Quản lý kiến trúc cảnh quan, tuyến đường cao lỗ đoạn từ đường quốc lộ 3 đến đường cổ loa, huyện đông anh

- Theo Đồ án Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050 viết tắt là QHCHN2030 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1259/QĐ-TTg ngày 2

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

-

LÊ THỊ HỒNG NHUNG

QUẢN LÝ KIẾN TRÚC, CẢNH QUAN TUYẾN ĐƯỜNG CAO LỖ - ĐOẠN TỪ ĐƯỜNG QUỐC LỘ 3 ĐẾN ĐƯỜNG

CỔ LOA, HUYỆN ĐÔNG ANH

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

HÀ NỘI – 2019

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

CỔ LOA, HUYỆN ĐÔNG ANH

Chuyên ngành: Quản lý đô thị và công trình

Mã số: 60.58.01.06

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

TS.NGÔ THỊ KIM DUNG

HÀ NỘI – 2019

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, Khoa Sau đại học trường Đại học Kiến trúc Hà Nội đã giúp tôi có kiến thức và hoàn thành tốt Luận văn tốt nghiệp này

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến thầy giáo hướng dẫn khoa học TS.Ngô Thị Kim Dung đã tận tình hướng dẫn tôi trong suốt quá trình thực hiện và hoàn thành Luận văn tốt nghiệp này

Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo của khoa sau đại học, các thầy

cô giáo trong trường đã truyền đạt cho tôi những kiến thức và kinh nghiệm quý báu trong suốt thời gian học tập và làm Luận văn tốt nghiệp tại trường

Tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân và bạn bè đã động viên giúp

đỡ tạo điều kiện cho tôi hoàn thành tốt Luận văn tốt nghiệp này

Dù đã rất cố gắng trong quá trình thực hiện song do thời gian và khả năng thực hiện có hạn nên Luận văn sẽ không tránh khỏi những hạn chế và sai sót, tôi rất mong nhận được nhiều sự góp ý của các thầy cô và các bạn để những giải pháp, kiến nghị, đề xuất trong Luận văn có thể áp dụng ngoài thực tiễn đạt kết quả cao

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Lê Thị Hồng Nhung

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sĩ là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Lê Thị Hồng Nhung

MỤC LỤC

Lời cảm ơn

Lời cam đoan

Mục lục

Danh mục các kí hiệu, các chữ viết tắt

Danh mục các bảng biểu

Danh mục các hình vẽ sơ đồ

MỞ ĐẦU 1

*Lý do chọn đề tài 1

*Mục tiêu nghiên cứu 3

*Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

*Phương pháp nghiên cứu 5

*Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 6

*Một số khái niệm, thuật ngữ sử dụng trong luận văn 6

*Cấu trúc luận văn 8

NỘI DUNG 10

CHƯƠNG I THỰC TRẠNG VỀ KIẾN TRÚC, CẢNH QUAN VÀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN TUYẾN ĐƯỜNG CAO LỖ - ĐOẠN TỪ ĐƯỜNG QUỐC LỘ 3 ĐẾN ĐƯỜNG CỔ LOA, HUYỆN ĐÔNG ANH 10

1.1 Khái quát về khu vực nghiên cứu 10

1.1.1 Khái quát về huyện Đông Anh 10

1.1.2 Giới thiệu khái quát về khu vực đường Cao Lỗ 12

1.2.Thực trạng kiến trúc, cảnh quan địa bàn nghiên cứu 14

1.2.1 Thực trạng sử dụng đất và các hoạt động xây dựng trên tuyến đường Cao

Lỗ 14

1.2.2 Hiện trạng không gian kiến trúc cảnh quan tuyến đường Cao Lỗ, huyện Đông Anh 18

1.3 Thực trạng công tác quản lý kiến trúc, cảnh quan tuyến đường Cao Lỗ đoạn từ đường quốc lộ 3 đến đường Cổ Loa huyện Đông Anh 31

1.3.1 Thực trạng quản lý KTCQ tuyến đường Cao Lỗ 31

1.3.2 Công cụ quản lý 32

1.3.3 Thực trạng bộ máy quản lý KTCQ tuyến đường Cao Lỗ 33

1.3.4 Sự tham gia của cộng đồng trong công tác quản lý kiến trúc cảnh quan khu vực nghiên cứu 37

1.4 Những nghiên cứu liên quan đến đề tài 38

1.5 Những vấn đề cần nghiên cứu 38

CHƯƠNG II CƠ SỞ KHOA HỌC QUẢN LÝ KIẾN TRÚC, CẢNH QUAN TUYẾN ĐƯỜNG CAO LỖ - ĐOẠN TỪ ĐƯỜNG QUỐC LỘ 3 ĐẾN ĐƯỜNG CỔ LOA, HUYỆN ĐÔNG ANH 43

2.1 Cơ sở pháp lý 43

2.1.1 Hệ thống văn bản pháp luật của Nhà nước 43

2.1.2 Các văn bản của địa phương 46

2.2 Cơ sở lý thuyết 46

2.2.1 Lý thuyết về tổ chức và quản lý Kiến trúc cảnh quan đô thị 46

2.2.2 Lý thuyết về quản lý kiến trúc cảnh quan đô thị 53

2.2.3 Lý thuyết về quản lý kiến trúc cảnh quan đô thị có sự tham gia của cộng đồng 56

2.3 Các yếu tố tác động đến công tác quản lý kiến trúc, cảnh quan 57

2.3.1 Điều kiện tự nhiên 57

2.3.2 Điều kiện kinh tế- xã hội 57

2.3.3 Cơ chế quản lý 58

2.4 Bài học kinh nghiệm trong nước và trên thế giới 59

2.4.1 Kinh nghiệm trong nước 59

2.4.2 Kinh nghiệm trên thế giới 61

CHƯƠNG III ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP QUẢN LÝ KIẾN TRÚC, CẢNH QUAN TUYẾN ĐƯỜNG CAO LỖ - ĐOẠN TỪ ĐƯỜNG QUỐC LỘ 3 ĐẾN ĐƯỜNG CỔ LOA, HUYỆN ĐÔNG ANH 64

