Tổ chức không gian kiến trúc chợ trên địa bàn huyện thạch thất, thành phố hà nội phù hợp với quy hoạch (luận văn thạc sĩ)

Trong quá trình phát triển kinh tế xã hội của nước ta hiện nay dưới tác động của Công nghiệp hóa, Hiện đại hóa, Đô thị hóa và sự chuyển đổi cơ cấu sản xuất nông nghiệp từ thuần nông sang

LÊ DUY DƯƠNG

TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CHỢ TR N Đ A

ÀN HUYỆN THẠCH THẤT, THÀNH PHỐ HÀ NỘI PHÙ

HỢP VỚI QUY HOẠCH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KIẾN TRÚC

Hà Nội - 2019

LÊ DUY DƯƠNG KHÓA: 2017 - 2019

TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CHỢ TR N Đ A

Hà Nội - 2019

Sau đại học, các Thầy Cô giáo Trường Đại học Kiến Trúc Hà Nội đã tạo điều kiện thuận lợi để luận văn được hoàn thành đúng thời hạn cũng như cung cấp những kinh nghiệm quý giá và những tài liệu tham khảo trong suốt quá trình học tập và làm luận văn

Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn sâu sắc và chân thành nhất đến Thầy giáo

TS KTS Đặng Hoàng Vũ đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình

thực hiện luận văn này

Để có được kết quả nghiên cứu này tôi vô cùng biết ơn sự quan tâm, động viên giúp đỡ của gia đình, bạn bè, đồng nghiệp để tôi hoàn thành tốt nhất luận văn này

Xin trân trọng cảm ơn!

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

L DUY DƯƠNG

lập của tôi, do chính tôi nghiên cứu thực hiện dưới sự hướng dẫn của Thầy giáo

TS KTS Đặng Hoàng Vũ Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn

là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

LÊ DUY DƯƠNG

Lời cam đoan

Mục lục

Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt

Danh mục các bảng, biểu

Danh mục các hình vẽ, sơ đồ

PHẦN MỞ ĐẦU

* Lý do chọn đề tài 1

* Mục tiêu nghiên cứu 2

* Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

* Phương pháp nghiên cứu 2

* Ý nghĩa khoa học của đề tài 2

* Cấu trúc luận văn 3

PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN HỆ THỐNG CHỢ TR N Đ A ÀN HUYỆN THẠCH THẤT, TP HÀ NỘI 4

1.1 Thưc trạng hệ thống chợ tại các huyện ngoại thành TP Hà Nội 4

1.1.1 Chợ trong quá trình hiện đại hóa 4

1.1.2 Chợ thời kỳ hội nhập quốc tế theo hướng hiện đại hoá 4

1.1.3 Chợ trong chương trình nông thôn mới 5

1.2 Thực trạng hệ thống chợ trên địa bàn Huyện Thạch Thất 8

1.2.1 Giới thiệu chung về huyện và hệ thống chợ trên địa bàn 8

1.2.2 Thực trang các chợ đang hoạt động 11

1.2.3 Thực trạng hạ tầng kỹ thuật: 29

1.3 Hệ thống chợ một số nước trong khu vực 34

1.3.1 Hệ thống chợ ở Singapore ( chợ Tekka, khu chợ Chinatown ) 34

1.3.2 Hệ thống chợ ở Thái Lan: ( chợ Chutuchak, chợ đêm Bangkok ) 37

1.3.3 Hệ thống chợ ở Philipines ( Chợ truyền thống, Chợ đêm Cebu ) 38

CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CHỢ TR N Đ A ÀN HUYỆN THẠCH

THẤT, TP HÀ NỘI 44

2.1 Cơ sở pháp lý 44

2.1.1 Hệ thống văn bản pháp luât 47

2.1.2 Tiêu chuẩn thiết kế chợ 47

2.1.3 Các tiêu chuẩn - quy phạm liên quan 49

2.2 Cơ sở lý thuyết 50

2.2.1 Các nguyên lý, khái niệm chợ 50

2.2.2 Phân hạng chợ 52

2.2.3 Vai trò đặc điểm truyền thống của chợ 54

2.3 Cơ sở thực tiễn 56

2.3.1 Điều kiện tự nhiên- khí hậu trên địa bàn huyện Thạch Thất 56

2.3.2 Nhu cầu và mục tiêu phát triển không gian kiến trúc chợ tại huyện Thạch Thất phù hợp với quy hoạch và quá trình hiện đại hóa 62

2.3.3 Các yếu tố xã hội – kinh tế tác động đến sự hình thành và phát triển chợ trên địa bàn huyện Thạch Thất 62

2.4 Định hướng quy hoạch chung trên địa bàn huyện Thạch Thất 77

2.4.1 Định hướng chung quy hoạch phát triển hệ thống bán buôn, bán lẻ 78

2.4.2 Định hướng chung quy hoạch phát triển công nghiệp, làng nghề 80

2.4.3 Định hướng chung quy hoạch phát triển mạng lưới du lịch 81

CHƯƠNG 3: TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CHỢ TR N Đ A ÀN HUYỆN THẠCH THẤT, TP HÀ NỘI PHÙ HỢP VỚI QUY HOẠCH 82

3.1 Các nguyên tắc 82

3.1.1 Nguyên tắc chung 82

3.1.2 Nguyên tắc phân loại và xây dựng quy mô chợ theo hướng hiện đại hóa 82

3.1.3 Nguyên tắc tổ chức không gian kiến trúc chợ 87

3.2.2 Giải pháp quy hoạch tổng mặt bằng chợ cấp xã 90

3.2.3 Giải pháp về sử dụng quỹ đất trong việc xây dựng và bố trí địa điểm 94

3.2.4 Giải pháp tổ chức không gian, thiết kế kiến trúc 95

3.3 Đề xuất giải pháp về tiết kiệm năng lượng và xử lý chất thải 105

3.3.1 Giải pháp thu gom và sử dụng nước mưa 105

3.3.2 Giải pháp sử dụng năng lượng mặt trời 106

3.3.3 Giải pháp xử lý rác thải 107

3.3.4 Giải pháp sử lý và tái sử dụng nước thải 110

3.4 Mẫu minh họa 112

3.4.1 Mẫu số 1 112

3.4.2 Mẫu số 2 115

3.4.3 Mẫu số 3 119

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGH Kết luận 122

Kiến nghị 123 TÀI LIỆU THAM KHẢO

BXD Bộ xây dựng

GMS Hệ thống thông tin di động toàn cầu

VNPT Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam

DANH MỤC BẢNG, BIỂU

Số hiệu

bảng, biểu

Bảng 1.1 Bảng điều tra khảo sát hệ thống chợ trên địa bàn

Bảng 2.1 Thống kê đặc trưng khí hậu TP Hà Nội 57

Bảng 2.3 Chuỗi giá trị nông sản mở đơn 73 Bảng 2.4 Chuỗi giá trị nông sản mở rộng 73 Bảng 2.5 Một số đặc trưng văn hoá ứng xử trong kinh doanh

