Trong hệ thống trường mầm non thì không gian kết nối giữa các chức năng hoạt động trong trường giữ vài trò quan trọng trong tổng thể kiến trúc mầm non, tạo dựng cho trẻ không gian khu vu
Trang 1-
Trang 2NGUYỄN THỊ HIÊN KHÓA: 2017-2019
TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC KẾT NỐI CÁC CHỨC NĂNG HOẠT ĐỘNG TRONG TRƯỜNG MẦM
NON Ở HÀ NỘI
Chuyên ngành: Kiến trúc
Mã số: 60.58.01.02
LUẬN VĂN THẠC SĨ KIẾN TRÚC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS NGUYỄN TIẾN THUẬN
XÁC NHẬN CỦA CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN:
TS TRẦN ĐỨC KHUÊ
Hà Nội - 2019
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
-
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Trước tiên, tôi xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu Trường Đại học Kiến trúc
Hà Nội, Ban Lãnh đạo Khoa Sau đại học đã giúp tôi hoàn thành khóa học
Tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc đến thầy giáo hướng dẫn TS.KTS NGUYỄN
TIÊN THUẬN với kiến thức sâu, rộng, khoa học và giàu tính nghề nghiệp đã tận tình chỉ
bảo và hướng dẫn trong suốt thời gian thực hiện đề tài luận văn Đồng thời xin chân thành cảm ơn thầy cô giáo trong Hội đồng Khoa học đã cho tôi những lời khuyên quý giá ,các Thầy cô giáo trong khoa Đào tạo Sau đại học đã tạo điều kiện tốt cho tôi hoàn thành Luận văn
Cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè đã cùng tôi suốt cả quãng thời gian học tập và nghiên cứu vừa qua
Xin chân thành cảm ơn!
Trang 4LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan luận văn Thạc sĩ này là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của luận văn là trung thực và
có nguồn gốc rõ ràng
Tác giả luận văn
Nguyễn Thị Hiên
Trang 5MỤC LỤC
Lời cảm ơn
Lời cam đoan
Danh mục các từ viết tắt
Danh mục hình ảnh…
Danh mục bảng biểu
MỞ ĐẦU 1
Lý do chọn đề tài 1
Mục đích nghiên cứu 2
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2
Phương pháp nghiên cứu 2
Ý nghĩa khoa học và thực tiễn 2
Cấu trúc luận văn 3
NỘI DUNG 4
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC KẾT NỐI CÁC CHỨC NĂNG HOẠT ĐỘNG TRONG TRƯỜNG MẦM NON 4
1.1 Một số khái niệm 4
1.1.1 Khái niệm trường mầm non 4
1.1.2 Khái niệm về không gian kiến trúc kết nối 6
1.2 Tình hình phát triển giáo dục mầm non qua các thời kỳ 8
1.3 Khảo sát chung về các loại trường mầm non ở Hà Nội 9
1.3.1 Trường mầm non được thiết kế trên khu đất độc lập 12
1.3.2 Trường mầm non trong các tòa nhà hỗn hợp 16
1.3.3 Trường mầm non là các nhà liền kế mặt phố 19
1.3.4 Trường mầm non là các nhà biệt thự 21
1.4 Thực trạng về không gian kiến trúc kết nối các chức năng hoạt động trong các trường mầm non ở Hà Nội 25
1.4.1 Khảo sát thực trạng một số trường ở Hà Nội 25
1.4.2 Nhận xét chung qua các trường đã khảo sát 34
Trang 61.5 Không gian kiến trúc kết nối các chức năng hoạt động ở một số trường
mầm non trên Thế giới 36
1.6 Những công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài 39
1.7 Những vấn đề rút ra để nghiên cứu từ tổng quan trên 41
CHƯƠNG II: CƠ SỞ KHOA HỌC ĐỂ TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC KẾT NỐI CÁC CHỨC NĂNG HOẠT ĐỘNG TRONG TRƯỜNG MẦM NON Ở HÀ NỘI 43
2.1 Cơ sở pháp lý 43
2.1.1 Chính sách của Đảng và nhà nước cho việc phát triển trường mầm non 43
2.1.2 Chương trình giáo dục mầm non 44
2.1.3 Mô hình trường mầm non đạt chuẩn quốc gia.[9] 45
2.1.4 Tiêu chuẩn, quy chuẩn về thiết kế trường mầm non.[8] 47
2.2 Cơ sở lý thuyết 48
2.2.1 Các bộ phận chức năng cơ bản theo tiêu chuẩn, quy chuẩn về thiết kế trường mầm non 48
2.2.2 Tổ chức không gian kiến trúc trường mầm non theo phương pháp giáo dục Montessori 49
2.3 Tính chất, vai trò chức năng của các không gian kiến trúc kết nối 52 2.3.1 Không gian kết nối từ ngoài vào trong khuôn viên trường mầm non 53
2.3.2 Không gian kết nối từ nơi đón nhận trẻ đến các nhóm trẻ và ngược lại đến không gian trả trẻ cuối ngày trong trường mầm non 54
2.3.3 Không gian kết nối giữa các nhóm trẻ với không gian hoạt động công cộng đa năng của trường mầm non 55
2.3.4 Không gian kết nối giữa các nhóm trẻ với các sân chơi 56
2.3.5 Không gian kết nối từ khu bếp và quy trình phục vụ ăn cho các nhóm trẻ trong trường mầm non 59
2.3.6 Không gian kết nối các chức năng khác của trường mầm non 61
2.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc tổ chức không gian kiến trúc kết nối các chức năng hoạt động trong trường mầm non ở Hà Nội 61
Trang 72.4.1Yếu tố về điều kiện không gian kiến tạo trường mầm non 61
2.4.2 Yếu tố về kinh tế, văn hóa, xã hội 63
2.4.3 Yếu tố về môi trường khí hậu tự nhiên 64
2.4.4 Yếu tố về khoa học kỹ thuật và công nghệ 66
CHƯƠNG 3 ĐỀ XUẤT TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC KẾT NỐI CÁC CHỨC NĂNG HOẠT ĐỘNG TRONG TRƯỜNG MẦM NON Ở HÀ NỘI 68
3.1 Quan điểm vê tổ chức không gian kiến trúc kết nối các chức năng hoạt động trong trường mầm non 68
3.2 Các yêu cầu cơ bản đối với các Không gian kiến trúc kết nối các chức năng hoạt động trong trường mầm non 68
3.2.1 Yêu cầu về quy hoạch vị trí của các không gian 68
3.2.2 Yêu cầu về kích cỡ của không gian kết nối 73
3.2.3 Yêu cầu về các vẫn đề vật lý kiến trúc 76
3.2.4 Yêu cầu về thẩm mỹ của kết nối 78
3.2.5 Yêu cầu về các giá trị tinh thần của không gian kết nối 81
3.3 Đề xuất mô hình trường mầm non theo xu hướng giáo dục mới 84
3.4 Đề xuất về các Không gian kiến trúc kết nối các chức năng hoạt động trong trường mầm non ở Hà Nội 87
