Chương trình GDCD lớp 10 phần 1: trang bị cho học sinh những kiến thức cơ bản của chủ nghĩa duy vật biện chứng, lý luận về chủ nghĩa xã hội,tư tưởng và phương pháp tư duy biên chứng. Học sinh biết đánh giá hiện thực nhất là hiện tượng xã hội luôn vân động biến đổi nhanh chóng và đầy phức tạp. Vì vậy, xây dựng chuyên đề dạy học “Bài 6 Khuynh hướng phát triển của sự vật hiện tượng” theo định hướng phát triển năng lực học sinh giúp học sinh là một việc làm cần thiết và có ý nghĩa.
Trang 1
BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ MÔN GDCD
TÊN CHUYÊN ĐỀ KHUYNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN Ở SỰ VẬT HIỆN
TƯỢNG
Trang 2LỜI NÓI ĐẦU
Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, Nghị quyết số 88/2014/QH13 của Quốc hội về đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông và Quyết định của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông, ngoài những nhiệm vụ thường xuyên, toàn ngành Giáo dục tập trung vào các nhóm nhiệm vụ trọng tâm đối với việc tổ chức hoat động bậc giáo dục phổ thông.Chương trình phổ thông.
Chương trình GDCD lớp 10 phần 1: trang bị cho học sinh những kiến thức cơ bản của chủ nghĩa duy vật biện chứng, lý luận về chủ nghĩa xã hội,tư tưởng và phương pháp tư duy biên chứng Học sinh biết đánh giá hiện thực nhất là hiện tượng xã hội luôn vân động biến đổi nhanh chóng và đầy phức tạp.
Vì vậy, xây dựng chuyên đề dạy học “Bài 6 Khuynh hướng phát triển của sự vật hiện tượng” theo định hướng phát triển năng lực học sinh giúp học sinh là một việc làm cần thiết và có ý nghĩa
Bài 6 KHUYNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA SỰ VẬT VÀ HIỆN TƯỢNG
(1 tiết)
I MỤC TIÊU
Học xong bài này, học sinh cần đạt:
1 Về kiến thức
- Nêu được khái niệm phủ định, phủ định biện chứng và phủ định siêu hình
- Biết được phát triển khuynh hướng chung của sự vật và hiện tượng
2 Về kĩ năng
- Liệt kê được sự khác nhau giữa phủ định biện chứng và phủ định siêu hình
- Mô tả được hình “xoắn ốc” của sự phát triển
3 Về thái độ
- Phê phán thái độ phủ định sạch trơn quá khứ hoặc kế thừa thiếu chọn lọc đối với cái cũ
- Ủng hộ cái mới, bảo vệ cái mới, cái tiến bộ
4 Các năng lực cần hướng tới: Năng tự nhận thức, năng lực giao tiếp, năng lực làm việc
nhóm, năng lực đánh giá, năng lực quan sát
5 Liên quan đến kỹ năng sống:
- Kỹ năng lập kế hoạch
- Kỹ năng làm việc nhóm
- Kỹ năng giao tiếp
Trang 3- Kỹ năng đồng cảm lắng nghe
Bảng mô tả các mức độ nhận thức
biết(MĐ1)
Thông hiểu(MĐ2)
thấp(MĐ3)
Vận dụng cao(MĐ4) Phủ định biện
chứng và phủ định
siêu hình
HS nêu được khái niệm phủ định biện chứng và phủ định siêu hình
Phân biệt được
sự khác nhau giữa phủ định biện chứng và phủ định siêu hình
Khuynh hướng
phát triển của sự
vật hiện tượng
Nêu được thế nào là khuynh hướng phát triển của sự
khuynh hướng
sự vật hiện tượng trong tự nhiên xã hội và
tư duy
Quan điểm phát triển ủng hộ cái mới, cái tiến bộ
II KIẾN THỨC CƠ BẢN, TRỌNG TÂM
1 Các đơn vị kiến thức trong bài học
- Phủ định biện chứng và phủ định siêu hình
- Khuynh hướng phát triển của sự vật và hiện tượng
2 Trọng tâm kiến thức của bài học
- Khái niệm, đặc điểm của phủ định biện chứng
- Khuynh hướng phát triển của sự vật và hiện tượng
3 Kiến thức khó
Phủ định của phủ định (hiểu theo nghĩa triết học)
III CÁC PHƯƠNG PHÁP/KỸ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC CÓ THỂ SỬ DỤNG
Đàm thoại, thuyết trình, nghiên cứu trường hợp điển hình, trực quan, thảo luận nhóm, động não
IV PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
- Sách giáo khoa, sách giáo viên GDCD lớp 10, giấy khổ lớn, bút dạ, phiếu học tập
- GV có thể sử dụng thêm một số tranh, ảnh tư liệu có liên quan đến nội dung bài học
- Giáo viên có thể sử dụng kết hợp các tài liệu, phương tiện nói trên với các phần mềm dạy học như MS.PowerPoint, với sự hỗ trợ của các thiết bị dạy học như máy vi tính, máy Projector, màn chiếu,
V TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
GV yêu cầu HS lên bảng làm bài tập:
Hãy chọn phương án đúng, sai bằng cách đánh dấu (X) vào các ô tương ứng.