nông thôn

74, 75

Bảng 2.6 Quy hoạch hệ thống chợ trên địa bàn huyện Thạch

Thất đinh hướng đén năm 2030

77, 78

Bảng 3.1 Ph n tích đánh giá và đề xuất x y dựng mới và cải

tạo hệ thống chợ trên địa bàn huyện Thạch Thất

83

Hình 1.19 Một số hình ảnh Chợ Tekka 35 Hình 1.20 Một số hình ảnh chợ Chinatown 36 Hình 1.21 Một số hình ảnh chợ Chutuchak 37 Hình 1.22 Một số hình ảnh chợ đêm Bangkok 38 Hình 1.23 Một số hình ảnh chợ truyền thống của Philippines 39 Hình 1.24 Một số hình ảnh chợ đêm Cebu 40 Hình 2.1 Sơ đồ tóm tắt khái niệm nông nghiệp công nghệ cao 71 Hình 2.2 Sơ đồ mối liên hệ tuyến và loại hành du lịch giữa

huyện Thạch Thất và các huy ện trong khu vực phía

Hình 3.5 Một số dạng ghép các modul điểm kinh doanh khi có

nhu cầu phát triển trong tương lai

92

Hình 3.7 Minh họa góc nhìn phố chợ 94 Hình 3.8 Sơ đồ cơ cấu các bộ phận chức năng của chợ 97 Hình 3.9 Minh họa không gian sinh hoạt truyền thống và

không gian trao đổi văn hóa

97

Hình 3.10 Một số dạng tổ hợp nhà chợ chính 99 Hình 3.11 Mô hình các điểm kinh doanh trong chợ cấp xã 99 Hình 3.12 Chủ hàng đứng bên trong quầy để giao dịch với

khách

100

Hình 3.13 Chủ hàng đứng cùng vị trí khách hàng 101 Hình 3.14 Kiểu bố trí quầy sạp để khách hàng có thể tự do lựa

chọn

101

Hình 3.15 Chi tiết thiết kế quầy, sạp hàng 101 Hình 3.16 Minh họa không gian nhà chợ chính 102 Hình 3.17 Tổ chức giao thông trong chợ 102 Hình 3.18 Quy định về khoảng cách giữa 2 lối đi chính 103 Hình 3.19 Mặt bằng bố trí giao thông trong chợ 103 Hình 3.20 Nguyên lý hoạt động của bình nước nóng năng

lượng mặt trời tách rời

Hình 3.23 Sơ đồ d y chuyền hoạt động và vận chuyển rác thải

trong chợ kiểu tập trung

110

Hình 3.24 Sơ dồ xử lý và tái sử dụng nước thải 111

PHẦN MỞ ĐẦU

* Lý do chọn đề tài

Chợ từ xa xưa, được xem như là nơi trao đổi, mua bán hàng hoá của người dân Ra đời từ rất sớm trong lịch sử loài người, chợ luôn gắn liền với cuộc sống sinh hoạt hằng ngày của người dân Chợ là một bộ phận quan trọng trong hạ tầng kinh tế- xã hội, trong phát triển thương mại, dịch vụ tại khu vực Chợ phát triển tạo điều kiện cho doanh nghiệp mở rộng mạng lưới kinh doanh, tạo điều kiện cho trao đổi hàng hóa của cư dân trên địa bàn, góp phần cải thiện đời sống nông dân và phát triển nông nghiệp nông thôn Chợ còn là nơi tuyên truyền phổ biến chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước, đồng thời còn là địa điểm tổ chức các hoạt động văn hóa truyền thống Vậy nên, chợ là một nét văn hoá “ văn hoá kẻ chợ” mang trong mình biểu trưng của sự hội tụ và chắt lọc, vừa cũ xưa, dung dị, hồn hậu lại vừa mới mẻ, tươi tắn bởi sự sôi động, ồn ào

Trong quá trình phát triển kinh tế xã hội của nước ta hiện nay dưới tác động của Công nghiệp hóa, Hiện đại hóa, Đô thị hóa và sự chuyển đổi cơ cấu sản xuất nông nghiệp từ thuần nông sang làm một số dịch vụ công nghiệp đã làm cho thay đổi quá nhanh thói quen, nếp sống nông thôn cũ trong khi lại chưa có sự chuẩn bị về văn hóa, tinh thần cũng như cơ sở hạ tầng kỹ thuật dẫn đến việc định hướng quy hoạch, xây dựng và quản lý vấn đề ở trong nông thôn gặp rất nhiều khó khăn

Mặt khác, có một số sự chuyển dịch cơ cấu sản xuất kinh tế nông thôn phù hợp với xu hướng phát triển đã thay thế dần chuyên canh nông nghiệp sang các lĩnh vực kinh tế khác, đang ảnh hưởng rất lớn đến vị trí, không gian kiến trúc chợ

Quyết định định số 5058//QĐ-UBND, ngày 05/11/2012 về việc quy hoạch mạng lưới bán buôn, bán lẻ trên địa bàn TP Hà Nội đến năm 2020, định hướng đến năm 2030[22] và quản lý chợ ban hành, tạo điều kiện cho công tác quy hoạch, đầu

tư xây dựng và quản lý chợ tại các địa phương đạt hiệu quả đáng kể Tuy nhiên công tác phát triển hệ thống chợ đang gặp nhiều khó khăn, nhiều xã của huyện Thạch Thất chưa có chợ, tỷ lệ kiên cố thấp, tỷ lệ lều lán họp tạm ngoài trời cao Đặc

biệt chưa có giải pháp quy hoạch phục vụ đúng mức nhu cầu của người dân, dẫn đến tình trạng xây rồi bỏ không, thêm vào đó hình thức kiến trúc chưa được nghiên cứu đầu tư quan tâm Nghiên cứu các giải pháp đề xuất sẽ là cơ sở pháp lý để nâng cấp, mở rộng và xây mới cho các chợ theo không gian kiến trúc và cấu trúc hợp lý, phù hợp với quy hoạch dân cư và phát triển thương mại trên địa bàn huyện Thạch

Thất Vì vậy việc chon đề tài “ Tổ chức kh n n k n tr c ch tr n n

huyện Thạch Thất, TP H Nộ phù h p vớ quy hoạch ” là thực sự cần thiết và có

ý nghĩa thực tiễn

* Mục tiêu nghiên cứu

- Đánh giá tổng thể và phân loại mạng lưới chợ trên địa bàn huyện thạch thất,

TP Hà Nội

- Đề xuất các giải pháp thiết kế chợ phù hợp với quy hoạch trong quá trình hiện đại hóa kết hợp xây dựng nông thôn mới

- Đề xuất mô hình minh họa

* Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Hệ thống chợ cấp xã

- Phạm vi nghiên cứu: Trên địa bàn huyện Thạch Thất- TP Hà Nội

* Phương pháp nghiên cứu

- Điều tra khảo sát, chụp ảnh

- Thu thập thông tin, tài liệu có liên quan đến đánh giá tổ chức không gian kiến trúc chợ trên địa bàn huyện Thạch Thất, TP Hà Nội

- Phân tích, tổng hợp và đề xuất giải pháp tổ chức không gian kiến trúc chợ phù hợp với quy hoạch trong quá trình hiện đại hóa kết hợp xây dựng nông thôn mới

