Phân tích các quy trình bảo quản, cấp phát thuốc tại kho Kháng sinh- Corticoid-Thuốc độc - Thuốc bảo quản lạnh, khoa Dược - Bệnh viện trẻ em Hải Phòng

Cấp phát thuốc đóng góp một phầnkhông nhỏ trong việc thực hiện nhiệm vụ cơ bản của bệnh viện đó là: cungứng thuốc đầy đủ đảm bảo chất lượng đáp ứng nhu cầu điều trị và sử dụngthuốc an to

LỜI CẢM ƠN

Chúng tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành và sự tri ân sâu sắc đối vớicác thầy cô của trường Đại học Y Dược Hải Phòng, đặc biệt là các thầy cô

bộ môn Dược Lâm Sàng

của trường đã tạo điều kiện cho chúng tôi đi thực tế để có nhiều thờigian và tài liệu để hoàn thành bài báo cáo

Và cũng xin chân thành cảm ơn các cô, các anh chị trong khoa Dược

- Bệnh viện trẻ em Hải Phòng đã nhiệt tình hướng dẫn chúng tôi hoànthành tốt khóa thực tập

Trong quá trình thực tập, cũng như trong quá trình làm bài báo cáothực tập, khó tránh khỏi sai sót rất mong các thầy, cô bỏ qua Đồng thời dotrình độ lý luận cũng như kinh nghiệm thực tiễn còn hạn chế nên bài báocáo không thể tránh khỏi những thiếu sót, chúng tôi rất mong nhận đượcnhững ý kiến đóng góp của thầy, cô để có thể học hỏi thêm nhiều kinhnghiệm và sẽ hoàn thành tốt bài báo cáo tiếp theo

Chúng tôi xin chân thành cảm ơn!

Hải Phòng ngày 1 tháng 7 năm 2019

Thành viên thực hiện

Tà Yên Thị DiễmNguyễn Thị Châu Giang

MỤC LỤC

ĐẶT VẤN ĐỀ 1

CHƯƠNG I : TỔNG QUAN 3

1.1 Tổng quan về Bệnh viện trẻ em Hải Phòng 3

1.1.1 Quá trình hình thành và phát triển 3

1.1.2 Tầm nhìn 3

1.2 Tổng quan về Khoa Dược 5

1.2.1 Chức năng của khoa Dược 5

1.2.2 Nhiệm vụ của khoa Dược 5

1.3 Tổng quan về bảo quản thuốc 7

1.3.1 Đảm bảo chất lượng thuốc 7

1.3.2 Khái niệm bảo quản thuốc 8

1.3.3 Yêu cầu về kho thuốc cần đảm bảo nguyên tắc thực hành tốt bảo quản thuốc 8

1.3.4 Nguyên tắc bố trí sắp xếp 8

1.3.5 Quy trình bảo quản thuốc 9

1.4 Tổng quan về cấp phát thuốc 11

1.4.1 Khái niệm 11

1.4.2 Nguyên tắc 12

1.4.3 Các bước tiến hành 12

CHƯƠNG II: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 14

2.1 Đối tượng nghiên cứu 14

2.2 Thời gian, địa điểm nghiên cứu 14

CHƯƠNG III: KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN 15

3.1 Thực trạng bảo quản thuốc tại kho 2 15

3.2 Thực trạng cấp phát thuốc tại kho 2 22

CHƯƠNG IV: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 29

4.1 Kết luận 29

4.2 Kiến nghị 29

TÀI LIỆU THAM KHẢO

DANH MỤC BẢNG

DANH MỤC SƠ ĐỒ

ĐẶT VẤN ĐỀ

Thuốc đóng một vai trò hết sức quan trọng trong công tác bảo vệ sứckhỏe cho nhân dân Đảng và nhà nước thường xuyên quan tâm tới việcđảm bảo cung cấp thuốc nhân dân Trong những năm gần đây việc sử dụngthuốc đáp ứng nhu cầu thuốc ngày càng tăng do nhu cầu chăm sóc và bảo

