02 27 2018 BAI TAP CAC CHUYEN DE LUYEN TU VA CAU

TÀI LIỆU ÔN THI VÀO LỚP 6 MÔN TIẾNG VIỆT DÀNH CHO HỌC SINH ÔN THI VÀO CÁC TRƯỜNG AMSTERDAM, CẦU GIẤY, NGUYỄN TẤT THÀNH, LƯƠNG THẾ VINH, LÊ LỢI…) CÁC THÀNH PHẦN CÂU VÀ CÁC KIỂU CÂU 2. NỐI CÁC VẾ CÂU GHÉP VÀ LIÊN KẾT CÂU 3. QUAN HỆ VỀ ÂM VÀ NGHĨA CỦA TỪ: ĐỒNG NGHĨA, TRÁI NGHĨA, ĐỒNG ÂM, NHIỀU NGHĨA 4. CẤU TẠO TỪ: TỪ ĐƠN, TỪ PHỨC, TỪ LÁY, TỪ GHÉP 5. TỪ LOẠI: DANH TỪ, ĐỘNG TỪ, TÍNH TỪ, ĐẠI TỪ, QUAN HỆ TỪ

TÀI LIỆU ÔN THI VÀO LỚP 6 MÔN TIẾNG VIỆT

(DÀNH CHO HỌC SINH ÔN THI VÀO CÁC TRƯỜNG AMSTERDAM, CẦU

GIẤY, NGUYỄN TẤT THÀNH, LƯƠNG THẾ VINH, LÊ LỢI…)

PHẦN I:

BÀI TẬP NÂNG CAO CÁC CHUYÊN ĐỀ LUYỆN TỪ VÀ CÂU

1 CÁC THÀNH PHẦN CÂU VÀ CÁC KIỂU CÂU

2 NỐI CÁC VẾ CÂU GHÉP VÀ LIÊN KẾT CÂU

3 QUAN HỆ VỀ ÂM VÀ NGHĨA CỦA TỪ: ĐỒNG NGHĨA, TRÁI NGHĨA, ĐỒNG

ÂM, NHIỀU NGHĨA

4 CẤU TẠO TỪ: TỪ ĐƠN, TỪ PHỨC, TỪ LÁY, TỪ GHÉP

5 TỪ LOẠI: DANH TỪ, ĐỘNG TỪ, TÍNH TỪ, ĐẠI TỪ, QUAN HỆ TỪ

LÊ THỊ THU NGÂN (BIÊN SOẠN)

Điện thoại: 0936 738 986

TRUNG TÂM LUYỆN THI NEXT NOBELS – 0936 738 986

SỐ 6 – NGÕ 115 – NGUYỄN KHANG – CẦU GIẤY – HN 2

CHUYÊN ĐỀ 1: CÁC THÀNH PHẦN CÂU VÀ CÁC KIỂU CÂU Bài 1 Xác định chủ ngữ, vị ngữ, trạng ngữ (nếu có) trong các câu dưới đây và cho biết, các câu đó thuộc kiểu câu nào xét theo cấu tạo ngữ pháp

1 Sau 80 năm giời làm nô lệ làm cho nước nhà bị yếu hèn, ngày nay chúng ta cần phải xây dựng lại cơ đồ mà tổ tiên đã để lại cho chúng ta, làm sao cho chúng ta theo kịp các nước khác trên hoàn cầu

Kiểu câu

TRUNG TÂM LUYỆN THI NEXT NOBELS – 0936 738 986

SỐ 6 – NGÕ 115 – NGUYỄN KHANG – CẦU GIẤY – HN 3

7 Và khi dãy đèn bên đường bắt đầu thắp lên những quả đèn tím nhạt, chuyển dần sang màu xanh lá cây và cuối cùng nở bung ra trong màu trắng soi rõ mặt người qua lại thì khoảnh khắc yên tĩnh của buổi chiều cũng chấm dứt