3.4.1 Những bộ phận chức năng mới trong phòng đa năng 87
3.4.2 Những không gian bổ sung và sửa đổi trong TMN 88
3.4.3 Đề xuất về hình thức, tổng thể khu đất của TMN 91
3.5 Bàn luận về các kết quả nghiên cứu, đề xuất của luận văn 93
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 95
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
Trang 8DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Trang 9DANH MỤC HÌNH ẢNH
Số hiệu
tuổi Hoa
Monterssori
Sakura Montessori
Trường mầm non Quốc tế Sakura Montessori
Trang 10Hình 1.16 KGKTKN giữa sân vườn với lớp học tại Seoul
trường OB
Trang 11Hình 2.15 KGKN giữa sân chơi riêng và nhóm trẻ
gũi dối với trẻ
Hà Nội
động của điều kiện tự nhiên
không khí diệt khuẩn trong TMN
Trang 12Hình 3.10 Một số giải pháp thông gió chiếu sáng cho công trình
TMN
năng
tâm
các phòng học
Trang 13DANH MỤC BẢNG BIỂU
Trang 14hạ tầng phát triển xã hội, chăm sóc và giáo dục tốt nhất ngay từ khi cong nhỏ Trong
hệ thống trường mầm non thì không gian kết nối giữa các chức năng hoạt động trong trường giữ vài trò quan trọng trong tổng thể kiến trúc mầm non, tạo dựng cho trẻ không gian khu vui chơi, học tập có chất lượng tốt nhất, giúp trẻ phát triển thể chất
và tư duy
Hiện nay đã có rất nhiều phương pháp giáo dục cho lứa tuổi trẻ mầm non Đã
có rất nhiều phương pháp gióa dục tiên tiến trên Thế Giới, có thể kể ra như phương pháp Ưu Việt – Steiner – Đa trí tuệ - Multiple Intelligences – Reggio Emilia – Glenn Doman 0-6 – Montessori – Shichida … và ngày càng có những quan điểm giáo dục mới phù hợp với xu thế thời đại hướng đến sự phát triển toàn diện của trẻ nhỏ Để những quan điểm giáo dục mới phát huy và ngày càng phát triển phù hợp với điều kiện hiện nay ở Hà Nội cũng như cả nước thì việc không gian kiến trúc kết nối là mấu chốt tạo nên không gian kiến trúc học tập và vui chơi phát triển tu duy, tiếp cận mọi vật xung quanh giúp các em phát triển óc tưởng tượng, sáng tạo, tạo mối giao tiếp với bạn bè, thầy cô cũng như giúp các em hòa đồng với thiên nhiên, cuộc sống, cảm nhận môi trường, ánh sang, âm thanh và sự vận động để phát triển thể chất một cách hoàn hảo nhất Tuy nhiên các trường mầm non hiện nay nói chung đã không còn đáp ứng được đòi hỏi của mục tiêu, qua điểm giáo dục mới, chưa được quan tâm và nghiên
cứu một cách thích đáng Chính vì vậy, luận văn chọn đề tài nghiên cứu: Tổ chức không gian kiến trúc kết nối các chức năng hoạt động trong Trường mầm non ở
Trang 15Hà Nội này để nâng cao hiệu quả hoạt động và thẩm mỹ của công trình Trường mầm
non là vô cùng cần thiết và có ý nghĩa thiết thực để đảm bảo trẻ phát triển một cách toàn diện, nhằm đạp ứng được yêu cầu ngày càng cao về chất lượng chăm sóc giáo dục
Mục đích nghiên cứu
Đề xuất: chung các giải pháp về tổ chức không gian kiến trúc kết nối các chức năng hoạt động trong trường mần non để tạo một không gian học tập và vui chơi toàn diện cho trẻ, giúp trẻ tư duy phát triển tốt và sẽ là nơi cho trẻ có sự thích thú trong sáng tạo và
có nhiều kỷ niệm non trẻ sau khi lớn lên
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: Tổ chức không gian kiến trúc kết nối các chức năng hoạt động trong trường mầm non
Phạm vi nghiên cứu: các trường mầm non tại Hà Nội
Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp thu thập, khảo sát, đánh giá các trường mầm non tại Hà Nội
- Phương pháp tổng hợp: các tài liệu từ các nguồn
- Phương pháp chuyên gia, đúc rút kinh nghiệm, đề xuất giải pháp mới
Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
- Ý nghĩa khoa học :
+ Nghiên cứu và đề xuất tổ chức không gian kiến trúc kết nối các chức năng hoạt động trong trường mầm non phù hợp, đáp ứng tốt cho sự phát triển toàn diện sức khỏe của trẻ nhỏ
+ Trên cơ sở các kết quả nghiên cứu của đề tài, có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo hoặc mô hình áp dụng cho các trường mầm non đang triển khai, xây dựng khác có đặc điểm tương tự
- Ý nghĩa thực tiễn:
+ Đưa các giải pháp, cách thức tổ chức không gian kiến trúc kết nối các chức năng hoạt động trong trường mầm non
Trang 16Cấu trúc luận văn
Danh mục các tài liệu tham khảo
Phụ lục ( các phụ lục, ảnh, bản vẽ minh họa kèm theo)
Trang 17NỘI DUNG CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC KẾT NỐI CÁC CHỨC NĂNG HOẠT ĐỘNG TRONG TRƯỜNG MẦM NON
1.1 Một số khái niệm
1.1.1 Khái niệm trường mầm non
Trường mầm non (TMN) là đơn vị cơ sở nuôi dưỡng và giáo dục trẻ từ 3 tháng đến 6 tuổi, nằm trong hệ thống giáo dục quốc dân; thực hiện chương trình giáo dục dạy học do Bộ Giáo dục và Đào tạo qui định nhằm phát triển sự nghiệp giáo dục Trường mầm non (TMN) phải đảm bảo đủ các điều kiện như: cán bộ quản lý, giáo viên dạy các môn học, nhân viên hành chính, bảo vệ, y tế có cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ nuôi dưỡng và giảng dạy và học tập Trường mầm non được tổ chức theo các loại hình công lập, bán công, dân lập và tư thục
Để làm rõ thêm có thể hiểu như sau:
Loại hình TMN công lập là TMN công lập hoạt động dưới sự bảo hộ của nhà nước Các chế độ, mức học phí, giáo trình và các hoạt động học tập khác theo định hướng của Bộ Giáo dục và Đào tạo, nằm trong các khu dân cư, phục vụ các bé đúng tuyến là chủ yếu
Loại hình TMN bán công là trường do 1 nửa chi phí của phụ huynh đóng góp còn lại do nhà nước bảo hộ