Nội dung Đúng Sai
1 Chiếc ghế và chiếc bàn đóng từ gỗ mít hoàn toàn giống nhau về chất
Trang 42 Chiếc nhẫn và chiếc lắc làm từ vàng 18k khác nhau về chất mặc dù
chúng cùng được tạo ra từ một chất liệu
3 Khi thai nhi đã đủ tháng tuổi mà sản phụ chưa chuyển dạ thì cần phải
thăm khám và can thiệp bằng các biện pháp y tế
4 Hấp tấp, nóng vội thường hay hỏng việc
5 Ngày mai đang bắt đầu từ ngày hôm nay
6 Chất (theo nghĩa triết học) của các sự vật chính là chất liệu tạo nên sự
vật đó
7 Quan hệ giữa lượng và chất là quan hệ một chiều, ở đó sự biến đổi về
lượng luôn quyết định sự biến đổi về chất
8 Không phải bước nhảy nào cũng dễ dàng xác định được điểm nút
9 Khi lượng tích luỹ đạt đến giới hạn của độ mà không chịu thực hiện
bước nhảy thì sẽ bị tuột mất cơ hội và rơi vào sự trì trệ
10 Nạn tảo hôn là một biểu hiện của việc chưa tích luỹ đủ về lượng
nhưng đã vội thực hiện bước nhảy về chất
Đáp án :
Câu đúng : 2, 3, 4, 5, 8, 9, 10
Câu sai : 1, 6, 7
3 Dạy bài mới (GV có thể chọn một trong các cách sau để dẫn dắt HS vào bài mới)
1.Hoạt động khởi động:
Mục đích: HS quan sát thực tiễn đời sống thấy quá trình sinh trưởng phát triển của thực
vật, từ đó định hướng được nội dung bài học đó là: Thế nào là phủ định, phủ định biện chứng và phủ định siêu hình, khuynh hướng phát triển của sự vật hiện tượng
Phương thức tổ chức: Chiếu video về quá trình sinh trưởng và phát triển của thực vật (2
phút)
Hs: Quan sát
GV: Yêu cầu học sinh mô tả lại những sự vật hiện tượng quan sát trong video
Hs : Thảo luận và trả lời câu hỏi
Gv: Vậy, đâu là khuynh hướng phát triển của sự vật và hiện tượng ? Chúng ta sẽ tìm hiểu
và làm rõ nội dung này trong bài 6: Khuynh hướng phát triển của sự vật và hiện tượng
Sản phẩm mong đợi:
- Hs: Quan sát video và liên hệ thực tiễn đời sống, làm nảy sinh nhũng thắc mắc trong học sinh, khiến học sinh muốn được giải đáp về một số điều tưởng chừng hiển nhiên quen thuộc
đó là: nguyên nhân phủ định là do đâu mà có? Cái mới ra đời từ đâu?