vệ sức khỏe và khả năng đảm bảo thuốc của xã hội

Để đáp ứng nhu cầu chăm sóc khỏe nhân dân, chất lượng khám chữabệnh ở các cơ sở y tế đặt biệt là bệnh viện ngày càng được nâng cao vàđược sự quan tâm của Đảng và nhà nước Trong đó hoạt động tồn trữ, cấpphát và sử dụng thuốc là một khâu quan trọng trong chu trình cung ứngthuốc góp phần quyết định hiệu quả điều trị Cấp phát không chỉ là việc cấpphát thuốc cho bệnh nhân mà là cả một chu trình bắt đầu từ việc muathuốc, quản lý tồn trữ thuốc, đảm bảo đầy đủ thuốc về chất lượng và sốlượng phục vụ cho nhu cầu điều trị Cấp phát thuốc đóng góp một phầnkhông nhỏ trong việc thực hiện nhiệm vụ cơ bản của bệnh viện đó là: cungứng thuốc đầy đủ đảm bảo chất lượng đáp ứng nhu cầu điều trị và sử dụngthuốc an toàn, hợp lý, hiệu quả điều trị cao và kinh tế

Muốn đảm bảo chất lượng thuốc trong kho từ khâu cấp phát, trướchết cần phải thực hiện tốt khâu quản lý tồn trữ thuốc Tồn trữ không chỉ làviệc cất giữ thuốc trong kho mà nó còn là cả một quá trình nhập, xuất khohợp lý, quá trình kiểm tra, kiểm kê, dự trữ và các biện pháp kỹ thuật bảoquản trong kho Công tác tồn trữ thuốc là một trong những khâu mắt xíchquan trọng của việc đảm bảo cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe có chấtlượng cho bệnh nhân, giảm đến mức tối đa tỷ lệ hư hao thuốc trong quátrình cấp phát Ở nước ta, khí hậu nhiệt đới nóng ẩm là những điều kiệnkhông thuận lợi cho công tác tồn trữ Để thống nhất công tác bảo quảntrong các kho thuốc của các đơn vị trong toàn ngành nhằm đảm bảo chấtlượng, giảm tỷ lệ tiêu hao, chống nhầm lẫn thuốc, phục vụ tốt công tác

phòng chữa bệnh, kho thuốc phải thực hiện đúng quy chế bảo quản thuốc,tiến tới thực hiện tiêu chuẩn: “ Thực hành tốt bảo quản GSP Đây là mộtnhiệm vụ rất khó không phải bệnh viện nào cũng thực hiện tốt.

Để thực hiện mục tiêu trên Bộ y tế đã ban hành quyết định2701/2001/QĐ-BYT ngày 29/06/2001 về việc triển khai áp dụng nguyêntắc “ Thực hành bảo quản thuốc ”, thông tư 22/2011/TT-BYT ngày10/06/2011 quy định tổ chức và hoạt động của khoa dược bệnh viện, thông

tư 23/2011/TT- BYT ngày 10//06/2011 hướng dẫn sử dụng thuốc trong các

cơ sở y tế có giường bệnh

Bệnh Viện Trẻ em Hải Phòng là bệnh viện chuyên khoa nhi hạng 1,tuyến cuối về nhi khoa thành phố Hải Phòng, đáp ứng nhu cầu khám chữabệnh của trẻ em toàn thành phố và các tỉnh lân cận Một trong nhữngnhiệm vụ quan trọng và ảnh hưởng đến chất lượng khám chữa bệnh là quytrình bảo quản, cấp phát thuốc tại khoa dược bệnh viện trẻ em Hải Phòng

Hàng năm Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng sử dụng một số lượng lớnthuốc để phục vụ cho việc khám và chữa bệnh Do vậy từ yêu cầu thực tế