Loại hình TMN dân lập là trường ngoài công lập do cộng đồng dân cư ở cơ sở thành lập, do đóng góp của tổ chức công ty thuộc khu vực đó đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, đảm bảo kinh phí hoạt động và được chính quyền địa phương hỗ trợ, do cơ quan nhà nước cho phép thành lập
Loại hình TMN tư thục là trường ngoài công lập do tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tổ chức kinh tế hoặc cá nhân thành lập khi được cơ quan nhà nước
có thẩm quyền cho phép Nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ sở vật chất và bảo đảm kinh phí hoạt động là nguồn ngoài ngân sách nhà nước Trường mầm non tư thục có tư cách pháp nhân, con dấu và được mở tài khoản riêng, tự thu và tự chi cho hoạt động của trường
Trang 18Trong quá trình đổi mới và phát triển, hoàn thiện hệ thống giáo dục luôn là vấn đề cốt lõi Nó phản ánh những tư tưởng, mục tiêu và nội dung của các cuộc cải cách giáo dục theo từng bước phát triển, những thay đổi sâu sắc về cơ cấu giáo dục phù hợp với từng giai đoạn phát triển của lịch sử Bước vào thời kỳ Công nghiệp hóa – hiện đại hóa, để đáp ứng được các nhu cầu mới và ngày càng cao của sự nghiệp nâng cao trình độ dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài, hệ thống giáo dục nước ta nói chung cần được tiếp tục hoàn thiện và phát triển Đồng thời chịu sự tác động và chi phối của các xu hướng phát triển chung của thế giới thông qua quá trình giao lưu, hợp tác quốc tế đặc biệt trong giai đoạn hiện nay khi mà quá trình toàn cầu hóa đã và đang phát triển mạnh mẽ tác động lên nhiều mặt của cuộc sống
Theo tiêu chuẩn của trường mầm non cụ thể, căn cứ theo Quyết định Ttg thì quy mô của trường mầm non tại Thành phố quy mô tối thiểu là 50 trẻ em Số trẻ em/1 lớp, nhóm trẻ 3-12 tháng tuổi: 15 trẻ em: 13-24 tháng tuổi: 20 trẻ em; 25-36 tháng tuổi: 25 trẻ em; 3- 4 tuổi: 25 trẻ em; 4- 5 tuổi: 30 trẻ em; 5 – 6 tuổi: 35 trẻ em Diện tích tối thiểu 8 m2/trẻ em và phải đảm bảo điều kiện bảo đảm quy mô tối thiểu của trường là 50 trẻ em ít nhất 3 năm liên tục Trong trường mầm non có các khối phòng có chức năng khác nhau: khối nhóm trẻ, lớp mẫu giáo; khối phòng phục vụ học tập; khối phòng tổ chức chức ăn; khối phòng hành chính quản trị [13]
1470/QĐ-Hiện nay, trong giáo dục thì nước ta có hệ thống giáo dục quốc dân với cấu trúc tương đối hoàn chỉnh từ cấp mầm non đến đại học, với một mạng lưới trường lớp rộng khắp và các loại hình đa dạng tương đối thuận lợi cho người học Các mục tiêu, nội dung chương trình đã được thiết kế cho từng cấp bậc học, từng môn học, từng ngành nghề đào tạo và được thay đổi phù hợp với yêu cầu của đất nước trong từng giai đoạn Tiếng Việt được dùng làm ngôn ngữ dạy học chính thức ở mọi bậc học được phát triển, hiện đại hóa và là công cụ sắc bén để phát triển giáo dục, văn hóa, khoa học kỹ thuật Tuy nhiên, hệ thống trường học của Hà Nội đang được phát triển mạnh mẽ cách thiết kế tổ chức không gian trường mầm non cần phải được nhìn nhận và đánh giá một cách khách quan Xã hội càng phát triển, xu hướng kiến trúc cũng có nhiều sự thay đổi, mức sống và nhận thức phát triển thì chúng ta lại càng phải
Trang 19chú ý đến đầu tư phát triển con người nhiều hơn và sớm hơn Tạo ra sức hút cho học sinh tới trường là động lực thúc đẩy sự phát triển cho hệ thống giáo dục Chính vì vậy, việc cải tạo giáo dục, phương pháp giảng dạy, cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất phải
được tiến hành một cách đồng bộ và nghiêm túc ngay ở cấp cơ sở
1.1.2 Khái niệm về không gian kiến trúc kết nối
Không gian kiến trúc kết nối (KGKTKN) là các không gian chuyển tiếp, chuyển giao nối các chức năng này với chức năng khác nối lại với nhau để sử dụng được tốt nhất mà không bị ảnh hưởng bởi môi trường, che được mưa, nắng và an toàn cho trẻ Các KGKTKN phải rộng rãi, an toàn và có tính thẩm mỹ cao phù hợp với trẻ, giúp trẻ dễ dàng nhận biết các không gian chức năng khác nhau
Vai trò của KGKTKN quan trọng nhất trong mục đích sử dụng của công trình kiến trúc khi mà mọi chức năng của nó chỉ thành công khi người sủ dụng cho rằng nó
là dễ dàng nhất, an toàn nhất, và thoải mái nhất, có các lối đi vào không gian có chức năng khác nhau, kiểm soát được khí hậu tự nhiên và có thẩm mỹ về cảnh quan tốt nhất
Ta có thể hiều không gian kết nối (KGKN) các chức năng phạm vi đề tài nghiên cứu như sơ đồ sau [Hình 1.1]
Trang 20a1 KGKN từ ngoài vào trong bằng công chính; a2 KGKN khu vực hậu cần bằng công phụ; b KGKN tới các nhóm trẻ, khố hành chính; c KGKN từ các nhóm trẻ vào phòng đa năng; d KGKN từ các nhóm trẻ tới sân vườn; e KGKN giữ khu vực bếp;
1 Khối phòng các nhóm trẻ, lớp mẫu giáo; 2 Không gian công cộng đa chức năng phục vụ học tập, giao lưu, sân khấu; 3 Khối phòng ăn , bếp; 4 Khối phòng Hành chính Quản trị; 5 Sân vườn
Hình 1.1 Sơ đồ về Không gian kiến trúc kết nối các chức năng
KGKTKN được chia làm 6 vai trò nhât định: KGKN từ ngoài vào trong khuôn viên trường mầm non; KGKN từ nơi đón, trả trẻ đến các nhóm trẻ; KGKN giữa các nhóm trẻ với nhau và với không gian hoạt động công cộng đa chức năng; KGKN giữa các nhóm trẻ với sân chơi chung, sân chơi riêng, khu trải nghiệm; KGKN từ khu bếp
và quy trình phục vụ ăn cho các nhóm trẻ; KGKN các chức năng khác của trường mầm non Vì vậy để các khối phòng trong trường mầm non phát huy chức năng một cách toàn diện nhất thì không thể thiếu KGKTKN các chức năng hoạt động trong trường mầm non
Trang 211.2 Tình hình phát triển giáo dục mầm non qua các thời kỳ
Tình hình phát triển giáo dục mầm non của Việt Nam qua các thời kỳ:
a Giai đoạn 1975 – 1986:
Đất nước hoàn toàn thống nhất, nhân dân ta bắt tay vào công cuộc xây dựng đất nước, phát triển kinh tế Trên cơ sở đó từng bước xây dựng sự nghiệp giáo dục mầm non thống nhất trên toàn quốc theo tinh thần cải cách giáo dục “Tạo cơ sở ban đầu rất quan trọng cho con người mới Việt Nam”
Thời kỳ này, nhà trẻ thực sự là nơi “nuôi dạy trẻ có khoa học” chứ không phải
là nơi “trông trẻ đơn thuần” Nhà trẻ đã giải quyết đồng bộ việc chăm sóc, nuôi dưỡng giáo dục trẻ, tạo điều kiện cho sự phát triển toàn diệt của trẻ sau này Cùng với việc cải cách chương trình dạy học phổ thông, năm 1978 chương trình giáo dục giảng dạy
ở cấp mầm non cũng đã đượcc cải tiến đổi mới theo hướng khoa học và hiện đại trường mầm non là loại hình phổ biến trong giai đoạn này và đã được đầu tư xây dựng khá khang trang và quy mô Năm 1981 - 1985 cả nước có 5845 trường; 52.089 lớp; 60.522 cô giáo (2816 là người dân tộc); 1.570.994 cháu (73.696 là người dân tộc) đạt
tỷ lệ 32,75% số trẻ 3 tuổi (ở miền bắc là 43,1%, ở miền nam là 22,24%) Số trẻ đến trường ngày càng tăng, năm 1986 có 1.157.385 cháu ở độ tuổi nhà trẻ, 1.636.341 ở
độ tuổi mẫu giáo.[6]
b Giai đoạn 1986 – 2006:
Năm 1987 giáo dục mầm non đã được sát nhập thành một ngành học, thống nhất hệ thống tổ chức từ trung ương đến địa phương trong bối cảnh lịch sử của đất nước chuyển từ cơ chế bao cấp sang cơ chế kinh tế thị trường có định hướng xã hội chủ nghĩa, xóa bỏ căn bản chế độ bao cấp Sự chuyển biến này tác động mạnh đến ngành giáo dục nói chung và ngành giáo dục mầm non nói riêng Nguồn ngân sách nhà nước đầu tư cho giáo dục mầm non giảm, sau khi thực hiện cơ chế khoán ruộng các hợp tác xã không còn nhiều kinh phí trả lương cho giáo viên và bao cấp cho trường mầm non Như vậy hoạt động của trường mầm non gần như phụ thuộc vào sự đóng góp của gia đình học sinh Tuy nhiên, do hoàn cảnh kinh tế khó khăn nhiều gia đình không đủ điều kiện cho con em đến trường học Ở nhiều nơi, nhà trẻ, mẫu giáo
Trang 22phải đóng cửa, cắt giảm biên chế Số giáo viên mầm non và số trẻ đến trường giảm liên tục từ năm 1987 đến năm 1991 Trong thời kỳ này chủ trương của Bộ giáo dục
và đào tạo là tiếp tục duy trì, ổn định hệ thống trường lớp hiện có, phát triển đa dạng hóa các loại hình Vì vậy, sau này đã xuất hiện các loại hình mới như: nhóm trẻ gia đình, nhóm tuổi thơ, lớp mẫu giáo 5 tuổi … Các hình thức tổ chức đa dạng này phù hợp với tình hình kinh tế, xã hội của từng khu vực, đáp ứng nhu cầu gửi trẻ và khả năng kinh tế, giờ giấc làm việc của cha mẹ các em Có thể khẳng định rằng giai đoạn này mặc dù gặp rất nhiều khó khăn nhưng ngành giáo dục mầm non đã vượt qua, đặc biệt là sự chuyển đổi kinh tế Các loại hình trường lớp phát triển mạnh, thu hút được nhiều trẻ đi học, số lượng trẻ tới trường tăng, số lượng trường lớp tăng, trình độ của giáo viên cũng được cải thiện Từ năm 1993 đền nay giáo dục mầm non đã vượt qua được tình trạng giảm sút quá lớn, có bước chuyển biến về chất và lượng [6]
c Giai đoạn 2006 – đến nay:
Năm 2006 chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ ngày càng được nâng cao và đảm bảo những yêu cầu khoa học của việc nuôi dạy trẻ Các phương thức chăm sóc giáo dục trẻ đã được đa dạng hóa theo những phương pháp khoa học đã nghiên cứu và được công nhận Đến nay, cả nước hiện có 13 tỉnh, thành phố được công nhận đạt chuẩn phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi Tỉ lệ này được cho là quá ít ỏi với hơn 20% tổng số trường mầm non cả nước Trong đó, thành phố Hà Nội đã đạt chuẩn phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi vào năm 2013, trước một năm so với
kế hoạch thành phố đề ra và trước hai năm so với toàn quốc [6] Hiện nay nhà nước vẫn đang chủ trương tiếp tục điều chỉnh hợp lý chính sách đối với trẻ em trong các
cơ sở giáo dục mầm non theo hướng ưu tiên miễn học phí cho trẻ em trong độ tuổi thực hiện phổ cập Chính sách này đặc biệt lưu ý đến vấn đề cơ sở vật chất, trang thiết
bị phục vụ nhu cầu vui chơi, học tập của trẻ
1.3 Khảo sát chung về các loại trường mầm non ở Hà Nội
Qua bối cảnh xã hội những năm gần đây sự phát triển kinh tế tăng nhanh, mật
độ dân cư trong các khu đô thị tăng nhanh trước sự phát triển của đất nước cũng như của Thành phố Hà Nội nên dân số gia tăng, các nhà máy, cơ quan phát triển vì vậy số
Trang 23lượng trẻ em trong độ tuổi tường mầm non cũng tăng nên,vì thế các trường mầm non công lập chưa đáp ứng được với sự phát triển của xã hội Dân số tăng cơ sở phòng lớp thiếu, quỹ đất dự trữ không có nhiều nên sự đầu tư xây dựng phát triển trường thường được dùng vào việc phát triển quy mô các nhóm lớp tận dụng các không gian làm vườn hoa hay sân chơi để xây dựng thêm lớp học Hiện nay xã hội phát triển, dân trí nâng cao, mọi người đều ý thức rõ ràng tầm quan trọng của việc tổ chức không gian sinh hoạt cho trẻ trong trường mầm non xong việc này không hề đơn giản bởi diện tích dành cho các không gian này không còn nhiều Bên cạnh những nguyên nhân do thiếu quỹ đất đầu tư xây dựng hệ thống trường lớp trong nội thành, tăng dân
số cơ học, các công trình hạ tầng xã hội tại các khu đô thị mới chưa được chủ đầu tư quan tâm thoả đáng, nhu cầu của phụ huynh muốn đưa con vào trường có danh tiếng hoặc có chất lượng cao hay việc kiểm soát học đúng tuyến còn hạn chế cũng cần kể đến nguyên nhân bất cập trong quy hoạch mạng lưới trường học dẫn đến thiếu trường lớp nhà trẻ, mẫu giáo