3.1 Quan điểm và nguyên tắc 64

3.1.1 Quan điểm 64

3.1.2 Nguyên tắc chung 65

3.2 Một số giải pháp quản lý kiến trúc, cảnh quan tuyến đường Cao Lỗ- đoạn từ đường quốc lộ 3 đến đường Cổ Loa- huyện Đông Anh 65

3.2.1 Phân khu vực quản lý kiến trúc cảnh quan 65

3.2.2 Quy định chung 68

3.3 Giải pháp quản lý từng khu vực cụ thể 82

3.4 Giải pháp hoàn thiện bộ máy và cơ chế quản lý 85

3.5 Một số giải pháp khác 88

3.6 Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý KTCQ trục đường Cao Lỗ có sự tham gia của cộng đồng 90

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 92

KẾT LUẬN 92

KIẾN NGHỊ 93

TÀI LIỆU THAM KHẢO

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

GPXD Giấy phép xây dựng

BQLDA Ban quản lý dự án

DANH MỤC HÌNH ẢNH MINH HỌA

Hình 1.1 Sơ đồ tuyến đường nghiên cứu

Hình 1.2 Sơ đồ phạm vi tuyến đường nghiên cứu

Hình 1.3 Sơ đồ phạm vi nghiên cứu hai bên tuyến đường

Hình 1.4 Vị trí tuyến đường trong quy hoạch phân khu đô thị N7 Hình 1.5 Hình ảnh đường Cao Lỗ

Hình 1.6 Hiện trạng sử dụng đất trục đường Cao Lỗ

Hình 1.7 Hiện trạng xe máy đỗ trên vỉa hè

Hình 1.8 Ô tô lấn chiếm vỉa hè ở các công trình hành chính

Hình 1.9 Công trình xây đựng được che chắn theo đúng quy định Hình 1.10 Vật liệu xây dựng lấn chiếm vỉa hè

Hình 1.11 Công trình xây dựng nhà dân không được che chắn Hình 1.12 Hiện trạng các công trình hành chính, công cộng trên

tuyến đường Cao Lỗ

Hình 1.13 Hiện trạng nhà ở đều chuyển đổi sang kinh doanh

Hình 1.14

5

Hiện trạng mặt đứng các công trình nhà ở

Hình 1.15 Đoạn đường không có cây xanh

Hình 1.16 Hiện trạng gốc cây xanh trên tuyến đường

Hình 1.17 Hiện trạng vỉa hè bị xuống cấp

Hình 1.18 Vỉa hè bị lấn chiếm cho mục đích kinh doanh

Hình 1.19 Hoạt động kinh doanh tự phát lấn chiếm vỉa hè

Hình 1.20 Mặt cắt đường Cao Lỗ

Hình 1.21 Hiện trạng bãi đỗ xe đường Cao Lỗ

Hình 1.22 Sơ đồ mạng lưới cấp điện đường Cao Lỗ

Hình 1.23 Mạng lưới cấp điện đường Cao Lỗ

Hình 1.24 Hiện trạng trạm cấp điện

Hình 1.25 Người dân đổ rác trên vỉa hè

Hình 1.26 Địa điểm tập kết rác

Hình 1.27 Hình ảnh điểm chờ xe bus

Hình 1.28 Kiến trúc các công trình nhà dân mang hình ảnh lộn xộn,

thiếu sự quản lý

Hình 3.1 Mặt bằng phân vùng quản lý không gian kiến trúc cảnh

quan Hình 3.2 Một số hình ảnh minh họa cây trồng giàn đường phố và

hình thức bảo vệ cây trồng Hình 3.3 Minh họa điểm chờ xe bus

Hình 3.4 Minh họa nhà vệ sinh công cộng

Hình 3.5 Minh họa thùng rác

Hình 3.6 Vị trí và ranh giới khu vực KV1

Hình 3.7 Vị trí và ranh giới khu vực KV2

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ SƠ ĐỒ

Sơ đồ 1.1 Thực trạng cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý kiến trúc cảnh

quan tuyến đường Cao Lỗ, huyện Đông Anh

Sơ đồ 1.2 Thực trạng bộ máy quản lý tại huyện Đông Anh

Sơ đồ 2.1 Nội dung công tác quản lý KTCQ

MỞ ĐẦU

*Lý do chọn đề tài

- Cảnh quan là một bộ phận không thể thiếu trong bất kể một tổng thể kiến trúc nào Cảnh quan của đô thị nói chung và của đường phố nói riêng cũng vậy

Có thể nói kiến trúc cảnh quan đường phố chính là bộ mặt của đô thị Nó góp phần tạo nên hình ảnh của một đô thị văn minh, sạch đẹp đồng thời nói lên đặc trưng cũng như lịch sử của đô thị đấy

- Huyện Đông Anh là vùng đất có bề dày về truyền thống và lịch sử văn hóa, nơi lưu giữ những giá trị của một nền văn hóa truyền thống đậm đà bản sắc dân tộc Khi nhắc đến huyện Đông Anh, người ta thường nghĩ ngay đến Cổ Loa thành - nơi từng hai lần được chọn làm kinh đô của các triều đại phong kiến mà

cụ thể là thời An Dương Vương (thế kỷ III trước CN) và Ngô Quyền (thế kỷ X) Ngày nay, nhiều thôn làng ở Đông Anh còn lưu giữ được những di tích lịch

sử, những lễ hội truyền thống phản ánh rõ quá trình đấu tranh dựng và giữ nước của dân tộc

