Quản lý kiến trúc cảnh quan khu đô thị sinh thái bắc đầm vạc, thành phố vĩnh yên (luận văn thạc sĩ)

BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI NGUYỄN THÀNH LUÂN KHÓA: 2017 - 2019 QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN KHU ĐÔ THỊ SINH THÁI BẮC ĐẦM VẠC, THÀNH PHỐ VĨNH YÊN, TỈ

NGUYỄN THÀNH LUÂN KHÓA: 2017 - 2019

QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN KHU ĐÔ THỊ SINH THÁI BẮC ĐẦM VẠC, THÀNH PHỐ VĨNH YÊN, TỈNH VĨNH PHÚC

Chuyên ngành: Quản lý đô thị và công trình

Mã số: 60.58.01.06

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS.TS.KTS.PHẠM TRỌNG THUẬT

Hà Nội - 2019

BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

NGUYỄN THÀNH LUÂN KHÓA: 2017 - 2019

QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN KHU ĐÔ THỊ SINH THÁI BẮC ĐẦM VẠC,

THÀNH PHỐ VĨNH YÊN, TỈNH VĨNH PHÚC

Chuyên ngành: Quản lý đô thị và công trình

Mã số: 60.58.01.06

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS.TS.KTS.PHẠM TRỌNG THUẬT

XÁC NHẬN CỦA CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN

Hà Nội - 2019

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành luận văn Thạc sĩ Quản lý đô thị và công trình, với lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc, tôi xin chân thành bày tỏ lời cảm ơn tới:

PGS.TS.KTS Phạm Trọng Thuật là người hướng dẫn khoa học có trình

độ cao và kinh nghiệm, đã hướng dẫn tận tình, trách nhiệm, khoa học và hiệu quả

Khoa Sau Đại học - Trường ĐH Kiến trúc Hà Nội đã nhiệt tình hướng dẫn giúp đỡ, tạo điều kiện để tác giả hoàn thành tốt khóa học và luận văn Thạc sỹ

Các thầy giáo, cô giáo là giảng viên Khoa Sau Đại học - Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội đã giảng dạy, giúp tôi tiếp thu được những kiến thức quý báu chuyên ngành Quản lý đô thị trong thời gian học tập tại Trường

Tuy đã rất cố gắng, nhưng do điều kiện thời gian, kiến thức của bản thân còn hạn chế nên nội dung Luận văn cũng không tránh khỏi những thiếu sót, tôi rất mong nhận được sự đóng góp những ý kiến quý báu của Hội đồng khoa học Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội cùng các thầy cô giáo, đồng nghiệp và bạn bè Đặc biệt mong mỏi được sự quan tâm sâu sắc của các thầy cô trực tiếp phản biện đối với Luận văn này để nội dung Luận văn được hoàn thiện hơn và

để nội dung nghiên cứu của tôi có tính thực tiễn cao hơn, góp phần cải thiện công tác quản lý kiến trúc cảnh quan các khu đô thị mới

Xin trân trọng cảm ơn!

Hà nội, ngày tháng năm 2019

Tác giả luận văn

Nguyễn Thành Luân

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sĩ là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Nguyễn Thành Luân

MỤC LỤC

Lời cảm ơn

Lời cam đoan

Danh mục các chữ viết tắt

Danh mục hình minh họa

Danh mục bảng biểu

MỞ ĐẦU 1

* Lý do chọn đề tài 1

* Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2

* Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

* Phương pháp nghiên cứu 3

* Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 4

* Một số thuật ngữ 4

* Cấu trúc luận văn 6

NỘI DUNG 7

CHƯƠNG 1: THỰC TRẠNG QUY HOẠCH CÁC KHU ĐÔ THỊ MỚI TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ VĨNH YÊN VÀ QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN KĐT SINH THÁI BẮC ĐẦM VẠC 7

1.1 Tổng quan về quy hoạch các khu đô thị mới trên đại bàn thành phố Vĩnh Yên 7

1.2 Thực trạng quản lý kiến trúc cảnh quan của các khu đô thị mới tại thành phố Vĩnh Yên 12

1.2.1 Thực trạng quản lý kiến trúc cảnh quan 12

1.2.2 Thực trạng bộ máy quản lý 14

1.2.3 Thực trạng sự tham gia của cộng đồng 16

1.2.4 Những vấn đề cần nghiên cứu về quản lý kiến trúc cảnh quan của các khu đô thị mới tại thành phố Vĩnh Yên 17

1.3 Thực trạng quản lý kiến trúc cảnh quan KĐT sinh thái Bắc

Đầm Vạc 20

1.3.1 Quá trình hình thành, phát triển KĐT sinh thái Bắc Đầm Vạc 20

1.3.2 Công tác quy hoạch khu đô thị sinh tháiBắc Đầm Vạc 23

1.3.3 Những vấn đề cần nghiên cứu trong việc quản lý kiến trúc cảnh quan khu đô thị sinh tháiBắc Đầm Vạc 26

CHƯƠNG 2 CƠ SỞ KHOA HỌC CHO VIỆC QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN 28

2.1 Cơ sở pháp lý để quản lý kiến trúc cảnh quan 28

2.1.1 Hệ thống văn bản pháp luật của Việt Nam: 28

2.1.2 Văn bản pháp lý của địa phương có liên quan: 31

2.2 Cơ sở lý thuyết để quản lý kiến trúc cảnh quan 31

2.2.1 Các lý thuyết về kiến trúc cảnh quan 31

2.2.2 Các lý thuyết về quản lý kiến trúc cảnh quan 32

2.2.3 Mô hình phát triển khu đô thị mới 34

2.2.4 Các yếu tố tác động đến dự phát triển khu đô thị mới 35

2.3 Kinh nghiệm trong công tác quản lý kiến trúc cảnh quan tại các khu đô thị mới ở Việt Nam và nước ngoài: 38

2.3.1 Kinh nghiệm ở Việt Nam: 38

2.3.2 Kinh nghiệm nước ngoài: 41

2.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến đặc trưng kiến trúc cảnh quan khu đô thị sinh thái Bắc Đầm Vạc: 44

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN KHU ĐÔ THỊ SINH THÁI BẮC ĐẦM VẠC, THÀNH PHỐ VĨNH YÊN 48

3.1 Quan điểm và nguyên tắc quản lý: 48

3.1.1 Quan điểm quản lý: 48

3.1.2 Nguyên tắc quản lý: 49

3.2 Giải pháp quản lý kiến trúc cảnh quan KĐT sinh thái Bắc Đầm

Vạc 49

3.2.1 Giải pháp rà soát, quy hoạch kiến trúc cảnh quan theo quy hoạch 49

3.2.2 Giải pháp quản lý kiến trúc 51

3.2.3 Giải pháp sự kết hợp giữa chính quyền, chủ đầu tư và cộng đồng dân cư 53

3.2.4 Giải pháp về cơ chế chính sách 56

3.2.5 Đề xuất mô hình bộ máy quản lý KĐT 58

3.2.6 Vai trò và sự tham gia của cộng đồng trong quản lý kiến trúc cảnh quan 59

3.3 Dự thảo quy chế quản lý kiến trúc cảnh quan khu đô thị sinh thái Bắc Đầm Vạc 64

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 79

KẾT LUẬN 79

KIẾN NGHỊ 80 PHỤ LỤC THAM KHẢO

DANH MỤC HÌNH MINH HỌA

Hình 1.7

Hình ảnh tại khu vực được đầu tư làm khu nghỉ dưỡng và du lịch cao cấp Sông Hồng Thủ Đô – Bắc Đầm Vạc