đó, đề tài: “ Phân tích các quy trình bảo quản, cấp phát thuốc tại kho Khángsinh- Corticoid-Thuốc độc - Thuốc bảo quản lạnh, khoa Dược - Bệnh việntrẻ em Hải Phòng” được thực hiện theo các mục tiêu sau:

1 Mô tả các quy trình bảo quản, cấp phát thuốc tại kho Kháng Corticoid-Thuốc độc - Thuốc bảo quản lạnh, khoa Dược - Bệnh viện trẻ

sinh-em Hải Phòng 2019

2 Đề xuất giải pháp thực hành bảo quản, cấp phát thuốc tại khoKháng sinh- Corticoid-Thuốc độc - Thuốc bảo quản lạnh, khoa Dược -Bệnh viện trẻ em Hải Phòng 2019

1.1.2 Tầm nhìn

Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng là bệnh viện chuyên khoa nhi hạng 1,tuyến cuối về nhi khoa thành phố Hải Phòng, đáp ứng nhu cầu khám chữabệnh của trẻ em toàn thành phố và các tỉnh lân cận CBVC Bệnh viện đangphấn đấu xây dựng và phát triển bệnh viện thành Trung tâm nhi khoa khuvực Duyên hải Bắc Bộ

Sơ đồ 1 : cơ cấu tổ chức BVTE Hải Phòng:

1.2 Tổng quan về Khoa Dược

1.2.1 Chức năng của khoa Dược

Khoa Dược là khoa chuyên môn chịu sự lãnh đạo trực tiếp của Giámđốc bệnh viện Khoa Dược có chức năng quản lý và tham mưu cho Giámđốc bệnh viện về toàn bộ công tác dược trong bệnh viện nhằm đảm bảocung cấp đầy đủ, kịp thời thuốc có chất lượng và tư vấn, giám sát việc thựchiện sử dụng thuốc an toàn, hợp lý

1.2.2 Nhiệm vụ của khoa Dược

Lập kế hoạch, cung ứng thuốc bảo đảm đủ số lượng, chất lượng chonhu cầu điều trị và thử nghiệm lâm sàng nhằm đáp ứng yêu cầu chẩn đoán,điều trị và các yêu cầu chữa bệnh khác (phòng chống dịch bệnh, thiên tai,thảm họa)

Quản lý, theo dõi việc nhập thuốc, cấp phát thuốc cho nhu cầu điều trị

và các nhu cầu đột xuất khác khi có yêu cầu

Đầu mối tổ chức, triển khai hoạt động của Hội đồng thuốc và điều trị.Bảo quản thuốc theo đúng nguyên tắc “Thực hành tốt bảo quảnthuốc”

Thực hiện công tác dược lâm sàng, thông tin, tư vấn về sử dụngthuốc, tham gia công tác cảnh giác dược, theo dõi, báo cáo thông tin liênquan đến tác dụng không mong muốn của thuốc

Quản lý, theo dõi việc thực hiện các quy định chuyên môn về dược tạicác khoa trong bệnh viện

Nghiên cứu khoa học và đào tạo; là cơ sở thực hành của các trườngĐại học, Cao đẳng và Trung học về dược

Phối hợp với khoa cận lâm sàng và lâm sàng theo dõi, kiểm tra, đánhgiá, giám sát việc sử dụng thuốc an toàn, hợp lý đặc biệt là sử dụng khángsinh và theo dõi tình hình kháng kháng sinh trong bệnh viện

Tham gia chỉ đạo tuyến

Tham gia hội chẩn khi được yêu cầu

Tham gia theo dõi, quản lý kinh phí sử dụng thuốc

Quản lý hoạt động của Nhà thuốc bệnh viện theo đúng quy định.Thực hiện nhiệm vụ cung ứng, theo dõi, quản lý, giám sát, kiểm tra,báo cáo về vật tư y tế tiêu hao (bông, băng, cồn, gạc, khí y tế)