- Theo Đồ án Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050 (viết tắt là QHCHN2030) đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1259/QĐ-TTg ngày 26/7/2011, Phân khu đô thị N7 thuộc địa giới hành chính huyện Đông Anh, nằm trong khu vực phát triển mở rộng đô thị trung tâm, là một trong 11 phân khu thuộc chuỗi đô thị mở rộng của đô thị phía Bắc sông Hồng, được định hướng phát triển đô thị hiện đại, điển hình đặc trưng; là cửa ngõ của vùng Đông Bắc Á với khối ASEAN và Thủ đô Hà Nội là đại diện Các chức năng chủ yếu trong khu vực này là trung tâm văn hóa, thương mại, dịch vụ và khu đô thị mới đẳng cấp quốc tế (đô thị ASEAN), đáp ứng mục tiêu đẩy nhanh tốc độ đô thị hóa, dịch chuyển dân cư

từ khu vực nội đô tới các khu ở mới

- Phân khu N7 nằm ở vị trí cửa ngõ phía Bắc Thành phố trung tâm, với tiềm năng về tài nguyên đất đai, cảnh quan thiên nhiên, lịch sử, văn hóa, con người, với lợi thế vị trí tập trung đầu mối hệ thống giao thông và hạ tầng kỹ thuật quốc gia, thành phố, có vai trò là một đầu mối kinh tế, giao thông vận tải và hạ tầng

kỹ thuật ở phía Bắc Thủ đô

- Tuyến đường Cao Lỗ nằm ở phân khu đô thị N7 thuộc trung tâm huyện Đông Anh, với nhiều hạng mục công trình mang ý nghĩa lịch sử, văn hóa, tôn giáo, kinh tế và chính trị Tuy nhiên kiến trúc cảnh quan khu vực vẫn chưa đc chú trọng Các công trình kiến trúc đa dạng, nhà dân tự xây không có sự thống nhất về phong cách kiến trúc, sử dụng vật liệu, màu sắc công trình còn tùy tiện Thêm vào đó, trong quá trình phát triển nhiều hộ dân , doanh nghiệp kinh doanh tận dụng mặt tiền để quảng cáo nên mất mỹ quan đô thị Tình trạng lấn chiếm vỉa hè, lòng đường thường xuyên diễn ra làm ảnh hưởng đến không gian kiến trúc cảnh quan Công tác quản lý quy hoạch, kiến trúc cảnh quan còn nhiều bất cập, chưa có sự thống nhất giữa các cơ quan chức năng và giữa các địa bàn quản lý

- Tỉnh và thành phố đã có những công trình nghiên cứu, đề tài có liên quan nhưng chưa thiết thực, chưa được triển khai

- Qua các dẫn chứng đã trình bày, cho thấy công tác quản lý đô thị của khu vực đường Cao Lỗ rất cần đẩy mạnh hơn nữa, đảm bảo tổ chức hợp lý và đủ năng lực chuyên môn để điều phối các hoạt động nói trên một cách hợp lý Có như vậy, sự phát triển của khu vực đường Cao Lỗ mới đảm bảo được tính bền vững và đồng thời có thể trở thành động lực phát triển kinh tế cho thủ đô Hà Nội theo đúng định hướng đặt ra ở đồ án Quy hoạch chung xây dựng thủ đô

Hà Nội đến năm 2030 tầm nhìn đến năm 2050

- Nhận thức được tầm quan trọng và ý nghĩa thực tiễn mang lại của công tác quản lý đô thị nói chung và quản lý Kiến trúc cảnh quan nói riêng tại khu vực

đường Cao Lỗ, Luận văn: “Quản lý kiến trúc cảnh quan, tuyến đường Cao Lỗ- đoạn từ đường quốc lộ 3 đến đường Cổ Loa, huyện Đông Anh” được

hình thành với mong muốn sẽ bước đầu đáp ứng các yêu cầu cấp thiết cho sự phát triển đô thị tại đây

*Mục đích nghiên cứu

- Đề xuất giải pháp quản lý kiến trúc cảnh quan tuyến đường Cao Lỗ huyện Đông Anh hướng tới trở thành trục cảnh quan, nét riêng đặc trưng của huyện Đông Anh nói riêng đồng thời là tài liệu tham khảo cho các tuyến đường khác

*Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Công tác quản lý kiến trúc cảnh quan tuyến đường Cao Lỗ- đoạn từ đường quốc lộ 3 đến đường Cổ Loa- huyện Đông Anh

- Phạm vi nghiên cứu:

+ Khu vực nghiên cứu nằm giữa trung tâm huyện Đông Anh, với nhiều không gian, hạng mục công trình công cộng mang ý nghĩa lịch sử, văn hóa, thể thao, tôn giáo, kinh tế và chính trị như: UBND huyện Đông Anh, Viện Kiểm Sát huyện Đông Anh, Bệnh viện đa khoa Đông Anh, Bưu điện Đông Anh,…

Hình 1.1: Sơ đồ vị trí tuyến đường [28]

Hình 1.2: Sơ đồ phạm vi tuyến đường nghiên cứu

Hình 1.3: Sơ đồ phạm vi 2 bên tuyến đường

+ Khu vực nghiên cứu là tuyến đường Cao Lỗ– Huyện Đông Anh (Đoạn từ đường quốc lộ 3 đến đường Cổ Loa)