2 Hoạt động hình thành kiến thức
Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm phủ định
Mục đích: Học sinh biết được thế nào là phủ định
Phương thức tổ chức: Phần hình thành kiến thức mới, gv sử dụng kết hợp nhiều phương pháp
và kỹ thuật dạy học khác nhau
Hoạt động của GV và HS Ghi bảng Chuyển giao nhiệm vụ :
GV : -Chiếu hình ảnh về cây cầu, tòa nhà, cây
xanh( cũ và mới) đây là những hình ảnh các em thường
quan sát ở đời sống
-Hãy trả lời nhanh các câu hỏi sau:
a Để xây dựng một cây cầu mới vững chắc hơn tại vị
1 Phủ định biện chứng và phủ định siêu hình
* Phủ định là gì ?
Trang 5trí của cây cầu cũ hiện nay, trước tiên người ta phải
làm gì ?
b Để xây dựng một tòa nhà hiện đại trên vị trí của
một khu nhà ổ chuột ở ngoại ô hiện nay, trước tiên
người ta phải làm gì ?
c Để trồng một cây xanh mới vào vị trí của một cây
đang bị sâu bệnh hiện nay, trước hết người ta phải làm
gì ?
- GV đặt câu hỏi: Việc xóa bỏ sự tồn tại của một sự
vật, hiện tượng nào đó được gọi là gì ?
Thực hiện nhiệm vụ :
- GV : Mời hs trả lời
- HS : trả lời
Kết quả thực hiện nhiệm vụ :
GV kết luận: Để có một cây cầu mới, một tòa nhà hiện
đại và một cây xanh khỏe khoắn, trước tiên đòi hỏi phải
xóa bỏ cây cầu cũ, khu nhà ổ chuột và cây xanh đang bị
sâu bệnh
GV bổ sung và kết luận: Được gọi là phủ định, hay nói
cách khác, phủ định là xóa bỏ sự tồn tại của một sự vật,
hiện tượng nào đó Có hai quan niệm cơ bản về phủ
định là phủ định biện chứng và phủ định siêu hình
Vậy phủ định biện chứng và phủ định siêu hình là gì ?
Sản phẩm mong đợi :
HS trả lời câu hỏi : Phủ định là xóa bỏ sự tồn tại của
một sự vật, hiện tượng nào đó Lấy ví dụ thực tiễn về
phủ định.?
- Dỡ bỏ cây cầu cũ
- Dỡ bỏ khu nhà ổ chuột
- Chặt bỏ cây bị sâu bệnh
Phủ định là xóa bỏ sự tồn tại của một sự vật, hiện tượng nào đó
Hoạt động 2: Tiếp cận khái niệm phủ định siêu hình và khái niệm phủ định biện chứng
Chuyển giao nhiệm vụ :
GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm và nghiên cứu, trả
lời các câu hỏi liên quan đến tình huống sau:
Cô giáo trao cho hai bạn A, B mỗi người một hạt đậu
và yêu cầu hai bạn hãy phủ định những hạt đậu đó.
Thực hiện yêu cầu của cô giáo, bạn A đã đập vỡ hạt
đậu của mình, còn bạn B đem gieo hạt đậu của mình
xuống đất (trong điều kiện bình thường) Chia nhóm
thành theo vi trí tổ, 4 nhóm, thời gian suy nghĩ 3 phút,
thời gian trình bày là 2 phút, các tổ cử đại diện trình
bày
Nhóm 1 Theo em, những hạt đậu đó có bị phủ định
hay không ? Vì sao ?
Nhóm 2 Cách phủ định hạt đậu của A và B khác nhau
ở chỗ nào ? Vì sao mỗi bạn lại phủ định hạt đậu của
mình theo một cách khác nhau ?
Nhóm 3 Trong hai cách đó, cách nào xóa bỏ sự tồn
tại và phát triển tự nhiên của hạt đậu ?Đây là hình thức
a Phủ định siêu hình
- Phủ định siêu hình là sự phủ định được diễn ra do sự can thiệp, sự tác động từ bên ngoài, cản trở hoặc xóa bỏ sự tồn tại
và phát triển tự nhiên của sự vật, hiện tượng
- Ví dụ : Gió bão làm đổ cây, con người phá nhà…
b Phủ định biện chứng
Phủ định biện chứng là sự phủ định được diễn ra do sự phát triển của bản thân sự vật và hiện tượng,
có kế thừa những yếu tố tích cực
Trang 6phủ định nào ?Lấy ví dụ khác từ thực tiễn đời sống ?