Hình 1.2 Tỷ lệ trẻ được đến học tại trường mầm non ở Hà Nội
Theo nội dung được quy định tại Nghị định 135/2018/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 46/2017/NĐ-CP về điều kiện đầu tư và hoạt động trong lĩnh vực giáo dục thì
Trẻ học trường công lập38%
Trẻ học ngoài trường công lập 54%
Trẻ không được đến trường8%
Tỷ lệ trẻ tới trường qua khảo sát ở Hà Nội
Trang 24diện tích trường mầm non ở thành phố phải đạt tối thiểu 8m2/trẻ Đối với nơi khó khăn về đất đai, có thể thay thế diện tích sử dụng đất bằng diện tích sàn xây dựng và bảo đảm đủ diện tích theo quy định, Ủy ban nhân dân cấp huyện chịu trách nhiệm lập
đề án báo cáo việc sử dụng diện tích thay thế và phải được Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phê duyệt Tại Hà Nội hiện nay vơi nhu cầu phát triển của xã hội những trường mầm non được xây dựng trên một khu đất riêng biệt ngoài các trường mầm non công lập còn có các trường mầm non quốc tế được các tập đoàn, những nhà đầu tư nước ngoài xây dựng với cơ sở vật chất tốt và không gian kiến trúc đa dạng Song song với các trường mầm non được xây dựng trên quỹ đất riêng độc lập còn có các trường mầm non tư thục được xây dựng ở khu biệt thự độc lập, khu nhà phố, trong các tòa nhà chung cư hỗn hợp với những diện tích nhỏ, thiếu những không gian vui chơi, học tập cho trẻ
Qua khảo sát ở Hà Nội cho thấy có 4 loại hình TMN như sau:
- Trường mầm non được xây dựng trên khu đất độc lập
- Trường mầm non trong các tòa nhà hỗn hợp
- Trường mầm non là các nhà liền kế mặt phố
- Trường mầm non là các biệt thự
Bảng 1.1.Tính chất, đặc điểm của loại hình TMN
Vị trí
Diện tích đất xây dựng (m2)
Mật độ xây dựng
Chiều cao tầng
Sử dụng cây xanh mặt nước
Nhà biệt thự 100-500 65-90% 01-04 5- 10% sân vườn tiểu
cảnh Trong các tòa
nhà hỗn hợp 500-1500 90-100% 01-02
Tận dụng sử dụng sân vườn trong chung cư Được xây dựng
trên 1 khu đất
riêng biệt
3000-7500
Theo tiêu chuẩn thiết
kế mầm non
Sân vườn tiểu cảnh
Trang 251.3.1 Trường mầm non được thiết kế trên khu đất độc lập
Khảo sát một số trường mầm non được thiết kế trên khu đất độc lập ở Hà Nội qua [Bảng 1.2]
Bảng 1.2 Khảo sát một số trường mầm non công lập và Quốc tế
STT Tên trường – Địa điểm Quy mô, đăc điểm
1
Trường mầm non Việt – Bun
nằm ở quận Hai Bà Trưng
Trường với tổng diện tích mặt bằng 6565m2 Trường gồm 18 lớp học với
12 phòng chức năng, bếp ăn 1 chiều,
3 sân chơi, 1 bể bơi Hện trường đã đạt chuẩn quốc gia
2
Trường mầm non Thanh Xuân
Bắc nằm ở quận Thanh Xuân
Trường được xây dựng trên diện tích đất 5.564m2 Tổng số 25 lớp học, gồm 4 lớp nhà trẻ, 6 lớp mẫu giáo bé,
7 lớp mẫu giáo nhỡ, 8 lớp mẫu giáo lớn và các phòng chức năng Trường thuộc hệ thống công lập, trường mới xây dựng
3
Trường mầm non Tuổi Hoa nằm
ở quận Thanh Xuân
Hệ thống các phòng học và phòng chức năng của trẻ được thiết kế rộng rãi 155 m2/lớp, bình quân Trường với diện tích đất 7000m2 với diện tích 3m2/trẻ Trường thuộc hệ thống công lập, được xây dựng năm 2007, đạt trường chuẩn quốc gia
Trang 265
Trường mầm non Hoa Trà My
nằm ở Trung Hòa - Nhân Chính
Trường với diện tích 4800m2 được chia làm nhiều khu vực có 11 phòng học Mỗi phòng rộng hơn 100m2, với phòng vệ sinh khép kín, có bể bơi, sân chơi, các lớp học, phòng học năng khiếu, trường thuộc hệ thống công lập
6
Trường mầm non Sơn ca nằm ở
Hoàng Đạo Thành, Kim Giang
Trường với diện tích 3332m2, trường
có 12 lớp học được phân bổ trên toàn nhà 3 tầng, thuộc hệ thống công lập, mới xây dựng
7
Trường mầm non Quốc tế
Sakura Montessori nằm ở quận
Cầu Giấy
Trường có diện tích 5.200m2 Các lớp học Montessori có diện tích từ 60-85 m2 kết hợp với diện tích cửa kính lớn Không gian ngoài trời thiết kế theo tiêu chuẩn trường Montessori của Mỹ
8
Trường mầm non Xanh
(KinderGreen) nằm ở Minh Khai
Trường KinderGreen có diện tích khuôn viên gần 3000m2 Trường ích hợp với những phương pháp giáo dục: High Scope, Montessori và Reggio Emillia Trường mới xây dựng, hình khối kiến trúc đẹp hiện đại, cảnh quan chặt chẽ
9
Trường với trường nằm trên khuôn viên 5639m2 với quy mô 2 tầng Trường thuộc hệ thống công lập, trường đạt chuẩn Quốc Gia năm 2012
Trang 27Trường mầm non Tràng An nằm
ở quận Thanh Xuân
10
Trường mầm non Ánh Sao nằm
ở quận Cầu Giấy
Trường có diện tích 7.540m2 với quy
mô 4 tầng và 1 tầng hầm; khối hiệu bộ kết hợp với không gian phụ trợ có quy
mô 4 tầng, Trường xây mới dựng năm
2016, đạt trường chuẩn quốc gia,
11
Trường Mầm non Quốc tế
Lucita nằm trong Tòa CT2, Khu
Đô thị mới Cổ Nhuế
Trường trường rộng khoảng 1800m2 với khu vui chơi với sân vườn, sân cát, bể bơi và lớp học được thiết kế hiện đại, trường áp dụng phương pháp Giáo dục WEV bản quyền nhằm hướng tới sự phát triển tốt nhất cho trẻ
em
12
Trường Mầm non Ban Mai nằm
ở Khu Đô Thị Văn Quán – Hà
Đông
Trường được xây dựng trên diện tích hơn 7000 m2 Trường có diện tích sân chơi lớn và cơ sở vật chất cùng các trang thiết bị hiện đại đáp ứng nhu cầu học tập và vui chơi của trẻ
14
Trường có khuôn viên rộng rãi gần 5000m2, với quy mô xây dựng 4 tầng
Trang 28Mầm non Chu Văn An nằm tại
KĐT Văn Khê Quận Hà Đông
Trường đầu tư khá kỹ lưỡng từ khâu trang trí, các trang thiết bị dạy học, sân chơi rộng
15
Trường mầm non IQ nằm ở trung
tâm Quận Hà Đông
Trường có diện tích gần 2000m2 với khuôn viên học tập và vui chơi rộng rãi Trường mới xây dựng, có sở vật chất tiện nghi, hiện đại, sân trường khá rộng được bố trí nhiều thiết bị đồ chơi, có khu vườn riêng dành cho trẻ trải nghiệm