+ Phạm vi nghiên cứu: Chiều dài tuyến đường Cao Lỗ từ đường quốc lộ 3 đến đường Cổ Loa dài 1,7 km, chiều rộng 2 bên đường lấy từ chỉ giới đường

đỏ 50-100m tùy từng khu vực cụ thể

- Thời gian áp dụng: Đến năm 2030 tầm nhìn đến năm 2050

*Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp thu thập, kế thừa tài liệu, điều tra, khảo sát thực tế

- Phân tích kết quả thực tế của thực trạng, các tiềm năng khu vực có giá trị thu hút du lịch

- Phương pháp phân tích tổng hợp, so sánh, tiếp cận hệ thống

- Phương pháp chuyên gia, đúc rút kinh nghiệm, đề xuất giải pháp mới

*Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

- Ý nghĩa khoa học: Kết quả nghiên cứu sẽ góp phần xây dựng phương pháp luận quản lý kiến trúc cảnh quan của đô thị trong quá trình đô thị hóa

- Ý nghĩa thực tiễn: Làm tài liệu tham khảo cho các dự án đầu tư trục đường Cao Lỗ –huyện Đông Anh nói riêng và công tác quản lý không gian kiến trúc cảnh quan tuyến đường áp dụng cho các tỉnh, thành phố trên cả nước có điều kiện địa lý tương tự nói chung

*Một số khái niệm, thuật ngữ sử dụng trong luận văn

- Đô thị: là khu vực tập trung dân cư sinh sống có mật độ cao và chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực kinh tế phi nông nghiệp, là trung tâm chính trị, hành chính, kinh tế, văn hoá hoặc chuyên ngành, có vai trò thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia hoặc một vùng lãnh thổ, một địa phương, bao gồm nội thành, ngoại thành của thành phố; nội thị, ngoại thị của thị xã; thị trấn.[18]

- Không gian đô thị: là không gian bao gồm các vật thể kiến trúc đô thị, cây xanh, mặt nước trong đô thị có ảnh hưởng trực tiếp đến cảnh quan đô thị [18]

- Kiến trúc đô thị: là tổ hợp các vật thể trong đô thị, bao gồm các công trình kiến trúc, kỹ thuật, nghệ thuật, quảng cáo mà sự tồn tại, hình ảnh, kiểu dáng của chúng chi phối hoặc ảnh hưởng trực tiếp đến cảnh quan đô thị [18]

- Cảnh quan đô thị: là không gian cụ thể có nhiều hướng quan sát ở trong

đô thị như không gian trước tổ hợp kiến trúc, quảng trường, đường phố, hè, đường đi bộ, công viên, thảm thực vật, vườn cây, vườn hoa, đồi, núi, gò đất, đảo, cù lao, triền đất tự nhiên, dải đất ven bờ biển, mặt hồ, mặt sông, kênh, rạch trong đô thị và không gian sử dụng chung thuộc đô thị [18]

- Cảnh quan tự nhiên: Khu vực cảnh quan tự nhiên, thảm thực vật, hệ sinh thái tự nhiên, gò, đồi, bờ biển, cửa sông, mặt nước có ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến chất lượng môi trường và sự phát triển bền vững của đô thị

- Thiết kế đô thị: Gồm việc xác định tầng cao xây dựng cho từng công trình; khoảng lùi của công trình trên từng đường phố và ngã phố; xác định màu sắc, vật liệu, hình thức, chi tiết kiến trúc của các công trình và các vật thể kiến trúc khác; tổ chức cây xanh công cộng, sân vườn, cây xanh đường phố và mặt nước [18]

- Quản lý đô thị: là các hoạt động nhằm huy động mọi nguồn lực vào công tác quy hoạch, hoạch định các chương trình phát triển và duy trì các hoạt động

đó để đạt được các mục tiêu phát triển của chính quyền thành phố

- Việc quản lý không gian, kiến trúc, cảnh quan đô thị phải tuân thủ theo quy hoạch đô thị, thiết kế đô thị và quy chế quản lý quy hoạch, kiến trúc đô thị [9]

- Cốt xây dựng khống chế: là cao độ xây dựng tối thiểu bắt buộc phải tuân thủ được lựa chọn phù hợp với quy chuẩn về quy hoạch chuẩn bị kỹ thuật [4]

- Công trình (hoặc đất sử dụng) hỗn hợp: là công trình (hoặc quỹ đất) sử dụng cho nhiều mục đích khác nhau (ví dụ: ở kết hợp kinh doanh dịch vụ, và/hoặc kết hợp sản xuất…) [4]

- Chỉ giới đường đỏ: là đường ranh giới phân định giữa phần lô đất để xây

dựng công trình và phần đất được dành cho đường giao thông hoặc các công trình kỹ thuật hạ tầng [4]

- Chỉ giới xây dựng: là đường giới hạn cho phép xây dựng nhà, công trình trên lô đất [4]

- Khoảng lùi: là khoảng cách giữa chỉ giới đường đỏ và chỉ giới xây dựng

*Cấu trúc luận văn

Luận văn bao gồm 3 phần: Mở đầu, Nội dung, Kết luận & Kiến nghị Chi tiết là các tiểu mục theo quy định của Nhà trường với 3 chương của phần Nội dung như sau:

CÔNG TÁC QUẢN LÝ KHÔN GIAN KIẾN TRÚC, CẢNH QUAN TUYẾN ĐƯỜNG CAO LỖ ĐOẠN TỪ ĐƯỜNG QUỐC LỘ 3 ĐẾN ĐƯỜNG CỔ LOA, HUYỆN ĐÔNG ANH