Nhóm 4 : Theo em, hạt đậu của bạn nào có thể mọc
thành một cây đậu mới ?Đây là hình thức phủ định
nào,nguyên nhân phủ định nằm ở đâu ?Lấy ví dụ khác
từ thực tiễn đời sống ?
HS : Nhận nhiệm vụ
Thực hiện nhiệm vụ :
GV : - Chiếu file hình ảnh đã chuẩn bị sẵn cho học
sinh quan sát
-Theo dõi phần làm việc của học sinh
HS :-Nghiên cứu tình huống và thảo luận theo nhóm,
thống nhất phương án trả lời
-Đại diện các nhóm trình bày kết quả thảo luận
Các nhóm khác bổ sung
Kết quả thực hiện nhiệm vụ :
- GV nhận xét, bổ sung và kết luận
Nhóm 1 : Cả hai hạt đậu đều đã bị phủ định, vì sự tồn
tại của chúng đều bị xóa bỏ
Nhóm 2 : Hạt đậu của bạn A bị đập vỡ, bị xóa bỏ do
sự can thiệp, sự tác động từ bên ngoài Hạt đậu của bạn
B bị xóa bỏ (phủ định) do sự phát triển của chính bản
thân hạt đậu đó Mỗi bạn phủ định hạt đậu của mình
theo một cách khác nhau vì quan niệm về phủ định của
hai bạn là khác nhau
Nhóm 3 Cách phủ định của bạn A sẽ xóa bỏ sự tồn
tại và phát triển tự nhiên của hạt đậu Phủ định siêu hình
là sự phủ định được diễn ra do sự can thiệp, sự tác động
từ bên ngoài, cản trở hoặc xóa bỏ sự tồn tại và phát triển
tự nhiên của sự vật, hiện tượng Ví dụ gió bão làm đổ
cây, hóa chất diệt cỏ…
Nhóm 4 : Hạt đậu của bạn B có thể mọc thành một
cây đậu mới Khi gặp điều kiện thuận lợi như đất, nước,
khí hậu…
Là phủ định biện chứng là sự phủ định được diễn ra do
sự phát triển của bản thân sự vật và hiện tượng, có kế
thừa những yếu tố tích cực của sự vật và hiện tượng cũ
để phát triển sự vật, hiện tượng mới
- GV kết luận chốt lại vấn đề sau khi học sinh báo
cáo, tranh luận( Về mặt triết học thì cách phủ định
mà bạn A áp dụng được gọi là phủ định siêu hình
Vậy em nào có thể biết phủ định siêu hình là gì ?
Về mặt triết học, cách phủ định hạt đậu của bạn B
được gọi là phủ định biện chứng Vậy, theo em thế
nào là phủ định biện chứng ?)
- Ghi điểm cho các nhóm theo thứ tự từ cao xuống
thấp dựa trên kết quả thực hiện nhiệm vụ
của sự vật và hiện tượng cũ để phát triển sự vật và hiện tượng mới
- Ví dụ : Hạt đậu nảy mầm thành cây đậu, quả trứng ấp nở thành con gà…
- Đặc điểm cơ bản của phủ định biện chứng
+ Phủ định biện chứng mang tính
khách quan, nguyên nhân của sự phủ định nằm ngay trong bản thân
sự vật hiện tượng.
+ Phủ định biện chứng mang tính
kế thừa, trong quá trình phát triển của sự vật hiện tượng cái mới không ra đời từ hư vô, mà ra đời từ trong lòng cái cũ, từ cái trước đó
Ví dụ: Con cái mang đặc điểm di truyền của bố mẹ
Trang 7- HS : + Lắng nghe, đặt câu hỏi nếu chưa rõ
+ Ghi chép ý chính vào vở
Sản phẩm mong đợi :
HS : - Sản phẩm làm việc nhóm của hs
- Học sinh phân biệt được thế nào là phủ định
biện chứng và phủ định siêu hình trong thực tiễn đời
sống, liên hệ lấy được ví dụ khác từ đời sống
Hoạt động 3: Tìm hiểu khuynh hướng phát triển của sự vật và hiện tượng
Chuyển giao nhiệm vụ :
GV: - Chiếu hình ảnh về quá trình phát triển của cây
lúa: Hạt thóc – Cây lúa- Bông lúa – Hạt thóc
- Yêu cầu học sinh nghiên cứu ví dụ của Ph.Ăng-ghen
trang 36 SGK (từ dòng 15 đến dòng 21) và trả lời các
câu hỏi sau:
Thảo luận lớp trả lời các câu hỏi sau:
- Để có những hạt thóc mới thì từ hạt thóc ban đầu
phải qua một hay nhiều lần phủ định ?