Sơ đồ 2 : Cơ cấu tổ chức khoa Dược-BVTE Hải Phòng

1.3 Tổng quan về bảo quản thuốc

1.3.1 Đảm bảo chất lượng thuốc

Chất lượng thuốc là tổng hợp các tính chất đặc trưng của thuốc thểhiện mức độ phối hợp những yêu cầu định trước trong điều kiện xác định

về kinh tế, kỹ thuật và chính trị Những yêu cầu định trước đó là:

- Có hiệu quả phòng và chữa bệnh

- An toàn, ít tác dụng có hại

- Ổn định chất lượng trong một thời hạn xác định

- Tiện dùng, dễ bảo quản

- Hình thức gây được tin tưởng cho người dùng

Đảm bảo chất lượng thuốc bao gồm từ việc nghiên cứu, triển khai trongquá trình sản xuất, kiểm tra chất lượng, tồn trữ và phân phối đến các thôngtin cung cấp cho các đối tượng sử dụng Đảm bảo chất lượng thuốc baogồm cả hai hoạt động kỹ thuật và quản lý

- Hoạt động kỹ thuật là việc đánh giá các tài liệu về sản phẩm, kiểmtra chất lượng trong phòng thí nghiệm, giám sát thực hiện sản phẩm

- Hoạt động quản lý là lựa chọn nguồn cung ứng, chuẩn bị hồ sơ chohợp đồng, giám sát thực hiện việc cung ứng, thúc đẩy quá trìnhthanh tra thuốc

Ngày nay, các yếu tố và điều kiện liên quan đến việc hình thành, tái tạo

ra và duy trì chất lượng thuốc lần lượt được tiêu chuẩn hóa thành những bộtiêu chuẩn gọi là “Thực hành tốt” (GPs) Khi kết thúc giai đoạn nghiêncứu phát minh ra thuốc người ta đòi hỏi phải chứng minh tính hiệu quả, antoàn của sản phẩm bằng việc “Thực hành tốt thử lâm sàng thuốc” (GCP).Quá trình tạo ra loạt sản phẩm có chất lượng như nghiên cứu bắt buộc phảituân theo tiêu chuẩn “Thực hành tốt sản xuất thuốc” (GMP), và phải đượckiểm tra chất lượng bằng “Thực hành tốt kiểm nghiệm thuốc” Khi đưathuốc vào lưu thông phải “Thực hành tốt bảo quản thuốc” (GSP) và có hệ

thống “Thực hành tốt phân phối thuốc” (GDP) Thuốc đến với bệnh nhânthông qua “Thực hành tốt nhà thuốc”.

1.3.2 Khái niệm bảo quản thuốc

Bảo quản thuốc là việc cất giữ an toàn các thuốc, nguyên liệu, baogồm cả việc đưa vào sử dụng và duy trì đầy đủ các hệ thống hồ sơ tài liệuphù hợp, kể cả các giấy biên nhận và phiếu xuất

1.3.3 Yêu cầu về kho thuốc cần đảm bảo nguyên tắc thực hành tốt bảo quản thuốc

- Kho thuốc được bố trí ở nơi cao ráo, an toàn, thuận tiện cho việcxuất, nhập, vận chuyển và bảo vệ;

- Diện tích kho cần đủ rộng để đảm bảo việc bảo quản thuốc đáp ứngvới yêu cầu của từng mặt hàng thuốc;

- Đảm bảo vệ sinh chống nhiễm khuẩn;

- Trang bị tủ lạnh để bảo quản thuốc có yêu cầu nhiệt độ thấp;

- Kho có quạt thông gió, điều họa nhiệt độ, nhiệt kế, ẩm kế, máy hút

ẩm (Các thiết bị dùng để theo dõi điều kiện bảo quản phải được hiệuchuẩn định kỳ);