CHƯƠNG 2 CƠ SỞ KHOA HỌC QUẢN LÝ KIẾN TRÚC,

CẢNH QUAN TUYẾN ĐƯỜNG CAO LỖ - ĐOẠN TỪ ĐƯỜNG QUỐC LỘ 3 ĐẾN ĐƯỜNG CỔ LOA, HUYỆN ĐÔNG ANH

CHƯƠNG 3 ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP QUẢN LÝ KIẾN TRÚC,

CẢNH QUAN TUYẾN ĐƯỜNG CAO LỖ - ĐOẠN TỪ ĐƯỜNG QUỐC LỘ 3 ĐẾN ĐƯỜNG CỔ LOA, HUYỆN ĐÔNG ANH

Lý do chọn đề tài Mục đích nghiên cứu Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Phương pháp nghiên cứu

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài Một số khái niệm, thuật ngữ sử dụng trong luận văn

Cấu trúc luận văn

KẾT LUẬN

KIẾN NGHỊ

NỘI DUNG CHƯƠNG I THỰC TRẠNG VỀ KIẾN TRÚC, CẢNH QUAN VÀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ KIẾN TRÚC, CẢNH QUAN TUYẾN ĐƯỜNG CAO LỖ

- ĐOẠN TỪ ĐƯỜNG QUỐC LỘ 3 ĐẾN ĐƯỜNG CỔ LOA, HUYỆN ĐÔNG ANH

1.1 Khái quát về khu vực nghiên cứu

1.1.1 Khái quát về huyện Đông Anh

Nằm ở phía bắc Thủ đô Hà Nội, huyện Đông Anh là vùng địa linh của đồng bằng châu thổ sông Hồng Cách đây hơn 2.300 năm, Thục Phán An Dương Vương khi lập ra nước Âu Lạc đã dời đô về Cổ Loa trên đất Đông Anh và xây dựng nơi đây trở thành tổ hợp Kinh thành - Quân thành - Thị thành, một trong những đỉnh cao của kiến trúc quân sự Việt Nam Mùa xuân năm Kỷ Hợi (939), Ngô Quyền khi xưng vương đã chọn Cổ Loa làm kinh đô, khôi phục vị trí trung tâm chính trị của đất nước trong buổi đầu phục hưng độc lập, sau hơn một nghìn năm Bắc thuộc Trải qua những thăng trầm của lịch sử, đến tháng 10-1876 (thời Vua Tự Đức), huyện Đông Anh được thành lập trên cơ sở các làng, xã của ba huyện: Đông Ngàn (phủ Từ Sơn), Kim Anh (phủ Bắc Hà, tỉnh Bắc Ninh), Yên Lãng (phủ Tam Đới, tỉnh Sơn Tây).Tháng 5-1961 đánh dấu một bước ngoặt có

ý nghĩa quan trọng với Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Đông Anh, khi huyện

chính thức trở thành đơn vị hành chính của Hà Nội

Đông Anh là huyện ngoại thành nằm ở vị trí cửa ngõ phía Bắc của Thủ đô

Hà Nội với diện tích tự nhiên 18.213,9ha (182,14km2) Đông Anh có ranh giới

tự nhiên với các quận/huyện khác của Hà Nội chủ yếu là các con sông, đó là sông Hồng, sông Đuống ở phía Nam huyện, là ranh giới giữa Đông Anh với khu vực nội thành và sông Cà Lồ ở phía Bắc huyện, là ranh giới giữa Đông

Anh với huyện Sóc Sơn Cụ thể địa giới hành chính của huyện Đông Anh được

xác định như sau:

+ Phía Bắc giáp huyện Sóc Sơn, Hà Nội

+ Phía Nam giáp huyện Từ Liêm, quận Tây Hồ và quận Long Biên, Hà Nội + Phía Đông Bắc giáp huyện Yên Phong và Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh; phía Đông Nam giáp huyện Gia Lâm, Hà Nội

+ Phía Tây giáp huyện Mê Linh, Hà Nội

Đông Anh có diện tích thuộc loại lớn trong các huyện ngoại thành Hà Nội, đứng thứ bảy, sau huyện Ba Vì, Sóc Sơn, Chương Mỹ, Mỹ Đức, Thạch Thất, Ứng Hòa

Với diện tích tự nhiên khá rộng, lại nằm hoàn toàn ở khu vực phía Bắc sông Hồng và tiếp giáp với nội thành nên Đông Anh có vị trí và vai trò chiến lược trong định hướng phát triển đô thị của Thủ đô Hà Nội những năm tới Vị trí và vai trò chiến lược của Đông Anh thể hiện ở những điểm sau:

- Vị trí chiến lược về giao thông: Đông Anh là cửa ngõ giao thông của Hà

Nội với các tỉnh phía Bắc Hiện tại trên địa bàn Đông Anh có 2 tuyến đường sắt chạy qua, là các tuyến nối trung tâm Hà Nội với Thái Nguyên và với Lào Cai; có đường cao tốc từ trung tâm Hà Nội đi sân bay quốc tế Nội Bài, cửa ngõ thông thương với quốc tế; có đường quốc lộ 3 và các tuyến đường đi các tỉnh phía Bắc Sự thuận lợi về giao thông sẽ là tiền đề cho sự phát triển mọi mặt kinh tế, xã hội của huyện trong tương lai

- Vị trí chiến lược về phát triển đô thị: Với định hướng phát triển đô thị dọc

hai bờ sông Hồng thì Đông Anh cùng với quận Long Biên trở thành trọng điểm phát triển đô thị ở bờ Bắc sông Hồng của Hà Nội những năm sắp tới Lợi thế của Đông Anh là quỹ đất còn khá lớn nên trên địa bàn Đông Anh sẽ phát triển

các dự án đô thị lớn, tầm cỡ để cùng với nội thành hiện tại và khu vực phát triển mới ở phía Tây, Tây Nam trở thành khu vực đô thị trung tâm của Hà Nội trong tương lai