- Những hạt thóc mới có liên quan gì đến hạt thóc
cũ ban đầu hay không ?
HS : Nhận nhiệm vụ
Thực hiện nhiệm vụ :
GV : - Chiếu file hình ảnh đã chuẩn bị sẵn cho học
sinh quan sát
-Theo dõi phần làm việc của học sinh
HS :-Nghiên cứu tình huống và thảo luận theo lớp,
thống nhất phương án trả lời
- Học sinh trình bày kết quả thảo luận theo ý kiến cá
nhân
Kết quả thực hiện nhiệm vụ :
-HS : Trả lời
- GV bổ sung và kết luận:
+ Để có những hạt thóc mới thì từ hạt thóc ban đầu
phải trải qua nhiều lần phủ định
+ Những hạt thóc mới ra đời trên cơ sở, tiền đề của hạt
thóc ban đầu, chúng sẽ kế thừa những yếu tố di truyền
nào đó của hạt thóc ban đầu (ví dụ: hạt tròn, hạt dài,
thân lùn, thân cao )
Quá trình tạo ra những hạt thóc mới từ hạt thóc ban
đầu không hề dễ dàng, đơn giản, nhiều khi có thể thất
bại
Sản phẩm mong đợi :
HS : - Sản phẩm làm việc nhóm của hs
-Từ cái cũ ban đầu trải qua nhiều lần phủ định
biện chứng (phủ định của phủ định), cái mới ra đời
2 Khuynh hướng phát triển của
sự vật và hiện tượng
* Khuynh hướng phát triển của sự vật và hiện tượng là vận động đi lên, cái mới ra đời, kế thừa và thay thế cái cũ nhưng ở trình độ ngày càng cao hơn, hoàn thiện hơn
* Bài học
- Nhận thức cái mới, ủng hộ cái mới
- Tôn trọng quá khứ
- Tránh bảo thủ, phủ định sạch trơn, cản trở sự tiến bộ
- Không nên ảo tưởng về sự ra đời
dễ dàng của cái mới
- Đứng trước khó khăn phải bình tĩnh xem xét, chấp nhận khó khăn tạm thời, để tìm ra biện pháp giải quyết tốt nhất
SV
đang
tồn tại
SV mới
SV mới hơn
Phủ định của phủ định
Trang 8dường như lặp lại cái cũ nhưng trên cơ sở mới cao hơn Khi đó, một chu kỳ của sự phủ định của phủ định được khép lại và lại mở ra một chu kỳ mới Tùy thuộc vào mỗi sự vật, hiện tượng mà số lần phủ định trong mỗi chu kỳ khác nhau, nhưng trong mỗi chu kỳ phải có ít nhất hai lần phủ định trở lên
Hoạt động 4: Vận dụng kiến thức bài liên hệ thực tiễn
Chuyển giao nhiệm vụ :
GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm và nghiên cứu, trả lời các câu hỏi liên quan
Gv: Chiếu hình ảnh phủ định cái mới ra đời thay thế cái cũ trong các lĩnh vực của tự nhiên, xã hội và tư duy (Chia nhóm thành theo vi trí tổ, 4 nhóm, thời gian suy nghĩ 2 phút, thời gian trình bày là 2 phút, các tổ cử đại diện trình bày)
Nhóm 1 Nêu một số ví dụ nói về cái mới ra đời thay thế cái cũ trong lĩnh vực tự nhiên?
Nhóm 2 Nêu một số ví dụ nói về cái mới ra đời thay thế cái cũ trong lĩnh vực xã hội?