Thông qua [Bảng 1.2] ta có nhận xét chung về hệ thống trường mầm non được xây dựng trên khu đất độc lập tại Hà Nội được phân bố rải khắp các quận thành chủ yếu dưới các hình thức trường mầm non công lập, trường mầm non quốc tế Những trường mầm non này được thiết kế theo tiêu chuẩn, nên các không gian cho trẻ khá tốt, đảm bảo cho trẻ sinh hoạt vui chơi
Trong tổng mặt bằng các không gian được bố trí phù hợp với nhiệm vụ thiết
kế, có thể tăng không gian này giảm không gian kia tùy theo từng yêu cầu cụ thể Các không gian sinh hoạt được phân chia rõ ràng theo quy mô và lứa tuổi Không gian cảnh quan được thiết kế nhưng chưa thật sự được chú trọng và quan tâm nhiều Vì đa phần các không gian này đều được dự tính sẽ là không gian mở rộng quy mô nếu cần
Về mặt kiến trúc, thiết kế sáng tạo, độc đáo, thu hút sự chú ý của trẻ còn rất hạn chế Hình thức kiến trúc thường là nhà mái bằng 2 - 4 tầng, không gian là những khối bản, liên hệ giữa các khối thường là hành lang (hành lang 1 bên hoặc hành lang 2 bên), các đường nét, hình khối kiến trúc là dạng cơ bản Các không gian sinh hoạt thường được bố trí theo tuyến và nằm xung quanh không gian sân trường Ngoài ra một số công trình TMN công lập có sự pha trộn giữa phần xây dựng cải tạo, cơi nới mới và
cũ, làm giảm đáng kể chất lượng thẩm mỹ cũng như công năng hoạt động của các cơ
sở này
Trang 291.3.2 Trường mầm non trong các tòa nhà hỗn hợp
Khảo sát một số trường mầm non nằm trong các tòa nhà hồn hợp ở Hà Nội qua [Bảng 1.3]
Bảng 1.3 Khảo sát một số trường mầm non trong tòa nhà hỗn hợp
STT Tên trường – Địa điểm Quy mô, đăc điểm
1
Trường mầm non Hướng Dương nằm trong
tòa nhà chung cư HH Linh Đàm, quận
Hoàng Mai
Trường Không gian vui chơi học tập chật hẹp, không có sân chơi cho các em., thường tận dụng sân sảnh chung cư để các em vui chơi, hoạt động
2
Trường mầm non Ước Mơ Nhỏ nằm trong
tòa nhà chung cư T&T Riverview số 440
Vĩnh Hưng quận Hoàng Mai
Trường mới thành lập, cơ sở vật chất đầy đủ, sử dụng khuôn viên chung cư để các
em vận động, vui chơi, không có sân chơi riêng cho các nhóm trẻ
3
Trường mầm non TD KIDS tại Tòa C1 B
khu nhà ở EcoHome 2 quận Bắc từ Liêm
Với diện tích hơn 500 m2,
và có 7 lớp học dành cho các bé có độ tuổi từ 18 – 72 tháng, cơ sở vật chất đầy đủ, Phương pháp giáo dục Montessori, Học thuyết Đa trí thông minh
4
Trường mầm non Tô – mô – e nằm ở tầng 2
chung cư Viện Chiến Lược Khoa học Công
An, Nguyễn Chánh
Trường trường có cơ sở vật chất đầu đủ, tuy nhiên diện tích nhỏ và nhận trông nhiều
bé trong 1 lớp, không có không gian chơi cho trẻ
Trang 305
Trường mầm non Sunshine Maple Bear
nằm tại tòa nhà Sunshine Palace (Hoàng
Mai, Hà Nội)
Trường trường liên kết với
hệ thống giáo dục chuẩn quốc tế, mô hình kế thừa từ các nước Châu Âu Áp dụng công nghệ thông minh vào quản lý và vận hành, trường
có cơ sở vật chất hiện đại
6
Trường mầm non Giấc Mơ Của Bé nằm
trong tầng 1chung cư của KĐT mới Mỹ
Đình
Trường có cơ sở vật chất đầu đủ, tuy nhiên diện tích nhỏ và nhận trông nhiều bé trong 1 lớp, không có không gian chơi cho trẻ
7
Trường mầm non Montessori Quốc tế
Sunrise Kidz (IMSK) nằm trên tầng 3 tòa
Indochina Plaza Hanoi
Trường có sơ sở vật chất hiện đại, áp dụng phương pháp giáo dục Montessori, trường không có khu sân vườn và khu sân chơi
sở vật chất đầy đủ, thiết bị hiện đại Trường áp dựng phương pháp giáo dục Montessori, Reggio Emelia
Trang 319
Trường mầm non Seeds School nằm ở tầng
1, tầng 2 trong chung cư Five Star Garden
City – Nam Từ Liêm
Trường có cơ sở vât chất đầy đủ, trang thiết bị hiện đại, trường sử dụng khuôn viên chung cư làm sân chơi
Thông qua [Bảng 1.3] ta có nhận xét chung về TMN nằm trong tòa nhà hỗn hợp của các KĐT tại Hà Nội thường có không gian diện tích nhỏ, chủ yếu là không gian học tập với các trang thiết bị hiện đại và các phương pháp giáo dục khác nhau
mà có hiệu quả khác nhau, nhưng có cái chung là đều thiếu đi không gian sân chơi ngoài trời cho các em
Diện tích đất xây dựng cho thường được thiết kế trước cùng với thiết kế quy hoạch tổng thể KĐT Nhưng một khu đô thị thường triển khai xây dựng thi công hạ tầng không đồng bộ, dẫn đến các hạng mục công trình và để đưa vào hoạt động là một quảng thời gian dài, dân cư cũng hình thành từ từ Chính vì vậy nên các trường mầm non trong khu đô thị cũng hình thành và phát triển theo cách như vậy, có cung
có cầu
Chính vì thế, trong một KĐT không phải là có một trường mầm non mà có thể
có nhiều trường mầm non và quy mô phát triển theo mức độ tăng dân số và nhu cầu của người dân Đây là loại hình phát triển rất mạnh trong thời gian gần đây, thường một phần diện tích tầng 1, tầng 2 của toà nhà chung cư
Trang 321.3.3 Trường mầm non là các nhà liền kế mặt phố
Khảo sát một số trường mầm non là các nhà liền kế ở Hà Nội qua [Bảng 1.4]
Bảng 1.4 Khảo sát một số trường mầm non là nhà mặt phố liền kế
STT Tên trường – Địa điểm – Quy
mô, đặc điểm
STT Tên trường – Địa điểm – Quy
mô, đặc điểm
1 Trường mầm non Minh Khai nằm
ở quận Hai Bà Trưng Trường
được xây dựng từ lâu, diện tích
nhỏ hẹp, nhiều hạng mục công
trình đang xuống cấp
2 Trường mầm non KoDoMo nằm ở quận hai Bà Trưng Trường thuê mặt bằng nhà lô phố hình thức trang trí gây cảm giác chật hẹp không gian
3 Trường mầm non Hương Dung
nằm ở quận hai Bà Trưng.Trường
mới xây dựng với diện tích 360m2,
được đầu tư trang thiết bị đầy đủ,