20

Hình 3.5 Minh họa bố trí cây xanh khu nhà ở biệt thự 74

quản lý kiến trúc cảnh quan khu đô thị sinh thái Bắc Đầm Vạc

54

thái Bắc Đầm Vạc

58

MỞ ĐẦU

* Lý do chọn đề tài

Thành phố Vĩnh Yên là đô thị được thành lập từ năm 1899 Trải qua nhiều giai đoạn Vĩnh Yên hiện có lợi thế phát triển nhiều mặt trong vùng tỉnh Vĩnh Phúc với vai trò là trung tâm chính trị - kinh tế - văn hóa - thương mại

và dịch vụ tỉnh Ngày 06/11/1996 tại kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa IX đã thông qua Nghị quyết “ Về việc chia và điều chỉnh địa giới hành chính 1 số tỉnh” và ngày 01/01/1997 tỉnh Vĩnh Phúc được chính thức được tái lập, thị xã Vĩnh Yên lại là trung tâm tỉnh lỵ Sau hơn 20 năm trở lại là trung tâm của tỉnh Vĩnh Phúc, thành phố Vĩnh Yên đã có những bước đột phá phát triển với tốc độ cao đưa Vĩnh Phúc là tỉnh nằm trong số các tỉnh có GDP cao nhất nước Năm 2017, tổng thu ngân sách trên địa bàn thành phố đạt 1865,723 tỷ đồng, mức tăng trưởng kinh tế trung bình 3 năm gần nhất là 18,11% thu nhập bình quân đạt 5.060 USD / người/ năm (bằng 2,85 lần so với thu nhập bình quân của cả nước) Thực hiện Quyết định số 1883/QĐ- TTg ngày 26/10/2011 của Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Quy hoạch chung xây dựng đô thị Vĩnh Phúc, xác định đây là một trong những trung tâm kinh tế quan trọng của tỉnh và của vùng Thủ đô, cửa ngõ quan trọng để giao lưu kinh tế trong khu vực, trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, vùng lan tỏa của tam giác kinh tế

Hà Nội - Hải Phòng - Hạ Long [17]

Được sự quan tâm của Chính quyền địa phương và các Ban ngành trung ương, và với sự nỗ lực phấn đấu trong hơn 20 năm qua của các cấp Chính quyền và nhân dân thành phố Vĩnh Yên đã có những đầu tư xây dựng hạ tầng

kỹ thuật tạo đổi thay lớn về diện mạo đô thị và chất lượng cuộc sống của người dân

Trong quá trình hình thành và phát triển đô thị, thành phố Vĩnh Yên bị tác động mạnh bởi xu hướng đô thị hoá Thực tiễn kiến trúc và cảnh quan

nhìn chung còn có những điều bất cập: Công tác quản lý quy hoạch xây dựng

và quản lý xây dựng đô thị chưa đáp ứng được những yêu cầu của quá trình

đô thị hoá đang diễn ra với tốc độ cao, bộ máy quản lý đô thị chưa đủ năng lực theo kịp sự phát triển nhanh chóng của xã hội Đầu tư phát triển dàn trải cho xây dựng hạ tầng kỹ thuật, bên cạnh hệ thống đường được mở rộng còn thiếu hệ thống cây xanh đường phố, tiện nghi môi trường; bộ mặt kiến trúc đường phố tuy đã được cải thiện nhưng vẫn còn lộn xộn, sắp đặt thiếu trật tự, thiếu sự hài hoà, việc sử dụng đất còn tuỳ tiện, tự phát là chính, không gian cảnh quan đường phố thiếu đặc trưng … Kiến trúc công trình, đặc biệt là các công trình nhà liền kề, công trình biệt thự còn pha tạp, chắp vá, thiếu chọn lọc, việc sử dụng vật liệu hoàn thiện, màu sắc công trình tuỳ tiện; văn hoá thẩm mỹ đô thị bị xem nhẹ Công trình công cộng còn thiếu, kiến trúc không gian xanh đô thị còn mang tính tự phát, chưa được đầu tư và chú ý Trong sáng tác kiến trúc tồn tại xu hướng bắt chước, áp đặt kiến trúc ngoại lai, thiếu

sự tôn trọng giá trị kiến trúc, nghệ thuật truyền thống

Xuất phát từ những vấn đề nêu trên, để có được những thành công trong đầu tư phát triển và quản lý khu đô thị mới cần có các giải pháp quản lý hiệu quả về kiến trúc cảnh quan, sử dụng đất, hạ tầng kỹ thuật Trong đó công tác quản lý kiến trúc cảnh quan là một nhân tố quan trọng trong việc phát triển, cải thiện môi trường và đảm bảo mỹ quan đô thị

Chính vì vây, việc nghiên cứu đề tài “Quản lý kiến trúc cảnh quan Khu đô thị sinh thái Bắc Đầm Vạc, thành phố Vĩnh Yên” là rất cần thiết,

vừa có ý nghĩa thực tế, vừa là vấn đề cấp bách và mang tính thực tiễn cao, nhằm nâng cao chất lượng kiến trúc cảnh quan của khu đô thị để khu đô thị Bắc Đầm Vạc trở thành khu đô thị sinh thái theo đúng tính chất của quy hoạch đã được duyệt

* Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

- Mục đích nghiên cứu: Đề xuất các giải pháp nhằm quản lý không gian

kiến trúc cảnh quan cho KĐT sinh thái Bắc Đầm Vạc trong quá trình xây dựng và phát triển, đảm bảo tính thống nhất của không gian tổng thể đến không gian cụ thể các khu vực thuộc đô thị

- Nhiệm vụ nghiên cứu: Để đạt được mục tiêu nghiên cứu của đề tài cần

có những nhiệm vụ nghiên cứu sau:

+ Nêu thực trạng công tác quản lý kiến trúc cảnh quan tại các KĐTM trên địa bàn thành phố Vĩnh Yên

+ Nghiên cứu giải pháp quản lý kiến trúc cảnh quan các KĐTM xây dựng tại thành phố Vĩnh Yên và nghiên cứu áp dụng cho KĐT sinh thái Bắc Đầm Vạc

* Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: các kiến trúc cảnh quan của khu đô thị mới trên

địa bàn thành phố Vĩnh Yên và tập trung vào KĐT sinh thái Bắc Đầm Vạc

- Phạm vi nghiên cứu: Quản lý kiến trúc cảnh quan KĐT sinh thái Bắc

Đầm Vạc, thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc

* Phương pháp nghiên cứu

- Điều tra, khảo sát hiện trạng, thu nhập thông tin, quan sát, phỏng vấn

để đánh giá thực trạng, tìm ra những mâu thuẫn trong việc quản lý kiến trúc cảnh quan khu đô thị

- Phương pháp phân tích tổng hợp: Phân chia cái toàn thể của đối tượng nghiên cứu thành những bộ phận, những mặt, những yếu tố cấu thành giản đơn hơn để nghiên cứu, phát hiện ra từng thuộc tính và bản chất của từng yếu

tố đó, và từ đó giúp chúng ta hiểu được đối tượng nghiên cứu một cách mạch lạc hơn, hiểu được cái chung phức tạp từ những yếu tố bộ phận ấy sau đó tổng hợp là quá trình ngược với quá trình phân tích, nhưng lại hỗ trợ cho quá trình phân tích để tìm ra cái chung cái khái quát

- Phương pháp nghiên cứu lý thuyết, các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành của Nhà nước, các sơ đồ quản lý trong nước và quốc tế để tìm ra giải pháp quản lý kiến trúc cảnh quan khu đô thị mới

* Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

- Ý nghĩa khoa học: Đưa ra các giải pháp trên cơ sở khoa học để quản lý không gian kiến trúc cảnh quan KĐT sinh thái Bắc Đầm Vạc

-Ý nghĩa thực tế: Đưa ra các giải pháp xây dựng hoàn chỉnh và quản lý kiến trúc cảnh quan KĐT nhằm nâng cao chất lượng không gian đô thị, tạo

sự thống nhất hài hòa về không gian kiến trúc cảnh quan giữa các khu vực trong KĐT sinh thái Bắc Đầm Vạc

- Tạo sự kết nối với không gian kiến trúc cảnh quan với các khu đô thị khác

- Tạo dựng bộ mặt đô thị khang trang hiện đại có trật tự và bản sắc

* Một số thuật ngữ

Khái niệm đô thị mới

Khu đô thị mới (KĐTM) là khu xây dựng mới, tập trung theo dự án đầu

tư phát triển hoàn chỉnh, đồng bộ kết cấu hạ tầng kỹ thuật, nhà ở và các công trình khác để sử dụng vào mục đích kinh doanh hoặc không kinh doanh, được

bố trí gắn với một đô thị hiện có hoặc với một đô thị mới đang hinh thành, có ranh giới chức năng xác định, phù hợp với quy hoạch xây dựng đô thị được

cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt

Đô thị mới hình thành gắn với đô thị hiện có, là một bộ phận chức năng cấu thành cơ cấu quy hoạch chung của toàn bộ đô thị

Những khái niệm cơ bản về kiến trúc cảnh quan

Phong cảnh: Nói một cách tổng quát phong cảnh là những cảnh thiên

nhiên bày ra trước mắt như sông núi, làng mạc, phố xá

Cảnh quan: Theo các nhà địa lý cảnh quan là bộ phận của bề mặt trái

đất, có những đặc điểm riêng về địa hình, khí hậu, thủy văn, đất đai nó phân biệt hẳn với những khu vực xung quanh,

Cảnh quan là yếu tố đầu vào và cũng là kết quả quan trọng trong quy hoạch và phát triển đô thị Cảnh quan là sự phối hợp giữa bàn tay con người

và những nét đặc trưng của tự nhiên trong khu đô thị Chất lượng cảnh quan được xác định bởi không gian con người có được trong đó thiết kế tốt các công tình xây dựng và tiện ích là một thành tố quan trọng

Cảnh quan đô thị: Là một bộ môn khoa học và nghệ thuật nghiên cứu

giải quyết và thiết lập mối quan hệ hài hòa giữa cảnh quan tự nhiên, cảnh quan nhân tạo trong đó có kiến trúc và cảnh quan hoạt động của con người bao gồm: sống, làm việc, nghỉ ngơi, giao tiếp xã hội

Kiến trúc cảnh quan là nghệ thuật, lập kế hoạch phát triển, thiết kế, quản

lý, bảo tồn và phục chế cảnh quan khu vực và địa điểm xây dựng của con người Phạm vi hoạt động của kiến trúc cảnh quan liên quan đến thiết kế kiến trúc, thiết kế tổng mặt bằng, phát triển bất động sản, bảo tồn và phục chế môi trường, thiết kế đô thị, quy hoạch đô thị, thiết kế các công viên và các khu vực nghỉ ngơi giải trí và bảo tồn di sản

Phân loại kiến trúc cảnh quan

Cảnh quan các khu đô thị trong tổng thể của cả khu vực với các góc nhìn

từ các hướng tiếp cận bên ngoài

+ Quy hoạch chiều cao

+ Nhịp điệu trong khu đô thị

+ Phối kết hợp mầu sắc

+ Xử lý hiệu quả ánh sáng

+ Vât liệu trang trí

Cảnh quan các khu đô thị với góc nhìn cận cảnh bên trong

+ Về cây xanh, mặt nước, tiểu cảnh

+ Về không gian công cộng

+ Điểm nhấn

+ Không gian đóng mở

+ Kiến trúc công trình trong khu đô thị

* Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chương :

CHƯƠNG 1: Tình hình quản lý kiến trúc cảnh quan các KĐTM trên địa bàn thành phố Vĩnh Yên và thực trạng kiến trúc cảnh quan KĐT sinh thái Bắc Đầm Vạc

CHƯƠNG 2: Cơ sở khoa học quản lý kiến trúc cảnh quan KĐT sinh thái Bắc Đầm Vạc

CHƯƠNG 3: Giải pháp quản lý kiến trúc cảnh quan KĐT sinh thái Bắc Đầm Vạc

NỘI DUNG CHƯƠNG 1: THỰC TRẠNG QUY HOẠCH CÁC KHU ĐÔ THỊ MỚI TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ VĨNH YÊN VÀ QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN KĐT SINH THÁI BẮC ĐẦM VẠC

1.1 Tổng quan về quy hoạch các khu đô thị mới trên đại bàn thành phố Vĩnh Yên

Những năm gần đây, diện mạo đô thị Vĩnh Yên đổi thay nhiều, mang dáng dấp của một đô thị hiện đại, văn minh nhờ làm tốt công tác quy hoạch và quản lý xây dựng theo quy hoạch luôn được Đảng bộ, chính quyền thành phố Vĩnh Yên và Ngành Xây dựng tỉnh Vĩnh Phúc coi trọng.Kể từ khi tái lập tỉnh, năm 1997 đến nay, Vĩnh Yên có nhiều đổi thay về diện mạo đô thị Kiến trúc

hạ tầng được đầu tư, bộ mặt đô thị được chỉnh trang, công tác quy hoạch được triển khai một cách sâu rộng Sau hơn 20 năm tái lập, trở thành trung tâm chính trị, kinh tế của tỉnh, là đô thị lõi của đô thị Vĩnh Phúc trong tương lai, công tác quy hoạch xây dựng thành phố Vĩnh Yên được Tỉnh ủy, UBND tỉnh

và các ngành chức năng đặc biệt quan tâm

Ngay sau khi tái lập tỉnh, Ngành Xây dựng Vĩnh Phúc phối hợp với Vĩnh Yên thực hiện đồ án Quy hoạch chung thị xã Vĩnh Yên Cùng với đó, thực hiện các quy hoạch xây dựng khu trung tâm hành chính tỉnh, khu văn hóa thể thao tỉnh trên địa bàn thành phố Đồng thời, thực hiện các quy hoạch khu dân

cư, khu đô thị, kết hợp với công tác chỉnh trang đô thị được tiến hành trên khu vực nội thị, tạo điểm nhấn cho đô thị Đến năm 2004, khi tiến hành điều chỉnh quy hoạch chung thị xã Vĩnh Yên, các KĐTM được quy hoạch, tạo nên diện mạo mới cho thị xã Vĩnh Yên Nhiều KĐTM được xây dựng và đang được hình thành như: KĐTM Chùa Hà Tiên, Khu nhà ở chung cư Vinaconex Xuân Mai, KĐTM Nam Vĩnh Yên, Nam Đầm Vạc, VCI

Công tác chỉnh trang đô thị được quan tâm, kiến trúc đô thị Vĩnh Yên được cải tạo, hệ thống mặt nước được cải tạo, hình thành các đường dạo, khu vui chơi công cộng, khu vui chơi giải trí cho nhân dân như: Resort Sông Hồng Thủ đô, khu hồ Thiên Nga, Bảo Sơn đặc biệt là khu công viên quảng trường

Hồ Chí Minh Khu công viên nằm trong tổng thể kết nối nhiều công trình văn hóa thể thao khác nhau như Nhà hát tỉnh Vĩnh Phúc, Nhà thi đấu tỉnh Vĩnh Phúc và Đài tưởng niệm