* Ý nghĩa khoa học của đề tài

- Ý nghĩa khoa học: Bổ sung, hoàn thiện phương pháp luận về tổ chức không

gian kiến trúc chợ trong quá trình xây dựng trong quá trình hiện đại hóa nông

nghiệp

- Ý nghĩa thực tiễn : Đề xuất mô hình kiến trúc chợ trên địa bàn huyện Thạch

Thất, TP Hà Nội Nội dung nghiên cứu đề tài làm căn cứ áp dụng vào thực tiễn trong quá trình quy hoạch và nâng cao chất lượng xây dựng hệ thống mạng lưới chợ trong giai đoạn hiện tại và tương lai

* Cấu trúc luận văn

- Ngoài các phần Mở đầu, Kết luận và kiến nghị, Tài liệu tham khảo và Phụ lục, nội dung chính của Luận văn gồm ba chương:

- Chương 1: Tổng quan hệ thống chợ trên địa bàn huyện Thạch Thất, TP Hà Nội

- Chương 2: Cở sở khoa học nghiên cứu để thực hiện tổ chức không gian kiến trúc chợ trên địa bàn huyện Thạch Thất, TP Hà Nội

- Chương 3: Tổ chức không gian kiến trúc chợ trên địa bàn huyện Thạch Thất,

TP Hà Nội phù hợp với quy hoạch

PHẦN NỘI DUNG

HUYỆN THẠCH THẤT, TP HÀ NỘI 1.1 Thưc trạng hệ thống chợ tại các huyện ngoại thành TP Hà Nội

1.1.1 Chợ trong quá trình hiện đại hóa

Chợ từ xưa đến nay là nơi diễn ra các hoạt động mua bán hay trao đổi các sản phẩm, hàng hoá khác nhau Hệ thống chợ trước sức ép của hiện đại hóa nông nghiệp bộc lộ những yếu điểm về cơ sở hạ tầng, thực trạng vệ sinh an toàn thực phẩm, phòng cháy chữa cháy trong chợ

Ngày nay, khu vực nông thôn, các huyện xã đã hình thành rất nhiều chợ Như chợ đầu mối, chợ chuyên doanh… Sự phát triển đa dạng cả về quy mô và hình thức của hệ thống chợ đã góp phần quan trọng vào việc thúc đẩy thương mại nội địa phát triển

Tuy nhiên, hệ thống chợ vẫn còn những hạn chế như: Cơ sở vật chất- kỹ thuật chợ còn yếu, hệ thống các công trình phụ trợ, vệ sinh an toàn thực phẩm và dịch vụ liên quan chưa đảm bảo Có chợ đầu tư xây dựng mới nhưng hiệu quả thấp, hoặc không hoạt động do chưa phù hợp phong tục tập quán, không thuận lợi về giao thông…kinh phí xây dựng

1.1.2 Chợ thời kỳ hội nhập quốc tế theo hướng hiện đại hoá

Nhìn tổng thể, tác động của chợ đến đời sống kinh tế - xã hội cộng đồng làng rất khác nhau ở mỗi địa phương Thực tiễn đặt ra câu hỏi, từ khi thực hiện chính sách kinh tế mở cửa, hệ thống chợ mở rộng song tại sao chỉ có một số ít chợ có hoạt động thị trường đủ mạnh, có tác động trở lại hoạt động sản xuất hàng hoá tại cộng đồng đó và ảnh hưởng đến một số cộng đồng làng xung quanh phát triển Ở một số địa phương có chợ phát triển thành trung tâm kinh tế vùng/ trung tâm thương mại - dịch vụ cũng là địa phương có sự chuyển đổi kinh tế - xã hội mạnh mẽ theo hướng hiện đại hóa, công nghiệp hoá kinh tế nông thôn hơn những làng khác

Quá trình nâng cao tỷ lệ cơ khí hoá, cơ giới hoá trong sản xuất nông nghiệp

và các nghề thủ công và kinh tế hộ gia đình nông dân hoạt động theo phương thức

tự hạch toán đã tạo ra điều kiện để người nông dân trở thành công nhân nông nghiệp, nông dân kiêm nghiệp, thương nhân, Người tiểu nông, nông dân tập thể trở thành vừa là người sản xuất vừa là người kinh doanh

Quá trình công nghiệp hoá nông nghiệp, đô thị hoá nông thôn đã tác động làm nông thôn biến đổi nhanh chóng, mạnh mẽ, thể hiện rõ nhất ở cơ sở hạ tầng, kiến trúc không gian, Về cơ bản nội dung tổng quát của công nghiệp hoá nông nghiệp nông thôn là quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hoá lớn, gắn công nghiệp chế biến và thị trường, Là quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng tăng nhanh tỷ trọng giá trị sản phẩm và lao động các ngành công nghiệp và dịch vụ; giảm dần tỷ trong sản phẩm

và lao động nông nghiệp, xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, qui hoạch phát triển nông thôn, Mục tiêu tổng quát và lâu dài là xây dựng một nền nông nghiệp sản xuất hàng hoá lớn, hiệu quả và bền vững, Và một trong những giải pháp để thực hiện được mục tiêu trên là nhà nước hỗ trợ một phần và có chính sách thích hợp đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng phục vụ thương mại (bến cảng, kho tàng, chợ bán buôn, bán lẻ, ); tăng cường thông tin thị trường, xúc tiến thương mại, Đây là quá trình chuyển từ nông nghiệp truyền thống sang nông nghiệp hiện đại, chuyển từ kinh tế tự nhiên sang kinh tế hàng hoá

Chính sách phát triển sản xuất hàng hoá và phát triển thị trường nông thôn, thực hiện thị trường mở cửa đã góp phần quyết định đến tính khả thi của sự mở rộng cơ hội lưạ chọn ngành nghề cho người nông dân mà chính sách đổi mới kinh tế

ở Việt Nam đem lại cho họ Do đó đã tạo điều kiện thúc đẩy quá trình chuyển dịch

cơ cấu kinh tế nông thôn, chuyển dịch cơ cấu lao động - nghề nghiệp dẫn đến những thay đổi định hướng giá trị, tâm lý, lối sống, khi điều kiện sống và làm việc của người nông dân thay đổi

1.1.3 Chợ trong chương trình nông thôn mới

Trong quá trình xây dựng nông thôn mới hiện nay, Đảng, Chính phủ đã đề ra

nhiều chính sách xây dựng, phát triển nông thôn Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng, Nghị quyết số 26NQ/TW năm 2008, Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011); Nghị quyết Đại hội lần thứ XI của Đảng đều khẳng định: xây dựng nông thôn mới là một nhiệm vụ quan trọng trong định hướng phát triển kinh tế xã hội của đất nước; xây dựng nông thôn mới phù hợp với đặc điểm từng vùng theo các bước đi cụ thể, vững chắc trong từng giai đoạn, giữ gìn và phát huy nét văn hóa bản sắc của nông thôn Việt Nam Tết cổ truyền của dân tộc là sự tổng hợp của rất nhiều yếu tố tạo nên “hồn”, “cốt” với những giá trị văn hóa truyền thống, như: phong tục thờ cúng tổ tiên, phong tục cúng ông Táo chầu trời, phong tục kiêng kị, phong tục