- Có đủ giá, kệ, tủ để xếp thuốc; khoảng cách giữa các giá, kệ đủ rộng

để vệ sinh và xếp dỡ hàng;

- Đủ trang thiết bị cho phòng cháy, chữa cháy

1.3.4 Nguyên tắc bố trí sắp xếp

- Trật tự, ngăn nắp, an toàn;

- Dễ thấy, dễ lấy, dễ kiểm tra

- Hàng hóa phải được sắp xếp trên kệ hoặc vào tủ theo đúng các chỉdẫn ghi trên nhãn, nhãn phải quay ra ngoài để dễ nhận biết

- Thực hiện 5 chống:

+ Chống nóng ẩm

+ Chống nấm mốc, mối mọt, chuột bọ, côn trùng

+ Chống cháy nổ

+ Chống để quá hạn dùng

+ Chống nhầm lẫn, đổ vỡ

1.3.5 Quy trình bảo quản thuốc

- Mục đích: Công tác bảo quản thuốc, VTYT, hoá chất sinh phẩm , trong toàn viện thực hiện bảo quản đúng đảm bảo chất lượng tốt, antoàn đến người sử dụng

Nội dung quy trình:

HC, SP,

Thực hiệnbảo quản,sắp xếpthuốc,

trong kho,trong tủtrực

-Căn cứ chức năng nhiệm vụ quy định quản lý vàbảo quản sử dụng thuốc trong Bệnh viện do Bộ Y

tế quy định-Căn cứ trách nhiệm, nhiệm vụ bảo quản thuốc củakhoa Dược đã được Giám đốc bệnh viện giao-Căn cứ yêu cầu bảo quản thuốc tại kho dược vàcác tủ trực các khoa lâm sàng trong Bệnh viện+Bảo quản theo yêu cầu của nhà sản xuất - ghi trênnhãn thuốc:

a)Nhiệt độ:

● Nhiệt độ phòng: nhiệt độ trong khoảng 25°C, trong từng khoảng thời gian nhiệt độ

15-có thể lên đến 30°C

● Kho mát: Nhiệt độ trong khoảng 8-15°C

● Kho lạnh: Nhiệt độ không vượt quá 8°C

● Tủ lạnh: Nhiệt độ trong khoảng 2-8°C b)Độ ẩm: Điều kiện bảo quản “khô” được hiểu là

độ ẩm tương đối không quá 70%

+Sắp xếp theo nguyên tắc FIFO (Thuốc nhập trướcxuất trước) và FEFO (Thuốc sản xuất trước cấptrước)

+Thuốc được sắp xếp riêng theo khu vực nhómbệnh, thuốc tiêm, thuốc viên, dịch truyền,

Yêu cầu bảo quản Cách thức sắp xếp

Nhiệt độ +2°C đến +8°C Để ngăn mát tủ lạnh

2°C đến 8°C, không để

ở ngăn đá (Thuốc để tủlạnh tại BVTE HảiPhòng có danh mục kèmtheo)

Các thuốc khác trên

nhãn không ghi rõ điều

kiện bảo quản, thì bảo

quản ở điều kiện bình

thường (nhiệt độ phòng)

-Nhiệt độ trong khoảng

15-25°C, trong những khoảng thời gian nhiệt độ có thể lên tới 30°C

-Độ ẩm không quá 70%-Để trên giá, kệ tủ;không để trên mặt đất,không để giáp tường;tránh mưa hắt, ánh sángmặt trời chiếu trực tiếpTránh ánh sáng Để trong chỗ tối

Tránh điều kiện dễ bay

cháy , có mùi thoáng mát tránh xa

nguồn nhiệt, nguồn điện

và các mặt hàng khácThuốc kiểm soát đặc

biệt (Thuốc gây nghiện,thuốc hướng thần…)