Năm 2011, tỉnh Vĩnh Phúc thực hiện Đồ án quy hoạch chung đô thị Vĩnh Phúc đến năm 2030 tầm nhìn đến năm 2050, thành phố Vĩnh Yên là lõi của

đô thị Vĩnh Phúc trong tương lai Với vị trí quan trọng đó, công tác quy hoạch xây dựng được Tỉnh ủy, UBND tỉnh và thành phố hết sức quan tâm Đến nay, toàn bộ địa bàn thành phố Vĩnh Yên đã được phủ kín các quy hoạch chung, quy hoạch phân khu và quy hoạch chi tiết chỉnh trang các khu vực[34]

Năm 2014, thành phố Vĩnh Yên phối hợp với Sở Xây dựng Vĩnh Phúc hoàn thành Đề án đề nghị công nhận thành phố Vĩnh Yên là đô thị loại II trực thuộc tỉnh và đã được Thủ tướng Chính phủ công nhận tại Quyết định số 1909/QĐ-TTg ngày 23/10/2014 Điều chỉnh các quy hoạch không phù hợp với thực tế.Cùng với các quy hoạch xây dựng, quy hoạch cây xanh và xử lý nước thải được thực hiện đã tạo cho Vĩnh Yên một màu xanh trải khắp các tuyến phố Góp phần xây dựng một thành phố thân thiện với môi trường[34] Các đồ án quy hoạch đã thể hiện tư duy đổi mới và tầm nhìn dài hạn, tỷ

lệ phủ kín quy hoạch tăng lên đáng kể, chất lượng đồ án quy hoạch ngày càng được cải thiện Nhiều khu nhà ở, KĐTM đã và đang được hình thành với hệ thống cơ sở hạ tầng đồng bộ, diện mạo đô thị của Vĩnh Yên ngày càng thay đổi theo hướng văn minh, hiện đại Thực hiện tốt công tác quy hoạch, từ quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế xã hội, quy hoạch chung xây dựng, các quy hoạch chuyên ngành và quy hoạch xây dựng chi tiết đưa công tác quy hoạch

đi trước một bước chủ động quản lý quá trình xây dựng, thu hút đầu tư và khai thác giá trị của đất; từng bước nâng cao chất lượng quản lý quy hoạch và thực hiện đầu tư theo quy hoạch

Cùng với thực hiện quy hoạch chung đô thị Vĩnh Phúc, nhằm nâng cao hơn nữa công tác quản lý nhà nước ở đô thị, Sở Xây dựng Vĩnh Phúc tham mưu cho UBND tỉnh ban hành Quy chế quản lý quy hoạch và kiến trúc đô thị Vĩnh Phúc vào tháng 01 năm 2014 Quy chế ra đời góp phần quản lý tốt quy hoạch, kiến trúc và cảnh quan đô thị Vĩnh Phúc; kiểm soát việc đầu tư xây dựng mới, chỉnh trang đô thị phù hợp với quy hoạch được phê duyệt; đồng thời quy định cụ thể trách nhiệm của các cơ quan Nhà nước và chính quyền địa phương trong quản lý quy hoạch, kiến trúc đô thị Vĩnh Phúc; là cơ sở để lập quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết và là cơ sở để cơ quan quản lý quy hoạch, kiến trúc cấp phép xây dựng, chỉnh trang đô thị, xác định nhiệm vụ quy hoạch, thiết kế đô thị với khu vực chưa có quy hoạch, thiết kế đô thị được duyệt

Trên cơ sở các đồ án quy hoạch đô thị được phê duyệt, công tác thực hiện quy hoạch và quản lý xây dựng theo quy hoạch đã được chính quyền các cấp quan tâm chỉ đạo Thanh tra xây dựng phối hợp với các ngành chức năng, kiểm tra trật tự xây dựng, không gian kiến trúc cảnh quan, quản lý sử dụng đất theo quy hoạch, quản lý xây dựng các công trình hạ tầng đô thị… Do đó, công tác quản lý trật tự xây dựng và trật tự đô thị trên địa bàn thành phố đã có chuyển biến tích cực theo hướng hiện đại, chuẩn hóa và đồng bộ.Nhờ thực hiện tốt công tác quy hoạch và quản lý quy hoạch, kiến trúc diện mạo thành phố Vĩnh Yên đang dần đổi thay, mang dáng dấp của đô thị hiện đại, văn minh, đô thị xanh

Tuy nhiên, do sự hình thành các khu đô thị này vẫn còn mới mẻ, kinh nghiệp về đầu tư, thiết kế đô thị chưa nhiều, sự quan tâm đến cảnh quan kiến

trúc còn chưa thật đầy đủ Do đó, hiệu quả thẩm mỹ kiến trúc của cảnh quan của các khu đô thị này chưa cao Mặc dù có một số ưu điểm, thành tựu nêu ở trên nhưng có thể thấy vẫn còn bộc lộ nhiều vấn đề bất cập như: chất lượng xây dựng chưa đạt hiệu quả cao, cảnh quan kiến trúc nghèo nàn, đơn điệu và mới chỉ đáp ứng một phần yêu cầu ngày càng cao của người dân trong khu đô thị Hầu hết các khu đô thị đều chưa hoàn tất việc đầu tư xây dựng mà chủ yếu mới ở giai đoạn vừa khai thác vừa tiếp tục xây dựng, chưa có khu đô thị nào được bàn giao hoàn toàn cho thành phố nên hầu hết các hoạt động trong khu đô thị do chủ đầu tư khu đô thị chịu trách nhiệm vận hành

Ví dụ điển hình: Khu đô thị Chùa Hà Tiên với diện tích hơn 63ha, được hình thành và theo quyết định phê duyệt QHCT từ năm 2004 đến nay vẫn tiếp tục điều chỉnh QH ( năm 2010 và năm 2013) và xây dựng các hạng mục còn lại

Hình 1.1: Sơ đồ tổ chức không gian KTCQ KĐT Chùa Hà Tiên

Hình 1.2: Một số hạng mục đã xây dựng

Hình 1.3: Tuyến phố xây dựng nhưng chưa có hộ dân ở

Hình 1.4: Các hạng mục còn lại đang được đầu tư dang dở

1.2 Thực trạng quản lý kiến trúc cảnh quan của các khu đô thị mới tại thành phố Vĩnh Yên

1.2.1 Thực trạng quản lý kiến trúc cảnh quan

Nhận thấy vai trò quan trọng của công tác quy hoạch phải đi trước một bước nên hiện nay hầu hết các đô thị trên địa bàn tỉnh đã có quy hoạch chung

và quy hoạch chi tiết được duyệt; việc đầu tư xây dựng công trình được thực hiện cơ bản tuân thủ theo quy hoạch xây dựng đô thị được duyệt Thực tế bộ mặt các đô thị thành phố Vĩnh Yên tương đối khang trang, sạch đẹp, được người dân địa phương và các du khách đánh giá cao, đặc biệt là hệ thống công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, cây xanh

- Các khu đô thị mới đã phát triển nhanh cả về số lượng và chất lượng, đáp ứng sự phát triển kinh tế xã hội của tỉnh, đồng thời trở thành nhân tố tích cực của quá trình phát triển này

- Công tác quy hoạch và quản lý xây dựng đô thị đã góp phần tạo ra sự tăng trưởng ổn định các đô thị và bước đầu khẳng định vị trí và vai trò và trực tiếp phục vụ đời sống nhân dân