ẩm thực…, trong đó, chợ là một yếu tố không thể thiếu, góp phần cấu thành nên bộ mặt nông thôn và văn hóa nông thôn Việt Nam Gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống trong chợ tết cũng là gìn giữ và phát huy những nét văn hóa bản sắc của nông thôn Việt Nam [1]

Theo Thông tư số 31/2009/TT-BXD của Bộ Xây dựng quy định, xây dựng chợ NTM phải phù hợp cho việc lưu thông hàng hóa, đường bộ, đường thủy, gần khu dân cư, trung tâm xã chính; phải kinh doanh theo ngành hàng, có nhà chợ chính, có diện tích kinh doanh ngoài trời, đường đi, cây xanh, bãi đỗ xe, nơi thu gom, xử lý rác thải, phải kết hợp các hoạt động chợ với các dịch vụ thương mại, văn hóa khác có liên quan, tổng diện tích phải đạt từ 2.000 - 3.000m2 trở lên, trong đó, khu vực chợ chính chiếm tối đa 40% diện tích, khu mua bán ngoài trời chiếm tối thiểu 25% diện tích, đường giao thông nội bộ tối đa 25% diện tích, diện tích sân, cây xanh ít nhất 10% diện tích; có tổ chức quản lý, có nội quy chợ theo quy định và niêm yết công khai để điều hành hoạt động, xử lý vi phạm; có sử dụng cân đối chứng, thiết bị đo lường để người tiêu dùng tự kiểm tra về số lượng, khối lượng hàng hóa [2]

Trước thực tế nhiều xã gặp khó khăn trong việc thực hiện tiêu chí số 7 về xây dựng chợ theo Thông tư số 31, đồng thời để tạo điều kiện cho nhiều địa phương triển khai thực hiện chương trình xây dựng NTM hiệu quả hơn và tránh được việc

xây dựng chợ tràn lan, gây lãng phí tiền của [2], cuối tháng 3-2013, Thủ tướng Chính phủ đã ra Quyết định số 342/QĐ-TTg về việc sửa đổi một số tiêu chí trong

Bộ tiêu chí quốc gia về NTM, trong đó chợ được sửa lại là “chợ theo quy hoạch và đạt chuẩn theo quy định” chứ không phải “đạt chuẩn của Bộ Xây dựng” như tiêu chí

cũ [12] Ngày 8-12-2016, Bộ trưởng Bộ Công Thương có Quyết định BCT về việc hướng dẫn thực hiện tiêu chí cơ sở hạ tầng thương mại nông thôn trong Bộ tiêu chí quốc gia về xã NTM giai đoạn 2016-2020 [4]; ngày 11-5-2017 Sở Công Thương đã có Công văn số 982/SCT-QLTM về việc hướng dẫn thực hiện tiêu chí cơ sở hạ tầng thương mại nông thôn theo Quyết định 4800/QĐ-BCT [4]

4800/QĐ-Không phải đến khi bắt tay vào xây dựng NTM, vấn đề xây dựng chợ mới trở nên “nóng” Trước đó, từ Đề án phát triển mạng lưới chợ giai đoạn 2006 - 2010 của các địa phương đã cho ra đời hàng loạt chợ tại các xã Và trong số đó, tỷ lệ chợ

bỏ hoang chiếm rất lớn Cho đến thời điểm triển khai xây dựng NTM, vấn đề xây dựng chợ đạt chuẩn, một lần nữa đã thu hút sự tham gia của người dân

Đến nay, toàn Huyện Thạch Thất có 23 đơn vị hành chính trực thuộc gồm thị trấn Liên Quan và 22 xã Theo Quyết định số 5058/QĐ-UBND ngày 5/11/2012 của UBND Thành phố về việc phê duyệt Quy hoạch mạng lưới bán buôn, bán lẻ trên địa bàn TP Hà Nội đến năm 2020, định hướng đến năm 2030; Theo đó, trên địa bàn huyện Thạch Thất sẽ giữ nguyên 16 chợ hiện có, xây mới 08 chợ hạng 3 tại các xã chưa có chợ [22]

Theo số liệu Bộ Công thương năm 2016 một số địa phương trong Huyên Thạch Thất có số xã có chợ đạt chuẩn nông thôn mới còn thấp, nguyên nhân chủ yếu do chợ trung tâm các xã thuộc các khu vực này đã xuống cấp chưa đạt được về chất lượng của các hạng mục như gian hàng, kiốt trong chợ, khu xử lý rác thải, chưa

có hệ thống phòng cháy, chữa cháy do chưa có nguồn kinh phí để sửa chữa, xây dựng các hạng mục này Cùng với đó, một số chợ được xét đạt chuẩn theo quy định

cũ nhưng theo quy định mới (Quyết định số 12151/QĐ-BCT) thì không đủ tiêu chuẩn và không được xét chợ đạt chuẩn nông thôn mới [3]

Cái được của chương trình nông thôn mới, bao gồm chợ được đầu tư xây

dựng, cơ sở vật chất khang trang, thiết bị ngày càng hiện đại, công tác PCCC, vệ sinh môi trường chợ, an toàn thực phẩm được quan tâm chú trọng, từng bước thực hiện văn minh thương mại, hiệu quả kinh doanh tại các chợ ngày càng cao, giải quyết nhiều việc làm, thực hiện tốt việc an sinh xã hội

Bên cạnh thành tích đạt được, còn nhiều hạn chế như: việc xây dựng chợ nông thôn không phải cứ muốn xây là được Có nơi xây xong thì tiểu thương vào buôn bán tấp nập, nhưng có nơi không ai muốn vào Chợ mọc tràn lan nên chợ huyện, chợ tỉnh cũng chẳng mấy ai đi Bên cạnh đó việc xây chợ hàng loạt đã manh nha hình thành thứ “văn hóa chợ” theo hướng tiêu cực khi tiểu thương luôn phải cạnh tranh gay gắt, mất cả tình làng nghĩa xóm… Chợ không phải chỉ là nơi để giao thương buôn bán, chợ còn là nơi sinh hoạt văn hóa, thể hiện truyền thống, bản sắc riêng của từng vùng miền, yếu tố ẩm thực, sản vật, văn hóa đi chợ của người dân

Nếu không thận trọng trong khi triển khai tiêu chí này, cái được có thể chỉ là những khu chợ khang trang, đạt chuẩn, nhưng kém hiệu quả trong sử dụng, còn cái mất là cả nét đẹp văn hóa chợ, là tình làng nghĩa xóm, là môi trường sống thân thuộc của người dân nông thôn bao đời nay