- Vai trò đặc biệt quan trọng về phát triển kinh tế - xã hội: Với vị trí chiến

lược trên và tiềm năng to lớn, Đông Anh sẽ là địa bàn trọng điểm trong thu hút đầu tư phát triển kinh tế với các khu công nghiệp, các trung tâm tài chính, thương mại, du lịch, thể thao lớn của Thủ đô Hà Nội Đó sẽ là điều kiện thuận lợi to lớn để Đông Anh phát triển mạnh mọi mặt kinh tế - xã hội

Trong lịch sử, vùng đất Đông Anh đã hai lần được chọn làm kinh đô đất nước (dưới thời An Dương Vương và thời Ngô Quyền) Hiện nay, Đông Anh lại đang là một trong những trọng tâm trong chiến lược phát triển đô thị của

Hà Nội những thập kỷ đầu thế kỷ XXI Đó vừa là niềm tự hào, vừa khẳng định

vị trí đặc biệt quan trọng của Đông Anh trong lòng Thủ đô Hà Nội và cả nước 1.1.2 Giới thiệu khái quát về khu vực đường Cao Lỗ

Ngày 26 tháng 7 năm 2011, Thủ tướng chính phủ có quyết định TTG về việc phê duyệt quy hoạch chung xây dựng thủ đô Hà Nội đến năm

1259/QĐ-2030 và tầm nhìn đến năm 2050 Trong đó khu vực đô thị trung tâm thành phố được chia làm 38 phân khu Phân khu N7 thuộc địa giới hành chính huyện Đông Anh, nằm trong khu vực phát triển mở rộng đô thị trung tâm Phân khu

đô thị N7 nằm ở vị trí phía Bắc huyện Đông Anh, là khu vực có tiềm năng đất đai lớn, địa hình tương đối bằng phẳng, có trục quốc lộ 3 và đường cao tốc Cầu Nhật Tân – sân bay Nội Bài, tuyến đường sắt Hà Nội - Lao Cai đi qua Hiện tại có trung tâm hành chính huyện Đông Anh nơi đặt trụ sở Huyện ủy, HĐND và UBND huyện đông Anh cùng nhiều trung tâm thương mại dịch vụ văn hóa y tế phục vụ cho dân cư trong huyện Tại khu vực hiện có nhiều dự

án phát triển khu nhà ở, khu công nghiệp, công trình đầu mối hạ tầng kỹ thuật

đô thị đang triển khai, có cơ hội trong việc tạo lập hình ảnh đô thị mới hiện

đại chất lượng cao

Hình 1.4: Vị trí tuyến đường trong quy hoạch phân khu đô thị N7 [28]

Hình 1.5: Hình ảnh đường Cao Lỗ

- Tuyến đường Cao Lỗ nằm ở trung tâm huyện Đông Anh với nhiều hạng mục công trình mang ý nghĩa lịch sử, văn hóa, thể thao, tôn giáo, kinh tế và chính trị như: Công An huyện Đông Anh, Phòng giao dịch huyện Đông Anh, điện lực Đông Anh, Trung tâm văn hóa thông tin và thể thao Đông Anh, trung tâm phát triển quỹ đất Đông Anh, Bưu điện huyện Đông Anh, Thư viện huyện Đông Anh, Về hiện trạng kiến trúc, các công trình mới và cũ đã được đầu tư xây dựng cơ bản hoàn chỉnh

- Đây cũng là trục cảnh quan có ý nghĩa quan trọng góp phần làm nên bộ mặt Đông Anh, một huyện trẻ năng động với bề dày lịch sử, truyền thống anh hùng

1.2 Thực trạng kiến trúc cảnh quan địa bàn nghiên cứu

1.2.1 Thực trạng sử dụng đất và các hoạt động xây dựng trên tuyến đường Cao Lỗ

a) Thực trạng sử dụng đất:

Hình 1.6: Hiện trạng sử dụng đất trục đường Cao Lỗ [28]

Hiện trạng sử dụng đất của quy hoạch trục đường Cao Lỗ khá đa dạng gồm

cả đất công cộng, đất ở (chiếm tỷ trọng lớn), đất hạ tầng kỹ thuật, đất cảnh quan tự nhiên và đất ruộng Không có đất cây xanh cảnh quan

b) Hoạt động giao thông:

Hiện tại tuyến đường Cao Lỗ là đường có lưu lượng phương tiện tham gia giao thông tương đối lớn và phức tạp của huyện Đông Anh do tính chất nơi đây tập trung nhiều nhà ở, các sở ban ngành, ngân hàng,…phương tiện giao thông trên đường chủ yếu là xe máy, xe ô tô và xe bus Sự tham gia giao thông của các phương tiện giao thông tăng cao khiến cho tình trạng mất an toàn giao thông tăng Hiện tượng người dân không tham gia chấp hành luật lệ giao thông là phổ

biến, ý thức tự giác không cao Hiện nay trên toàn phố Cao Lỗ có nhiều bến bãi

xe ra vào, đỗ xe dưới lòng đường và trên vỉa hè gây cản trở mất an toàn giao thông

Mặc dù tuyến phố chưa có hiện tượng ùn tắc giao thông nhưng sự phát triển

về giao thông với tốc độ hiện nay thì cần phải có giải pháp trong tương lai hệ thống giao thông đáp ứng được nhu cầu đi lại của người dân

Hình 1.7: Hiện trạng xe máy đỗ trên vỉa hè b) Hoạt động của cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, ngân hàng