Kiểu câu

10 Người trong làng gánh lên phố những gánh rau thơm, những bẹ cải sớm và những

bó hoa huệ trắng muốt

Kiểu câu

TRUNG TÂM LUYỆN THI NEXT NOBELS – 0936 738 986

SỐ 6 – NGÕ 115 – NGUYỄN KHANG – CẦU GIẤY – HN 4

12 Mùi hương ngòn ngọt nhức đầu của những loài hoa rừng không tên tuổi đằm vào ánh nắng ban trưa, khiến con ngươi dễ sinh buồn ngủ và sẵn sàng ngả lưng dưới một bóng cây nào đó, để cho thứ cảm giác mệt mỏi chốn rừng trưa lơ mơ đưa mình vào một giấc ngủ chẳng đợi chờ

TRUNG TÂM LUYỆN THI NEXT NOBELS – 0936 738 986

SỐ 6 – NGÕ 115 – NGUYỄN KHANG – CẦU GIẤY – HN 5

18 Trên nền cát, nơi cô tì xuống đón đường bay của giặc, mọc lên những bông hoa tím biếc

TRUNG TÂM LUYỆN THI NEXT NOBELS – 0936 738 986

SỐ 6 – NGÕ 115 – NGUYỄN KHANG – CẦU GIẤY – HN 6

25 Khu vườn mùa xuân trong kí ức thơ dại của tôi là một bức tranh rực rỡ với những bông cúc vàng tươi, bông hồng nhung đỏ thắm duyên dáng và bông hoa móng tay hồng tươi như thoa phấn

TRUNG TÂM LUYỆN THI NEXT NOBELS – 0936 738 986

SỐ 6 – NGÕ 115 – NGUYỄN KHANG – CẦU GIẤY – HN 7

33 Tiếng cá quẫy tũng toẵng xôn xao mạn thuyền

TRUNG TÂM LUYỆN THI NEXT NOBELS – 0936 738 986

SỐ 6 – NGÕ 115 – NGUYỄN KHANG – CẦU GIẤY – HN 8

40 Tiếng Mây gọi lọt thỏm xuống dòng sông nghe xa vời như tiếng gọi từ đâu đó vọng lại

TRUNG TÂM LUYỆN THI NEXT NOBELS – 0936 738 986

SỐ 6 – NGÕ 115 – NGUYỄN KHANG – CẦU GIẤY – HN 9

47 Những con đường mòn cũng trở nên mềm mại, lượn khúc, lúc ẩn lúc hiện trông nhẹ như những chiếc khăn voan bay lửng lơ trong gió

Kiểu câu

48 Và dãy núi đá vôi kia ngồi suy tư, trầm mặc như một cụ già mãn chiều đã xế bóng Kiểu câu

49 Những con chim kơ – púc mình đỏ chót và nhỏ như quả ớt cố rướn cặp mỏ thanh mảnh của mình hót lên lanh lảnh nghe như tiếng sáo

Kiểu câu

53 Đâu đó, từ sau khúc quanh vắng lặng của dòng sông, tiếng lanh canh của thuyền chài gỡ mẻ cá cuối cùng truyền đi trên mặt nước, khiến mặt sông nghe như rộng hơn Kiểu câu

TRUNG TÂM LUYỆN THI NEXT NOBELS – 0936 738 986

SỐ 6 – NGÕ 115 – NGUYỄN KHANG – CẦU GIẤY – HN 10

54 Con cò cất cánh bay, nhẹ như chẳng ngờ, không gây một tiếng động trong không khí

Kiểu câu

55 Từ trong biển lá xanh rờn đã bắt đầu ngả sang màu úa, ngát dậy mùi hương lá tràm

bị hun nóng dưới mặt trời

TRUNG TÂM LUYỆN THI NEXT NOBELS – 0936 738 986

SỐ 6 – NGÕ 115 – NGUYỄN KHANG – CẦU GIẤY – HN 11

61 Những rẫy lúa, nương ngô bên những dãy nhà sàn thấp thoáng trải dài ven bờ suối hoặc quây quần quanh những ngọn đồi

2 Rừng khô hiện lên với tất cả vẻ uy nghi và tráng lệ của nó trong ánh mặt trời vàng

óng những thân cây tràm vỏ trắng vươn thẳng lên trời chẳng khác gì những cây nến khổng lồ, đầu lá rủ phất phơ từ trong biển lá xanh rờn đã bắt đầu ngả sang màu úa, ngát dậy mùi hương lá tràm bị hun nóng dưới ánh mặt trời tiếng chim không ngớt vang ra, vọng mãi lên trời cao xanh thẳm không cùng trên các trảng rộng và xung quanh những lùm bụi thấp mọc theo các lạch nước, nơi mà sắc lá còn xanh, ta có thể nghe thấy tiếng gió vù vù bất tận của các loại côn trùng có cánh không ngớt bay đi bay lại trên những bông hoa nhiệt đới sặc sỡ vừa lộng lẫy nở ra đã vội tàn nhanh trong nắng