Nhóm 3 Nêu một số ví dụ nói về cái mới ra đời thay thế cái cũ trong lĩnh vực tư duy?
Nhóm 4 Nêu một số ví dụ nói về cái mới ra đời thay thế cái cũ trong lĩnh vực khoa học?
Thực hiện nhiệm vụ :
GV : - Chiếu file hình ảnh đã chuẩn bị sẵn cho học sinh quan sát
-Theo dõi phần làm việc của học sinh
HS :-Nghiên cứu tình huống và thảo luận theo lớp, thống nhất phương án trả lời
- Học sinh trình bày kết quả thảo luận theo ý kiến cá nhân
Kết quả thực hiện nhiệm vụ :
-HS : Trả lời
- GV: Bổ sung và kết luận
+ Tự nhiên: Con tằm cái kén
Con ngài sâu bướm
+ Xã hội: Chế độ chiếm hữu nô lệ -> Xã hội phong kiến -> Xã hội TBCN -> Xã hội CSCN
+ Tư duy: Tư tưởng xã hội phong kiến “trọng nam khinh nữ”, tư tưởng xã hội mới “ nam nữ bình đẳng” Hôn nhân đa thê thành hôn nhân 1 vợ 1 chồng, vợ chồng bình đẳng, phụ nữ có quyền học tập tham gia các hoạt động chính trị Những hủ tục “ bắt vợ” thay thế
Trang 9bằng hôn nhân “tự nguyện”
+ Khoa học:
Nông nghiệp : Contrâu cày máy cày
Công nghiệp: Làm giấy thủ công làm giấy bằng
máy móc
Sản phẩm mong đợi :
HS : - Sản phẩm làm việc nhóm của hs
- Học sinh phân biệt được ví dụ trong thực tiễn
đời sống, liên hệ lấy được ví dụ khác từ đời sống
Kết quả mong đợi từ hoạt động hình thành kiến thức: Thông qua một chuỗi hoạt động, GV
giúp hs tự khám phá kiến thức mới của bài Đó là những hiểu biết xung quanh về phủ định biện chứng và phủ định siêu hình, khuynh hướng phát triển của sự vật hiện tượng Đồng thời góp phần giúp hs rèn luyện 1 số kĩ năng cơ bản như; tự học, làm việc hợp tác, thuyết trình, trải nghiệm
3.Hoạt động luyện tập
Mục đích: HS vận dụng kiến thức vừa học để trả lời 1 số câu hỏi, bài tập GV kiểm tra được
mức độ lĩnh hội kiến thức của học sinh Cụ thể, hs củng cố, hoàn thiện thêm kiến thức về quá trình nhận thức, về thực tiễn và vai trò quan trọng của thực tiễn đối với nhận thức Đồng thời rèn luyện khả năng ghi nhớ, vận dụng, tư duy logic
Phương thức tổ chức: HS trả lời nhanh các câu hỏi trắc nghiệm, với mỗi câu hỏi hs giơ tay
nhanh nhất sẽ được trả lời, hs đó thuộc nhóm nào, nhóm đó sẽ được ghi thêm điểm
Câu 1: Đâu là ý kiến sai với quan điểm phủ định biện chứng về cách học tập của học sinh?
A Luôn luôn suy nghĩ để đổi mới phương pháp học tập
B Phê phán cái cũ nhưng không phủ định tất cả
C Giữ gìn, bảo tồn di sản văn hóa
D Học lên lớp 11 thì không liên quan đến lớp 10 nữa
Câu 2 Theo quan điểm Triết học Mác-Lê nin, phủ định biện chứng là
B thay sự vật cũ bằng một sự vật mới
C cái mới ra đời, kế thừa và tiến bộ hơn cái cũ
D cái mới ra đời nhằm xóa bỏ cái cũ
Câu 3 Trong Triết học, sự thay thế sự vật này bằng sự vật kia được gọi là gì?
Câu 4 Đặc điểm của phủ định biện chứng là
A cái mới ra đời có tính khách quan và kế thừa
B cái mới ra đời hoàn toàn lặp lại cái cũ
C cái mới ra đời khác biệt với cái cũ
D cái mới ra đời xóa bỏ hoàn toàn cái cũ
Câu 5 Ý kiến nào sau đây không đúng với quan điểm của Triết học Mác-Lênin?