- Các khu đô thị mới chỉ tập trung vào quy hoạch sử dụng đất, chỉ cố gắng làm sao tận dụng hết diện tích đất mà ít chú ý đến cảnh quan kiến trúc Trong quá trình lập quy hoạch, đơn vị tư vấn luôn phải đáp ứng yêu cầu của chủ đầu tư làm sao cho diện tích sàn kinh doanh được cao nhất Do vậy, quy hoạch luôn trong tình trạng làm sao bố cục được nhiều công trình với tầng cao tối đa dẫn đến kiến trúc cảnh quan đô thị không còn được coi trọng Các công trình kiến trúc có giá trị nghệ thuật cao còn ít

- Ngôn ngữ kiến trúc công trình còn pha tạp, nặng về hình thức, chắp vá

và cóp nhặt thiếu chọn lọc Việc sử dụng vật liệu hoàn thiện, màu sắc công trình còn tùy tiện Một số công trình xây dựng đã phá vỡ cảnh quan thiên nhiên, gây ô nhiễm môi trường văn hóa thẩm mỹ đô thị Phát triển kiến trúc

tại các đô thị trong thời gian qua tuy đã có nhiều chuyển biến, song nhìn chung trật tự kiến trúc vẫn chưa được thiết lập Kiến trúc phát triển khá phong phú, đa dạng, nhưng lại lộn xộn, thiếu sự thống nhất hài hòa trong tổng thể + Khu đô thị mới loại lớn và rất lớn có số lượng chiếm tỷ lệ nhỏ, đa phần tiến độ thực hiện các dự án chậm so với dự án đầu tư được phê duyệt; hệ thống HTXH chưa đồng bộ, các công trình HTXH chưa được quan tâm đầu tư trong khi các công trình nhà ở được xây dựng đông đúc; điều chỉnh quy hoạch nhiều lần, trong đó điều chỉnh một số khu chức năng là đất thương mại, đất ở cao tầng, đất CTCC thành đất ở thấp tầng đã làm ảnh hưởng lớn đến việc sinh hoạt ổn định của người dân sinh sống trong khu đô thị mới

+ Mô hình quản lý hiện nay chưa phù hợp, công tác quản lý hành chính chưa được quan tâm, thiếu sự quản lý, giám sát của cộng đồng dân cư

+ Công tác công bố, công khai quy hoạch và lấy ý kiến cộng đồng chưa được coi trọng, công tác bồi thường, GPMB kéo dài và có nhiều vướng mắc; phương thức quản lý của các Nhà đầu tư chưa ứng dụng khoa học công nghệ,

cơ chế huy động vốn, thu hút các nhà đầu tư thứ cấp còn có nhiều hạn chế + Công tác quản lý nhà nước về: Quản lý đất đai, quản lý kiến trúc công trình và cảnh quan, quản lý HTKT, quản lý môi trường sinh thái còn yếu kém; tình trạng các nhà đầu tư thứ cấp xây dựng sai quy hoạch, không phép, sai phép còn xảy ra nhiều nhưng chưa có biện pháp hữu hiệu để ngăn chặn, khi bị phát hiện lại làm thủ tục điều chỉnh quy hoạch để hợp thức hóa sai phạm ; + Thủ tục hành chính trong việc đầu tư xây dựng chưa được cải cách theo hướng nhanh, gọn, thuận lợi cho Nhà đầu tư; năng lực cán bộ thiết kế quy hoạch và quản lý đô thị, nhất là cấp phường nhìn chung còn yếu kém chưa tương xứng với một đô thị loại I, chưa nhận thức đầy đủ tầm quan trọng của công tác quản lý hành chính nhà nước với đô thị

1.2.2 Thực trạng bộ máy quản lý

a Cơ cấu tổ chức quản lý

Sơ đồ 1.1 Sơ đồ cơ cấu quản lý đô thị Thành phố

b Chức năng quản lý đô thị hiện nay

Công tác quản lý kiến trúc công trình và cảnh quan do Sở Xây dựng và UBND thành phố Vĩnh Yên quản lý

-Sở Xây dựng Vĩnh Phúc: có chức năng tham mưu, giúp UBND tỉnh

Vĩnh Phúc thực hiện quản lý nhà nước về quy hoạch, kiến trúc xây dựng đô thị, quy hoạch xây dựng điểm dân cư nông thôn và thực hiện một số nhiệm

vụ, quyền hạn khác theo phân cấp, ủy quyền của UBND tỉnh và theo quy định của pháp luật

+Hướng dẫn kiểm tra và tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật các tiêu chuẩn, quy chuẩn về kiến trúc, quy hoạch xây dựng, các quy định

về lập, thẩm định, phê duyệt các đồ án quy hoạch xây dựng

Các tổ dân phố tại các phường, xã

+Tổ chức lập, thẩm định trình UBND tỉnh phê duyệt Quy chế quản lý kiến trúc đô thị, hướng dẫn và phối hợp với UBND huyện, thành phố, thị xã trong việc lập, thẩm định, trình UBND tỉnh phê duyệt các Quy chế quản lý kiến trúc đô thị theo quy định phân cấp

+Tổ chức lập, thấm định trình UBND tỉnh phê duyệt hoặc trình cấp có thẩm quyền phê duyệt theo phân cấp nhiệm vụ và các đồ án quy hoạch xây dựng trên địa bàn tỉnh Quản lý và tổ chức thực hiện theo phân cấp các Quy chế quản lý kiến trúc đô thị

- Phòng Quản lý đô thị: là cơ quan chuyên môn thuộc UBND thành phố Vĩnh Yên có chức năng tham mưu, giúp UBND thành phố thực hiện chức năng quản lý nhà nước về kiến trúc,quy hoạch xây dựng, phát triển đô thị, nhà

ở và công sở, vật liệu xây dựng, giao thông vận tải, hạ tầng kỹ thuật đô thị và nông thôn

c Năng lực quản lý

Hệ thống văn bản pháp luật về quản lý đô thị chưa đầy đủ, chưa đồng bộ, năng lực quản lý còn rất nhiều hạn chế với số lượng cán bộ có chuyên môn cao ít nên việc quản lý còn chưa chặt chẽ và nhiều yếu kém

Công tác quy hoạch xây dựng đô thị hiện tại còn nhiều khó khăn, việc điều chỉnh quy hoạch vẫn chưa theo kịp với tốc độ tăng trưởng của đô thị, chưa đáp ứng với yêu cầu cấp phép xây dựng và quản lý xây dựng đô thị theo quy hoạch Điều đó dẫn đến khó khăn trong công tác quản lý xây dựng đô thị, đặc biệt là xây dựng nhà ở đô thị và quản lý kiến trúc cảnh quan đô thị Đồng thời, năng lực quản lý của chính quyền đô thị còn hạn chế Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến công tác quản lý không gian kiến trúc cảnh quan đô thị Công tác quy hoạch đô thị và quản lý đô thị hiện là một thách thức lớn nơi có tốc độ đô thị hóa nhanh Quy hoạch không mang tính chiến lược bài bản sẽ tạo ra hệ lụy cho một đô thị, ảnh hưởng tới diện mạo kiến trúc của đô

thị Cùng với công tác quy hoạch là công tác quản lý đô thị cần phải được kết hợp chặt chẽ với nhau mới tạo được một đô thị phát triển bền vững Và để thực hiện được vấn đề này đó là trách nhiệm của các nhà lập quy hoạch và các nhà quản lý đô thị Hiện nay, nhiều cán bộ phụ trách công tác đô thị lại chưa được đào tạo về lĩnh vực quy hoạch và quản lý đô thị, nhiều nhà lập quy hoạch ở địa phương, tốt nghiệp đại học khá lâu nhưng chưa được đào tạo lại