1.2 Thực trạng hệ thống chợ trên địa bàn Huyện Thạch Thất

1.2.1 Giới thiệu chung về huyện và hệ thống chợ trên địa bàn

a G ớ th ệu chun về huyện

Huyện Thạch Thất là một huyện ngoại thành Hà Nội thuộc vùng bán sơn địa nằm ở phía Tây Bắc TP Hà Nội có 23 đơn vị hành chính trực thuộc gồm thị trấn Liên Quan và 22 xã là Bình Yên, Tân Xã, Hạ Bằng, Cẩm Yên, Lại Thượng, Đại Đồng, Phú Kim, Đồng Trúc, Kim Quan, Cần Kiệm, Hương Ngải, Thạch Xá, Bình Phú, Canh Nậu, Hữu Bằng, Phùng Xá, Dị Nậu, Chàng Sơn, Thạch Hòa, Tiến Xuân, Yên Bình, Yên Trung, có tổng diện tích 202,5km2, với dân số 179.060 người Phía Bắc và Đông Bắc giáp huyện Phúc Thọ Phía Đông Nam và Nam giáp huyện Quốc Oai Phía Tây Nam và Nam giáp tỉnh Hòa Bình Phía Tây giáp thị xã SơnTây

Thạch thất có nhiều làng nghề nổi tiếng của xứ Đoài, như nghề Mộc Chàng

Sơn, dệt Hữu Bằng, đan lát Bình phú sắt Phùng Xá, đặc sản Chè Lam, điêu khắc Đá ong Hiện nay một số nơi tại huyện Thạch Thất như Làng Chàng Sơn,Thôn Phú Hòa (Làng Ra) xã Bình Phú, Thạch Xá vẫn còn lưu giữ bộ môn nghệ thuật dân gian

"Múa rối nước" [26]

Hình 1.1 Bản đồ quy hoạch huyện Thạch Thất [26]

( Nguồn: Viên kiến trúc, quy hoạch đô thị và nông thôn cung cấp )

Quốc lộ 32 chạy sát phía Đông - Bắc của huyện kết nối huyện với thị xã Sơn Tây và trung tâm TP Hà Nội Quốc lộ 21 xuất phát từ thị xã Sơn Tây đi qua giữa địa bàn huyện Thạch Thất là tuyến giao thông chính hướng về phía Nam cho huyện Ngoài ra, đại lộ Thăng Long và dự án cao tốc Hà Nội - Hòa Bình sẽ là tuyến giao thông đặc biệt quan trọng trong việc phát triển kinh tế và đáp ứng nhu cầu giao thông giữa các tỉnh phía Tây Bắc - Hà Nội nói chung và của huyện Thạch Thất nói riêng [26]

b Hệ thốn ch tr n n

Về với Thạch Thất xứ đoài, trong sinh hoạt đời thường, chợ quê thật gần gũi, thân thuộc, mà ai cũng biết đến Đặc điểm của làng quê Thạch Thất là rất nhiều làng, có chợ chiều Những chợ chiều đã có hàng trăm năm nay như chợ Nủa, chợ Hương Ngải, chợ Săn, chợ Roi, Gò Chói, Canh Nậu

Hình 1.2 Bản đồ vị trí hệ thống chợ trên địa bàn huyện Thạch Thất [26] ( Nguồn: Viên kiến trúc, quy hoạch đô thị và nông thôn cung cấp )

Hiện nay, trên địa bàn huyện Thạch Thất có 17 chợ đang hoạt động trong đó

Chợ Hương Ngải, Chợ Cầu Chùa, Chợ Nủa, Chợ Gốc Sui, Chợ Cò, Chợ Gò Chói, Chợ Canh Nậu, Chợ Trúc Động, Chợ Cẩm Yên, Chợ Phú Kim, Chợ Lại Thượng, Chợ Di Nậu, Chợ Tân Xá, Chợ Kim Quan, Chợ Thạch Xá, Chợ Thạch Hòa [22]

Ngày nay thời kinh tế thị trường, hầu như làng nào dân cũng tự phát họp chợ,

để bán mua những sản phẩm đồng quê, mớ rau con cá…những hàng hóa thiết yếu hàng ngày Đó là trên một khoảng đất rộng, thoáng, với gốc đa, gốc gạo đầu làng, vào những buổi chiều, tầm từ 4-5 chiều

Chợ ra đời từ rất sớm trong lịch sử loài người, khi mà con người đã sản xuất được hàng hóa nhiều hơn nhu cầu của họ Chợ được hình thành do yêu cầu khách quan của sản xuất và trao đổi hàng hóa, dịch vụ của dân cư, chợ có thể được hình thành một cách tự phát hoặc do quá trình nhận thức tự giác của con người Vì vậy, trên thực tế có nhiều chợ được hình thành từ việc quy hoạch, xây dựng, tổ chức, quản lý chặt chẽ của các cấp chính quyền và các ngành quản lý kinh tế kỹ thuât Nhưng cũng có rất nhiều chợ được hình thành một cách tự phát do nhu cầu sản xuất

và trao đổi hàng hoá của dân cư, chưa được quy hoạch, xây dựng, tổ chức, quản lý chặt chẽ

1.2.2 Thực trang các chợ đang hoạt động

a Hình ảnh h ện trạn một số ch ph n truyền thốn tr n n huyện Thạch Thất

Ch Nủ : Thuộc xã Bình Phú là chợ hạng 3 xây dựng bán kiên cố Là một

chợ phiên truyền thống ở huyện Thạch Thất còn giữ được nét đặc trưng chợ quê Một tháng chợ chỉ họp 6 phiên vào các ngày mồng 2, mồng 7, 12, 17, 22 và 27 âm lịch nên hầu như phiên chợ nào cũng đông

Chợ có rất nhiều gian hàng cũ kỹ, bán muôn loại quà quê, giá cả bình dân và đặc biệt là người đi chợ nơi đây vẫn giữ được sự niềm nở, thói quen bình dị, dân dã đáng quý của người dân thôn quê Việt Nam Chợ họp từ khoảng 5 giờ 30 phút sáng

và kết thúc vào khoảng 1 giờ chiều như một chợ đầu mối về các mặt hàng gia dụng, nông sản, nông cụ… bán đủ các loại hàng hóa được đem đến từ các làng nghề thủ công của huyện Thạch Thất và các huyện lân cận, trong đó có những mặt hàng khá

đặc biệt, ít nơi khác có như: Đồ dùng đánh bắt cá, chiếu cói, mành mành, chổi cọ, dây thừng, thúng, mủng, nong, nia, giang tươi, cây giống, vật nuôi (chó, mèo, gà, chim) [35] …

Hình 1.3 Một số hình ảnh hiện trạng phiên chợ Nủa

Qua khảo sát hiện trạng chợ cần phải quy hoạch và quản lý chặt chẽ giữ gìn

và phát huy giá trị văn hóa địa phương

Ch Hươn N ả : Thuộc xã Hương Ngải là chợ hạng 3 xây dựng bán kiên

cố và đã được quy hoạch Chợ Hương Ngải ( hay còn gọi la chợ Ngái ) từ xa xưa tới nay chợ vẫn duy trì những phiên chợ độc đáo và lý thú Mỗi phiên chỉ họp một lần trong năm chỉ họp một lần và chỉ chuyên bán một mặt hàng, phiên chợ này họp vào dịp trước và sau Tết Nguyên đán

