới này, loại hình nhà ở chung cư cao tầng với chất lượng sống tốt hơn đã và đang dần chiếm được cảm tình của người dân Hà Nội Chung cư cao tầng là loại nhà mới đươc áp dụng trong thời gian gần đây tại các dự án khu đô thị mới của Hà Nội Loại nhà này có số tầng từ 9 tầng trở lên, phương tiện đi lại chủ yếu là thang máy Chung cư cao tầng được hình thành từ các căn hộ hiện đại kiểu căn hộ khép kín, sử dụng chung các phương tiên giao thông trong nhà như: hành lang, thang bộ, thang máy và một số dịch

vụ công cộng khác

Chung cư cao tầng đã tỏ ra có nhiều ưu điểm và đang trở thành hướng ưu tiên phát triển tại các khu ở mới của Hà Nội Tới đây, Hà Nội xây dựng hàng loạt các khu ở mới có số lượng nhà ở cao tầng chiểm tỷ trọng lớn, khoảng 60-70% Điều đó thể hiện sự quan tâm và định hướng của Thành phố vào loại nhà ở có nhiều yếu tố xã hội này

Các chung cư cao tầng được xây dựng trong thời gian gần đây có mặt bằng hình học và hình khối đơn giản Chủ yếu là mặt bằng được thiết kế theo hình học vuông vức, ghép khối vuông góc, song song hoặc đôi khi là hình đa giác Tường bao che chịu tác động trực tiếp của ánh nắng mặt trời Mặt bằng

bố trí kín để đảm bảo hiệu quả kinh tế của chủ đầu tư Các loại nhà này dường

như chưa phù hợp với điều kiện khí hậu nhiệt đới nóng ẩm ở Hà Nội Không gian bên trong và bên ngoài liên hệ trực tiếp qua cửa sổ và cửa đi Không có không gian chuyển tiếp và các giải pháp che nắng tạo bóng râm trên mặt đứng

Từ năm 2000 đến nay chung cư cao tầng được xây dựng ồ ạt, nhiều tầng hơn Từ khi có quyết định 123/QDUB ngày 6/12/2001 của UBND thành phố

Hà Nội, quy đinh tất cả các khu đô thị mới đều bắt buộc phải xây dựng tối thiểu 60% là chung cư cao tầng khiến cho tình trạng này ngày một gia tăng Tuy nhiên, việc áp dụng kiến trúc xanh vào thiết kế chung cư mới bắt đầu được quan tâm trong 5 năm gần đây Bởi vậy vấn đề Kiến trúc xanh ở Việt Nam vẫn còn rất man khai, mắc nhiều sai lầm, chưa đủ điều kiện lý luận và phát triển theo trào lưu, mốt kiến trúc xanh

 Về quy hoạch khu ở,đơn vị ở.[1]

Xu hướng thiết kế quy hoạch chung cư cao tầng phổ biến là tạo ra sự cân xứng giữa các chiều ngang dọc của hình khối công trình, thậm chí là vuông, hiếm khi nhìn thấy một quy hoạch khu ở có chiều hướng dài và hẹp hay một dải hẹp tạo thành sân trong

Việc quy hoạch vẫn tuân thủ theo các tiêu chí quy hoạch như khoảng lùi công trình , khoảng cách giữa các đơn nguyên …nhưng do nhu cầu của các chủ đầu tư , các mẫu nhà chung cư mới được thiết kế với những nhà cầu nối giữa các đơn nguyên , những khối chung cư chung phần đế Tuy các thiết kế

đó vẫn đảm bảo không vi pham các quy chuẩn và tiêu chuẩn thiết kế nhà ở Việt Nam nhưng vô hình chung đã làm mất đi những khoảng không gian hở ,những khoảng thông gió giữa các khối nhà cao tầng Mà với xu thế bọc kính hoàn toàn lớp vỏ bề mặt như hiện nay thì điều này khiến cho việc thông gió tự nhiên không đảm bảo được ( Hình 1.19)