hình thức trang trí độc đáo
4 Trường mầm non Tuổi Thần Tiên nằm ở KĐT Văn Khê, Hà Đông.Trường thuê mặt bằng lô phố, được đầu tư cơ sở vật chất trang thiết bị đầy đủ, không có sân chơi
5
Trường mầm non Nhà Thỏ nằm ở
KĐT Văn Khê, Hà Đông, được
đầu tư trang thiết bị đầy đủ Hình
thức trang trí bên trong độc đáo
6 Trường mầm non Vầng Trăng quận Hai Bà Trưng Trường với diện tích 600m2, hình thức không phù hợp
Trang 337
Trường mầm non BaBy Moon
nằm quận Hai Bà Trưng, không
gian chật hẹp, hình thức không phù
hợp, cơ sở vật chất chưa đáp ứng
nhu cầu, không có sân chơi
8 Trường mầm non Vi Khánh nằm quận Hai Bà Trưng, có Kiến trúc cũ xuống cấp, không gian chật hẹp, hình thức không phù hợp, cơ sở vật chất chưa đáp ứng nhu cầu
9 Trường mầm non Lê Quý Đôn
nằm quận Hai Bà Trưng, không
gian chật hẹp, hình thức không phù
hợp, cơ sở vật chất thiếu thốn, màu
sắc xấu, không có sân chơi
10
Trường màm non Lá Phong Xanh trong KĐT Văn Khê, Hà Đông Thuê mặt bằng nhà lô phố, trường mới xây dựng, màu sắc trang trí đẹp, có cơ sở vật chất khá tốt
11 Trường mầm non Smiling Kids
nằm trong ngõ Nguyễn Xiển,
trường có màu sắc không phù hợp,
màu sắc được chú trọng ở cửa đón
Đây là loại hình phát triển rất mạnh trong thời gian gần đây Các không gian trong loại hình trường mầm non này chủ yếu tập trung vào việc xây dựng các không
Trang 34gian nhóm lớp để có được lợi nhuận cao, Cùng với việc diện tích đất xây dựng trường của các cơ sở này thường là rất nhỏ, hình thành do sự quá tải của các trường mầm non công lập, đáp ứng cho những gia đình có điều kiện kinh tế thấp, mặt bằng là những căn hộ mặt tiền khoảng 4m-6m nên rất khó để có quỹ đất cho không gian sử dụng phục vụ các nhu cầu của trẻ
Hình thức thiết kế cho một mục đích sử dụng khác nhưng chuyển thành sử dụng mở trường mầm non Loại hình thức này là TMN được hình thành từ nhu cầu rất cần của người dân Với các trường có hình thức như vậy thì không gian bị phụ thuộc hoàn toàn Không cải tạo được mà chỉ cố gắng sắp xếp sao cho phù hợp với mục đích sử dụng
Không gian cảnh quan không có, chỉ tận dụng những gì đã có, không có không gian mở rộng nên khi số lượng trẻ đông thì sẽ cố gắng khắc phục và các em phải chịu chật chội thiếu thốn
Các không gian đặc thù của trường mầm non như khu vui chơi ngoài trời, vườn hoa thì không có, có chăng chỉ là những mô hình nho nhỏ để ở những vị trí bắt buộc với mục đích để mọi người biết đó là trường mầm non
1.3.4 Trường mầm non là các nhà biệt thự
Khảo sát một số trường mầm non là các nhà biệt thự ở Hà Nội [Bảng 1.5]
Bảng 1.5.Khảo sát một số trường mầm non trong khu biệt thự
STT Tên trường – Địa điểm Quy mô, đăc điểm
1
Trường mầm non ngôi sao Xanh nằm
ở Quận Long Biên
Trường được thành lập từ năm 2010, nằm trong khu biệt thự rộng gần 1000m2 với 14 phòng học, phòng năng khiếu, phòng đa năng, phòng y
tế, co sở vật chất đầy đủ, diện tích sân chơi ngoài trời, sân vườn còn hạn chế
Trang 352
Trường Mầm non CLC Vườn Hồng
(Pink Garden) nằm trong KĐT
Intracom Trung Văn tại khu đô thị
Intracom
Trường là 1 căn biệt thự gần 400m2/sàn với 4 tầng với cơ sở vật chất đầy đủ
3
Trường Mầm non Hoa Bình Minh
Trường Mầm non Hoa Bình Minh
Trường được xây dựng từ năm
2016, trường với diện tích lớp học 1800m2, sân chơi 200m2 trong đó gồm có thư viện, phòng y tế chăm sóc các bé, và 10 phòng học, cơ sở vật chất trang bị hiện đại đầy đủ
4
Trường Mầm Non Song Ngữ Việt Mỹ
Montessori nằm ở khu biệt thự NV102
– 173 Xuân Thủy – Cầu Giấy – Hà
Nội
Trường có không gian riêng biệt với môi trường khói bụi bên ngoài Cây cối xanh – sạch – đẹp và môi trường yên tĩnh, không khói bụi, gần gũi thiên nhiên
5
Trường mầm non Hoa Mai nằm ở khu
biệt thự 2 Băc Linh Đàm
Trường được chuyển đổi mục đích
sử dụng từ nhà ở sang trường mầm non nên có màu sắc không phù hợp
Trang 367
Trường mầm non Viet - Uc
Kindergarten nằm ở biệt thự 4, ĐTM
Văn Quán – Hà Đông
Trường được thành lập từ năm
2008 Trường có cơ sở vật chất đầy
đủ, trang thiết bị hiện đại Sân chơi
và sân vườn cho trẻ ít
8
Mầm non SaoThuy – Mercury nằm
trên phố Hoài Thanh- Mỹ Đình II- Từ
Liêm
Trường được chuyển đổi mục đích
sử dụng từ nhà ở sang trường mầm non nên có màu sắc không phù hợp, sân chơi cho trẻ ít
9
Trường mầm non Ong Việt tại khu đô
thị mới Văn Quán
Trường được biến đổi từ biệt thự song lập thành trường mầm non nên công năng và hình thức không phù hợp
Kiến trúc của các TMN loại này thực chất là các thiết kế đã có sẵn của các công trình loại khác lên các không gian chỉ là để sử dụng cho hợp lý trong hoàn cảnh như vậy chứ không phải là các không gian thiết kế theo tiêu chuẩn thiết kế trường mầm non, các không gian được tận dụng một cách tối đa, sử dụng nhiều mục đích
Trang 37trong một không gian, nhiều không gian bị cắt bớt hoặc là không có, đặc biệt là không gian vui chơi ngoài trời thường là không có, không những thiếu không gian chức năng
mà còn không thể đáp ứng được các yêu cầu về thiết kế TMN như chiếu sáng, vệ sinh, thông gió, thoát hiểm…
Diện tích sân chơi thường nhỏ được bố trí ở phần sân trước hoặc trên sân thượng Đồ chơi vì vậy cũng rất hạn chế, chỉ là vài món đồ chơi nhỏ, nhà vệ sinh thiết
kế không phù hợp với trẻ mầm non, cầu thang dốc, lan can thưa, khu vực bếp ăn đặt
ở vị trí phòng trên cùng, nguy cơ mất an toàn rất cao đối với trẻ mầm non Diện tích dành cho việc vui chơi, sinh hoạt cộng đồng của trẻ không có Do diện tích sân trường quá chật hẹp, chỉ từ 5 m2 – 10 m2