3 Trống đồng đông sơn đa dạng không chỉ về hình dáng, kích thước mà còn cả về phong cách trang trí, sắp xếp hoa văn giữa mặt trống bao giờ cũng có hình ngôi sao nhiều cánh tỏa ra xung quanh tiếp đến là những hình tròn đồng tâm, hình vũ công nhảy múa, chèo thuyền, hình chim bay, hươu nai có gạc

TRUNG TÂM LUYỆN THI NEXT NOBELS – 0936 738 986

SỐ 6 – NGÕ 115 – NGUYỄN KHANG – CẦU GIẤY – HN 12

4 Lăng của các vua hùng kề bên đền thượng, ẩn trong rừng cây xanh xanh đứng ở đây, nhìn ra xa, phong cảnh thật là đẹp bên trái là đỉnh ba vì vòi vọi, nơi mị nương - con gái vua hùng vương thứ 18 - theo sơn tinh về trấn giữ núi cao Dãy tam đảo như bức tường xanh sừng sững chắn ngang bên phải đỡ lấy mây trời cuồn cuộn Phía xa xa

là núi sóc sơn, nơi in dấu chân ngựa sắt phù đổng, người có công giúp hùng vương đánh thắng giặc ân xâm lược Trước mặt là ngã ba hạc, nơi gặp gỡ giữa ba dòng sông lớn tháng năm mải miết đắp bồi phù sa cho đồng bằng xanh mát

5 Cà chua ra quả, xum xuê, chi chít, quả lớn quả bé vui mắt như đàn gà mẹ đông con quả một, quả chùm, qủa sinh đôi, quả chùm ba, chùm bốn quả ở thân, quả leo nghịch ngợm lên ngọn làm oẻ cả những nhành to nhất

Nắng đến tạo vị thơm mát dịu dần trong quả mỗi quả cà chua chín là một mặt trời nhỏ hiền dịu cà chua thắp đèn lồng trong lùm cây nhỏ bé, gọi người đến hái màu đỏ là màu nhận ra sớm nhất những quả cà chua đầu mùa gieo sự náo nức cho mọi người

6 Chúng tôi đứng trên núi chung nhìn sang trái là dòng sông lam uốn khúc theo dãy núi thiên nhẫn mặt sông hắt ánh nắng chiếu thành một đường quanh co trắng xoá nhìn sang phải là dãy núi trác nối liền với dãy núi đại huệ xa xa trước mặt chúng tôi, giữa hai dãy núi là nhà bác hồ

Bài 3 Phân tích cấu tạo ngữ pháp của các câu ghép dưới đây:

1 Hễ nó đến thì bạn nhớ báo cho tôi

2 Giá như tôi chăm chỉ học thì tôi đã không bị điểm kém

3 Vì cặp mắt của bà đã mờ nên mỗi khi đọc sách báo, bà thường phải đeo kính

4 Lúa gạo quý vì ta phải đổ bao mồ hôi mới làm ra được

5 Thầy phải kinh ngạc vì chú học đâu hiểu ngay đến đó và có trí nhớ lạ thường

6 Nếu ông trả lời đúng một ngày ngựa của ông đi được bao nhiêu bước thì tôi sẽ nói cho ông biết một ngày trâu của tôi đi được mấy đường

TRUNG TÂM LUYỆN THI NEXT NOBELS – 0936 738 986

SỐ 6 – NGÕ 115 – NGUYỄN KHANG – CẦU GIẤY – HN 13

7 Vào tháng ba, tháng tư, sớm nắng, chiều mưa

8 Mặt trời chưa xuất hiện nhưng tầng tầng lớp lớp bụi hồng ánh sáng đã tràn lan khắp không gian như thoa phấn trên những tòa nhà cao tầng của thành phố, khiến chúng trở nên nguy nga, đậm nét