để bổ sung, cập nhật những kiến thức, thông tin mới phục vụ công tác quy hoạch và quản lý đô thị nhất là các kiến thức, kinh nghiệm về công tác quy hoạch về quản lý không gian kiến trúc cảnh quan

1.2.3 Thực trạng sự tham gia của cộng đồng

Trong công tác lập quy hoạch sự tham gia của cộng đồng sẽ có vai trò tương đương các nhà làm quy hoạch và đồng thời chia sẻ với họ về phương án làm quy hoạch Điều này thể hiện sự hợp tác giữa các thành phần liên quan trong công tác quy hoạch Tuy nhiên, trong công tác quy hoạch sự tham gia của cộng đồng sẽ không nắm vai trò hay trách nhiệm cụ thể nào trong quyết định cuối cùng về phương án quy hoạch Các ý kiến của cộng đồng vẫn được tiếp thu trong quá trình ra quyết định Điều này để thấy rằng vai trò của cộng đồng là chưa cao và không chiếm vị trí quan trọng Hiện nay, hệ thống và chính sách và cơ chế quản lý đối với quy hoạch đô thị còn phức tạp ở nhiều cấp, nhiều ngành

Vai trò của cộng đồng đã được coi trọng và thể hiện trong một số văn bản của Nhà nước như Ðiều lệ quản lý quy hoạch đô thị được ban hành kèm theo Nghị định số 38/2010/NĐ-CP ngày 07/4/2010 của Chính phủ về Quản lý không gian, kiến trúc, cảnh quan đô thị; Thông tư 19/2010 TT-BXD ngày 22/10/2010 của Bộ Xây Dựng cùng một số văn bản của nhà nước khác về việc hướng dẫn lập, thẩm định, phê duyệt quy chế quản lý quy hoạch đô thị, qua đó thấy rõ tầm quan trọng sự tham gia của cộng đồng trong công tác quy

hoạch Tuy nhiên ở nước ta, cho đến nay sự tham gia của cộng đồng trong công tác quy hoạch và quản lý đô thị còn khá mới mẻ nên rất đáng được chú ý triển khai nghiên cứu và thực hiện trong những điều kiện cụ thể riêng

Hầu hết, các khu đô thị mới tại thành phố Vĩnh Yên vẫn đang trong giai đoạn chưa khai thác hết, chủ đầu tư dự án vẫn tiếp tục quản lý và xây dựng các hạng mục còn lại của công trình, chưa có khu đô thị nào hoàn thiện để bàn giao cho UBND thành phố công trình về HTKT và HTXH Vì vậy vai trò của ban quản lý dự án và chủ đầu tư dự án vẫn còn tồn tại rất lớn Sự tham gia của cộng đồng trong việc quản lý kiến trúc cảnh quan cũng như là công tác quản

lý quy hoạch mới chỉ dừng ở giải pháp tham gia vào phương án đề xuất lập quy hoạch

1.2.4 Những vấn đề cần nghiên cứu về quản lý kiến trúc cảnh quan của các khu đô thị mới tại thành phố Vĩnh Yên

Kiến trúc cảnh quan các khu đô thị tại Vĩnh Yên đã được đầu tư xây dựng có sự nghiên cứu và đồng bộ do có sự tuân thủ từ giảp pháp thiết kế đô thị trong đô thị Tuy nhiên, phần lớn trong các đô thị các khu xây dựng mới chỉ ở mức đồng bộ về mặt hạ tầng kỹ thuật, phần kiến trúc còn nhiều hạn chế

do vốn đầu tư còn dàn trải, đầu tư hạ tầng và bán đất nền cho nhân dân tự xây hoặc xây thô các công trình nhà ở liền kề, nhà ở biệt thự và dành việc hoàn thiện cho các nhà đầu tư thứ cấp Sự lỏng lẻo trong cách quản lý của các ban quản lý của các dự án đầu tư cho đến các cấp chính quyền từ cấp phường đến thành phố và các sở ban ngành Các công trình hạ tầng xã hội và phúc lợi xã hội chưa được quan tâm sâu sắc và thỏa đáng, các chủ đầu từ phần lớn quan tâm đến việc chia lô, phân chia các lô đất mang tính thương mại tính toán lợi nhuận trong đầu tư Do sự thiếu quan tâm chưa đúng mức như vậy nên về góc

độ cảnh quan của các các khu đô thị tại thành phố Vĩnh Yên mới chỉ dừng lại

ở việc thỏa mãn nhu cầu về đất ở của người dân trên địa bàn chứ chưa có bản sắc riêng của từng khu đô thị, có thể đánh giá theo các tiêu chí sau:

a.Về màu sắc, hình khối kiến trúc công trình:

Việc sử dụng và phối kết hợp mầu sắc của một vài khu đô thị còn phản cảm mang tính tự phát Nguyên nhân là có thể kể đến đầu tiên là chưa có sự nghiên cứu định hướng trong các mục thiết kế đô thị trong các đồ án quy hoạch Sự thiếu quản lý theo điều lệ quy hoạch của các chủ đầu tư cũng là nguyên nhân nêu trên Một số công trình xây dựng có thể đặt riêng thì có thể mang lại hiệu quả tuy nhiên khi tổ hợp thành nhiều công trình thì có sự trái ngược, lôn xộn do đó hiệu quả thẩm mỹ chưa cao Các công trình trên một tuyến phố cần phải có sự thống nhất về chiều cao, mầu sắc và hình khối, các biển quảng cáo, các giải pháp bảo vệ, chắn nắng cho công trình nhằm tạo hiệu quả về thẩm mỹ kiến trúc cảnh quan của các khu đô thị

Hình 1.5 Sự lộn xộn về mầu sắc, kiến trúc và khoảng lùi xây dựng

b Về không gian cây xanh:

Hiện tại không gian cây xanh đô thị đã được bố trí tương đối nhiều về mặt số lượng, mật độ cây xanh, tuy nhiên việc bố trí lựa chọn hình dáng, kích thước mầu sắc và chủng loại đặc thù của từng lại cây lại chưa có sự nghiên cứu và thống nhất Chưa có giải pháp cho hệ thống cây xanh để mang lại hiệu quả thâm mỹ trong kiến trúc cảnh quan của không gian đô thị mới Hệ thống cây xanh mới chỉ có giá trị về môi trường, cải tạo về khí hậu, chống bụi, tạo

bóng mát mà chưa được nghiên cứu Việc bố trí cây xanh một cách tùy tiện về mặt số lượng và chủng loại góp phần làm cho bộ mặt đô thị trở nên nhếnh nhác, mất mỹ quan đô thị

Hình 1.6 Cây xanh chưa được quan tâm về chủng loại và hình thức

c Không gian xanh tại các công trình công cộng, vườn hoa cây xanh:

Khu ở tại các đô thị mới tại thành phố Vĩnh Yên cây xanh được bố trí sơ sài, đơn điệu Sự kết hợp giữa các loại cây, các loại hoa còn thiếu sự nghiên cứu về mầu sắc, chủng loại cây, hình dáng, kích thước, quy luật rụng lá Việc chăm sóc cây chưa được quan tâm đúng mức do ý thức của nhà đầu tư hoặc

do nhu cầu về vốn

Một thực tế cho thấy khi làm thiết kế quy hoạch để đáp ứng được chỉ tiêu về cây xanh đô thị chủ đầu tư luôn dành một số diện tích để đáp ứng chỉ tiêu đó, nhưng khi thực tế trong giai đoạn hoàn thiện và đưa vào sử dụng, chủ đầu tư lại bỏ qua nhưng không gian này vì không đem lại hiệu quả kinh tế của chủ đầu tư, hoặc nếu có thì đầu tư rất sơ sài và có thể lách luật để biến các không gian vườn hoa, không gian xanh công cộng vào mục đích kinh doanh như đầu tư cho thuê sân bóng hoặc quán tạm vv

d Không gian mặt nước:

Đối với các dự án có tiếp xúc với không gian cảnh quan mặt nước lớn, phần lớn các chủ đầu tư can thiệp ngay từ bước thiết kế quy hoạch, bố trí các

không gian tiếp xúc với mặt hồ thành các lô đất biệt thự ven hồ, thành các khách sạn tiếp giáp ven hồ và chặn các không gian ven hồ lại không cho sự tiếp xúc can thiệp từ bên ngoài để tăng hiệu quả kinh doanh và dễ dàng trong công tác quản lý Có thể thấy điều này nhận được sự thông cảm bởi vì hiệu quả kinh doanh tại các lô đất này đem lại cho chủ đầu tư vào dự án, tuy nhiên

ta thấy sự thiếu đồng bộ trong việc thiết kế giữa quy hoạch chung và quy hoạch chi tiết, thiếu sự kết hợp giữa cơ quan chức năng quản lý với chủ đầu

tư

Hình 1.7: Hình ảnh tại khu vực được đầu tư làm khu nghỉ dưỡng và du lịch

cao cấp Sông Hồng Thủ Đô – Bắc Đầm Vạc

1.3 Thực trạng quản lý kiến trúc cảnh quan KĐT sinh thái Bắc Đầm Vạc

1.3.1 Quá trình hình thành, phát triển KĐT sinh thái Bắc Đầm Vạc

a Giới thiệu chung:

Khu đô thị sinh thái Bắc Đầm Vạc nằm trong tổng thể dự án Khu Du lịch sinh thái nghỉ dưỡng cao cấp Sông Hồng Thủ Đô, do Công ty Cổ phần Thương mại Sông Hồng Thủ Đô làm chủ đầu tư, với tên quy hoạch chi tiết được phê duyệt là “Quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 Khu đô thị sinh thái Bắc Đầm Vạc tại phường Đống Đa,thành phố Vĩnh Yên” Đây là vị trí ở phía

Bắccủa Đầm Vạc thuộc phường Đống Đa, thành phố Vĩnh Yên Khu đô thị sinh thái Bắc Đầm Vạc với quy mô quy hoạch là63,229ha

b Đặc điểm cơ bản của khu đô thị mới Bắc Đầm Vạc:

* Địa điểm: Khu đất thiết kế quy hoạch thuộc phường Đống Đa, thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc

Vị trí tiếp giáp:

- Phía Đông giáp đường sắt Hà Nội- Lào Cai và khu công sở

- Phía Tây giáp Phường Tích Sơn

- Phía Nam giáp Hồ Đầm Vạc

- Phía Bắc giáp khu dân cư cũ thuộc phường Đống Đa

Hình 1.8: Sơ đồ vị trí khu đô thị sinh thái Bắc Đầm Vạc

* Quy mô: Diện tích là: 63,229 ha

- Quy mô dân số dự kiến khoảng: 7.103 người

Hình 1.9: Phối cảnh tổng thể khu đô thị sinh thái Bắc Đầm Vạc

Hình 1.10: Sơ đồ tổ chức không gian KTCQ KĐT sinh thái Bắc Đầm Vạc

KĐT sinh thái Bắc Đầm Vạc được xây dựng với mục tiêu là một trong những khu đô thị văn minh, hiện đại với chất lượng cuộc sống cao Không

gian đô thị mang tính chất của khu ở sinh thái với mục tiêu quy hoạch đề ra nhằm thu hút đầu tư và đáp ứng nhu cầu sinh hoạt hàng ngày của người dân trong khu vực Cơ sở hạ tầng được xây dựng đồng bộ với vị trí gần trung tâm thành phố Vĩnh Yên và nằm trong khu vực có những dự án có không gian xanh lớn như khu Resort Sông Hồng Thủ Đô, Khu nhà ở đô thị Tây Hồ, Khu

đô thị mới Nam Đầm Vạc Không gian mặt nước Đầm Vạc mang lại cảm giác ở hòa nhập với thiên nhiên của dự án Khi khu vực quy hoạch được xây dựng hoàn chỉnh sẽ là khu nhà ở đô thị có điều kiện sống tốt nhất của thành phố Vĩnh Yên

1.3.2 Công tác quy hoạch khu đô thị sinh tháiBắc Đầm Vạc

a Công tác triển khai quy hoạch khu đô thị mới sinh tháiBắc Đầm Vạc

* Công tác lập quy hoạch:

Dự án đã được UBND tỉnh Vĩnh Phúcgiao cho Công ty Cổ phần Sông Hồng Hoàng Gia làm chủ đầu tư dự án khu đô thị sinh thái Bắc Đầm Vạc, phường Đống Đa, thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc tại Quyết định số 4444/QĐ-UBND ngày 16 tháng 12 năm 2009 Sau đó, Chủ đầu tư đã triển khai lập Quy hoạch chi tiết 1/500 với chức năng là khu đất ở đô thị mang tính chất sinh thái và đã được UBND tỉnh Vĩnh Phúc phê duyệt, hoàn thành vào năm 2011 Trong đó khu đất quy hoạch thuộc địa phận hành chính phường Đống Đa, thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc

Với cơ cấu sử dụng đất được chia như sau:

- Đất công trình công cộng: 90.309,7 m2 Bao gồm:

+ Quảng trường thương mại (TM)- bố trí tại trung tâm đô thị làm cầu lối sang khu đô thị Nam Vĩnh Yên

+ Quảng trường Danh nhân (QT)- bố trí tại vị trí trên trục đường ra trạm bơm thủy nông

+ Khách sạn, resort (KS)- bố trí tiếp giáp với mặt nước Đầm Vạc

+ Trường học tiểu học (380 học sinh) Bố trí giáp với khu dân cư xóm Mới

+ Nhà trẻ: (quy mô 6 nhóm trẻ) bố trí cạnh nhà văn hóa An Định

+ Đất nhà văn hóa, bưu điện, trạm y tế, khu hành chính Bố trí tại trung tâm đô thị, kết hợp trong khối nhà ở hỗn hợp

- Đất ở: 180.829,1 m2 Bao gồm:

- Đất ở thấp tầng

+ Biệt thự đơn lập: (TT.A ) diện tích từ 300-700m2/ô bố trí sát mép nước phía Đông Nam và phía Tây đô thị

+ Biệt thự song lập: (TT.B ) diện tích từ 250-450m2/ô bố trí phía trong

đô thị trải dài từ Đông sang Tây

+ Nhà ở liên kế: (TT.C ) diện tích 100-120m2/ô bố trí tại khu trung tâm kết hợp với khu trung tâm thương mại, nhà ở hỗn hợp tạo nên một đô thị sầm uất

+ Nhà ở tái định cư: (TDC) diện tích 50-100m2/ô

Diện tích đất ở thu hồi: 15.434,28m2, số hộ đền bù 49 hộ

Dự kiến bố trí tại các ô đất: TDC1, TDC2, TDC3 tại khu xóm mới

- Đất nhà ở thu nhập thấp phường Đống Đa: 55.928,4m2, bố trí phía Đông Bắc dự án và được nghiên cứu tách riêng

- Đất ở cao tầng hỗn hợp: (HH ) bố trí tại trung tâm khu đất tạo điểm nhấn cho đô thị