Phiên chợ vàng mã họp sáng 16 tháng chạp, bán mua vàng mã để chuẩn bị cho ngày tiễn ông Công - ông Táo về trời Phiên chợ lá dong diễn ra vào ngày 21 tháng Chạp Người dân đem lá dong, lạt nứa ra chợ mua bán để chuẩn bị gói bánh chưng tết, cả chợ như nhuộm nguyên màu xanh mướt của lá dong Phiên chợ hàng cam họp vào ngày 26 tháng chạp, mua bán các loại hoa quả để bày biện mâm ngũ

quả Phiên chợ hàng cá họp vào ngày mùng 3 Tết, người dân mua bán các loại cá để làm cỗ cúng đầu năm Phiên chợ hàng gà họp đúng sáng mùng 6 Tết, chuyên mua bán gà, chuẩn bị cho lễ hạ cây nêu mùng 7 tháng Giêng [36]

Hình 1.4 Một số hình ảnh hiện trạng phiên chợ Hương Ngải

Qua khảo khát hiện trạng trong công tác quản lý và quy hoạch còn yếu kém

từ cổng chợ vào quá đông đúc, chật chội ảnh hửng đến giông thông, mua bán đi lại trong chợ

Ch Roi: Thuộc xã Hạ Bằng là chợ hạng 3 xây dựng bán kiên cố Cách trung

tâm TP Hà Nội khoảng 30km, phiên chợ Roi hay còn được gọi là chợ Hạ Bằng Là một trong những chợ phiên của huyện vẫn còn giữ được nhiều nét xưa cũ của phiên chợ vùng Bắc Bộ Những lều quán cũ kỹ, những thức quà quê, những con người bình dị, tất cả tạo nên một không gian văn hóa cho ta tìm lại những ký ức tuổi thơ, mỗi lần theo bà, theo mẹ đi chợ phiên Phiên chợ được họp vào buổi sáng các ngày mồng 3, 5, 8, 10, 13, 15, 18, 20, 23, 25, 28 Âm lịch hàng tháng Chợ phiên đưa ta trở về với ký ức tuổi thơ, mỗi lần được theo mẹ, theo bà đi chợ Những nụ cười đon

đả mời khách là điều ta thường gặp Phiên chợ bình dị như chính con người nơi đây Thúng, mủng, chổi cọ Là sản phẩm đan lát của bà con những lúc nông nhàn cũng được bày bán ở chợ Chúng rất được bà con ưa chuộng bởi tính bền và giá cả phải chăng Các phiên chợ là nơi giao lưu buôn bán các mặt hàng từ những hàng sản xuất công nghiệp đến những đồ thủ công, nông sản gia súc, gia cầm ở phiên chợ đa phần đều là “cây nhà lá vườn” Cua, hến, ốc Là những mặt hàng được các bà, các mẹ bày bán sau một buổi vất vả đi mò ngoài đồng [38]

Hình 1.5 Một số hình ảnh hiện trạng phiên chợ Roi

Qua khảo sát hiện trạng quy hoạch và công tác quản lý chợ còn yếu kém, sập

xệ Cần có phương án cải tạo và khu vệ sinh cho người dân hoạt động trong chợ, chưa đảm bảo về cơ sở hạ tầng, phòng cháy và yếu tố vệ sinh môi trường Cần phải quy hoạch và quản lý chặt chẽ giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa địa phương

Ch Gò Chó : Thuộc xã Tiến Xuân là chợ hạng 3 xây dựng bán kiên cố Chợ

họp theo phiên ngày lẻ (âm lịch) Chỉ bán chủ yếu phẩm vào buổi sáng Nói đến đi chợ tết cuối năm, hẳn ai cũng có một cảm giác rạo rực trong lòng mình vì khi chợ

vào phiên từ sáng sớm khi đài truyền thanh huyện Thạch Thất bật nhạc hiệu phát thanh thì đã nghe những tiếng nói cười vui vẻ của bà con trong thôn chuẩn bị những sản vật của gia đình mình để đem đến chợ Gò Chói để mua bán trao đổi Nét đặc trưng của phiên chợ vùng cao đều là những phiên chợ mua bán các loại sản vật của người dân trồng được, nuôi được nhỏ là bó rong, củ gừng, các loại hoa, quả … lớn

là con gà, con lợn mặc dù người dân cuộc sống còn gặp nhiều khó khăn nhưng ở các phiên chợ, người ta lại thấy một cuộc sống sôi động Người vùng cao dù không

có tiền vẫn đến chợ bởi đã từ lâu chợ phiên đã trở thành nét văn hóa và chứa đựng trong đó những giá trị văn hóa, nếp sóng của người miền núi

Hình 1.6 Một số hình ảnh hiện trạng phiên chợ Gò Chói

Qua khảo sát hiện trạng chợ cần phải quy hoạch và quản lý chặt chẽ giữ gìn

và phát huy giá trị văn hóa địa phương

Ch C nh Nậu: Thuộc xã Yên Bình là chợ hạng 3 xây dựng lều lán Chợ

phiên Canh Nậu xưa nay có đủ cả nông sản, rau dưa, thịt cá, chuột… Một chợ phiên đặc biệt sẽ hết đặc biệt nếu như, khi cả chợ không có một gánh hay mẹt chuột nào ở

chợ Thịt chuột đồng được người dân các xã xem là đặc sản hàng chục năm nay Từ

mờ mờ sáng đến chạng vạng tối trên những cánh đồng mới gặt, các "thợ săn" lại cầm quốc, thuổng, bao tải đi săn chuột rất rôm rả Sau khi bắt, chuột được mang về trần bởi nước nóng, cạo sạch lông, thui với rơm khô, rồi mang ra chợ làng bán Cứ

từ tháng 9 đến hết tháng 12 (âm lịch), người dân địa phương lại lùng sục thứ đặc sản này Cái đặc biệt ở phiên chợ hiện ngay ở thời gian hoạt động, chợ chỉ họp chiều cho đến sẩm tối Và đặc biệt nhất, đó là cảnh những mẹt chuột thui vàng ruộm được người mua, kẻ bán quây quanh tấp nập [37]

Hình 1.7 Một số hình ảnh hiện trạng phiên chợ Canh Nậu

Qua khảo sát hiện trạng quy mô chợ vừa nhưng công tác quản lý còn yếu kém Tình trang lấn chiếm lòng, lề đường dẫn đến tình trạng giao thông đi lại lộn xộn, rác thải bừa bãi, không có chỗ thu gom rác, ô nhiễm môi trường Chợ cần phải quy hoạch và quản lý chặt chẽ giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa địa phương

b H ện trạn một số ch phục vụ nhu cầu dân s nh tr n n huyện Thạch Thất

Ch Bình Y n: Hay còn gọi là chợ Hòa Lạc Thuộc xã Bình Yên la chợ hạng

3 xây dựng bán kiên cố Nằm trên đường đi từ Sơn Tây lên TP Hà Nội, chợ cũng vừa không rộng lắm hoạt động cả ngày, bán các mặt hàng thiết yếu và cần thiết với lượng nông sản, thực phẩm phong phú đa phần là bán rau, củ, quả, cá đa phần la người dân tự nuôi trồng nên có phần đảm bảo hơn và hàng hải sản cơ bản là hàng đông lạnh