Kết cấu của các trường mầm non loại này thường là kết cấu đơn giản phổ biến của nhà dân dụng, cột, dầm sàn bê tông cốt thép, tường xây gạch
Thông qua khảo sát 4 loại hình trường mầm non trên địa bàn Hà Nội mà có đánh giá tỷ lệ sau [Hình 1.3]
Hình 1.3 Tỷ lệ các loại hình trường mầm non ở Hà Nội
Qua khảo sát ta có thể tổng kết được hiện nay các trường mầm non ở Hà Nội chưa đủ đáp ứng được nhu cầu phát triển của xã hội, muốn đáp ứng được thì phải
TMN là các nhà liền kế mặt phố
TMN là các nhà biệt thự
ở Hà Nội
Trang 38tăng thêm những loại trường đạt chuẩn, có không gian đủ cho sự phát triển toàn diện của trẻ nhỏ Đó là những loại hình TMN được xây dựng trên khu đất độc lập
và TMN trong các tòa nhà hỗn hợp cao cấp có đầu tư vào phương pháp giáo dục trẻ theo xu hướng mới và có đầu tư về tốt mô hình không gian trường theo phương pháp giáo dục mới và đó cũng chính là những loại hình có những KGKTKN mà đề tài cần nghiên cứu Còn những loại trường mầm non tự phát không đạt chuẩn không nên tăng thêm vì những cơ sở này chỉ mang tính chất trông giữ trẻ là chính, tại đây trẻ không thẻ phát triển một cách toàn diện nhất
1.4 Thực trạng về không gian kiến trúc kết nối các chức năng hoạt động trong các trường mầm non ở Hà Nội
Xã hội càng phát triển bao nhiêu người ta lại càng quan tâm đến đầu tư phát triển con người ngay từ những bước chập chững ban đầu Nghị quyết hội nghị lần thứ
2 ban chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII về định hướng phát triển giáo dục đào tạo trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa vạch ra mục tiêu của giáo dục mầm non là: “Xây dựng hoàn chỉnh và phát triển bậc học mầm non cho hầu hết trẻ em trong độ tuổi đến trường Phổ biến kiến thức nuôi dạy trẻ cho các gia đình” Đồng thời chính phủ cũng ra nghị quyết 90/CP, tiến hành chỉ đạo phát triển giáo dục mầm non theo hướng xã hội hóa, đa dạng các loại hình cơ sở giáo dục Trong đó lấy cơ sở giáo dục mầm non công lập làm nòng cốt, chính vì vậy việc khảo sát thực trạng một
số TMN công lập, tư thục có những điều kiện để nghiên cứu về KGKN, và để phụ vụ cho đề tài cần khảo sát 2 loại trường: Phân bổ theo cụm và phân bổ kiểu phân tán
1.4.1 Khảo sát thực trạng một số trường ở Hà Nội
Quan niệm, quy mô, diện tích dành cho KGKN các chức năng tại các trường
ở Hà Nội không giống nhau và không theo quy luật cụ thể nào Các trường công lập mức đầu tư còn hạn chế, điều kiện về cơ sở vật chất và trang thiết bị còn thiếu thốn
và cũ chưa hiện đại vì thế KGKN các chức năng trong trường không được chú trọng, hình thức khô khan giống khối nhà hành chính; Còn với các trường mầm non Quốc
tế được thiết kế riêng trên khu đất độc lập được đầu tư về hình thức, hình khối màu sắc của trường, KGKN đa dạng phù hợp với những phương pháp dạy học mới, giúp
Trang 39trẻ phát triển một cách toàn diện Ngày nay các cấp, các ngành đã quan tâm hơn rất nhiều đến giáo dục mầm non, tuy nhiên, do quỹ đất hạn hẹp, tình trạng quá tải xảy ra tại hầu hết các đô thị lớn nên việc chú ý tới kiến trúc KGKN vẫn còn hạn chế và không được phát huy hiệu quả
a Trường mầm non Tuổi Hoa:
Là ngôi trường thuộc hệ thống công lập, nằm ở quận Thanh Xuân, trường được xây dựng năm 2007, đạt trường chuẩn quốc gia Hệ thống sân vườn nằm trải theo 4 hướng xung quanh trường, được thiết kế xây dựng hình khối cơ bản theo kiểu kiến trúc cũ Trường có sân chơi chung rộng, không có sân chơi riêng cho từng nhóm trẻ, không có sân chơi mềm như sân cỏ, sân cát cho trẻ Trường có khu sinh hoạt công cộng đa năng ngoài trời được che bởi mái tôn nhưng nằm ở gần khu Hiệu bộ và chỉ
sử dụng cho việc đối ngoại, khai giảng, văn nghệ Trường có nhiều cây xanh và vườn cây trải nghiệm cho trẻ nhưng không được chú trọng
Mặt bằng TMN Tuổi Hoa gồm: 1- lớp mẫu giáo; 2- không gian đa chức năng; 3- khối bếp,phòng ăn; 4- khối hành chính quản trị; 5- sân vườn
Hình 1.4 Không gian trường mầm non Tuổi Hoa
Trang 40Trường nằm trong ngõ nhưng xung quang là những dự án ít đang chưa xây dựng nên giao thông thuận lợi cho việc để xe đưa đón trẻ mà không làm ảnh hưởng tới giao thông xung quanh Trường có cổng chính có chi tiết tạo hình con voi ngộ nghĩnh tạo sự yêu thích, thích thú tới trường của trẻ và 1 cổng phụ để phục vụ cho khu vực hậu cần, khu nhà bếp của trường KGKN giữa cổng tới tới khu vực bên trong trường tương đối tốt và đầy đủ
Không gian sảnh chính của trường nơi
đón phụ huynh cho con vào lớp và nhập
trường
Không gian kết nối giữa khu chức năng nhà hành chính , khu vệ sinh và cầu thang lên lớp học
Hình 1.5 KGKN giữa sảnh với khu nội bộ trường mầm non Tuổi Hoa
Trường có không gian sảnh đây là nơi các cô đón con vào lớp và nhập trường trong buổi khai giảng đầu năm Tuy nhiên sảnh không được chú trọng nên có kích thước nhỏ, không có trang trí, hình thức đơn giản, chỉ có tác dụng khi trời mưa nắng phụ huynh cho trẻ tới lớp đứng tại sảnh để cởi áo mưa chuẩn bị vào lớp hay mặc áo mưa để đi về nhà KGKTKN giữa các khu chức năng hành chính, nhà bếp, nhà vệ sinh chung đơn thuần chỉ là một khoảng hành lang rộng, giống khu các khu vực của nhà hành chính, hình thức đơn điệu và khô cứng [Hình 1.5]
Khu hành lang kết nối giữ khu
sảnh tới các lớp học ở dưới tầng
1, không gian để đi tới sảnh rộng
Khu hành lang tầng 2 kết nối giữa các lớp học, KGKTKN tại đây đơn giản, chủ yếu dùng chậu hoa và tranh vẽ để trang trí
Hình 1.6 Hành lang kết nối giữa các lớp học tại trường mầm non Tuổi Hoa