- Quy hoạch đất cây xanh công viên, cây xanh TDTT, mặt nước

+ Tổng diện tích: 165.423,4 m2

+ Cây xanh công viên được tổ chức trải dài toàn bộ vị trí tiếp xúc với mép nước hồ Đầm Vạc tạo thành không gian chuyển tiếp giữa mặt nước và công trình đô thị, hạn chế tối đa tác động tiêu cực của hoạt động đô thị tới hồ Đầm Vạc

+ Cây xanh nhóm ở kết hợp với cây xanh trong các lô biệt thự tạo thành dải rộng lớn, được tổ chức thành cụm trung tâm tạo ra không gian thể thao, vui chơi nâng cao đời sống dân cư đô thị

+ Mặt nước được bố trí trên cơ sở mặt nước Đầm Vạc hiện có tại vị trí trung tâm khu đất Kè, nạo vét tạo thành trung tâm vui chơi giải trí nước phục

vụ đô thị

+ Khai thác mặt nước Đầm Vạc trong các hoạt động du thuyền, lướt ván…

- Đất đầu mối hạ tầng kỹ thuật

+ Diện tích khuôn viên: 1.106,0 m2

+ Dự kiến trong giai đoạn trước mắt bố trí 01 trạm 2400m3/ngd

Bảng 1.1 Bảng các chỉ tiêu sử dụng đất Khu đô thị sinh thái Bắc Đầm Vạc

(m2)

TỈ LỆ (%)

IV ĐẤT CÔNG VIÊN CÂY XANH, MẶT NƯỚC 165.423,4 30,26

Đất nhà ở xã hội (tách riêng khỏi dự án) 55.928,4

Hình 1.11 Sơ đồ quy hoạch sử dụng đất khu đô thị sinh thái Bắc Đầm Vạc

1.3.3 Những vấn đề cần nghiên cứu trong việc quản lý kiến trúc cảnh quan khu đô thị sinh tháiBắc Đầm Vạc

a Công tác tổ chức quản lý, cơ chế chính sách năng lực của cán bộ quản lý:

Sự bất cập về hệ thống văn bản, quy định nhà nước trong lĩnh vực quản

lý không gian kiến trúc cảnh quan, sự hạn chế về điều kiện, năng lực và mục đích thương mại của nhiều chủ đầu tư khi nặng về yếu tố lợi nhuận Kinh phí đầu tư cho công tác phát triển đô thị và quản lý không gian kiến trúc cảnh quan cũng chưa tương xứng với nhu cầu phát triển Vấn đề quan trọng khác là vai trò của các cấp chính quyền đô thị trong chủ trương đầu tư và giám sát thực hiện khi không phối hợp chặt chẽ mà thường phó mặc cho chủ đầu tư

Do vậy cần phải có cơ chế chính sách phù hợp trong công tác lập quy hoạch, quản lý không gian kiến trúc cảnh quan đô thị, đồng thời đào tạo bồi dưỡng nâng cao năng lực về phát triển, quản lý đô thị và phối hợp với các đơn

vị trong việc huy đồng nguồn vốn, xây dựng quỹ đầu tư phát triển đô thị nhằm giải quyết các vấn đề cấp bách của đô thị

b Quản lý kiến trúc cảnh quan:

Việc xây dựng khu đô thị sinh thái Bắc Đầm Vạc góp phần tích cực giải quyết chỗ ở cho người dân, tạo không gian đô thị mới kiến trúc hiện đại, chất lượng dịch vụ được nâng cao, hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội đồng bộ, khớp nối với các khu dân cư hiện có mang lại những không gian mới theo hướng tích cực cho người dân sinh sống Tuy nhiên, qua quá trình đầu tư xây dựng

và phát triển vẫn còn nhiều bất cập tồn tại Đó là tính tự phát trong kiến trúc, không có sự gắn kết với không gian tổng thể Không có nhịp điệu ăn khớp giữa các công trình trong cùng một dự án hoặc đan xem không khớp nối về thẩm mỹ với các dự án xung quanh; các khu biệt thự, nhà liền kề pha tạp nhiều hình thái kiến trúc, màu sắc; thiếu không gian mở, công viên, cây xanh, các tiện ích trong đô thị Bên cạnh đó, vấn đề về vệ sinh môi trường của khu

đô thị cũng là một vấn đề đáng quan tâm

c Nâng cao nhận thức của cộng đồng và sự tham gia của cộng đồng:

Nguyên nhân cơ bản nhất tạo nên những thành công cũng như những tồn tại trong các khu đô thị mới vẫn là ý thức của con người, là nhận thức của cộng đồng

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến vấn đề ở trong đô thị, nhưng yếu tố chủ yếu nhất vẫn là đặc điểm lối sống và dân trí đô thị dưới tác động của sự phát triển kinh tế xã hội đô thị Nhu cầu về kiến trúc công trình được đa dạng hóa

do sức ép kinh tế (nghề nghiệp, mức sống), đồng thời cũng chịu nhiều tác động bởi lối sống, phong cách, kiểu dáng, tiện nghi, công năng nhà ở cũng sẽ phải thay đổi cho phù hợp với con người Những khu nhà ở sang trọng với đủ mọi kiểu dáng kiến trúc, thị hiếu thẩm mỹ có thể thấy được ở mọi nơi Sự đa dạng, sặc sỡ màu sắc chưa có được sự hài hòa trong một tổng thể không gian quy hoạch kiến trúc

CHƯƠNG 2 CƠ SỞ KHOA HỌC CHO VIỆC QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN

2.1 Cơ sở pháp lý để quản lý kiến trúc cảnh quan

2.1.1 Hệ thống văn bản pháp luật của Việt Nam:

- Luật Quy hoạch đô thị số 30/2009/QH12 ngày 17/6/2009 của Quốc Hội khoá XII; Chương V: Tổ chức thực hiện và quản lý phát triển đô thị theo quy hoạch Tại Mục 2 quy định các điều về Quản lý không gian, kiến trúc, cảnh quan đô thị; bao gồm: nguyên tắc, trách nhiệm và quy chế quản lý không gian kiến trúc, cảnh quan đô thị.[23]

- Luật Xây dựng số 50/2014/QH13 ngày 18/6/2014 [21]

- Nghị định số 121/2013/NĐ-CP ngày 10/10/2013 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động xây dựng, kinh doanh bất động sản, khai thác, sản xuất, kinh doanh vật liệu xây dựng, quản lý công trình hạ tầng

kỹ thuật, quản lý phát triển nhà và công sở; Chương 5 Hình thức và mức xử phạt đối với hành vi vi phạm hành chính về quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật Tại điều 44, 45, 46, 47: quy định các mức xử phạt hành vi vi phạm về bảo vệ cây xanh, công viên và vườn hoa; về quản lý, khai thác và sử dụng hè, đường; về thu gom, vận chuyển và đổ rác thải; về bảo vệ, sử dụng hệ thống chiếu sáng công cộng Chương 6 Quy định hình thức và mức độ phạt đối với hành vi vi phạm hành chính trong quản lý phát triển nhà và công sở

- Nghị định số 79/2009/NĐ-CP ngày 28/09/2009 của Chính phủ về quản lý chiếu sáng đô thị; Quy định một số điều trong quy hoạch chiếu sáng

đô thị; tổ chức chiếu sáng đô thị; đầu tư phát triển chiếu sáng đô thị; quản lý, vận hành hệ thống chiếu sáng công cộng đô thị; trách nhiệm về quản lý chiếu sáng đô thị [6]

- Nghị định 38/2010/NĐ-CP ngày 07/04/2010 của Chính phủ về quản

lý không gian, kiến trúc, cảnh quan đô thị; Nghị định này quy định về quản lý