Hình 1.8 Một số hình ảnh hiện trạng chợ Bình Yên

Qua khảo sát hiện trạng quy hoạch và vệ sinh môi trường rất kém tình trạng lấn chiếm lòng, lề đường từ cổng chợ vào vẫn diễn ra hàng ngày Chợ chưa có điểm thu gom rác thải, tình trạng rác thải bừa bộn, mất vệ sinh ảnh hưởng đến vê sinh môi trường

Ch Ch n Sơn: Thuộc xã Chàng Sơn la chợ hạng 3 xây dựng bán kiên cố

Đây là một chợ truyền thống của miền xứ đoài, luôn họp chợ từ 5 giờ sáng đến 12 giờ trưa bản chất chợ là chợ phiên nhưng thương mại hóa họp cả tuần không nghỉ ngày nào Đây là khu chợ của làng diễn ra hàng ngày, khá đông đúc có thể mua đủ

các loại mặt hàng từ quần áo, thực phẩm cho người dân địa phương hàng hóa phong phú, đa dạng, đa phần là bán rau, củ, quả, thực phẩm như thịt, cá giá cả hợp lí Là nơi mua bán tấp nập, chợ vẫn giữ được nét đặc trưng của một phiên chợ vùng quê

Hình 1.9 Một số hình ảnh hiện trạng chợ Chàng Sơn

Qua khảo sát hiện trạng quy hoạch và quản lý kém tình trạng lấn chiếm lòng,

lề đường vẫn diễn ra hàng ngày gây ùn tắc giao thông, ảnh hưởng đến giao thông đi lại Chợ đã bộc lộ cơ sở hạ tầng kém, vệ sinh môi trường vẫn chưa được giải quyết chưa có điểm thu gom rác thải, tình trạng rác thải bừa bộn, mất vệ sinh ảnh hưởng đến vê sinh môi trường

Ch Hữu Bằn : Thuộc xã Hữu Bằng là chợ hạng 3 xây dựng bán kiên cố

Là nơi buôn bán tấp nập các loại mặt hàng hỗn hợp mặt hàng đa dạng Tủ ,bàn ghế, giá sách, đồ gia dụng, quần áo, trang sức , thực phẩm các mặt hàng từ gỗ giữa thị trường truyền thống và hiện đại trong một ngôi làng đồ gỗ truyền thống, nhiều nhất

là đồ gỗ nội thất

Qua khảo sát hiện trạng cho thấy, chợ được xây mới sạch sẽ Hệ thống mái

được đầu tư và xây lắp bằng hệ thống khung thép kiên cố, tuy nhiên chưa đầy đủ các khu chức năng Chưa có điểm gom rác, nhà quản lý chợ nên vẫn sảy ra tình trạng rác ở khắp nơi, dẫn đến việc ô nhiễm môi trường

Hình 1.10 Một số hình ảnh hiện trạng chợ Hữu Bằng

Quy hoạch và quản lý kém, khu chợ cũng thuộc khu dân cư tình trạng lấn chiếm lòng, lề đường vẫn diễn ra hàng ngày gây ùn tắc giao thông, ảnh hưởng đến giao thông đi lại Cần có phương án cải tạo các mục PCCC và khu vệ sinh cho người dân hoạt động trong chợ

Ch Cầu: Thuộc xã Cần Kiệm là chợ hạng 3 xây dựng bán kiên cố Đây là

khu chợ của làng diễn ra hàng ngày, khá đông đúc có thể mua đủ các loại mặt hàng

từ quần áo, thực phẩm nông thủy sản hàng hóa phong phú, đa dạng, đa phần là bán rau, củ, quả, thực phẩm như thịt, cá phuc vụ nhu cầu cho người dân địa phương Hầu hết mọi người quanh đây đều qua chợ này để mua thực phẩm, và đồ ăn thường

mở vào buổi sáng và chiều

Qua khảo sát hiện trạng cho thấy, những hình ảnh buôn bán sôi động diễn ra

tại chợ Tuy nhiên một thực tế cho thấy là chợ được đầu tư xây mới, khang trang, rộng rãi nhưng vẫn tồn tại tình trạng những hộ kinh doanh nhỏ lẻ, hàng rau củ quả ngồi tràn lan sang hai bên, dẫn đến sự mất trật tự giao thông đi lại trong chợ Hệ thống mái che của chợ được cơi nới, tạm bợ, không đồng bộ với kiến trúc chợ, gây

ra hình ảnh lộn xộn, làm mất mỹ quan trong chợ

Hình 1.11 Một số hình ảnh hiện trạng chợ Cầu

Quy hoạch và quản lý rất kém và không có chỗ thu gom rác mất vệ sinh môi trường, nhếch nhác, lôn xộn, rác thải bừa bãi không có chỗ thu gom rác ảnh hưởng đến vệ sinh môi trường Khu chợ cũng là khu dân cư nhiều người qua lại hàng ngày tình trạng lấn chiếm lòng, lề đường trước lối vào chợ gây ùn tắc giao thông đi lại cho chợ và thôn làng bùng diễn ra hàng ngày

Ch Đạ Đồn : Thuộc xã Đại Đồng là chợ hạng 3 xây dựng bán kiên cố

Đây là một chợ hoạt động cả ngày phục vụ lưu thông hàng hóa dịch vụ của xã Đại Đồng huyện Thạch thất TP Hà Nội, mang đậm chất thôn quê Việt Nam, đa số người cao tuổi, các mặt hàng ít, chủ yếu phục vụ trong làng Chợ thôn quê, người

mua và bán nhiều đa phần biết nhau nên không có lộn xộn Giao thông ở các đường xung quanh cũng được đảm bảo, không ách tắc

Ch Bùn : Thuộc xã Phùng Xá là chợ hạng 3 xây dựng lều lán Hay còn gọi

la chợ phùng xá là chợ đầu mối nhỏ nhiều mặt hàng, có nhiều hàng ăn sáng Đây là khu chợ của làng diễn ra hàng ngày, khá đông đúc chủ yếu bày bán các mặt hàng thực phẩm và nông thuỷ sản của địa phương

Qua khảo sát hiện trạng cho thấy chợ có quy mô vừa, chưa đảm bảo về hạ tầng, và yếu tố vệ sinh môi trường Chưa có sự phân khu chức năng cho chợ, hoạt

động dưới hình thức tự phát dẫn tới tình trạng lộn xộn Hệ thống mái che của chợ được cơi nới, tạm bợ, không đồng bộ với kiến trúc chợ, gây ra hình ảnh lộn xộn, làm mất mỹ quan trong chợ Đặc biệt cần có phương án cải tạo hạng mục PCCC và khu vệ sinh cho người dân hoạt động trong chợ

Hình 1.13 Một số hình ảnh hiện trạng chợ Bùng

Quy hoạch và quản lý kém hoạt động trong chợ tạo nên sự nhếch nhác, lôn xộn, rác thải bừa bãi không có chỗ thu gom rác ảnh hưởng đén vệ sinh môi trường Tình trạng lấn chiếm lòng, lề đường trước lối vào chợ gây ùn tắc giao thông đi lại cho chợ và thôn làng bùng diễn ra hàng ngày