Hình 1.8: Ô tô lấn chiếm vỉa hè ở các công trình hành chính

Các công trình vẫn chưa quản lý tốt đảm bảo trật tự an toàn giao thông, nhiều nơi vẫn chưa có chỗ đỗ xe hoặc không đủ diện tích đỗ xe dẫn tới tình trạng xe máy, ô tô để xe trên vỉa lấn chiếm vỉa hè

c) Hoạt động xây dựng các công trình trên tuyến đường Cao Lỗ

Hầu hết các công trình của các cơ quan tổ chức cơ bản đều được xây dựng tuân thủ đúng theo GPXD được sở xây dựng cấp Các công trường thi công có hàng rào bảo vệ, có biển báo, vật liệu xây dựng tập trung bên trong công trường nên không gây ảnh hưởng đến trật tự an toàn giao thông đường phố và cảnh quan đô thị (hình 1.8), tuy nhiên vẫn tận dụng vỉa hè để vật liệu xây dựng gây mất mỹ quan đô thị (hình 1.9)

Hình 1.9: Công trình xây đựng được che chắn theo đúng quy định

Các công trình của người dân xây dựng đa số không được bao che hoặc được bao che một cách tạm bợ, không có biển báo, vật liệu xây dựng tập trung trên vỉa hè thậm chí tràn cả xuống đường gây ảnh hưởng đến trật tự an toàn đường phố và cảnh quan đô thị (Hình 1.10)

Hình 1.10: Vật liệu xây dựng lấn chiếm vỉa hè

Hình 1.11: Công trình xây dựng nhà dân không được che chắn

1.2.2 Hiện trạng kiến trúc, cảnh quan tuyến đường Cao Lỗ, huyện Đông Anh a) Hiện trạng công trình kiến trúc

- Các cơ quan tổ chức hành chính nhà nước, trường học, ngân hàng

Phòng giao dịch huyện Đông Anh Công An huyện Đông Anh

Trung tâm văn hóa- thông tin và thể

thao huyện Đông Anh

Điện lực huyện Đông Anh

Bưu điện huyện Đông Anh Thư viện huyện Đông Anh

Trung tâm phát triển quỹ đất Sân vận động Đông Anh

UBND huyện Đông Anh Viện kiểm sát Đông Anh

Ngân hàng agribank Ngân hàng BIDV

Bệnh Viện Đa Khoa huyện Đông Anh Đền Tó

Hình 1.12: Hiện trạng các công trình hành chính, công cộng trên tuyến

đường Cao Lỗ

Vì tuyến đường là tuyến đường chính trong khu vực, đồng thời có sự liên hệ thuận tiện tới các khu ở và các khu vực trung tâm khác nên trên tuyến đường này có rất nhiều cơ quan hành chính quan trọng Tuy nhiên các công trình chưa

có sự đồng nhất về màu sắc, vật liệu cũng như hình dáng

- Hiện trạng khu vực công trình nhà ở

Kiến trúc Nhà ở tuyến đường có một đặc điểm rất nổi bật ở đây là đa số các công trình kiến trúc nhà đều có sự chuyển đổi công năng ở sang công năng phục

vụ hoạt động kinh doanh dịch vụ quy mô hộ gia đình (mặt bằng tiếp giáp trực tiếp với đường và hồ dùng để kinh doanh, các tầng trên dùng để ở và sinh hoạt) nhằm khai thác lợi thế cảnh quan

Hình 1.13: Hiện trạng nhà ở đều chuyển đổi sang kinh doanh

Công trình xây dựng với nhiều phong cách kiểu dáng kiến trúc hỗn tạp - không có phong cách đặc trưng, không có khoảng lùi cho công trình và Sự thiếu đồng bộ của các công trình kiến trúc như hiện nay là một trong những nguyên nhân chính làm cho chất lượng cảnh quan đô thị tại khu vực nghiên cứu, bị thấp đi so với quá khứ và cũng không đạt được tầm như định hướng đưa

ra

Các công trình được xây dựng cải tạo với nhiều kiểu kiến trúc khác nhau, quy mô từ 3 đến 5 tầng, chất lượng công trình khá, góp phần cải thiện điều kiện sống cho cư dân nhưng hình thức kiến trúc còn nhiều bất cập, không thống nhất: tầng cao khác nhau, hình thức trang trí mặt tiền khác nhau, màu sắc sơn

có tình trạng đối lập v v Nhà lô phố được xây dựng ra sát vỉa hè không tuân theo chỉ giới xây dựng

Biển quảng cáo: là một tuyến đường trung tâm của huyện Đông Anh nên các bảng biểu quảng cáo rất phong phú và đa dạng Hệ thống biển quảng cáo đủ chủng loại, nhiều màu sắc kích cỡ được treo ở mọi vị trí gây lộn xộn, thiếu thẩm

mỹ Nguyên nhân là di thiếu sự quản lý mặt tiền cửa hàng và biểu hiện Trường hợp các hộ kinh doanh trên tuyến phố tự ý dựng biển hiệu quảng cáo không

theo quy định vẫn còn xảy ra; nhiều biển hiệu còn che lấp toàn bộ mặt đứng công trình

Hình 1.14: Hiện trạng mặt đứng các công trình nhà ở

b) Hiện trạng cây xanh, vỉa hè:

*Hiện trạng cây xanh:

Đoạn đường tập trung nhiều công trình hành chính và công cộng tuy nhiên tình trạng phát triển của cây không tốt, khả năng phát tán kém, chất lượng thẩm

mỹ trung bình và xấu, không phát huy được giá trị màu xanh Mật độ trồng thấp, thưa thớt, có những đoạn đường còn không có cây (Hình 1.14) Chủng loại hỗn tạp, không tạo nét đặc trưng và chất lượng về thẩm mỹ cảnh quan đô thị