9 Dòng sông Năm Căn mênh mông, nước đổ ầm ầm ra biển ngày đêm như thác, cá bơi hàng đàn đen trũi nhô lên hụp xuống như người bơi ếch giữa những đầu sóng trắng

Bài 4 Thêm một vế câu vào chỗ trống để tạo thành câu ghép:

1 Bầu trời thoắt sập tối,

TRUNG TÂM LUYỆN THI NEXT NOBELS – 0936 738 986

SỐ 6 – NGÕ 115 – NGUYỄN KHANG – CẦU GIẤY – HN 14

………

………

………

Bài 5 Hãy đặt câu

1.Đặt câu với từ “tôi” theo yêu cầu sau:

a Từ “tôi” giữ chức vụ làm chủ ngữ trong câu

2 Đặt câu với từ “học sinh” theo yêu cầu sau:

a Từ “học sinh” giữ chức vụ làm chủ ngữ trong câu

3 Đặt câu với từ “đâu đó” theo yêu cầu sau:

a Từ “đâu đó” giữ chức vụ làm trạng ngữ trong câu

TRUNG TÂM LUYỆN THI NEXT NOBELS – 0936 738 986

SỐ 6 – NGÕ 115 – NGUYỄN KHANG – CẦU GIẤY – HN 15

Bài 6 Đặt câu theo yêu cầu sau:

a Đặt câu có động từ đứng đầu câu

TRUNG TÂM LUYỆN THI NEXT NOBELS – 0936 738 986

SỐ 6 – NGÕ 115 – NGUYỄN KHANG – CẦU GIẤY – HN 16

h Đặt câu ghép có cặp quan hệ từ chỉ quan hệ tương phản

TRUNG TÂM LUYỆN THI NEXT NOBELS – 0936 738 986

SỐ 6 – NGÕ 115 – NGUYỄN KHANG – CẦU GIẤY – HN 17

Bài 7 Câu dưới đây thuộc kiểu câu Ai làm gì? hay kiểu câu Ai thế nào?

a Trong đầm, những bông hoa sen tỏa hương thơm ngát

TRUNG TÂM LUYỆN THI NEXT NOBELS – 0936 738 986

SỐ 6 – NGÕ 115 – NGUYỄN KHANG – CẦU GIẤY – HN 18

Kiểu câu

i Dòng sông quê tôi nước trong veo in bóng bầu trời xanh thẳm Kiểu câu

j Hàng cây cổ thụ đổ những cái bóng dài, sẫm màu xuống mặt đường trải nhựa Kiểu câu

k Tiếng những chú chim sẻ gọi nhau ríu ra ríu rít trong vòm lá Kiểu câu

l Chú chó chậm rãi tiến lại gần chim sẻ non Kiểu câu

m Bóng các chiến sĩ đổ dài trên mặt đất Kiểu câu

Bài 8 Xác định kiểu câu theo mục đích nói cho câu sau: 1 Câu: Con đi mua cho bố quyển sách (a)Con nói với mẹ Kiểu câu

(b) Bố nói với con Kiểu câu

(c)Mẹ nói với con Kiểu câu

(d)Ông nói với bố Kiểu câu

(e) Bà nói với bố Kiểu câu

(f)Bố nói với bà Kiểu câu

2 Câu: Hùng giảng bài này cho Nam (a) Hùng nói với Tú Kiểu câu

(b) Nam nói với Hùng Kiểu câu

(c)Minh nói với Hùng Kiểu câu

(d)Tú nói với Hùng Kiểu câu

(e) Nam nói với Minh Kiểu câu

(f)Tú nói với Minh Kiểu câu

TRUNG TÂM LUYỆN THI NEXT NOBELS – 0936 738 986

SỐ 6 – NGÕ 115 – NGUYỄN KHANG – CẦU GIẤY – HN 19

Bài 9 Chỉ ra lỗi sai và chữa lỗi sai trong các câu sau:

1 Trên bầu trời rộng mênh mông và xanh thẳm

2 Những chú chim lông vàng, mỏ đỏ, mắt xanh biếc ấy

3 Khi tôi nhìn thấy những bông hoa hồng nhung đỏ thắm

4 Bài thơ ngắm trăng của Bác

5 Đã giúp tôi hiểu hơn về nỗi vất vả nhọc nhằn và tình thương bao la của cha mẹ dành cho chúng ta