Ch Cò: Thuộc xã Yên Bình là chợ hạng 3 xây dựng bán kiên cố Chợ bán

hàng nông thổ sản của bà con trong khu vực đậm chất dân tộc Mường Chợ Cò nằm giáp ranh giữa địa phận xã Yên Trung (Thạch Thất) và Yên Quang (Lương Sơn – Hòa Bình), họp ở dưới một thung lũng nhỏ với đa dạng hàng hóa, từ các loại quần áo rét, tranh ảnh, băng đĩa nhạc ngày Tết được chuyển từ Hà Nội lên, và những mặt hàng thổ cẩm của đồng bào dân tộc thiểu số Nổi bật lên là sản vật được

khai thác trên những khe núi vua Bà Từ những khúc dang chẻ lạt làm giàng bánh, con lợn Mường được nhốt trong chiếc rọ tre, măng khô, bưởi, táo dây, mía, mộc nhĩ, lá dong, lá hó gói bánh trưng, bánh uôi (chéo khoeo), đến hoa mơ, mận, đào rừng được bày bán la liệt Người mua kẻ bán tíu tít tiếng mường xen lẫn tiếng kinh, đứng từ trên cao nhìn người đi chợ tấp nập đông vui nhấp nhô những chiếc khăn

“bướng” của các cô gái Mường như những bông hoa klăng của suối rừng mới thấy long lanh một chi tiết đẹp, làm nên một đặc trưng văn hóa riêng biệt của phiên chợ Tết Mường

Hình 1.14 Một số hình ảnh hiện trạng chợ Cò

Quy hoạch và quản lý rất kém và không có chỗ thu gom rác mất vệ sinh môi trường, nhếch nhác, lôn xộn, rác thải bừa bãi không có chỗ thu gom rác ảnh hưởng đến vệ sinh môi trường Cần phải quy hoạch và quản lý chặt chẽ giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa địa phương

Ch Cầu Chù : Thuộc xã Phùng Xá là chợ hạng 3 xây dựng lều lán Là một

chợ đầu mối cung cấp thực phẩm và các măt hàng tạp hoá, giá cả hợp lí, đáp ứng

nhu cầu thực phẩm cho nhân dân địa phương Chợ có quy mô vừa, chưa đảm bảo về

hạ tầng, và yếu tố vệ sinh môi trường Chưa có sự phân khu chức năng cho chợ, hoạt động dưới hình thức tự phát dẫn tới tình trạng lộn xộn Hệ thống mái che của chợ được cơi nới, tạm bợ, không đồng bộ với kiến trúc chợ, gây ra hình ảnh lộn xộn, làm mất mỹ quan trong chợ

Hình 1.15 Một số hình ảnh hiện trạng chợ Cầu Chùa

Qua khảo khát hiện trạng cho thấy trong công tác quản lý quy hoạch yếu kém Chợ buôn bán sôi động, tuy nhiên một thực tế hiện trạng cho thấy tồn tại tình trạng những hộ kinh doanh nhỏ lẻ, hàng rau củ quả ngồi tràn lan sang hai bên, dẫn đến sự mất trật tự giao thông đi lại Chợ không có chỗ để xe, ẩm thấp và không có chỗ thu gom rác mất vệ sinh môi trường Đặc biệt cần có phương án cải tạo hạng mục PCCC và khu vệ sinh cho người dân hoạt động trong chợ

Ch Gốc Su : Thuộc xã Yên trung là chợ hạng 3 xây dựng lều lán Chợ Gốc

Sui hay còn gọi la chợ Yên Trung la chợ có quy mô vừa không rộng lắm, chợ bán các mặt hàng thiết yếu và cần thiết cho địa phương Hầu hết mọi người quanh đây

đều qua chợ này để mua thực phẩm, nông thủy sản

Hình 1.16 Một số hình ảnh hiện trạng chợ Gốc Sui

Qua khảo sát hiên trang cho thấy chợ không có chỗ để xe, lôn xộn, không có chỗ thu gom rác, công tác quản lí và quy hoạch chợ còn yếu kém

Ch Tr c Độn : Thuộc xã Đồng Trúc là chợ hạng 3 xây dựng lều lán Là một

chợ nông sản nhỏ chủ yếu bán các măt hàng thiết yếu cho địa phương Chợ được đầu tư xây mới, nhưng vẫn tồn tại tình trạng những hộ kinh doanh nhỏ lẻ, hàng rau

củ quả ngồi tràn lan ở ngoài đường chính cổng chợ, dẫn đến sự mất trật tự giao thông đi vào trong chợ

Qua khảo sát hiện trạng cho thất tuy đã có chợ nhưng người dân vẫn lấn chiếm lòng, lề đường ngoài chợ để bán hàng Dẫn đến tình trạng các hộ bán hàng trong chợ ít ngoài đông, chợ không có chỗ đi vệ sinh, không có chỗ thu gom rác và trong công tác quản lý kém Chợ không có chỗ để xe, ẩm thấp và không có chỗ thu gom rác mất vệ sinh môi trường Đặc biệt cần có phương án cải tạo khu vệ sinh cho người dân hoạt động trong chợ

Hình 1.17 Một số hình ảnh hiện trạng chợ Trúc Động

Ch Cẩm Y n: Thuộc xã Cẩm Yên là chợ hạng 3 xây dựng lều lán Chợ Cẩm

Yên là chợ đầu mối nhỏ bán nhiều mặt hàng, có nhiều hàng ăn sáng Đáp ứng nhu cầu thực phẩm cho nhân dân địa phương Chợ được đầu tư xây mới, khang trang, rộng rãi nhưng vẫn tồn tại tình trạng những hộ kinh doanh nhỏ lẻ, hàng rau củ quả ngồi tràn lan ở ngoài đường chính vào chợ, dẫn đến sự mất trật tự giao thông đi vào trong chợ

Qua khảo sát hiện trạng cho thấy tuy đã có chợ nhưng tình trang buôn ban kinh doanh ngoài chợ là chủ yếu dẫn đến tình trạng chợ có nhưng bỏ không Chợ bộc lộ những hạn chế như: Cơ sở vật chất- kỹ thuật chợ còn yếu, các công trình phụ trợ, vệ sinh an toàn thực phẩm và dịch vụ liên quan chưa đảm bảo Tuy chợ đầu tư xây dựng mới nhưng hiệu quả thấp, hoặc không hoạt động do chưa phù hợp phong tục tập quán, không thuận lợi về giao thông… kinh phí xây dựng hạn chế Quản lý yếu kém tình trạng buôn bán lấn chiếm lòng, lề đường ngoài chợ gây ách tắc ảnh hưởng đến giao thông đi lại chọ địa phương

Hình 1.18 Một số hình ảnh hiện trạng chợ Cẩm Yên Bảng1.1 Bảng điều tra khảo sát hệ thống 16 chợ cấp xã trên địa bàn huyện Thạch

Số hộ kinh doanh

Quy mô kiến trúc Tổng

diện tích

Diện tích

Số tầng