A Phủ định biện chứng có tính khách quan
B Phủ định biện chứng xóa bỏ hoàn toàn cái cũ
C Phủ định biện chứng tạo tiền đề cho sự phát triển
D Cái mới ra đời dường như lặp lại cái cũ nhưng ở trình độ cao hơn
Đáp án: 1-D;2-C;3-C;4-A;5-B;
Kết quả mong đợi: HS trả lời được các câu hỏi một cách nhanh nhất.
Trang 104 Hoạt động vận dụng, mở rộng
Mục đích: HS vận dụng được kiến thức đã học để lí giải 1 số quan điểm trong đời sống, biết
áp dụng những gì đã học vào việc làm hàng ngày
Phương thức tổ chức: Giao bài tập để hs hoàn thiện tại lớp kết hợp với bài tập về nhà
Cụ thể;
1 Câu hỏi, bài tập 1 (trang 37.SGK)
HCl + NaOH = NaCl + H2O
Sau khi phản ứng trao đổi được thực hiện muối (NaCl) và nước (H2O) đã xuất hiện thay thế Axít clohiđric (HCl) và xút (NaOH) Tuy nhiên, các chất mới xuất hiện trên cơ sở kế thừa mang theo những thành phần nào đó của chất dã bị nó thay thế Ví dụ NaCl mang theo clo (Cl) của Axít clohiđric và (natri)Na của xút
2 Câu hỏi, bài tập 2 (trang 37.SGK)
Luôn luôn đổi mới phương pháp học tập là yêu cầu của phủ định biện chứng, đòi hỏi chúng ta phải tìm ra và áp dụng những phương pháp học tập mới, hiệu quả, khoa học hơn để thay thế cho các phương pháp học tập không hiệu quả hoặc hiệu quả không cao trước đây
3 Câu hỏi, bài tập 3 (trang 37.SGK)
Trong cuộc sống hàng ngày, khi phê bình và tự phê bình, bên cạnh việc chỉ ra những mặt hạn chế, không phù hợp, hoặc tiêu cực chúng ta cần phải thấy được những mặt tích cực, ưu điểm có thể kế thừa, học hỏi
4 Câu hỏi, bài tập 5 (trang 38.SGK) Đáp án đúng : d
5 Sưu tầm một số câu thành ngữ, tục ngữ, ca dao có nói về tính kế thừa trong quá trình phát triển của sự vật, hiện tượng:
Đáp án
- Không thầy đố mày làm nên
- Rồng thì đẻ ra rồng, liu điu thì đẻ ra dòng liu điu
- Con nhà tông chẳng giống lông cũng giống cánh
- Lấy vợ xem tông, lấy chồng xem họ
- Giỏ nhà ai quai nhà nấy
- Cha nào con nấy
- Hổ phụ sinh hổ tử
- Có bột mới gột nên hồ
- Tre già măng mọc
6 Phân tích sự giống và khác nhau giữa phủ định siêu hình và phủ định biện chứng?
Đáp án:
Nội dung
Giống nhau Xóa bỏ sự tồn tại của sự
vật, hiện tượng Xóa bỏ sự tồn tại của sự vật,hiện tượng
Khác nhau - Diễn ra do sự can thiệp,
tác động từ bên ngoài
- Sự vật, hiện tượng sẽ bị xóa bỏ hoàn toàn, không tạo ra và không liên quan đến sự vật mới
- Diễn ra do sự phát triển bên trong bản thân sự vật, hiện tượng
- Sự vật sẽ không bị xóa bỏ hoàn toàn, là cơ sở cho sự xuất hiện của sự vật mới và
sẽ tiếp tục tồn tại và phát triển trong sự vật mới
Kết quả mong đợi: Các sản phẩm của học sinh theo yêu cầu
*Kết thúc hoạt động 4,5 Gv tổng kết điểm tích lũy của các nhóm, có phần thưởng cho nhóm đạt nhiều điểm nhất, động viên, khích lệ các nhóm còn lại Tạo không khí thi đua trong các