TRUNG TÂM LUYỆN THI NEXT NOBELS – 0936 738 986

SỐ 6 – NGÕ 115 – NGUYỄN KHANG – CẦU GIẤY – HN 20

CHUYÊN ĐỀ 2: NỐI CÁC VẾ CÂU GHÉP VÀ LIÊN KẾT CÂU Bài 1 Các vế câu trong từng câu ghép dưới đây được nối với nhau bằng cách nào?

a Mùa nắng, đất nất nẻ chân chim, nền nhà cũng rạn nứt

TRUNG TÂM LUYỆN THI NEXT NOBELS – 0936 738 986

SỐ 6 – NGÕ 115 – NGUYỄN KHANG – CẦU GIẤY – HN 21

j Tôi chưa nói hết câu, nó đã ngắt lời

Bài 2 Hãy xác định ý nghĩa các cặp QHT có trong các câu dưới đây :

1) Vì bão to nên con thuyền không ra khơi nữa

2) Nếu nhiệt độ xuống dưới 0 độ C thì nước sẽ đóng băng

3) Vì thỏ chủ quan, kiêu ngạo nên thỏ đã thua rùa

4) Không những trẻ con thích xem phim Tây du ký mà người lớn cũng rất thích xem 5) Nếu trời không mưa thì chúng tôi sẽ đi chơi

6) Không những hoa hồng nhung đẹp mà nó còn rất thơm

7) Tuy ông Đỗ Đình Thiện hết lòng ủng hộ cách mạng nhưng ông không hề đòi hỏi một sự đền đáp nào

8) Bạn ấy tuy giỏi nhưng lười

TRUNG TÂM LUYỆN THI NEXT NOBELS – 0936 738 986

SỐ 6 – NGÕ 115 – NGUYỄN KHANG – CẦU GIẤY – HN 22

9) Thiên nhiên Hạ Long chẳng những kỳ vĩ mà còn duyên dáng

10) Mặc dầu kẻ ra người vào ồn ào nhưng Đan – tê vẫn đọc được hết cuốn sách

11) Nhờ bạn ấy chỉ bảo mà em đã tiến bộ rất nhiều

12) Hễ hươu đến uống nước thì Rùa lại nổi lên

13) Không những gió biển đem lại cảm giác mát mẻ cho con người mà nó còn là một liều thuốc quý giúp con người tăng cường sức khỏe

14) Tại bạn ấy lười học nên bạn ấy bị điểm kém

15) Vì mưa nên chúng tôi hoãn chuyến du lịch tới Đà Nẵng

TRUNG TÂM LUYỆN THI NEXT NOBELS – 0936 738 986

SỐ 6 – NGÕ 115 – NGUYỄN KHANG – CẦU GIẤY – HN 23

a) Mưa càng to, gió càng thổi mạnh

Cặp từ hô ứng

f) Thuyền vừa cập bến, bọn trẻ đã xúm lại

Cặp từ hô ứng

Bài 4.Các câu trong đoạn văn liên kết với nhau bằng cách nào?

a Làng mạc bị tàn phá nhưng mảnh đất quê hương vẫn đủ sức nuôi sống tôi như ngày xưa, nếu tôi có ngày trở về Ở mảnh đất ấy, tháng giêng, tôi đi đốt bãi, đào ổ chuột; tháng tám nước lên, tôi đánh giậm, úp cá, đơm tép; tháng chín, tháng mười, đi móc con da dưới vệ sông Ở mảnh đất ấy, những ngày chợ phiên, dì tôi lại mua cho vài cái bánh rợm; đêm nằm với chú, chú gác chân lên tôi mà lẩy Kiều ngâm thơ; những tối liên hoan xã, nghe cái Tị hát chèo và đôi lúc lại được ngồi nói chuyện với Cún Con, nhắc lại những kỉ niệm đẹp đẽ thời thơ ấu