Để trong tủ riêng biệt,

có khóa chắc chắn,không để lẫn với cácthuốc khác

Thuốc độc Để trong tủ riêng biệt,

không để lẫn với cácthuốc khác, phải sắp xếpgọn gàng, tránh nhầmlẫn, dễ quan sát trongkhu vực bảo quản

-TK dược

-TK lâm

sàng

Kiểm tra,giám sát

-Kiểm tra giám sát 1 lần/ tuần hoặc đột xuất khicần

-Thuốc, VTYT, HC, SP, đảm bảo chất lượng đếnngười sử dụng an toàn

1.4 Tổng quan về cấp phát thuốc

1.4.1 Khái niệm

- Cấp phát thuốc là sự chuyển giao thuốc từ kho thuốc đến khoaphòng (điều trị nội trú) hoặc từ kho thuốc đến tay bệnh nhân (điều trị ngoạitrú)

1.4.2 Nguyên tắc

- Chỉ được cấp phát khi có phiếu lĩnh thuốc hợp lệ

- Chỉ được cấp phát các thuốc đạt tiêu chuẩn chất lượng, còn hạndùng

- Không được cấp phát, phân phối thuốc không còn nguyên vẹn hoặc

có nghi ngờ về chất lượng

- Việc cấp phát phải tuân theo nguyên tắc quay vòng tồn kho: FIFO(Hàng nhập kho trước- xuất trước) và FEOFO ( Hàng có hạn dùngtrước- xuất trước)

1.4.3 Các bước tiến hành

- Tiếp nhận phiếu lĩnh thuốc của các khoa phòng:

+ Kiểm tra các phiếu lĩnh: ngày lĩnh, số lần in phiếu, số khoántrên phiếu, có đầy đủ chữ kí Trưởng khoa điều trị (hoặc ngườiđược ủy quyền), người lĩnh thuốc và thủ kho Phiếu lĩnh phải

có dấu “BVTE HP KHOA DƯỢC đã duyệt” và ký tên ngườiduyệt của bộ phận duyệt thuốc

+ Kiểm tra tên thuốc, nồng độ hàm lượng trên phiếu với nhãntrên hộp thuốc

Nếu phiếu lĩnh không hợp lệ, từ chối cấp phát và phản hồi lại

bộ phận duyệt thuốc hoặc báo cáo lãnh đạo khoa

- Đánh dấu tên các khoa phòng lĩnh trên nhãn thuốc theo quy định:đánh dấu BVTE KHOA DƯỢC, tên khoa lĩnh, ngày lĩnh khi cấpphát thuốc tiêm và dịch truyền cho khoa phòng

- Lấy hàng cấp phát cho các khoa phòng theo nguyên tắc FEFO (hànghết hạn trước phát trước), FIFO (hàng nhập trước phát trước)

- Giao từng khoản một: Đọc rõ và đánh dấu từng dòng trên phiếu lĩnh;tránh thiếu mặt hàng và nhầm lẫn

- Giao đúng- đủ: Chủng loại, số lượng

- Sau khi cấp phát xong cho khoa phòng tập hợp các phiếu lĩnh vàtổng hợp số liệu xuất trong ngày.

- Sáng hôm sau đối chiếu số lượng xuất với thống kê, nộp chứng từlĩnh về phòng thống kê

- Đối với trường hợp cấp phát thuốc gây nghiện, hướng thần và tiềnchất (theo Thông tư 20/2017/TT-BYT)

CHƯƠNG II: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 Đối tượng nghiên cứu

Kho 2: Thuốc kháng sinh, thuốc độc, thuốc corticoid, thuốc bảoquản lạnh Trực thuộc khoa Dược - Bệnh viện trẻ em Hải Phòng

2.2 Thời gian, địa điểm nghiên cứu

Quá trình khảo sát diễn ra vào từ 11/6/2019 đến 28/6/2019 tại khoaDược - Bệnh viện trẻ em Hải Phòng

2.3 Phương pháp nghiên cứu

Thống kê mô tả