Hình 1.15: Đoạn đường không có cây xanh

Hệ thống cây xanh trên tuyến đường Cao Lỗ khá phong phú, cách trồng chưa được đồng đều Công tác chăm sóc cắt tỉa chưa được quan tâm đúng mực Cây xanh không được bó vỉa gốc cây một số có bó vỉa nhưng đã bị xuống cấp Hiện trượng cây tán rộng mọc chen ngang ra đường che lấp tầm nhìn và chiếu sáng đô thị ảnh hưởng không nhỏ đến an toàn giao thông

Hình 1.16: Hiện trạng gốc cây xanh trên tuyến đường

Cây xanh ven đường được sử dụng vật liệu gạch ghép viên và gạch thẻ để ốp bồn xây Về hình thức thẫm mỹ không đặc sắc nhưng đã tạo được tính đồng bộ

trong quy hoạch và xây dựng Tuy nhiên, các hạng mục này hiện nay đã xuống cấp rất nhiều nhưng chưa có kế hoạch triển khai sửa chữa, do thời gian sử dụng

đã lâu

*Hiện trạng vỉa hè:

Vỉa hè tuyến đường Cao Lỗ được sử dụng đồng bộ hình dạng và màu sắc trên toàn bộ tuyến phố Nhiều đoạn vỉa hè bị xuống cấp sụt lún hoặc bị đào xới và lấp lại không đúng kĩ thuật gây khó khăn cho người đi bộ Vỉa hè chưa được đầu tư lối đi vạch chỉ dẫn cho người khuyết tật Không có các tiện ích

đô thị khách như điểm dừng chân tạm thời, khu vực dành cho người hút

thuốc, biển chỉ dẫn chi tiết,…

Hình 1.17: Hiện trạng vỉa hè bị xuống cấp

Vỉa hè 2 bên đường lát gạch và có độ rộng khác nhau tại mỗi vị trí 0.4m đến 6m Nguyên nhân của sự chênh lệch độ rộng vỉa hè là do theo hiện trạng đất khi tuyến đường được thi công Các vị trí vỉa hè hẹp chủ yếu là trước mặt các công trình nhà lô phố, cửa hàng kinh doanh, nhà nghỉ

Hiện nay, vỉa hè của tuyến đường chưa phát huy được hết công năng cần có Vỉa hè hẹp kéo dài gần hết tuyến đường lại bị lấn chiếm làm bãi đỗ xe hoặc làm nơi kinh doanh của các cửa hàng bên đường, người đi bộ trên tuyến đường

thường xuyên phải đi xuống lòng đường gây nguy hiểm trong hoạt động giao thông

Hình 1.18: Vỉa hè bị lấn chiếm cho mục đích kinh doanh

Hình 1.19: Hoạt động kinh doanh tự phát lấn chiếm vỉa hè

Hoạt động kinh doanh nhỏ lẻ tự phát: nước giải khát, bán hàng dạo trái phép trên vỉa hè, đang gây phiền nhiễu cho người dân nghỉ ngơi và khách du lịch, cũng diễn ra rất phổ biến dù đã có sự quản lý của đội ngũ an ninh trật tự Các hoạt động kinh doanh nói trên là một trong những nguyên nhân làm giảm chất lượng sống của khu vực, giảm chất lượng cảnh quan đô thị khi sử dụng

không gian công cộng làm kinh doanh, chiếm dụng không gian sinh hoạt cộng đồng; gây ô nhiễm môi trường khi xả thải trực tiếp xuống vị trí bán hàng c) Hiện trạng các công trình hạ tầng kĩ thuật có liên quan đến không gian kiến trúc cảnh quan và các tiện ích đô thị

- Các công trình giao thông

Theo quy hoạch được duyệt, tuyến đường Cao Lỗ có mặt cắt ngang đường 12m, vỉa hè rộng theo thiết kế là 6m, dọc 2 bên đường là hệ thống chiếu sáng

Có 1 bãi để xe trên tuyến đường tuy nhiên chưa đủ để đáp ứng lượng xe nên vỉa hè vẫn bị tận dụng làm bãi để xe (hình 1.20)

Hình 1.20: Mặt cắt đường Cao Lỗ

Hình 1.21: Hiện trạng bãi đỗ xe đường Cao Lỗ

- Cấp điện và thông tin liên lạc

Hình 1.22: Sơ đồ mạng lưới cấp điện đường Cao Lỗ [28]

Hình 1.23: Hiện trạng đường dây điện

Hình 1.24: Hiện trạng trạm cấp điện

- Hệ thống chiếu sáng:

Hiện tại các cột đèn chiếu sáng bố trí trên vỉa hè khoảng cách giữa các cột trung bình là 35m đảm bảo độ chiếu sáng yêu cầu 2 candela/m2 Tuy nhiên nhiều vị trí chiếu sáng bị tán cây che làm giảm chất lượng chiếu sáng

- Hệ thống thùng rác và điểm thu gom rác thải:

Hệ thống thu gom rác trên toàn tuyến hiện hầu như không có dẫn tới việc người dân phải đổ rác ra đường, trên vỉa hè tại các gốc cây xanh, các tủ điện Điều này gây mất vệ sinh môi trường, ảnh hưởng không tốt tới hình ảnh đô thị Thùng rác đường trang bị khá đầy đủ trên tuyến đường tuy nhiên do ý thức người dân nên rác vẫn vứt bừa bãi gây mất mỹ quan (Hình 1.24)

Thêm vào đó chưa có quy hoạch điểm tập kết rác hiện nay xe rác phải đi thu gom rác một cách rải rác gây ảnh hưởng đến môi trường và mỹ quan đô thị

Hình 1.25: Người dân đổ rác trên vỉa hè