TRUNG TÂM LUYỆN THI NEXT NOBELS – 0936 738 986

SỐ 6 – NGÕ 115 – NGUYỄN KHANG – CẦU GIẤY – HN 24

b Khi Hi – rô-si – ma bị ném bom, cô bé Xa – xa – cô Xa – xa –ki mới hai tuổi đã may mắn thoát nạn Nhưng em bị nhiễm phóng xạ Mười năm sau, em lâm bệnh nặng Nằm trong bệnh viện nhẩm đếm từng ngày còn lại của đời mình, cô bé ngây thơ tin vào một truyền thuyết nói rằng nếu gấp đủ một nghìn con sếu bằng giấy treo quanh phòng, em sẽ khỏi bệnh Em liền lặng lẽ gấp sếu Biết chuyện, trẻ em toàn nước Nhật

và nhiều nơi trên thế giới đã tới tấp gửi hàng nhìn con sếu giấy đến chỗ Xa – xa – cô Những Xa – xa – cô chết khi em mới gấp được 644 con

c Con kênh này có tên là kênh Mặt Trời Nơi đây, suốt ngày, ánh nắng rừng rực đổ lửa xuống mặt đất Bốn phía chân trời trống huếch trống hoác Từ lúc mặt trời mọc đến lúc mặt trời lặn không kiếm đâu ra một bóng cây để tránh nắng Buổi sáng, con kênh còn phơn phớt màu đào, giữa trưa bỗng hoá ra một dòng thuỷ ngân cuồn cuộn loá mắt, rồi dần dần biến thành một con suối lửa lúc trời chiều Có lẽ bởi vậy mà nó được gọi là kênh Mặt Trời

phập phều và lắm gió, dông như thế, cây đứng lẻ khó mà chống nổi với những cơn thịnh nộ của trời Cây bình bát, cây bần cũng phải quây quần thành chòm, thành rặng;

rễ phải dài, phải cắm sâu vào trong lòng đất Nhiều nhất là đước Đước mọc san sát đến tận mũi đất cuối cùng, thẳng đuột như hằng hà sa số cây dù xanh cắm trên bãi Nhà cửa dựng dọc theo những bờ kênh, dưới những hàng đước xanh rì Nhà nọ sang nhà kia phải leo trên cầu bằng thân cây đước…

TRUNG TÂM LUYỆN THI NEXT NOBELS – 0936 738 986

SỐ 6 – NGÕ 115 – NGUYỄN KHANG – CẦU GIẤY – HN 25

trèo, cứ thò những cái râu ra, theo gió mà ngọ nguậy như những cái vòi voi bé xíu Cây hoa giấy mọc ngay bên cạnh bị nó cuốn chặt một cành Những chiếc vòi quấn chắc nhiều vòng, rồi một chùm ti gôn hé nở Cây đa Độ thì liên tục bật ra những búp

đỏ hồng nhọn hoắt Khi đủ lớn, nó xoè ra thành những chiếc lá nâu rõ to, ở trong lại hiện ra cái búp đa mới nhọn hoắt, đỏ hồng Có điều Thu chưa vui: Cái Hằng ở nhà dưới cứ bảo ban công nhà Thu không phải là vườn !

f Giọng bà trầm bổng, ngân nga như tiếng chuông Nó khắc sâu vào trí nhớ tôi dễ dàng, và như những đóa hoa, cũng dịu dàng, rực rỡ, đầy nhựa sống Khi bà mỉm cười, hai con ngươi đem sẫm nở ra, long lanh, dịu hiền, khó tả, đôi mắt ánh lên những tia sáng ấm áp, tươi vui Mặc dù trên đôi má ngăm ngăm đã có nhiều nếp nhăn, khuôn mặt bà tôi hình như vẫn tươi trẻ

TRUNG TÂM LUYỆN THI NEXT NOBELS – 0936 738 986

SỐ 6 – NGÕ 115 – NGUYỄN KHANG – CẦU GIẤY – HN 26

CHUYÊN ĐỀ 3 ĐỒNG NGHĨA, TRÁI NGHĨA, ĐỒNG ÂM, NHIỀU NGHĨA Bài 1 Tìm từ đồng nghĩa và trái nghĩa với các từ gạch chân trong các câu sau:

1 Cơn gió lành từ biển thổi vào cho mọi người cảm thấy dễ chịu

TRUNG TÂM LUYỆN THI NEXT NOBELS – 0936 738 986

SỐ 6 – NGÕ 115 – NGUYỄN KHANG – CẦU GIẤY – HN 27